پاکدینی ـ احمد کسروی
✴️ زیارت (به مناسبت راهپیمایی اربعین) ـ تکهی 4 از 7 گفتاری از احمد کسروی 1ـ داستانی که هزاروسیصد سال پیش رخ داده بآن پرداختن و بگریه و سوگواری برخاستن از خرد رو گردانیدن و آن را لگدمال ساختنست. اینکه پنداشتهاند که خدا از این گریه و زاری خشنود گردد…
✴️ زیارت (به مناسبت راهپیمایی اربعین) ـ تکهی 5 از 7
گفتاری از احمد کسروی
زنان ایران که از همه جا ناآگاهند1 و کمترین دلبستگی بکشور و زندگانی تودهای نمیدارند ، و از درسخواندگان نیز هوش و فهمی در این باره دیده نمیشود ، شُوندش[سبب] جز این نبوده که بیشتر زمان را در روضهخوانیها بسر برده و هوش و جُربُزهی[استعداد] خود را در آن راهها بکار انداختهاند.
4ـ این داستان گریه و زیارت با آن پاداشهایی که نوید داده شده زیان بسیار بزرگ دیگری را دربر میدارد ، و آن اینکه شیعیان ببدکاری گستاخ باشند.
باید دانست که مردم عامی دربارهی نیک و بد فهم و بینشی را که میبایست ندارند و یک چیز که بد است (مثلاً دزدی) آنان دربارهاش تنها این را دانند که گناهست و مایهی خشم خدا باشد و بدکاره (یا دزد) بدوزخ خواهد رفت ، و یگانه جلوگیرشان همان ترس دوزخ میباشد.
اینکه بدیها زیان بزندگانی رساند و مایهی نابسامانی آن گردد چیزیست باندیشهی ایشان نرسیده. اینست چون میشنوند که کسی که گریه بحسین کرد و یا بزیارت بارگاه او رفت همهی گناهانش آمرزیده گردد و بهشت باو بایا[=واجب] باشد ، از ترسی که میداشتهاند ایمن شده بهر بدی پا میگزارند.
این چیزیست که از نخست آزموده بود و در این چند سال که بشُوند جنگ در ایران خواروبار کم شد و نرخها بالا رفت آزمایش دیگری بدست آمد. زیرا دیده شد که کسانی که انبارداری کردند یا پیاپی به نرخها افزودند و هزارها خاندان از پا انداختند بیشتر حاجیان «مقدس» و مشهدیان «لبجنبان» میبودند. نیز دیده شد که همان پولهایی را که از راه برانداختن خاندانها بدست آورده بودند برداشتند و با پیشانی باز روانهی کربلا و نجف شدند که زیارت کنند و بملایان پولهایی دهند.
این نامردان که بهانه در دست میدارند و بکشور و توده پروایی نمینمایند و بمیهنپرستی ریشخند میکنند ، بدینسان از بدکاری نیز نمیپرهیزند و در سایهی کیش بیپایی که میدارند خود را بهر «دلخواهی» آزاد میشمارند.
شما اگر زمانی بتودهی عامی پردازید و باورهای آنان را نیک سنجید ، خواهید دید در سایهی سخنانی که همیشه از ملایان و روضهخوانان شنیدهاند چنین میپندارند که آدمی در این جهان ناچار از گناهست و چارهی کار همان گریستن بامام حسین و رفتن بزیارت او و دیگران میباشد. اینست خدا روز «اَلَست» با امام حسین آن پیمان را بسته است.
اگر شما با یک شیعی که بکربلا میرود بسخن پرداخته بپرسید : «چرا بکربلا میروید؟!.» پاسخ خواهد داد : «آقا ، ما گناهکاریم باید برویم و از گناهان پاک شویم». اگر بگویید : «بهتر است گناه نکنی تا نیازمند پاک شدن نباشی» با شگفتی پاسخ خواهد داد : «مگر آدم میتواند گناه نکند؟!..».
در تبریز سخنی هست و بارها از زبانهاشان شنیدهام. میگویند : «سگ که ناپاکست چون بنمکزار افتاد و نمک گردید پاک شود. ما گناهکاریم و ناپاکیم و خود را بنمکزار میاندازیم تا پاک شویم». اگر نیک اندیشید در این باره باورهای شیعیان بیمانندگی بباورهای مسیحیان (دربارهی گناه و کفاره) نمیباشد.
این نکته را میتوان با زبان دیگری نیز بازنمود. چنانکه میدانیم آدمی دارای دو گوهر است : یکی گوهر جان که خواهان بدیهاست ، و دیگری گوهر روان که خواهان نیکیهاست. در بسیاری از مردم گوهر جان بسیار چیره باشد و اینست ایشان خودداری از بدیها نتوانند. لیکن در همان حال روانشان بیکار نمانده آنان را نکوهش کند و فَرجادشان2 همیشه ناآسوده باشد. چنین کسانی همانکه بشنوند اگر کسی بامامحسین گریست یا بزیارت رفت گناهانش آمرزیده شود ، همچون تشنهای که بآب رسد با خشنودی و شادمانی پذیرند ، و این را یک پاسخی بنکوهشهای فرجاد گرفته خود را آسوده گردانند. بگفتهی عامیان : «کور از خدا چه خواهد؟! دو چشم!». یک آدمکش ، یک انباردار ، یک دزد ، یک زن بدکاره ، یک آخوند فریبکار بِچه نیازمند است؟.. یک دستگاه آنچنانی که بیرنج و کوشش گناهان خود را بیامرزاند.
از همینجاست که شما میبینید تیمورلنگ با آن خونخواری و تیرهدلی که در اسپهان در یک روز هفتادهزار آدم کشت و در بغداد از سرهای کشتگان منارهها برافراشت ، همیشه در جستجوی پیران صوفی میبوده و چون یکی را مییافته دست بدامنش مییازیده. میبینید صمدخان با آن پلیدیش که افزار سیاست نکولا گردید و کسان بسیاری از آزادیخواهان غیرتمند را کشت ، روضه میخوانانیده و هر ساله چهارصد تومان پول شمع بکربلا میفرستاده. اینها رازش همانست که بازنمودیم.
پابرگیها :
1ـ با آنكه از برداشتن چادر تا نوشتن این كتاب هشت سال میگذشته و زنان بسیاری بمیان توده درآمده بودند لیكن چنین دانسته میشود كه از ایشان تا آن هنگام شور و دلبستگیای بكشور پدیدار نگردیده بوده. بیگفتگو اكنون جز از آن سالهاست. ـ و
2ـ فرجاد = وجدان ـ و
از کتاب داوری ـ گفتار 3
گفتاری از احمد کسروی
زنان ایران که از همه جا ناآگاهند1 و کمترین دلبستگی بکشور و زندگانی تودهای نمیدارند ، و از درسخواندگان نیز هوش و فهمی در این باره دیده نمیشود ، شُوندش[سبب] جز این نبوده که بیشتر زمان را در روضهخوانیها بسر برده و هوش و جُربُزهی[استعداد] خود را در آن راهها بکار انداختهاند.
