شادروانان میرزااحمد سهیلی(راست) و حاج علی‌دوافروش (چپ) بالای دار

روز دهم محرم 1330 ، روز دهم دی ماه 1290 بود
روسها که به تبریز دست یافته بودند با بدار کشیدن آزادیخواهان کینه‌‌ی شکستهای خود را از مجاهدان تبریز می‌کشیدند. از راست : 1ـ قدیر ، 2ـ ضیاءالعلماء ، 3 ـ دایی او 4ـ صادق‌الملک ، 5 ـ ثقةالاسلام ، 6 ـ آقا محمد ابراهیم ، 7ـ حسن ، 8ـ شیخ سلیم
چنانکه در تاریخ آمده :
«آنهمه ستایشها كه من از تبریزیان كرده‌ام این ننگین‌كاری را فراموش نمی‌كنم كه چون در محرم 1330[=1290خ] روسیان با مجاهدان جنگیدند و بر ایشان چیره درآمدند و آن كارها را در شهر می‌كردند یك دسته از مردم بروی خود نیاورده و همچون سالهای پیش در بازارها و كوچه‌ها بسینه كوفتن و زنجیر زدن می‌پرداختند و دسته‌ها می‌گردانیدند و این را یك كار نیك و بس بزرگی می‌شماردند كه در چنان هنگام بیمناكی ترس بخود راه نداده و دست از دینداری برنداشته‌اند ، و آشكاره می‌گفتند : «ما را چه كار كه روسیان چه كردند و كیان را كشتند ، ما را باید دست از دامن امام برنداریم و این دستگاه را نخوابانیم» می‌گفتند : «روسیان كه با كیشها (مذهب) كار نمی‌دارند و عزاداری را از دست ما نمی‌گیرند دیگر ما را چه كار كه مشروطه را برانداختند و كشور را بردند؟!..».

«بلكه بسیاری از ایشان روسیان را بر مشروطه‌خواهان برمی‌گزیدند زیرا كه مشروطه‌خواهان روی سرد باین كارهای اینان نشان داده بودند.
مایه‌ی شرمندگیست كه روسیان در برابر چشمشان آن ستمها را می‌كردند و كسانی را كه در كشور خود بآزادیخواهی برخاسته و در راه آسایش مردم و آبادی كشور آن جانبازیها را كرده بودند دسته دسته پای دار می‌آوردند و جوانان نورس را بگناه آزادیخواهی پدر و برادر بیجان می‌ساختند ، سراسر شهر لگدكوب سالدات و قزاق می‌بود ـ اینان آن ستمها را می‌دیدند و هیچ پروایی نمی‌كردند و از ستمهای یزید ـ ستمهای هزاروسیصد سال پیش او ناله بلند می‌ساختند و شیون از اندازه می‌گذرانیدند ، كه تو گویی در جهان ستمگر تنها یزید بوده و بس و هیچگاه نباید پروای ستمهای دیگری كرد».
(در پاسخ حقیقتگو ، گفتار نهم : سومین آسیب کیشها)

✴️ حزب و گمراهیهای سیاسی
(تکه‌ی پنجم)

🔶ما از مردم چه میخواهیم؟
(تکه‌ی2 از 4)

ولی در داستان مهاجرت [1] یك چیزهای ناستوده‌ای رخ داد ، زیرا آلمانها برای پیشرفت مقاصد خود در ایران از دادن پول مضایفه نمیكرد و لیره‌های بسیاری سكه زده همراه خود آورده بودند. كسانی از سران مهاجران بپول گرویده رفتار ناستوده‌ای كردند و این مایه‌ی تنفر دیگران شد و در میانه اختلافها رخ داد.

از آنسوی خود مهاجرت نتیجه‌ی نیكی نداد. یك دسته‌ی بزرگی از ژاندارم ایران و از مهاجران در جنگ كشته گردیدند و آخرین نتیجه آن شد كه مهاجران پس از دو سال رنج و آوارگی از خاك ایران بیرون رفته در عثمانی و دیگر جاها پراكنده گردیدند.

این نافیروزیها نتیجه‌ی آن را داد كه بیشتر آزادیخواهان نومید گردیده كناره‌جویی كردند. بخصوص مردان پاكدامنی كه جز رهایی این كشور و توده را نمیخواستند و درپی سود شخصی نبودند. اینان بیكبار دلسرد شده بكناری رفتند.

