✴️ حزب و گمراهیهای سیاسی
(تکه‌ی نوزدهم)

🔶شانزده خواست آزادگان
(بخش یکم)

کانال : از میان نوشته‌ها و كوششهای كسروی و باهَماد آزادگان سه رشته از همه چشمگیرتر است. نخستین رشته‌ی کوششها درباره‌ی دین می‌باشد كه از سخن كنونی ما بیرونست. دوم ، كوششهایی در زمینه‌ی دمكراسی و نشر معنی درست (كامل) آن. سوم ، نبرد با هیاهوی «ادبیات» و شعرهای بیهوده ، نبرد با كیشهای سراسر زیانمندی مانند شیعیگری ، صوفیگری ، بهاییگری و گمراهیهایی همچون مادیگری و خراباتیگری.

این رشته‌ی سوم کوشش (نبرد با گمراهیها) كه برخی به ما ایراد گرفته و از این رهگذر ما را «افراطی» ، و یا «دشمن‌تراش» خوانده‌اند از ارجدارترین كوششهای ماست زیرا بی‌آن ، كوشش در راه دمكراسی بیسود و بیهوده‌ است. مانند کار دهقانیست که علفهای انبوه زمینش را نكنده دانه بكارد و آب و كود دهد كه جز آهن سرد کوفتن نمی‌باشد.

خوانندگانی كه رشته گفتارهای «معنی مشروطه (دمکراسی)» را در کانال خوانده‌اند این معنی برای آنها ناآشنا نیست. با اینحال اگر گفتار پایین با باریك‌اندیشی خوانده شود اینجا نیز بنیكی روشن است. زیرا برای مثال در این گفتار به این موضوع میرسیم كه پشتیبان دمكراسی اندیشه‌های میهن‌پرستی و نگهداری از كشور است (نه شور و خروش تنها نمودن و شعر آبدار در ستایش میهن سرودن) و از آنسو امروز باورهای پراكنده‌ی بیشماری در مغزها بضد میهن‌پرستی خوابیده و تا حقایق در این باره روشن نگردد و معنی هر یك از دمكراسی و میهن‌پرستی دانسته نگردد و آنگاه با این باورهای متضاد نبردی نرود امید به پاگرفتن دمكراسی در ایران جز خام‌اندیشی نیست.

اینست راز آنكه نبرد با بدآموزیها می‌باید با كوشش به یاد دادن معنی دمكراسی توأم باشد تا نتیجه بدست آید. راستی‌را نبرد با بدآموزیها و آموزش دمكراسی دو روی یك كوشش است. كسانی كه نبرد با گمراهیها را كه درفشدارش كسروی و یارانش هستند «افراط» خوانده‌اند از حقایق بدور بوده‌اند.

شانزده بندی كه از آن در اینجا سخن میرود بندهای اساسنامه‌ی باهَماد آزادگان است كه پرچم زبان آن بوده. در این گفتار تنها به بند یكم و دوم كه درباره‌ی دمكراسی است پرداخته شده.

خواننده خواهد دانست كه در آموزشهای رسمی مدرسه‌ها ، معنی دمكراسی هرگز به این درستی شرح داده نمی‌شود.

این گفتار و كوشش پرچم به بازنمودن معنی دمكراسی در زمانی انجام میگیرد كه محمدرضاشاه هنوز نیرویی نیندوخته بود تا دیكتاتوری كند ولی او و پیرامونیانش در كار صاف كردن راه خودكامگی‌اند. نخستین نشانه‌ی این كوششها نزدیك به یك ماه پس از تاریخ این گفتار در 17 آذر 1321 بنام «آشوب نان» در دوره‌ی نخست‌وزیری قوام پدیدار می‌شود.

🔸دیباچه
اگرچه این شانزده خواست را یك بار آقای واعظپور شرح كرده‌اند (و بخواهش بسیاری از همراهان ، آن تاریخچه و شرح ، جداگانه نیز بچاپ خواهد رسید) ولی چون این شانزده بند هر یكی در زمینه‌ی اصلاح یكی از كارهای مهم زندگانی است باید بارها آنها را شرح كرد و در پیرامون هر یكی كتابی نوشت از اینرو فزونی نخواهد بود اگر من نیز شرح‌هایی به هر یكی از آنها بیفزایم.