4ـ این داستان گریه و زیارت با آن پاداشهایی که نوید داده شده زیان بسیار بزرگ دیگری را دربر میدارد ، و آن اینکه شیعیان ببدکاری گستاخ باشند.
باید دانست که مردم عامی دربارهی نیک و بد فهم و بینشی را که میبایست ندارند و یک چیز که بد است (مثلاً دزدی) آنان دربارهاش تنها این را دانند که گناهست و مایهی خشم خدا باشد و بدکاره (یا دزد) بدوزخ خواهد رفت ، و یگانه جلوگیرشان همان ترس دوزخ میباشد.
اینکه بدیها زیان بزندگانی رساند و مایهی نابسامانی آن گردد چیزیست باندیشهی ایشان نرسیده. اینست چون میشنوند که کسی که گریه بحسین کرد و یا بزیارت بارگاه او رفت همهی گناهانش آمرزیده گردد و بهشت باو بایا[=واجب] باشد ، از ترسی که میداشتهاند ایمن شده بهر بدی پا میگزارند.
این چیزیست که از نخست آزموده بود و در این چند سال که بشُوند جنگ در ایران خواروبار کم شد و نرخها بالا رفت آزمایش دیگری بدست آمد. زیرا دیده شد که کسانی که انبارداری کردند یا پیاپی به نرخها افزودند و هزارها خاندان از پا انداختند بیشتر حاجیان «مقدس» و مشهدیان «لبجنبان» میبودند. نیز دیده شد که همان پولهایی را که از راه برانداختن خاندانها بدست آورده بودند برداشتند و با پیشانی باز روانهی کربلا و نجف شدند که زیارت کنند و بملایان پولهایی دهند.
این نامردان که بهانه در دست میدارند و بکشور و توده پروایی نمینمایند و بمیهنپرستی ریشخند میکنند ، بدینسان از بدکاری نیز نمیپرهیزند و در سایهی کیش بیپایی که میدارند خود را بهر «دلخواهی» آزاد میشمارند.
شما اگر زمانی بتودهی عامی پردازید و باورهای آنان را نیک سنجید ، خواهید دید در سایهی سخنانی که همیشه از ملایان و روضهخوانان شنیدهاند چنین میپندارند که آدمی در این جهان ناچار از گناهست و چارهی کار همان گریستن بامام حسین و رفتن بزیارت او و دیگران میباشد. اینست خدا روز «اَلَست» با امام حسین آن پیمان را بسته است.
اگر شما با یک شیعی که بکربلا میرود بسخن پرداخته بپرسید : «چرا بکربلا میروید؟!.» پاسخ خواهد داد : «آقا ، ما گناهکاریم باید برویم و از گناهان پاک شویم». اگر بگویید : «بهتر است گناه نکنی تا نیازمند پاک شدن نباشی» با شگفتی پاسخ خواهد داد : «مگر آدم میتواند گناه نکند؟!..».
در تبریز سخنی هست و بارها از زبانهاشان شنیدهام. میگویند : «سگ که ناپاکست چون بنمکزار افتاد و نمک گردید پاک شود. ما گناهکاریم و ناپاکیم و خود را بنمکزار میاندازیم تا پاک شویم». اگر نیک اندیشید در این باره باورهای شیعیان بیمانندگی بباورهای مسیحیان (دربارهی گناه و کفاره) نمیباشد.
این نکته را میتوان با زبان دیگری نیز بازنمود. چنانکه میدانیم آدمی دارای دو گوهر است : یکی گوهر جان که خواهان بدیهاست ، و دیگری گوهر روان که خواهان نیکیهاست. در بسیاری از مردم گوهر جان بسیار چیره باشد و اینست ایشان خودداری از بدیها نتوانند. لیکن در همان حال روانشان بیکار نمانده آنان را نکوهش کند و فَرجادشان2 همیشه ناآسوده باشد. چنین کسانی همانکه بشنوند اگر کسی بامامحسین گریست یا بزیارت رفت گناهانش آمرزیده شود ، همچون تشنهای که بآب رسد با خشنودی و شادمانی پذیرند ، و این را یک پاسخی بنکوهشهای فرجاد گرفته خود را آسوده گردانند. بگفتهی عامیان : «کور از خدا چه خواهد؟! دو چشم!». یک آدمکش ، یک انباردار ، یک دزد ، یک زن بدکاره ، یک آخوند فریبکار بِچه نیازمند است؟.. یک دستگاه آنچنانی که بیرنج و کوشش گناهان خود را بیامرزاند.
از همینجاست که شما میبینید تیمورلنگ با آن خونخواری و تیرهدلی که در اسپهان در یک روز هفتادهزار آدم کشت و در بغداد از سرهای کشتگان منارهها برافراشت ، همیشه در جستجوی پیران صوفی میبوده و چون یکی را مییافته دست بدامنش مییازیده. میبینید صمدخان با آن پلیدیش که افزار سیاست نکولا گردید و کسان بسیاری از آزادیخواهان غیرتمند را کشت ، روضه میخوانانیده و هر ساله چهارصد تومان پول شمع بکربلا میفرستاده. اینها رازش همانست که بازنمودیم.
پابرگیها :
1ـ با آنكه از برداشتن چادر تا نوشتن این كتاب هشت سال میگذشته و زنان بسیاری بمیان توده درآمده بودند لیكن چنین دانسته میشود كه از ایشان تا آن هنگام شور و دلبستگیای بكشور پدیدار نگردیده بوده. بیگفتگو اكنون جز از آن سالهاست. ـ و
2ـ فرجاد = وجدان ـ و
از کتاب داوری ـ گفتار 3
✴️نامهی یکی از خوانندگان کانال :
🔸گلههایی از جوانان و نوجوانان
من میخواهم چند سخنی با جوانان و نوجوانان گفتگو کرده و از برخی از رفتارهاشان گله کنم.