این دلسردی و كنارجویی آنان نیز نتیجه آن را داد كه میدان برای كسان سودجو و آلوده‌دامن باز گردید كه بنام آزادیخواهی یا دمكراتی بمیان افتادند و بخودنمایی و سودجویی پرداختند. باید گفت یك «تحولی» در عالم آزادیخواهی پدید آمد و دستگاه تغییر یافت.

این زمان ده سال بیشتر از آغاز جنبش مشروطه میگذشت. در آن ده سال بیشتر ، كم‌كم در تهران كسانی پیدا شده بودند كه شیوه‌ی سود جستن و پول درآوردن را ـ از راه دسته‌بندی و روزنامه‌نویسی و هیاهو و دخالت در كار كابینه‌ها و هواداری از این وزیر و از آن وزیر و مانند اینها ـ نیك یاد گرفته بودند.

در آن ده سال و بیشتر این قبیل سودجویان از این شهر و از آن شهر بتهران آمده و در اینجا مانده كم‌كم یك دسته‌ی بزرگی شده بودند.

بسیاری از نمایندگان پارلمان از شهرها بتهران آمده و پس از پایان دوره‌ی وكالت بازنگشته و در اینجا مانده و از آن راهی كه گفتیم بپول‌اندوزی و خوشگذرانی پرداخته بودند. این كسان را در آن زمان «هوچی» نامیده‌اند ما نیز به همان نام میخوانیم.

آزادیخواهان غیرتمند و جانفشان از میان رفته و این هوچیان جای آنان را گرفته بودند.

در این میان در سال 1335[1296 خورشیدی] شورش روسیه رخ داد ، و این شورش بزرگ كه در همه‌ی جهان تكانی پدید آورد در ایران نتیجه‌اش این شد كه دولت بیكبار ناتوان گردید و درهمه جا آزادیخواهان ـ یا بهتر گویم سرجنبانان بتكان آمدند و بیك رشته كارها پرداختند.
چنانكه گفتیم در تهران میدان برای این هوچیان بازمانده بود و اینان از پیشامد استفاده جسته بیك رشته كارهای ناستوده‌ای شروع كردند.

از همان آغاز شورش روسیه تا هنگامی كه رضاشاه رشته‌ی اختیارات كشور را بدست گرفت ، كه نزدیك به ده سال است یك دوره‌ی خاصی از تاریخ ایران میباشد و در این یك دوره این هوچیان یك عامل مؤثری در كشور بودند و آسیبهای بزرگی رسانیدند.

من اگر كارهای اینان را بنویسم باید یك كتاب جداگانه پردازم. در اینجا بی‌آنكه از كسی نامی ‌برم بیاد دو رشته از كارهای ننگین ایشان می‌پردازم :

نخست اینان دخالت در سیاست (یا بهتر بگویم هوچیگری) را پیشه‌ای برای خود گرفته از آن راه نان میخوردند. بلكه دارایی می‌اندوختند. هر نخست‌وزیری كه میخواست كابینه تشكیل دهد میبایست پولی درمیان اینان تقسیم كند و بكسانی از آنان در ادارات كار دهد ، وگرنه بهیاهو پرداخته نمیگزاردند كابینه پا گیرد و بكاری پردازد.

این یك رسمی ‌شده بود و خود وزیران بآن عادت داشتند و دادن پول سختشان نمی‌آمد. بلكه اگر كسی میخواست كابینه درست كند خود از پی اینان میفرستاد و نوید پول میداد و برای برانداختن كابینه‌ی حاضر بكارشان وامیداشت. این معامله‌ی رایجی بود.

از این رو یك كابینه نمیتوانست بیش از دو یا سه ماهی دوام كند. زیرا اینان پولی را كه میگرفتند و میخوردند و تمام میكردند بایستی اسبابی فراهم كنند كه دوباره پول گیرند. از اینرو بایستی بسراغ یك خریدار تازه‌ای روند و یا او بسراغ اینان بیاید.