نخست باید دید معنی «باهَماد» (جمعیت) چیست و راه كار آن چه باید بود[bud ، سبک شده‌ی بودن]. درخور افسوسست كه در ایران انبوه مردم این را نیز نمیدانند و اینست به پرسشها و ایرادهای شگفتی می‌پردازند. مثلاً چندی پیش یكی از تبریز ایراد گرفته چنین مینویسد : «آزادگان تاكنون چه خدمتی بایران كرده‌اند؟! چه كمكی باقتصاد نموده‌اند؟!» این ایراد دلیل است كه این مردم بسیار بیمایه شده و معنی كمتر چیزی را میدانند.

🔸یك «باهماد» یا جمعیت كه برپا میگردد برای آنست كه كسانی یك رشته‌ اندیشه‌های سودمندی را برمی‌گزینند و چاره‌هایی برای دردهای كشور بدیده میگیرند و خود در پیرامون آنها دسته‌بندی كرده سپس درمیان توده پراكنده میگردانند كه دیگر غیرتمندان و خردمندان نیز با آنان همراهی می‌نمایند و بدینسان از یكسو اندیشه‌ها روشن گردیده و زمینه برای اصلاح آماده شده و از یكسو یك دسته غیرتمندان دست بهم داده‌اند كه خواهند توانست آن اندیشه‌ها و چاره‌ها را بكار بندند. اینست معنی باهماد و راه پیشرفت آن.

ما چون پس از شهریورماه 1320 گرفتاریهایی برای ایران درمیان دیدیم بهتر دانستیم كه یك باهمادی پدید آوریم و یك رشته از راستترین و سودمندترین اندیشه‌ها را درمیان شانزده بند گنجانیده پراكنده گردانیدیم و گروهی از مردان گزیده در تهران و تبریز و دیگر جاها دست بهم داده بنشر آنها پرداختیم و یك روزنامه‌ای برای پشتیبانی از آنها بنیاد نهادیم. خدا را سپاس كه زمان بزمان در پیشرفت می‌باشیم و باید بكوشیم تا چون اندیشه‌ها تا حدی كه می‌باید روشن گردد و زمینه برای برگردانیدن آیین زندگانی آماده شود آنگاه دست بهم داده همه‌ی این شانزده ماده را روان گردانیم.

پس كسانی كه بدانسان ایراد میگیرند نخست باید گفت خود گناهكار و بدكردارند كه در برابر چنین اندیشه‌های بسیار گرانبهایی بركناری نشان میدهند و از همراهی خودداری می‌نمایند. دوم باید گفت معنی باهماد را نمیدانند و كسان بسیار بیمایه‌ای می‌باشند.

اینگونه كسان در ایران فراوانند كه چون یك دسته بكوششهایی در راه كشور پردازند آنان بیدردانه در كنار می‌ایستند و همراهی نمی‌نمایند ، و سپس زبان بریشخند و خرده میگشایند كه شما تاكنون چه كرده‌اید؟!. در مشروطه همین رفتار پست را از خود نمودند و جنبش بآن بزرگی را از نیرو انداختند و سپس بیشرمانه زبان بسرزنش باز كرده چنین گفتند : «پس چه شد آن مشروطه كه می‌خواستید؟!! دیدید كه نمی‌شود؟!» مردان پستنهاد بوظیفه‌ی مردی و مردمی رفتار نمیكنند ، بس نیست كه بزباندرازی هم می‌پردازند. جای حیرتست كه آدمی تا باین پستی فرود آید. جای حیرتست كه كسی آسایش و خرسندی یك توده‌ی بزرگی را فدای رشك و كینه‌ی خود گرداند.

مقصود از این دیباچه آنكه ما اكنون در مرحله‌ای هستیم كه باید بنشر این اندیشه‌ها پردازیم و در توده وظیفه‌ی آموزگاری را انجام دهیم.
(پرچم روزانه شماره‌ی 219)

✴️پرسش و پاسخ 01

🔸کوشاد کانال : پاره‌ای از آشنایان و خوانندگان گاهی پرسشهایی می‌پرسند که ارج دارد و چون پرسشهایی است که کسانی دیگر نیز در دل دارند اینست این «در» را بنام «پرسش و پاسخ» در کانال باز کردیم تا آنها را با پاسخهاشان بیاوریم.
در چنین جاهایی بکوتاهی میکوشیم و برخی سخنان بیرون از جستار را فرومی‌گزاریم. نامها را نیز دیگر میگردانیم.

🔶ایستادگی در برابر ستم از راه رواج گمراهی!

🔸پرسش : در نخستین پرسش و پاسخ از اینگونه ، یکی از آشنایان کلیپ زیر را فرستاده و خواسته بداند نظر دوستش (یکی از یاران ما) چه می‌باشد.