۱ـ اینکه جوانان که شمارشان هم کم نیست در تمام روز در پارکها و بوستانها درپی مصرف کردن موادی هستند که خودشان نامش را (گل یا حشیش) گذاشتهاند را نیک نمیدانم. آنها را از حقایق و زندگی به آیین خرد دور میبینم. این خود بسیار مایهی ناراحتیست که ببینم جوانان ما گرفتار اینگونه پستیها شدهاند و برای پیشرفت و آبادی توده قدمی برنمیدارند. آنها که گرفتار این مسئله شدهاند با خود میپندارند که وقتی مواد مصرف میکنند برای چند مدتی یا چند ساعتی بدبختیها و گرفتاریهای زندگی را از یاد برده و فقط به خنده و شادی میپردازند و همانطور که میدانیم این شادی و خندههای بیفایده بعدها به ناله و گله کردن از شرایط زندگی منجر میشود.
شاعرانی که جوانان مارا از میهندوستی و غیرتمندی دور ساختهاند بسیارند.
خیام بیتی دارد که در پایین میآورم
ای دوست بیا تا غم فردا نخوریم
وین یکدم عمر را غنیمت شمریم
فردا که ازین دیر فنا درگذریم
با هفت هزار سالگان سر بسریم
خیام در این شعر جوانان را به بیخیالی تشویق کرده و آنها را از خرد دور ساخته است. امروزه میبینیم جوانان ما نسبت به مسائل کشور و توده هیچگونه واکنشی نشان نمیدهند وقتی که قراردادی که چندماه گذشته بین پنج کشور دریای خزر روی داده است و سهم ایران از پنجاه درصد به دوازده درصد کاهش داشت ما بجای اینکه ببینیم جوانان غیرتمند به دور هم گرد بیایند و چارهای اندیشند برعکس میبینیم همچنان در پارکها به کار خود ادامه میدهند. یا وقتی میبینند که شیرزنی مانند نسرین ستوده به ناحق در زندان افتاده دست دوستی بهم نمیدهند تا از او حمایت کنند و همچنان به دنبال هوسبازیها میروند. اینها دو نمونه از کارهای ایشانست.
۲_از طرفی میبینیم که جوانان ، هممیهنان خود را خوار میدارند(تحقیر) و آنها را مورد فحاشی قرار داده و دزد و کلاه بردار مینامند که اینگونه آداب را اول از خانواده یادگرفتهاند (در جامعه باید گرگ باشند : بخور تا خورده نشوی) خانوادهها بجای اینکه فرزندان خود را به میهندوستی و مردمدوستی تشویق کنند تا آنها را با بقیه مردم به اتحاد و همدستی و همپیمانی برسانند ، آنها را همچون سربازی که میخواهد به میدان جنگ برود و همه را دشمن خود میبیند تحویل جامعه میدهند.
۳_جوانانی را میبینیم که تماماً به دنبال پول و سود و آسایش خویش به صورت افراطی بوده که حاضر هستند همسر و پدر و مادر و توده را کنار بزنند تا به هدفهاشان برسند. اینگونه مادیگری افراطی ، مقصر اصلیش را حکومت میدانم زیرا میخواهند جوانان را از مسائل توده و کشور دور نگهدارند. جوانان خیال میکنند با پول زیاد میتوانند آزادی و آرامش را برای خود بخرند و فقط به فکر منافع شخصی خودشان هستند. آنها نمیدانند با پول زیاد در کشوری که دیکتاتوریست و هیچگونه آزادی فردی وجود ندارد به آرامش نمیرسند.
۴_مورد دیگری که وجود دارد جوانان چه دختران چه پسران به آهنگهایی روی آورده اند که فقط به مسئلهی عشق و تفریح و دود اشاره میکند. شعرهایی در مورد عشق میگویند که بیپا است و فقط آدم را گمراه میکند و معنی عشق را از زیبایی میاندازد.
من میگویم هر جوانی که در این کشور و دربین توده زندگی میکند اولین وظیفهاش این است که به پیشرفت و آبادی کشور و توده بپردازد تا در آینده یا در تاریخ به نیکی از او یاد شود من میگویم وقتی مردمی که در دِه زندگی میکنند و به بیماری دچار میشوند و برای درمان خود باید فرسنگ ها راه بروند تا درمان شوند، نباید در روز اربعین به کربلا رفت و نیروی جوانی خود و درآمدهاشان را صرف رفتن به کربلا و زیارت کردن کرد.
در دنیای امروز بیشتر کشورها را که بنگریم میبینیم که جوانان هر کشوری برای تودهی خود زحمت کشیده و تمام تلاش خود را میکنند که به کشور و توده ضرر نرسانند مانند (ژاپن یا کشورهای عربی حوزهی خلیج فارس). اما در کشور خودمان میبینیم که جوانانش بیشترین ضرر را به کشور و توده وارد میکنند ـ جوانانی که معنی آزادگی را در خوردنِ باده و رقص و شادی میدانند باید هم حال و روزشان این باشد که مدام ناله و گله کنند و بیچاره و بیکار باشند اینها حتی به خود زحمت نمیدهند که یک مطلب یا یک کتاب تاریخی مفید را مطالعه کرده تا از تاریخ کشور و گذشته خود درس بگیرند.
🔸گلههایی از جوانان و نوجوانان
من میخواهم چند سخنی با جوانان و نوجوانان گفتگو کرده و از برخی از رفتارهاشان گله کنم.
۱ـ اینکه جوانان که شمارشان هم کم نیست در تمام روز در پارکها و بوستانها درپی مصرف کردن موادی هستند که خودشان نامش را (گل یا حشیش) گذاشتهاند را نیک نمیدانم. آنها را از حقایق و زندگی به آیین خرد دور میبینم. این خود بسیار مایهی ناراحتیست که ببینم جوانان ما گرفتار اینگونه پستیها شدهاند و برای پیشرفت و آبادی توده قدمی برنمیدارند. آنها که گرفتار این مسئله شدهاند با خود میپندارند که وقتی مواد مصرف میکنند برای چند مدتی یا چند ساعتی بدبختیها و گرفتاریهای زندگی را از یاد برده و فقط به خنده و شادی میپردازند و همانطور که میدانیم این شادی و خندههای بیفایده بعدها به ناله و گله کردن از شرایط زندگی منجر میشود.
شاعرانی که جوانان مارا از میهندوستی و غیرتمندی دور ساختهاند بسیارند.
خیام بیتی دارد که در پایین میآورم
ای دوست بیا تا غم فردا نخوریم
وین یکدم عمر را غنیمت شمریم
فردا که ازین دیر فنا درگذریم
با هفت هزار سالگان سر بسریم
خیام در این شعر جوانان را به بیخیالی تشویق کرده و آنها را از خرد دور ساخته است. امروزه میبینیم جوانان ما نسبت به مسائل کشور و توده هیچگونه واکنشی نشان نمیدهند وقتی که قراردادی که چندماه گذشته بین پنج کشور دریای خزر روی داده است و سهم ایران از پنجاه درصد به دوازده درصد کاهش داشت ما بجای اینکه ببینیم جوانان غیرتمند به دور هم گرد بیایند و چارهای اندیشند برعکس میبینیم همچنان در پارکها به کار خود ادامه میدهند. یا وقتی میبینند که شیرزنی مانند نسرین ستوده به ناحق در زندان افتاده دست دوستی بهم نمیدهند تا از او حمایت کنند و همچنان به دنبال هوسبازیها میروند. اینها دو نمونه از کارهای ایشانست.