اینكه نوشتیم كه در بیست و چند سال پیش چون در یك سال چهار كابینه عوض شد آنها را
«كابینه‌های چهار فصلی» نامیدند ، یكی از علل آنها دخالت همین دسته‌ی هوچیان بوده.
از اینان در این زمینه‌ها كارهای بسیار زشتتری هم سرزده كه می‌بینم اگر بنویسم بغیرت ایرانیگریم خواهد برخورد و اینست خامه را نگه میدارم ـ از آنسوی برای آنكه گفته‌هایم بیكبار بیدلیل نباشد تنها یك داستانی را یاد میكنم.

از رضاشاه پهلوی یادداشتهایی در دست است كه خود اسناد گرانبهاییست. در آن یادداشتها از بسیاری از این هوچیان نام برده و خیانتهایی را كه از هر یكی سرزده ذكر كرده از جمله درباره‌ی یكی از آنان چنین می‌نویسد :

[1] : برای آگاهی از داستان مهاجرت جلد دوم تاریخ مشروطه (تاریخ هجده‌ساله‌ی آذربایجان) را بخوانید.

اما داستان مرگ پيغمبر و جلوگيری عمر :

من نميدانم اين داستان تا چه اندازه راست است و آيا رخ داده يا نه ، در اين باره جستجويی نکرده‌ام. ليکن اگر راستست رفتار عمر بسيار بجا بود. اين دليل آنست که عمر معنی اسلام را بهتر از ديگران ميدانسته. دليلست كه آن مرد يك باور بسيار استوار بخدا و اسلام می‌داشته.

اينکه ايراد ميگيرند که به پيغمبر «نسبت‌ هذيان» داده راست نيست. گفته است : «ان الرجل ليهجر». «هجر» به معنی سرسام است ، نه به معنی هذيان.

هذيان از کمی خرد برخيزد ولی سرسام نتيجه‌ی بيماری باشد. عمر گفته اين مرد سرسام میگويد و اين گفته به پيغمبر برنخواهد خورد زيرا يک پيغمبری چنانکه بيمار گردد ، لاغر شود ، رنگش زردی گيرد ، همچنان سرسام گويد. سرسام دنباله‌ی بيماری باشد و به کسی نخواهد برخورد.

اگر برانگيختگان از اين چيزها برکنار بودندی بايستی پيش از همه از بيماری برکنار باشند و هيچگاه بيمار نگردند. يک پيغمبری که بيمار شده سرسام نيز تواند گفت و جای شگفتی نيست.

از آنسوی شما ميگوييد پيغمبر بيسواد ميبود و نوشتن و خواندن نمی‌توانست پس چگونه نامه و کاغذ ميخواسته که چيزی نويسد؟! از اين گذشته چگونه در بيست و سه سال زمان پيغمبری خود درباره‌ی جانشين گفتنی را نگفته بوده که ميخواسته در بستر مرگ بگويد؟!

چگونه داستان به اين بزرگی را با بيپروايی گذرانيده بوده؟!. از اين هم ميگذريم : مگر شما جدايی ميانه‌ی سخنان راهنمايانه و پيغمبرانه‌ی يک برانگيخته با ديگر سخنانش نمی‌گزاريد؟!.

مگر پيغمبر اسلام هرچه گفتی و هر زمان که گفتی فرَه (وحی) بودی؟!. شما ميبينيد که پيغمبر اسلام خود جدايی ميانه‌ی سخنانش ميگزارده و آنچه را که بنام فره ميبوده از قرآن ميگردانيده.

در اين باره نيز اگر سخنی از راه فره داشتی بايستی از قرآن باشد نه آنکه در بستر مرگ يک سخنانی گويد.

گذشته از همه‌ي اينها از کجا که خواست پيغمبر نوشتن چيزی درباره‌ی جانشين ميبوده؟!. و آنگاه از کجا که ميخواسته علی را به جانشينی برگزيند؟!. به اينها چه دليل هست؟!.

پس از همه‌ی اينها باز ميگويم : چه شد که دلبستگی شيعيان قزوين به اسلام و دستورهای پيغمبر اسلام بيشتر از دلبستگی ياران پيغمبر گرديد؟!.

آن مردانی که در راه پيغمبر و دين او از جان گذشته و آن همه گزندها ديده بودند ، چه شد که به اندازه‌ی ملايان شکم‌پرست ايران به دستورهای پيغمبر ارج نميگزاردند؟!. چه شد که عمر به گفته‌ی شما آن توهين را به پيغمبر کرد و کسی به او ايراد نگرفت؟!.