ایستادگی در برابر ستم از راه رواج گمراهی!

🔸پاسخ : درود و سپاس پرویز جان!

من می‌فهمم که خواسته‌ی گردانندگان نمایش بالا «رویارویی با رژیم ملایان و ستمگریهای ایشان» است.
با اینهمه ، بچند دلیل با چنین نمایشها ناهماوا هستم. راستش ، زیانبار ـ یا ، در بهترین رویه ، بیهوده ـ می‌شمرم‌شان. اینهایند دلایل من :

۱. با اینکه شعرها دیگرند ، نمایش همان نمایش است : سینه زنی و نوحه‌خوانی! مردی با صدای نالان یک رشته شعرها را میخواند و انبوه مردم ـ گوسپندوارـ تکرار می‌کنند ... و در همان حال آوای شرپ.. شرپ.. شرپ.. شرپ.. (کوفتن بر سر و سینه) برپاست!
این یعنی : «گرد آوردن دو جستار آخشیجِ یکدیگر»
گویا در فلسفه «جمع اضداد» می‌خوانندش.
در هر حال ، نشدنی‌ست و یکجور سفسطه است.
بدان میماند که آموزه‌های مارکس و لنین را ـ بویژه آنها که درباره‌ی برانداختن دینست ـ بزبان عربی برگردانیم و سپس آنها را به شیوه‌ی تلاوت قرآن ، همچون قاریان قرآن ، تلاوت کنیم.
در بهترین حالت پوچ و بیهوده است و در بدترین حالت ریشخندآمیز. هم ریشخند به ماتریالیسم و هم ریشخند به اسلام.

۲. به همان دلیل بالا ، این کار در عمل جز به گسترانیدن نوحه‌خوانی و سینه‌زنی و اینجور کارهای بیخردانه و پست نمی‌انجامد. بهترین و درست‌ترین گفته‌ها را هم ، هرآینه بدین رویه‌ی «نمایش گریه و عزا» درآوری ، بی‌ارج و خوار می‌گردند.

۳. اساساً اینجور کردارها خردمندانه که نیستند هیچ ، پایمال کردن خرد نیز می‌باشد. چه ، بر پایه‌ی «سهش‌ها» (احساسات) ، آن هم سهش‌های پست و دروغین ، استوارند.
بجای اینهمه سوز‌و‌گداز بیجا ، گوینده توانستی چهار پاراگراف ارزشمند بر زبان بیاورد. مثلاً :

۱ـ ما در اینجا برای چه جمع شده‌ایم؟ «عزاداری» برای کسی که هزار و چند صد سال پیش کشته گردیده؟
پس پیداست که خود و دیگران را می‌فریبیم.

۲ـ من نه دشمنی با امام حسین دارم و نه دوستی با یزید. چیزی که هست ، دوستی ما با حسین نه از آن روست که نامش «حسین» بود و نوه‌ی پیامبر اسلام.
ما حسین را دوست داریم و پاس می‌نهیم زیرا که مردی درستکار و دلیر بود.

۳ـ هرآینه ما براستی دوستدار حسین باشیم ، باید همچون او با ستم و زورگویی بجنگیم. وگرنه ، بر سر و بر سینه زدن و زاری کردن را همه کس توانند! اگر باور ندارید ، به همین مداحان بنگرید با میلیون‌ها تومان پولی که برای «مدح حسین» درمی‌آورند!

۴ـ از این در که بیرون رفتید ، به همینها بیندیشید. این، بهترین کار است. وگرنه ، کسی با اشک ریختن دروغین ، یا حتی راستین ، رستگار نمی‌شود! اگر رستگاری در اشک ریختن بود ، حسین نیز بجای شمشیر کشیدن بر یزید ، تا پایان عمر یک گوشه می‌نشست و در سوگ پدر شهیدِ زخم‌خورده‌در‌مسجدش ، علی ، که خلیفه نیز بودی ، اشک می‌ریخت!!