۲_از طرفی میبینیم که جوانان ، هممیهنان خود را خوار میدارند(تحقیر) و آنها را مورد فحاشی قرار داده و دزد و کلاه بردار مینامند که اینگونه آداب را اول از خانواده یادگرفتهاند (در جامعه باید گرگ باشند : بخور تا خورده نشوی) خانوادهها بجای اینکه فرزندان خود را به میهندوستی و مردمدوستی تشویق کنند تا آنها را با بقیه مردم به اتحاد و همدستی و همپیمانی برسانند ، آنها را همچون سربازی که میخواهد به میدان جنگ برود و همه را دشمن خود میبیند تحویل جامعه میدهند.
۳_جوانانی را میبینیم که تماماً به دنبال پول و سود و آسایش خویش به صورت افراطی بوده که حاضر هستند همسر و پدر و مادر و توده را کنار بزنند تا به هدفهاشان برسند. اینگونه مادیگری افراطی ، مقصر اصلیش را حکومت میدانم زیرا میخواهند جوانان را از مسائل توده و کشور دور نگهدارند. جوانان خیال میکنند با پول زیاد میتوانند آزادی و آرامش را برای خود بخرند و فقط به فکر منافع شخصی خودشان هستند. آنها نمیدانند با پول زیاد در کشوری که دیکتاتوریست و هیچگونه آزادی فردی وجود ندارد به آرامش نمیرسند.
۴_مورد دیگری که وجود دارد جوانان چه دختران چه پسران به آهنگهایی روی آورده اند که فقط به مسئلهی عشق و تفریح و دود اشاره میکند. شعرهایی در مورد عشق میگویند که بیپا است و فقط آدم را گمراه میکند و معنی عشق را از زیبایی میاندازد.
من میگویم هر جوانی که در این کشور و دربین توده زندگی میکند اولین وظیفهاش این است که به پیشرفت و آبادی کشور و توده بپردازد تا در آینده یا در تاریخ به نیکی از او یاد شود من میگویم وقتی مردمی که در دِه زندگی میکنند و به بیماری دچار میشوند و برای درمان خود باید فرسنگ ها راه بروند تا درمان شوند، نباید در روز اربعین به کربلا رفت و نیروی جوانی خود و درآمدهاشان را صرف رفتن به کربلا و زیارت کردن کرد.
در دنیای امروز بیشتر کشورها را که بنگریم میبینیم که جوانان هر کشوری برای تودهی خود زحمت کشیده و تمام تلاش خود را میکنند که به کشور و توده ضرر نرسانند مانند (ژاپن یا کشورهای عربی حوزهی خلیج فارس). اما در کشور خودمان میبینیم که جوانانش بیشترین ضرر را به کشور و توده وارد میکنند ـ جوانانی که معنی آزادگی را در خوردنِ باده و رقص و شادی میدانند باید هم حال و روزشان این باشد که مدام ناله و گله کنند و بیچاره و بیکار باشند اینها حتی به خود زحمت نمیدهند که یک مطلب یا یک کتاب تاریخی مفید را مطالعه کرده تا از تاریخ کشور و گذشته خود درس بگیرند.
پاکدینی ـ احمد کسروی
🔶 در پاسخ حقیقتگو 🔸 37ـ زیانکاریهایی که روگردانان از دین دارند (تکهی 3 از 7) اینان باور نمیدارند كه پشت سر آن هیاهوها و سرگرمیها كه ایشان راست یك رشته راستیهای بسیار گرانبهایی هست. راستیهاییكه اینان هیچ نمیشناسند و بسیار بدورند ، و من برای آنكه…
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 37ـ زیانکاریهایی که روگردانان از دین دارند (تکهی 4 از 7)
سوم : اینان از یك شایستگی خدادادی خود را بیبهره میگردانند. زیرا چنانكه بارها گفتهایم یكی از خویهای نیك آدمی راستیپرستی است كه چون سخنی را شنوَد و آن را براست دارد بهواداری برخیزد و چون یكی را در كوشش برای نیكی مردم بیند همراهی نماید. این را هم گفتهایم كه همهی پیشرفتها در جهان نتیجهی این خوی نیك است. زیرا راه پیشرفت این است كه یكی برخیزد و سخنانی راند و یا بكوشش در راه مردم پردازد ، و دیگران با وی همراهی نمایند و راه پیشرفت را باز نمایند.
ولی اینان چون سخنی را بشنوند و یا كسی را در كوشش سودمندی بینند از همدستی و همراهی بازایستند و هرگز نزدیك نشوند ، و این كار را برای آن كنند كه بخودسری و خودخواهیشان برنخورد و پیروی از كسی یا از سخنی فهمیده نشود ، و گاهی بر آن سخن یا بر آن كوشش ایرادهای خنكی گیرند و بهانههای كودكانه آورند. این شیوهای در ایشانست كه یك چیزی را كه شنوند پیش از همه یك ریشخندی نمایند و پشت سر آن نافهمیده و نااندیشیده بایرادها برخیزند و همهی اینها را بنام همان سرخودی كنند و این خواهند كه پیروی ننمودن خویش را نشان دهند. اگر ما در همان هنگام دلهای آنان را بشكافیم خواهیم دید از یكسو خوی راستیپرستی كه در نهاد هر نیك و هر بدی هست بر این وامیداردشان كه آن را بیندیشند و بفهمند و بپذیرند ، و از یكسو خودخواهی و خودسری جلوشان را میگیرد ، و آن ریشخندها و ایرادگیریها هیاهوییست كه این دو خوی ناستوده در برابر آن خوی خجسته و برای جلوگیری از آن برپا میكنند ، و اینست یك چیزی هرچه بهتر باشد اینان ریشخند و ایراد بیشتر كنند.