فردا که آقای پاکروان اينها را گفته بودند يکی چنين پاسخ داده بوده : «راستست که پيغمبر بيسواد ميبوده ولی ميخواست خامه و کاغذ بياورند که او بگويد و ديگری بنويسد».

شب ديگر باز گفتگو ميرفت و آقای پاکروان اين پاسخ را ياد کردند ، گفتم : «پيغمبر اسلام بهاءالله نميبود که عربی نداند و در دست آن زبان درماند. پيغمبر توانستی هر خواستی که داشتی به آسانی به زبان آورد. اگر خواستش اين بودی که ديگران نويسند ، گفتی : «ائتونی به قلم و قرطاس املی عليکم ...» و نگفتی : «اکتب لکم ...» اين دوتا از هم جداست».

شگفتتر آن بود که يکی در همان نشست سخن آغاز کرد و چنين گفت : «پيغمبر چون ميدانست که اگر در زمان زندگانی خود خلافت اميرالمؤمنين را آشکار گرداند کسانی نخواهند پذيرفت و در ميانه دوسخنی و پراکندگی پديد خواهد آمد ، از اينرو آن را نگه ميداشت که در آخرين ساعات زندگانی ...» يکی از باشندگان[=حاضران] سخن او را بريده و خودش آن را بدينسان به پايان رسانيد «دو سخنی را به ميان اندازد و در برود». از اين گفته همگی خنديديم و ديگر به پاسخی نياز نيامد.

این سخنان نمونه‌ی هذیان است (نه سرسام). تنها عمامه‌برسران نیستند که هذیان‌ گویند.
هر که در این روزگار می‌زید ولی اندیشه‌‌‌هایش جز ازآن هزار و چهارصد سال پیش نیست مرده‌ای بیش نیست.

یک نمونه‌ی دیگر از هذیان

بافته‌های ملایان درباره‌ی زعفر جنی و لشکر جنیان

لشکر جنها (کاشان)