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 23ـ بزرگترین مایه‌ی خشنودی خدا از میان برخاستن این پراكندگیهاست (تکه‌ی 1 از 3)
اما نماز و نیایش و پرستش خدا بیگمان زندگانی بی‌اینها نتواند بود. ما چون می‌گوییم «دین شناختن جهان و آفریننده‌ی جهان و پی بردن بمعنی زندگانی و راه زندگانی است» نتیجه آن خواهد بود كه مردم آفریدگار را نیك شناسند و چنانكه خواست اوست زندگی بسر برند و همیشه بیاد آفریدگار و خشنودی او باشند ـ نه برای آنكه باین چیزها نیازی هست ، بلكه برای اینكه پاكنهادی و بخردی خود را نشان دهند. چیزی كه هست اینها پس از آنست كه چنانكه گفتیم مردم معنی جهان و زندگی را بدانند و آفریدگار را شناخته اندازه‌ی بزرگی او را دریابند. امروز كسانی كه سخن از نیایش و پرستش خدا می‌رانند من می‌پرسم آیا كدام خدا را خواهید پرستید و نیایید؟! آیا آن خدا را كه نمی‌شناسید؟!.. آن خدا را كه جهود ایلخانی جهودانش می‌شمارد ، مسیحی دارای زن و فرزندش می‌انگارد ، و صوفی او را در درون خود و پیرش می‌جوید ، و فیلسوف او را یك «علت» بی‌دانش و بی‌اختیاری (همچون آتش كه علت سوزانیدنست) می‌ستاید ، و شیعی حضرت عباس خود را ازو تواناتر می‌پندارد ، و شیخی همه‌ی كارهای او را ـ تا آفرینش جهان ـ از دستش گرفته و بدوازده امام می‌دهد؟!.. آن خدا را كه دست‌بسته‌اش ساخته‌اید و بگمانتان ملیونها سال كه جهان برپا خواهد بود دیگر او را پرداختی باینجهان نخواهد بود؟!.. آن خدایی كه او را بپای فرمانروایان روی زمین می‌برید و یك دستگاهی همچون دستگاه فرمانروایی و كدخدایی برایش درمی‌چینید؟!..
در جای دیگر نیز گفته‌ایم تنها نام خدا را بردن دلیل خداشناسی كسی نخواهد بود. وگرنه تیمور ناپاك نیز نام خدا را همیشه بر زبان راندی و خدایی كه او می‌شناخت چنان می‌بود كه صدهزاران خون بیگناهان می‌ریخت و با ساختن گنبد و بر سر گور بلال و جرجیس و شیث خرسندی او را می‌جست. چنگیز پلید نیز همیشه یاد «اُلوغ تَنگَری» [1] كردی ولی آن خدای او چنین می‌بود كه چون چند سر گاو و گوسفند و اسب قربانی گزاردندی با چنین رشوه‌ی كم‌ارجی از سر خون ملیونها بیگناهان درگذشتی.
این بدترین نادانیست كه كسانی با صد گمراهی درباره‌ی خدا بنماز و نیایش نازند. اینان گویا فراموش كرده‌اند كه بت‌پرستان كه پیكره‌هایی را از آهن و برنز با دست خود ساخته خدا نامند در برابر آنها چندین برابر دیگران پرستش و نیایش نمایند. ای نادانان آیا آنان روحانیت دارند؟!..
وآنگاه نماز و پرستش خدا پس از آنست كه مردمی نیك و پاك و غیرتمند باشند و از خردی كه خدا بایشان داده پیروی نمایند و زندگانی خود را بدانسان كه خواست خداست براه اندازند. یك‌مشت مردم پراكنده‌ی زبون را پیش خدا چه ارجی تواند بود؟!.. یك دسته مردم مرده‌پرست و درمانده را بسوی آفریدگار چه راهی باز است؟!.. یك توده‌ اگر خرسندی خدا را می‌خواهند پیش از همه باید بشاهراه زندگانی درآیند و پراكندگی از میان بردارند و دربند آزادی و سرفرازی خود باشند و گردن بیوغ بیگانگان نگزارند و ارج نیكان را شناسند و بَدان را پست شمارند و مردانی را كه در راه پیشرفت كار توده جانفشانی كرده‌اند بزرگ گیرند ـ از این كارهاست كه خدا خشنود گردد و كسانی توانند با پیشانی باز رو بسوی او آورند و نماز و نیایش گزارند. یك دسته مردم زبون و پراكنده كه آمدن و رفتن بیگانگان را بهیچ نمی‌شمارند و صد آلودگی و گرفتاری كه می‌دارند بروی خود نمی‌آورند ، چنان كسانی را بسوی خدا راه نتواند بود. من آشكاره می‌گویم : خدا از مردم زبون و پراكنده بیزار است.