اینان بهمهی نیكیهای جهان پشت پا زدهاند و تنها باین بسنده كردهاند كه تا زندهاند رشتهی سرخودی را از دست ندهند و بهیچ راستی گردن نگزارند اگر شما میخواهید اندازهی بیچارگی و گرفتاری اینان را بشناسید هنگامی كه مینشینید و پیاپی گله میكنند و از توده نكوهش مینمایند بپرسید : «پس چاره چیست؟!.. آیا نباید به یك راهی درآمد و آن را پیش گرفت؟!..» و ببینید چگونه سر را به پشت تكان میدهند و میگویند : «ما نمیشویم ، ما نمیشویم» آری چون از دست خودشان هیچی برنمیآید ، و از آنسوی نمیخواهند یكی دیگری بكاری برخیزد و اینان همراهی نمایند ناگزیرند بآن نتیجه رسند كه «ما نمیشویم». بمانند آنان كه گرفتار رشك پلید هم هستند و از درون دل دوست میدارند كه این توده بیكبار نابود گردد و نباشد آنكه كسی برهایی آن برخیزد و نامی میان مردم پیدا كند.
این درد بسیار جانگزاتر از آنست كه من با این خونسردی و آرامی برشتهی نوشتن میكشم. برای یك توده دردی بیمناكتر از این نیست. ولی من چون نخستین بار است كه از این بیماری سخن میرانم نمیخواهم بیكبار همهی گفتنیها را بگویم و این است از رو میگذرم و بسخنان كمژرفا بس میكنم.
چنانكه گفتیم اینان به هر چیزی كه رسند نافهمیده و نااندیشیده ایراد گیرند و این تنها برای آنست كه نگرویدن خود را نشان دهند و من اینك مثالی برای آن در دست میدارم. یكی از پشتیبانان پیمان در مازنداران كه خود جوان دانشمندیست چنین مینگارد :
یكی به پیمان ایراد میگرفت و چنین میگفت : دارندهی پیمان در افكارش ساختمان تازهای ندارد. گفتم دارد و اینها كه تا امروز نوشته شده شالودهی ساختمانهای تازه است و لیكن تا ساختمانهای كهن هزار سال پیش كه در عقاید مردم خصوصاً شرقیها وجود دارد خراب نشود بجای آنها شالودههای تازه و عاقلانه نمیتوان ریخت. فرض كنید پیمان شعلهی پرنوری را در كلهی كوهی هدف مقصود قرار داده و میخواهد بآنجا برسد ولی راهی درمیان نیست و در هر قدم به موانعی بر میخورد ، یك جا خندق است ، جای دیگر رودخانهای عظیم است ، یك قدم آن طرفتر نشیب و فرازهای مهیب و خطرناك و درههای عمیق و هولناك و پست و بلندی زیاد ، درختان كهنسال و درهم و برهم ، بایستی تمام این موانع را بكوبد و صاف كند تا جلو برود. گفت برای این كار هم بیل و كلنگ و تبر لازم است كه ندارد. گفتم كلنگ همان دلایل است كه در پیمان اقامه میشود.
🔸 37ـ زیانکاریهایی که روگردانان از دین دارند (تکهی 4 از 7)
سوم : اینان از یك شایستگی خدادادی خود را بیبهره میگردانند. زیرا چنانكه بارها گفتهایم یكی از خویهای نیك آدمی راستیپرستی است كه چون سخنی را شنوَد و آن را براست دارد بهواداری برخیزد و چون یكی را در كوشش برای نیكی مردم بیند همراهی نماید. این را هم گفتهایم كه همهی پیشرفتها در جهان نتیجهی این خوی نیك است. زیرا راه پیشرفت این است كه یكی برخیزد و سخنانی راند و یا بكوشش در راه مردم پردازد ، و دیگران با وی همراهی نمایند و راه پیشرفت را باز نمایند.
ولی اینان چون سخنی را بشنوند و یا كسی را در كوشش سودمندی بینند از همدستی و همراهی بازایستند و هرگز نزدیك نشوند ، و این كار را برای آن كنند كه بخودسری و خودخواهیشان برنخورد و پیروی از كسی یا از سخنی فهمیده نشود ، و گاهی بر آن سخن یا بر آن كوشش ایرادهای خنكی گیرند و بهانههای كودكانه آورند. این شیوهای در ایشانست كه یك چیزی را كه شنوند پیش از همه یك ریشخندی نمایند و پشت سر آن نافهمیده و نااندیشیده بایرادها برخیزند و همهی اینها را بنام همان سرخودی كنند و این خواهند كه پیروی ننمودن خویش را نشان دهند. اگر ما در همان هنگام دلهای آنان را بشكافیم خواهیم دید از یكسو خوی راستیپرستی كه در نهاد هر نیك و هر بدی هست بر این وامیداردشان كه آن را بیندیشند و بفهمند و بپذیرند ، و از یكسو خودخواهی و خودسری جلوشان را میگیرد ، و آن ریشخندها و ایرادگیریها هیاهوییست كه این دو خوی ناستوده در برابر آن خوی خجسته و برای جلوگیری از آن برپا میكنند ، و اینست یك چیزی هرچه بهتر باشد اینان ریشخند و ایراد بیشتر كنند.
اینان بهمهی نیكیهای جهان پشت پا زدهاند و تنها باین بسنده كردهاند كه تا زندهاند رشتهی سرخودی را از دست ندهند و بهیچ راستی گردن نگزارند اگر شما میخواهید اندازهی بیچارگی و گرفتاری اینان را بشناسید هنگامی كه مینشینید و پیاپی گله میكنند و از توده نكوهش مینمایند بپرسید : «پس چاره چیست؟!.. آیا نباید به یك راهی درآمد و آن را پیش گرفت؟!..» و ببینید چگونه سر را به پشت تكان میدهند و میگویند : «ما نمیشویم ، ما نمیشویم» آری چون از دست خودشان هیچی برنمیآید ، و از آنسوی نمیخواهند یكی دیگری بكاری برخیزد و اینان همراهی نمایند ناگزیرند بآن نتیجه رسند كه «ما نمیشویم». بمانند آنان كه گرفتار رشك پلید هم هستند و از درون دل دوست میدارند كه این توده بیكبار نابود گردد و نباشد آنكه كسی برهایی آن برخیزد و نامی میان مردم پیدا كند.
این درد بسیار جانگزاتر از آنست كه من با این خونسردی و آرامی برشتهی نوشتن میكشم. برای یك توده دردی بیمناكتر از این نیست. ولی من چون نخستین بار است كه از این بیماری سخن میرانم نمیخواهم بیكبار همهی گفتنیها را بگویم و این است از رو میگذرم و بسخنان كمژرفا بس میكنم.