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 16ـ ما به یاری خدا با همه‌ی گمراهیها نبردیده‌ایم (تکه‌ی 1 از 3)
اینها را كه فهرست‌وار می‌شمارم در شماره‌های چهارساله‌ی پیمان از یكایك آنها گفتگو كرده و بخواست خدا و به یاری او پاسخی را كه می‌بایست داد داده‌ایم و اینجا كه می‌شماریم می‌خواهیم كه حقیقتگو و همراهان او كه می‌گویند قرآن بس است بگویند پاسخ اینها را كه پس از قرآن پدید آمده كه باید دهد و چگونه باید دهد؟!. اگر كسی اینها را نیك سنجد و با خرد آزاد باندیشه سپارد این گمراهیها هر كدام بتنهایی كمتر از بت‌پرستی نیست و برخی از آنها بویژه صوفیگری و خراباتیگری و مادّیگری زیانش بیشتر و ننگش فزونتر است. هر كدام بتنهایی چنانست چه رسد بآنكه چند تا رویهم آمده است؟!.. چه رسد بآنكه با آسیبهای خود دین دست بهم داده است؟!..
كمتر زمانی چنین گمراهیها درمیان بوده. امروز شما كمتر كسی را خواهید یافت كه بچندین گمراهی آلوده نباشد. یك رشته چیزهایی هست كه اگر كسی نبیند كمتر باور كند. در جایی كه پدر در برابر یك پیر بیسوادی زانو بزمین می‌زند و او را قطب جهان می‌شناسد پسر خدای آفریدگار را نمی‌شناسد و زبان از ریشخند بازنمی‌دارد. از یكسو از هر گوشه عربده‌ی مادّیگری بلند است و از یكسو شهری نیست كه چندین بتخانه در آن نباشد. مردی كه در جوانی با خدای آفریدگار همه گردنكشی نموده و نام او را خوار داشته همینكه رو به پیری می‌آورد یا با ترسی دچار می‌آید بمردگان پناهیده گردن در برابر آنها كج می‌نماید. نام خدا خوار و خواست او بیكبار از میان برخاسته. در جایی كه هیچ راهی نمانده شما چگونه می‌گویید نیازی براهنما نیست؟!! من نمی‌دانم شما درپی چه هستید و چه می‌جویید؟!. نمی‌دانم چگونه این گمراهیها را با این بیمناكی كمتر از بت‌پرستی مردم عرب می‌شمارید؟!. جز آنكه بگویم دلبستگی بگذشته شما را از حال خودتان و زمان خودتان بیكبار ناآگاه گردانیده. جز آنكه بگویم مردگان هزار ساله‌اید كه بزندگان درآمیخته‌اید. جز آنكه بگویم از معنی دین و زندگانی و زیانهایی را كه این گمراهیها دارد ناآگاهید. جز آنكه بگویم اندازه‌ی خواری و سرافكندگی توده‌های شرقی را نمی‌شناسید.
بدتر از همه آنكه ما كه بچاره‌ی این دردها برخاسته‌ایم و بی‌آنكه درپی نامی باشیم و آرزوی جایگاه برتری نماییم و از شما مزدی خواهیم آرام و بی‌هایهوی یكایك این گمراهیها را برمی‌اندازیم. شما بدبختان این را هم برنمی‌تابید و بدینسان زبان بآزار باز می‌دارید. ای بدبختان كه همه‌چیز را فدای پندارهای بیهوده‌ی خود می‌كنید!
شما را ناگوار می‌افتد كه ما همیشه نام خدا را می‌بریم و همیشه می‌گوییم این كارها را با «خواست خدا» انجام می‌دهیم. بجای خرسندی و شادمانی از شنیدن نام خدا دلگیر می‌شوید و رو درهم می‌كشید. آخر نمی‌گویید اینهمه گمراهیهای بزرگ و گرفتاریهای بسیار بیمناك بی‌خواست خدا چگونه چاره پذیرد؟!. تا پشتیبانی خدا درمیان نباشد یك دسته چگونه توانند با اینهمه گمراهیها و گرفتاریها برآیند؟!. این كاری كه ما برخاسته‌ایم یكی از بزرگترین و سختترین كارهاست و جز بخواست خدا و به یاری او هرگز نتواند بود. آنچه باید ما كنیم تنها پاسخ گفتن باین بدآموزیها و گمراهیها و نبرد نمودن با آنها نیست و بچیزهای بس ارجدار دیگری خواهیم برخاست. ولی شما تنها آن پاسخ گفتن را گیرید و نیك اندیشید. هزار سالست چندین دسته ـ و هر دسته‌ای از راه دیگری ـ سرگرم بافندگی بوده‌اند و هزارها اندیشه‌های كج و درهمی پدید آورده‌اند ، و اینها چنان درهم آمیخته و سر درگم شده كه اگر كسی تنها درپی فهمیدن و از هم جدا كردن آنها بودی خود را در برابر یك كار بس دشواری دیدی. چه رسیدی بآنکه كسی آنها را از هم جدا ساختی و هر یكی را بریشه و بنیاد خود برگردانیدی و به هر كدام از راهش پاسخ می‌دادی؟!. شما گویا فراموش كرده‌اید كه چند سال پیش كمتر كسی می‌دانست خراباتیگری چیست و خراباتیان چه می‌خواسته‌اند و عنوان سخنانشان چه بوده و از چه راه می‌توان بآنان پاسخی داد؟!.. یك دسته كه هواداری می‌نمودند آن را راهی از دینداری و خداجویی می‌شناختند و كسانی را كه یگانه هنرشان خرده‌گیری بر آفرینش و زباندرازی و گستاخی با خدا بوده یك دسته مردان خداپرست یا بگفته‌ی خودشان «عرفای الهی» می‌شماردند و بكلمه‌های مِی و شاهد و پیر مغان و مانند اینها كه در گفتارهای ایشانست بگزارش[=با تأویل] معناهای دیگری می‌دادند ، و دیگران كه این گزارشها را براست نمی‌داشتند و خراباتیان را گمراه می‌شماردند بیش از این نمی‌كردند كه از ایشان بد گویند و نكوهش دریغ ندارند.