[1] : الوغ بمعنای بزرگ و تنگری بمعنای خداست. ـ و

🔶 در پاسخ حقیقتگو

(تکه‌های پیشگفتار و درباره‌ی این کتاب)

🖌 احمد کسروی

🔶 گلچینی از کتاب پلوتارخ بخش دوم
12) آنتونيوس‌ ـ تکه‌ی 10

🔸 زيرا اين دشت بآن كوهها خواهد رسيد و اشكانيان اميدوارند كه شما فريب نويدهاي ايشان را خورده راه دشت را پيش خواهيد گرفت. اين راست است كه شما در كوهستان آب نيافته و از ناهمواري راه سخت فرسوده خواهيد گرديد. ليكن بدانيد كه اگر راه دشت را پيش گيريد بيشك سرگذشت آنتونیوس سرگذشت كراسوس خواهد بود.»
اين را گفته بيدرنگ بازگشت. آنتونيوس از سخن او به ترس افتاده دوستان خود را بخواند تا رايي بزنند و آن مرد ماردي را هم پيش خود بخواند. ماردي به همان انديشه بود كه مثرادات ، و چنين گفت كه در دشت چه دشمن در جلو باشد و چه نباشد چون راه‌ها درست پيدا نيست بآساني مي‌توان راه را گم كرد و اين خود علت مهم ديگري است كه بايد از آن راه روي برتافت. اما كوه اگرچه ناهموار است و آب در آنجا يافت نمي‌شود. ولي شما يك روز بيشتر در آن راه نخواهيد بود. از اين سخنان آنتونيوس انديشه‌ی خود را تغيير داده راه كوه را پيش گرفت و بسپاهيان دستور داد كه هر كسي آب يكروزه‌ی‌ راه خود را همراه بردارد. و چون بسياري از ايشان ظرف همراه نداشتند خودهاي خود را پر آب مي‌ساختند. از آنسوي خبر به اشكانيان رسيده برخلاف رسم خود همان شبانه از دنبال روميان افتادند و هنگام بالا آمدن آفتاب بود كه بر دنباله‌ی سپاه حمله آوردند. اين سپاهيان كه در يك شب پنج ميل راه آمده و سخت فرسوده شده و از بيخوابي سخت درمانده بودند با اين‌ حال ناگهان دشمن را در پشت سر خود دريافتند و اينبود كه بيكباره دلهاي خود را باختند. بويژه از اين جهت كه سامان خود را بهم زده و آماده‌ی جنگ نبودند و چون ناگزير بجنگ ايستادند از تلاشي كه بكار مي‌بردند تشنگي بيشتر مي‌گرديد و بيشتر آزار مي‌كشيدند. دسته‌هاي پيشين سپاه به رودي رسيدند كه آب سرد و صافي داشت. ولي آب معدني و تلخي بود كه چون سپاهيان از آن خوردند بيدرنگ روده‌ها را بدرد آورده تشنگي را بيشتر گردانيد. راهنماي ماردي پيش از آن اين رود تلخ را خبر داده بود ولي سپاهيان خودداري نكردند و كساني را كه جلوگيري از ايشان مي‌نمودند پس زده خود را بآب مي‌رسانيدند. آنتونيوس از اينسو بآنسو دويده از سپاهيان خواهش مي‌كرد كه اندكي هم شكيبايي نمايند تا به رود ديگري در آن نزديكي كه آب گوارايي دارد برسند و از آن پس راه چندان سخت و ناهموار است كه دشمن ديگر نخواهند از دنبال ايشان بيايند. سپس فرمان داد كه آواز بازگشت بلند نمايند تا آن دسته كه جنگ مي‌كنند بازگردند و دستور داد چادرها را برافراشتند تا سپاه اندكي از فرسودگي درآيد.
ولي چادرها تازه برافراشته شده و اشكانيان بعادت خود بازمي‌گشتند كه بار ديگر مثرادات فرارسيده ، الكساندر را كه آن با وي گفتگو كرده بود ديدار نموده چنين گفت : «من نيكخواهانه اين راهنمايي را به آنتونيوس مي‌كنم كه در اينجا دير نكرده و همينكه سپاهيان اندك آسايشي يافتند بيدرنگ روانه شوند تا زودتر خود را بآن رود ديگر برسانند. زيرا اشكانيان تنها تا آن حد دنبال ايشان كرده از آنجا فراتر نخواهند گذشت.» الكساندر اين خبر را به آنتونيوس رسانيد و او دستور داد ظرفهاي زريني براي مثرادات بردند كه چندانكه مي‌توانست در زير رختهاي خود پنهان سازد از آنها برداشت و بيدرنگ بازگشت. هنوز روز بپايان نرسيده بود آنتونيوس فرمان داد چادرها را درچيدند و سپاهيان روانه شدند بي‌آنكه ديگر آسيبي از دشمن بآنان برسد. ولي از رهگذر پيشامدي در ميان خود ايشان آن شب را با بدترين حالي بسر دادند كه هرگز ماننده‌ی آن حال را نديده بودند. شرح چگونگي آنكه كساني از خود روميان هر كسي را كه پولدار مي‌شناختند كشته پولهاي او را بتاراج مي‌بردند و بر بنه‌ی اين و آن زده هرچه مي‌يافتند مي‌بردند. سرانجام نيز دست بكالا و ابزار خود آنتونيوس دراز كردند كه ميزهاي او را شكسته و فنجانها را خرد كرده در ميان خود بخش نمودند. در نتيجه‌ی تاراجگري اينان غوغايي در ميان برخاسته خروش و فرياد بسراسر لشكر پيچيد و در همه جا چنين مي‌پنداشتند كه دشمن هجوم بلشكرگاه آورده و بخشي از سپاه را نابود گردانيده كه آن غوغا برخاسته است. آنتونيوس از شنيدن آن خبر چندان نوميد گرديد كه مردي را بنام رهامنوس1 كه آزاد كرده‌ی او و اينزمان در ميان پاسبانان خاص بود پيش خود خواند با سوگند ازو پيمان گرفت كه هر زمان كه فرمان دهد شمشير خود را بشكم او فرو ببرد و سپس سر او را از تن جدا گرداند. زيرا كه نمي‌خواست زنده بدست دشمن بيافتد يا پس از مرگ لاشه‌ی او شناخته شود.