چنانكه گفتیم اینان به هر چیزی كه رسند نافهمیده و نااندیشیده ایراد گیرند و این تنها برای آنست كه نگرویدن خود را نشان دهند و من اینك مثالی برای آن در دست میدارم. یكی از پشتیبانان پیمان در مازنداران كه خود جوان دانشمندیست چنین مینگارد :
یكی به پیمان ایراد میگرفت و چنین میگفت : دارندهی پیمان در افكارش ساختمان تازهای ندارد. گفتم دارد و اینها كه تا امروز نوشته شده شالودهی ساختمانهای تازه است و لیكن تا ساختمانهای كهن هزار سال پیش كه در عقاید مردم خصوصاً شرقیها وجود دارد خراب نشود بجای آنها شالودههای تازه و عاقلانه نمیتوان ریخت. فرض كنید پیمان شعلهی پرنوری را در كلهی كوهی هدف مقصود قرار داده و میخواهد بآنجا برسد ولی راهی درمیان نیست و در هر قدم به موانعی بر میخورد ، یك جا خندق است ، جای دیگر رودخانهای عظیم است ، یك قدم آن طرفتر نشیب و فرازهای مهیب و خطرناك و درههای عمیق و هولناك و پست و بلندی زیاد ، درختان كهنسال و درهم و برهم ، بایستی تمام این موانع را بكوبد و صاف كند تا جلو برود. گفت برای این كار هم بیل و كلنگ و تبر لازم است كه ندارد. گفتم كلنگ همان دلایل است كه در پیمان اقامه میشود.
پاکدینی ـ احمد کسروی
2 ✴️ زبان ایران 🔸 1ـ زبان يك موضوع علمي است [تکهی 2 از 2] زبان يك موضوع علمي است و چارهي درد آن نيز بايد از روي علم كرده شود. من در اين گفتارهاي خود راه علمي اين موضوع را نشان خواهم داد و اميدوارم كه اين راهنمايي پاكدلانهي من اثر خود را بخشيده راهي…
3
✴️ زبان ایرانی
🔸 2ـ هر زباني بايد مرزي بدارد [تکهی 1 از 2]
زبانهايي كه ما امروز ميشناسيم و از هر يكي كم يا بيش آگاهي داريم هر كدام درآميخته و پديد آمده از چند زبان باستان ميباشد كه آن زبانها امروز از ميان رفته.
مثلاً زبان فرانسه از درآميختن زبان لاتين با زبان بومي گال پديد آمده سپس كلمههاي ديگر بر آن افزوده شده. زبان انگليسي از درآميختن زبان آنگلوساكسن با لاتين پيدا شده.
زبان ارمني از سه ريشه پديد آمده بدينسان كه ارمنيان از زباني كه از بالکان همراه آوردهاند و چون بارمنستان رسيدهاند با مردم اُرارتو بهم پيوستهاند و دو زبان هم يكي گرديده سپس هم كلمههاي فراواني از پارسي بر آن افزوده شده.
تاريخچهي زبان فارسي هم آنست كه مردم «اير» يا «آري» چون در «ايرانويچ» كه ميهن ديرين ايشان در سرزمينهاي يخبندان شمال بوده نشيمن داشتند با زباني كه ميتوان مادر زبانهاي آريايي امروزي دانست سخن ميگفتند و چون از آنجا كوچيده به پشتهي ايران آمدند در اين پشته بومياني نشيمن داشتند كه با زباني يا با زبانهايي سخن ميگفتند ناگزير دو مردم بهم درآميخته دو زبان نيز يكي گرديده و بدينسان ايرانيان و زبان ايراني پديد آمده.
مقصود از اين گفتهها آنكه يك زباني ميتواند از درآميختن چند زبان پديد آيد. چيزي كه هست چون آن چند زبان بهم درآميخت و زبان نويني پديد آمد اين زبان نوين بايد استقلال پيدا كند و جداگانه باشد. بدينسان كه ديگر درهاي خود را بروي زبانهاي بيگانه بسته كلمه نپذيرد اگرچه از آن زبانهاي مادر خود باشد (مگر با شرطهاي خاصي).
مثلاً زبان فرانسه كه گفتيم از لاتين و زبان بومي گالان پديد آمده امروز ديگر نميتواند كلمههاي بيگانه پذيرد اگرچه از لاتين يا زبان گال باستان باشد بلكه بايد بِهمان كلمههايي كه تاكنون دارد بسنده نمايد.
خواهيد گفت : جهت چيست؟... ميگويم جهت چند چيز است : يكي استقلال زبان. زيرا هر زباني كه درهاي خود را بروي كلمههاي بيگانه نبست از استقلال بيبهره ميشود. چنانكه هر مردمي كه درهاي كشور خود را بروي بيگانگان نبست استقلال خود را از دست ميدهد.
براي مثل : زبان فرانسه امروز براي خود دستور (گرامر) خاصي دارد و سيهزار كمابيش هم كلمه دارد. پس اگر كسي بآموختن آن زبان پرداخت دستور آن را خوانده از كلمهها نيز همگي را يا باندازهاي كه در سخن گفتن يا كتاب خواندن دربايست است ياد ميگيرد.
ولي اگر درهاي آن زبان بروي زبان آلماني يا انگليسي باز باشد كه هر نويسنده يا گويندهي فرانسهاي بتواند به هر اندازه كه ميخواهد كلمهها و جملههاي آلماني يا انگليسي در گفتگو يا در نگارشهاي خود بياورد در چنين حالي بيگفتگوست كه يادگيرندهي زبان فرانسه بايد انگليسي يا آلماني را نيز ياد گرفته باشد وگرنه از زبان فرانسه بهرهاي نخواهد برد.
جهت ديگر آنكه هر زباني بايد كرانهپذير (محدود) باشد كه گوينده و شنونده هر دو بكلمههاي آن آشنا باشند و بدينسان مقصود يكديگر را دريابند. ولي اگر زباني كرانهناپذير بود و هر گويندهاي حق داشت كه در گفتگوي خود پياپي كلمههاي نويني از زبانهاي بيگانه درآورد در چنين حالي ناگزير است كه شنونده از فهم مقصود درميماند.
اين گرفتاريها كه امروز در زبان فارسي پديد آمده ما را از دليل ديگر بينياز ميگرداند. زيرا در نتيجهي آنكه درهاي اين زبان بروي كلمههاي عربي باز است زبان ما از استقلال افتاده. و اينست كه هر كسي كه امروز ميخواهد فارسي بياموزد تنها بخواندن دستور فارسي و ياد گرفتن كلمههاي فارسي بسنده نميتواند كرد بلكه ناگزير است كه صرف و نحو عربي را هم نيك ياد گرفته مقدار انبوهي از كلمههاي عربي را دانسته باشد. و اين خود رنج بزرگي است كه همه كس از عهدهي آن برنميآيد. و از اينجاست كه كساني پس از چهل سال زندگي باز هم فارسي را غلط مينويسند و هر روز كشاكش غلط و درست درميان ميباشد. هنوز در وزارتخانهها گفتگو دربارهي چگونگي كلمههاي «تقاضا» و «تماشا» و «تمنا» و «مأيوس» و مانند اينها برپاست و كار به «متحدالمآل» ميانجامد. هنوز برخي مديران روزنامه «قُطاعالطريق» را مفرد دانسته «قطاعالطريقها» جمع ميبندند. هنوز بجاي «غيظ» به معني خشم كلمهي «غيض» بكار ميبرند. هنوز مدير يك دبستان بجاي «ثقةالسلام» «سقطالاسلام» مينويسد.