آسیب زدن بخود چیست که خدا را خشنود گرداند؟

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
11) كراسوس‌ ـ تکه‌ی 7

🔸 بيچاره سپاهيان ، باري از مرگ زود و آسوده هم بي‌بهره شدند. زيرا تيرهایي كه به تن‌هاي آنان مي‌رسيد اگر مي‌خواستند بيرون بكشند ناگهان شكسته نيمي در درون گوشت مي‌ماند و اگرهم زور داده بيرونش مي‌آوردند چون تيرهاي خاردار بود روده‌ها و رگها را نيز با خود بيرون مي‌آورد. گروهي از آنان نابود شدند و آنان كه زنده بودند بهيچ كاري يارا نداشتند. پوبليوس1 فرمان هجوم بر سوارگان زره‌پوش داد. آنان دستهاي خود را نشان دادند كه بر سپرها دوخته شده و پايهاي خود را نشان دادند كه بزمين كوبيده گرديده که نه ياراي جنگ دارند و نه تواناي گريز مي‌باشند. پوبليوس خويشتن دليري نموده با سوارگان بهجوم پرداخت و بدشمن بسيار نزديك شد ولي از هيچ راه با آنان برابري نداشت ، نه در زمينه‌ی هجوم و نه در زمينه‌ی دفاع. چه نيزه‌ی كوچك و ناتوان خود را بر روي سپرهايي مي‌زد كه از پوست خام يا از آهن استوار بود. از آنسوي دسته‌ی سوارگان سبك‌ابزار او كه از گااول همراه آورده بود با نيزه‌هاي نيرومند دشمن روبرو بودند. همه‌ی پشتگرمي پوبليوس بر اينان بود كه در جنگها كارهاي شگفت انجام مي‌دادند. بدينسان كه فرصت بدست آورده و بدشمن نزديك شده او را از اسب خود پايين مي‌انداختند و او از سنگيني برگ و ابزار خود جنبيدن نمي‌توانست. برخي از ايشان از اسب پياده شده زيرا اسبهاي دشمنان رفته و شكمهاي آنها را مي‌دريدند كه اسب درغلتيده سوار خود را با كسان ديگري از پيرامونيان زير مي‌گرفت ولي در اينجا از گرما و تشنگي هرگز عادت نداشتند و بسيار فرسوده بودند و اسبهاي بسياري از ايشان كشته شده بود ، از اين جهت ناگزير شدند كه بازگردند و پوبليوس را كه زخم سختي برداشته بود از ميدان بيرون ببرند. در آن نزديكي پشته‌اي از ريگ ديده پناهنده‌ی آنجا شدند و اسبهاي خود را بهم بسته خودشان در ميان آنها نشستند و سپرهاي خود را بهم پيوسته در پشت آنها جاي گرفتند و مي‌پنداشتند مگر جلوگيري از آسيب دشمن خواهند كرد. ولي نتيجه بعكس درآمد زيرا زماني كه در دشت هموار بودند باز صف پيشين اندك نگهداري از صف پسين داشت. ولي اكنون در سراشيب كه ناگزير پسينيان بالاتر از پيشينيان مي‌ايستادند همگي آنان آماجگاه آسيب بودند و بايستي منتظر سرنوشت تيره‌ی خود باشند. در اين دسته‌ی پوبليوس دو تن يوناني نيز بودند كه در شهر گارهاي2 در آن نزديكي مي‌زيستند. يكي بنام هيرومونوس3 و ديگري بنام نيكوماخوس.4 اينان مي‌گفتند شهر اخناي5 كه در اين نزديكي مي‌باشد و هوادار روميان است برويم. پوبليوس پاسخ داد : «نه! مرگ چندان دشوار نيست كه پوبليوس از ترس آن ديگران را كه در راه او جانبازي مي‌نمايند بگزارد و خويشتن رها شود.» و بآنان دستور داد كه خود را رها سازند و هر دو را بآغوش كشيده رسم بدرود بجاي آورد. و خويشتن چون از سختي زخم از توان افتاد پهلوي خود را باز كرده بكسي كه ابزارهاي جنگي او را برمي‌داشت دستور داد كه نيزه به پهلويش فروبرده او را بكشد. گفته‌اند كنسورينوس نيز به همان نحو كشته گرديد. ميكاباخوس خود را بكشت و بسياري از ديگر برگزيدگان همان كار را كردند. بازمانده را هم اشكانيان نزديك آمده در زد و خورد با گرزها بكشتند و بيش از پانصد تن دستگير نكردند. سر پوبليوس را بريده سپس آهنگ كراسوس كردند.


1ـ Publius نام كراسوس جوان (پسر كراسوس) است.
2ـ Carrhae يكي از شهرهاي بين النهرين در نزديكي حران.
3ـ Hieronymus
4ـ Nicomachus
5ـ Ichnae