1ـ Rhamnus

گرایش توده‌ها به دمکراسی پس از جنگ جهانی دوم

خط پیوسته : کشورهای دمکراسی
خط چین : کشورهای نیمه دمکراسی
نقطه چین : کشورهای خودکامه (استبدادی)
محور عمودی درصد شمار کشورها به همه‌ی کشورهای جهان را نشان میدهد.

✴️ حزب و گمراهیهای سیاسی
(تکه‌ی بیستم)

🔶شانزده خواست آزادگان
(بخش دوم)

🔸بند یكم ـ هواداری از مشروطه و قانون اساسی و ایستادگی در جلو بازگشت استبداد

مردمی كه در یكجا میزیند باید درمیان ایشان یك حكومتی باشد باین معنی یك نیرویی باشد كه بكشور ایمنی داده دست دزدان و راهزنان و آدمكشان را كوتاه گرداند ، و كشور را از هجوم یا تاخت و تاراج بیگانگان نگه دارد ، دادگاهها برپا گردانیده بدعاوی فیصله دهد و جلوگیری از ستمگران و آزمندان كند ، از هر راه بآبادی و نیرومندی كشور و توده بكوشد.

چنین نیرویی را «حكومت» یا «سررشته‌داری» می‌نامند ، و این سررشته‌داری بچند گونه تواند بود ، یكی آنكه اختیار آن بدست یك تن سپرده شود كه بدلخواه و خودكامگی و یا از روی قانون فرمان راند [1] و كشور را راه برد. دیگری اینكه نمایندگانی از سوی توده برگزیده گردند و رشته‌ی كارها را بدست گرفته در زیر نظر توده آنها را پیش برند.

آنگونه حكومت كه یك تن فرمان راند آزموده گردیده كه زیانهای بسیاری دارد.

🔸زیرا یك تن ـ چه بنام پادشاه و چه بنام خلیفه ـ اگر ستمگر و آزمند باشد بجای راه بردن كشور و توده ، مردم را زیردست گردانیده بستم و آزار خواهد كوشید و این به كسان و پیرامونیان او سرایت كرده یك دستگاه بزرگ بیدادگری برپا خواهد شد.

🔸و اگر پرهیزكار و نیكوخواه باشد این زمان نیز یك تن از عهده‌ی چنان كار بزرگی برنیامده كوتاهیها پدیدار خواهد گردید.