از سوي ديگر چون زبان كرانهناپذير گرديده اينست كه درخور فهم نيست و هر كتابي را جداگانه بايد ياد گرفت.
كليله و دمنهي بهرامشاهي را با شاهنامهي فردوسي پهلوي هم بگزاريد. آيا ميتوان گفت كه زبان دو كتاب يكيست؟..
✴️ زبان ایرانی
🔸 2ـ هر زباني بايد مرزي بدارد [تکهی 1 از 2]
زبانهايي كه ما امروز ميشناسيم و از هر يكي كم يا بيش آگاهي داريم هر كدام درآميخته و پديد آمده از چند زبان باستان ميباشد كه آن زبانها امروز از ميان رفته.
مثلاً زبان فرانسه از درآميختن زبان لاتين با زبان بومي گال پديد آمده سپس كلمههاي ديگر بر آن افزوده شده. زبان انگليسي از درآميختن زبان آنگلوساكسن با لاتين پيدا شده.
زبان ارمني از سه ريشه پديد آمده بدينسان كه ارمنيان از زباني كه از بالکان همراه آوردهاند و چون بارمنستان رسيدهاند با مردم اُرارتو بهم پيوستهاند و دو زبان هم يكي گرديده سپس هم كلمههاي فراواني از پارسي بر آن افزوده شده.
تاريخچهي زبان فارسي هم آنست كه مردم «اير» يا «آري» چون در «ايرانويچ» كه ميهن ديرين ايشان در سرزمينهاي يخبندان شمال بوده نشيمن داشتند با زباني كه ميتوان مادر زبانهاي آريايي امروزي دانست سخن ميگفتند و چون از آنجا كوچيده به پشتهي ايران آمدند در اين پشته بومياني نشيمن داشتند كه با زباني يا با زبانهايي سخن ميگفتند ناگزير دو مردم بهم درآميخته دو زبان نيز يكي گرديده و بدينسان ايرانيان و زبان ايراني پديد آمده.
مقصود از اين گفتهها آنكه يك زباني ميتواند از درآميختن چند زبان پديد آيد. چيزي كه هست چون آن چند زبان بهم درآميخت و زبان نويني پديد آمد اين زبان نوين بايد استقلال پيدا كند و جداگانه باشد. بدينسان كه ديگر درهاي خود را بروي زبانهاي بيگانه بسته كلمه نپذيرد اگرچه از آن زبانهاي مادر خود باشد (مگر با شرطهاي خاصي).
مثلاً زبان فرانسه كه گفتيم از لاتين و زبان بومي گالان پديد آمده امروز ديگر نميتواند كلمههاي بيگانه پذيرد اگرچه از لاتين يا زبان گال باستان باشد بلكه بايد بِهمان كلمههايي كه تاكنون دارد بسنده نمايد.
خواهيد گفت : جهت چيست؟... ميگويم جهت چند چيز است : يكي استقلال زبان. زيرا هر زباني كه درهاي خود را بروي كلمههاي بيگانه نبست از استقلال بيبهره ميشود. چنانكه هر مردمي كه درهاي كشور خود را بروي بيگانگان نبست استقلال خود را از دست ميدهد.
براي مثل : زبان فرانسه امروز براي خود دستور (گرامر) خاصي دارد و سيهزار كمابيش هم كلمه دارد. پس اگر كسي بآموختن آن زبان پرداخت دستور آن را خوانده از كلمهها نيز همگي را يا باندازهاي كه در سخن گفتن يا كتاب خواندن دربايست است ياد ميگيرد.
ولي اگر درهاي آن زبان بروي زبان آلماني يا انگليسي باز باشد كه هر نويسنده يا گويندهي فرانسهاي بتواند به هر اندازه كه ميخواهد كلمهها و جملههاي آلماني يا انگليسي در گفتگو يا در نگارشهاي خود بياورد در چنين حالي بيگفتگوست كه يادگيرندهي زبان فرانسه بايد انگليسي يا آلماني را نيز ياد گرفته باشد وگرنه از زبان فرانسه بهرهاي نخواهد برد.
جهت ديگر آنكه هر زباني بايد كرانهپذير (محدود) باشد كه گوينده و شنونده هر دو بكلمههاي آن آشنا باشند و بدينسان مقصود يكديگر را دريابند. ولي اگر زباني كرانهناپذير بود و هر گويندهاي حق داشت كه در گفتگوي خود پياپي كلمههاي نويني از زبانهاي بيگانه درآورد در چنين حالي ناگزير است كه شنونده از فهم مقصود درميماند.
اين گرفتاريها كه امروز در زبان فارسي پديد آمده ما را از دليل ديگر بينياز ميگرداند. زيرا در نتيجهي آنكه درهاي اين زبان بروي كلمههاي عربي باز است زبان ما از استقلال افتاده. و اينست كه هر كسي كه امروز ميخواهد فارسي بياموزد تنها بخواندن دستور فارسي و ياد گرفتن كلمههاي فارسي بسنده نميتواند كرد بلكه ناگزير است كه صرف و نحو عربي را هم نيك ياد گرفته مقدار انبوهي از كلمههاي عربي را دانسته باشد. و اين خود رنج بزرگي است كه همه كس از عهدهي آن برنميآيد. و از اينجاست كه كساني پس از چهل سال زندگي باز هم فارسي را غلط مينويسند و هر روز كشاكش غلط و درست درميان ميباشد. هنوز در وزارتخانهها گفتگو دربارهي چگونگي كلمههاي «تقاضا» و «تماشا» و «تمنا» و «مأيوس» و مانند اينها برپاست و كار به «متحدالمآل» ميانجامد. هنوز برخي مديران روزنامه «قُطاعالطريق» را مفرد دانسته «قطاعالطريقها» جمع ميبندند. هنوز بجاي «غيظ» به معني خشم كلمهي «غيض» بكار ميبرند. هنوز مدير يك دبستان بجاي «ثقةالسلام» «سقطالاسلام» مينويسد.
از سوي ديگر چون زبان كرانهناپذير گرديده اينست كه درخور فهم نيست و هر كتابي را جداگانه بايد ياد گرفت.
كليله و دمنهي بهرامشاهي را با شاهنامهي فردوسي پهلوي هم بگزاريد. آيا ميتوان گفت كه زبان دو كتاب يكيست؟..