🔸بویژه كه در زمانهای آخر كارهای سررشته‌داری بسیار فزونتر گردیده. امروز حكومت گذشته از كارهای دیگر باید یك اداره‌ی بزرگی بنام فرهنگ دایر گرداند كه به فرهیخت [=تربیت] بچگان و جوانان كوشد ، باید دانشها را درمیان توده رواج دهد ،‌ باید مواظبت به تندرستی مردم داشته بیماریها را از كشور دور گرداند. باید سپاه و افزار جنگ آماده سازد ، در سیاست یك راه بخردانه پیش گیرد. اینها و مانند اینها چیزهاییست كه در زمانهای پیش نبوده. زمانهای پیش زندگانی ساده‌تر از این بوده. از اینرو امروز دیگر فرمانروایی یك تن ـ اگرچه پرهیزكار و نیكوخواه باشد و پابندی بیك قانون یا شریعت نماید ـ نیك نیست. امروز را با آغاز اسلام یكسان نتوان گرفت.

🔸از آنسوی فرمانروایی یك تن ، مردم را برده میگرداند و اندیشه‌هاشان پست می‌سازد.

جدایی میانه‌ی برده و آزاد همین بوده كه برده اختیارش در دست دیگری[بوده] و خود می‌بایست فرمانبرداری ازو نماید و درباره‌ی هیچ چیزی پرسشی نكند و كوركورانه زندگی بسر دهد.

در سررشته‌داریِ یك تن نیز مردم هیچگونه اختیاری درباره‌ی كارهای كشور (بلكه درباره‌ی كارهای دیگر نیز) نداشتند و هیچگونه آگاهی از حال كشور و از سیاست آن نمی‌یافتند و هیچ پرسشی نمی‌توانستند كرد. بایستی سر پایین اندازند و كوركورانه فرمان برند و بارها رخ میداد كه بكشوری دشمن بیمناكی رو می‌آورد و پادشاه پروای مردم نكرده و آنان را آگاه نگردانیده خود بچاره‌هایی ـ از سودمند و زیانمند ـ برمیخاست ، و چون نتیجه‌ای بدست نمی‌آمد خود گریخته مردم را بدست دشمن میداد كه بهترین مثل این ، داستان دلگداز مغول و رفتار سلطان‌محمد خوارزمشاه است.
(پرچم روزانه شماره‌ی 222)

[1] : مثال : فرمانروایی خلیفه‌ها از روی قانون شریعت ، نظامهای تك‌حزبی ، ایتالیا و آلمان در زمان جنگ دوم ، حکومت کنونی ملایان در ایران.
در حکومت ملایی میدانیم که هم «قانون اساسی» هست و هم مجلس. ولی مشروطه بودن قانون اساسی را با گنجانیدن دو سه اصل و انتخابات نمایندگان را با «نظارت استصوابی» بیکبار پامال گردانیده و بدینسان توان گفت : از روی «قانون» خودکامگی میکنند.

🔶 در پاسخ حقیقتگو

🔸 23ـ بزرگترین مایه‌ی خشنودی خدا از میان برخاستن این پراكندگیهاست (تکه‌ی 2 از 3)
كسانی كه بنماز و نیایش خود می‌نازند بهتر است تاریخ را بخوانند كه هنگامی كه مغولان به ایران تاختند و آن آتشها را افروختند سراسر ایران پر از این نمایشها می‌بود. آرزو می‌كنم خوانندگان سفرنامه‌ی ابن جُبَیر را بخوانند. این مرد كه در آغاز خلافت الناصرلدین‌الله از اَندُلُس بیرون آمده و از راه مصر و دریا به مكه رفته و در بازگشت عراق و سوریا را دیده در همه‌جا ستایشهای بسیار از خداترسی و نماز و نیایش مسلمانان می‌نویسد و داستانهای بس شگفتی می‌آورد. گذشته از صوفیان كه در خانقاهها كارشان جز این چیزها نمی‌بوده انبوهی از دیگران یك نیم روز را با نیایش و نماز بسر می‌برده‌اند. من تكه‌هایی از نوشته‌های او را در بغداد در اینجا می‌آورم. از مسجد و منبر ابن جوزی سخن رانده چنین می‌گوید : «كسی تا آن را ندیده از شنیدن چه خواهد دانست؟!.. واعظ چون از خطبه پرداخت و پند آغاز كرده سخنانی سرود گفته‌هایش چندان كارگر افتاد كه دلها پریدن گرفت و جانها گداختن آغاز كرد و ناله‌ها برخاست و فریادها بلند شد. انبوهی بتوبه برخاستند و همچون پروانگان كه بروی چراغ ریزند بر سر او ریختند و پیشانیها به پیش داشتندی كه از موی هر یكی می‌گرفت و دست بسرشان می‌مالید. بودند كسانی كه از خویش رفته بودند و آنان را روی دست گرفته نزد او می‌بردند. دیداری دیدیم كه دلها را از ترس و پشیمانی پر می‌ساخت و هراس روز رستاخیز را به پیش چشم می‌آورد. آنهمه رنجها كه برده و از دریاها گذشته و بیابانها را پیموده بودیم اگر نبودی نتیجه‌ی آنها جز دیدن این دیدار ما را بس بودی ...».
از این تكه‌ها در كتاب او بسیار است و كسی كه آنها را بخواند آرزوی چنان روزگاری خواهد كرد و پیش خود خواهد گفت : مردمی با این اندازه خداترسی چه كمی داشته‌اند؟!. ولی اگر تاریخ را دنبال كنیم آن نیایشها و ناله‌ها و اشك‌ریزیها جز نمایشهای پوچی نبوده است و همان مردم روانهاشان بسیار تیره و پست بوده و پیش از همه غیرت و مردانگی را كم داشته‌اند. زیرا سی و اند سال پس از آن تاریخ و در آخرهای خلافت همان ناصرلدین‌الله است كه چنگیز روی به ماوراءالنهر و خوارزم و خراسان می‌آورد و چهار سال آن بیدادگریها را می‌كند و ما می‌بینیم از آن خداترسان و توبه‌كردگان چه در ایران و چه در عراق تكانی پیدا نمی‌شود و از ابن جوزی و مانندگان او جز بیرگی و سستنهادی پدید نمی‌آید. كسانی كه از ترس خدا از خود می‌رفته‌اند یكی آن نمی‌كند كه خشنودی خدا را جوید و جانفشانانه پا جلو گزارد و مردم را بتكان آورد و بچاره كوشد. تاریخ در دست ماست و نیك می‌دانیم كه در آن روز دلگداز از این خداترسان چه ننگین‌كاریها دیده شده. ابوبكر رازی سرزنجیر صوفیان خود می‌نویسد كه چون آوازه‌ی درآمدن مغولان را شنیده زنان و فرزندان خود را گزارده و «شبانه با جمعی اعزه و درویشان» جان بدر برده كه چون مغولان به ری رسیده‌اند همگی آن بی‌پناهان را از تیغ گذرانیده‌اند.
اینست ارزش نیایش و نماز این كسان. اینست آنچه بدان می‌نازند. اینست آنچه می‌خواهند ما نیز دنبال كنیم و پی ایشان را گیریم. در جایی كه در یك توده یازده كیش روانست و هر یكی با خدا بیفرهنگیهای دیگری می‌كنند ، در جایی كه یك نیم جوانان خدا را نمی‌شناسند ، در جایی كه به هر شهر و دیهی چند بتخانه برپاست ، در جایی كه پستترین مفتخوران دعوی همپایی با خدا می‌كنند و فرومایه‌ترین بیكاران ، جهان آفرینش را بر سر خود می‌گردانند ـ اینان می‌خواهند ما همه‌ی آنها را فراموش كنیم و به یك نمایشهای سرسری بسنده نماییم و خود را و دیگران را فریب دهیم.

✴️مردم را نافهم پنداشته همچون آب خوردن دروغ میگویند

دین را یک رشته رسوم و عادات دانسته و خواست از آن را نیز رفتن به بهشت می‌پندارند. خدا را بپای فرمانروایان هوسباز رسانیده‌اند که پیرامونیانی دارد و گرامی‌داشتگانی. گرامی‌داشتگانی که در یک دوره‌ی کوتاهی از تاریخ چند میلیون ساله‌ی آدمی میزیسته‌اند. پیش و پس از آن دوره او را گرامی‌داشته‌ی دیگری نیست. یکی از آنها که بستمدیدگی کشته شده خدا را سخت اندوهناک گردانیده. از اینرو تنها چشمداشت او از آفریدگانش اینست که آنان را پاس دارند و به آنکه بستمدیدگی کشته شده دل بسوزانند و بگریند و سینه و زنجیر بزنند و با قمه سرهاشان را بشکافند. چون چنین کردند رستگار خواهند بود و آنگاه درهای بهشت را بروشان باز خواهد گردانید. اینست خدایی که به پیروانشان می‌‌شناسانند.

بنیاد این کیش هزاروسیصد سال پیش با یک رشته دروغهای بیباکانه (بنام حدیث) در راه خلافت گزاشته شده. اینست در آغاز بجای دین ، رنگ سیاست بخود داشته و بنیاد آن جز یک رشته کوششهای سیاسی برای بدست گرفتن فرمانروایی نبوده.