✴️ حقایق زندگی (تکهی دوازدهم)
🔸 دارایی چیست؟.. (بخش 2 از 3)
آن روز آقای هادی صدرزاده كه خود جوان دانشوریست با من بود و باین داستان گواه است. این ملا كسیست كه در دور نخستِ مجلس شورا نمایندهی فارس بود و بگفتهی خود به سیاست آشناست و همچون دیگر ملایان خشك نیست. این ترِ ایشانست كه باین نافهمیست ، ببینید خشكهاشان در چه حالند و در توی چه نادانیها میغلتند.
ببینید چه چیزهای كوچكی را بهانه ساخته بكشور و سرزمین كه سرچشمهی زندگانیست بیپروایی نشان میدهند ، ببینید با چه سخنانی مردم را از راه برده از كشور دلسرد میگردانند : «دولت چون گورستانها را كنده است ما دیگر ترسی از آمدن بیگانه نخواهیم داشت!» خدا رویتان را سیاه گرداناد. خدا بر شما نبخشایاد.
آن روزنامه نویسش ، این ملایش. از این گمراهان چندانست كه بشمار نیاید. بجای آنكه مردم را بحقایق آشنا گردانند و بقدردانی از این كشور وادارند با بهانههای بیارزش ، و با خرافات بیپا ، و با وعدههای دروغ و بیجا آنان را از پرداختن بزندگانی و كوشش بنگهداری كشور بركنار میگردانند ، و برخی از اینان چندان گستاخ و بیشرمند كه میآیند و با من كه حقایق را مینویسم بمجادله میپردازند. بیهوده نمیگویم :
🔸بزرگترین گرفتاری ایرانیان نشناختن حقایق است.
كسانی میآیند و با من گفتگو كرده چنین میگویند : «من معنی میهنپرستی را نفهمیدم. این كوه و زمین و دره چه پرستش دارد؟!..». دیگران بسخن رنگ فلسفه داده و چنین میگویند : «همهی مردمان یكی هستند. برای چه من با فلان كرمانی هممیهن باشم و با فلان بغدادی نباشم؟!..». برخی هم از راه مذهب پیش آمده چنین ایراد میگیرند : «میهنپرستی بتپرستیست. ما باید خدا را بپرستیم نه میهن را».
اینها نمونهی دیگری از ندانستن حقایق زندگانیست. اینها «میهنپرستی» میشنوند و معنای آن را نمیدانند. باید گفت : میهن تنها این كوهها و درهها و این سرزمین نیست. میهن بیك معنی مهمتر دیگری میباشد.
ما چون میگوییم : میهنپرستی مقصودمان بیش از همه آن پیمان همدستی است كه یك توده باید داشته باشند.
🔸بیست ملیون مردم كه در یكجا زیست میكنند و یك تودهای تشكیل دادهاند اینها در حقیقت پیمان باهم بستهاند كه در پیشرفت دادن بكارهای زندگانی و ایستادگی در برابر سختیها همدست باشند و در سود و زیان و اندوه و خوشی باهم شركت كنند.
مثلاً اگر راهزنانی در كرمان پیدا شدند از آذربایجان و خوزستان و گیلان و دیگر جاها سپاه برای دفع آنها بفرستند و نگویند بما چه ربطی دارد؟!.. همچنین اگر دشمنی از سوی گیلان رو نمود از همه جا بجنگ آنان شتابند و نگویند ما چه كار داریم؟!.. اگر در گوشهای از كشور خشكسالی رخ داد و مردم دچار گرسنگی گردیدند ، یا در شهرهایی زمین لرزه افتاد و ویرانیها پدید آمد ، یا بآبادیهایی سیل آمد و آسیبها رسانید ـ در همهی اینها از همه جا بدستگیری برخیزند و خود را در زیان و آسیب شریك شمارند و كنارهگیری ننمایند.
🔸یك چنین پیمانی در هر تودهای هست و اساس توده همین پیمان میباشد.
ما از «میهنپرستی» پیش از همه این معنی را میخواهیم ، و شما میبینید كه یك معنای بسیار مهم و گرانمایهای میباشد ، و اینكه نام «میهنپرستی» میگزاریم برای آنست كه این میهن ، یا این سرزمین خانهی ماست ، و گهوارهی پرورش ماست ، سرچشمهی زندگانی ماست چنانكه شرح دادیم اساس دارایی این سرزمین میباشد. اینست باید به نگهداری آن كوشیم ، باید نخستین ماده در آن پیمان نگهداری این سرزمین باشد. زیرا اگر این سرزمین را از دست دهیم آواره و سرگردان خواهیم بود. به بردگی و زیردستی بیگانگان خواهیم افتاد. زبون و خوار گردیده كمكم نابود خواهیم گردید. اینست آن را «میهن پرستی» میخوانیم. مقصود از پرستش در اینجا «خدمت» میباشد. «پرستیدن» در فارسی خدمت كردنست.
آنانكه میگویند : «این كوه و زمین و دره چه پرستشی دارد؟!..» این معنی را نمیدانند. از آنان باید پرسید : مگر شما نمیخواهید در این جهان زندگی كنید؟!.. مگر نمیخواهید با كسانی همدست باشید؟!.. مگر نمیخواهید این آب و خاك را كه سرچشمهی زندگانی شماست نگه دارید؟!.. میهنپرستی یا میهندوستی ، هر نام دیگری كه بگزارید همینهاست. این وظیفهی مردانگی هر كسیست كه در این راه با دیگران همدستی كند و كوشش دریغ نگوید.
امروز زندگانی بسیار سخت گردیده و تودهها با یكدیگر بر سر خاك و زمین سختترین نبرد را میكنند. این جنگ و خونریزی كه امروز در جهان میرود همه برای زمین است. شما نیز ناگزیرید بیپروایی ننمایید و بنگهداری سرزمین خود بكوشید. ناگزیرید در اندیشهی آیندهی خود و فرزندانتان باشید.
👇
🔸 دارایی چیست؟.. (بخش 2 از 3)
آن روز آقای هادی صدرزاده كه خود جوان دانشوریست با من بود و باین داستان گواه است. این ملا كسیست كه در دور نخستِ مجلس شورا نمایندهی فارس بود و بگفتهی خود به سیاست آشناست و همچون دیگر ملایان خشك نیست. این ترِ ایشانست كه باین نافهمیست ، ببینید خشكهاشان در چه حالند و در توی چه نادانیها میغلتند.
ببینید چه چیزهای كوچكی را بهانه ساخته بكشور و سرزمین كه سرچشمهی زندگانیست بیپروایی نشان میدهند ، ببینید با چه سخنانی مردم را از راه برده از كشور دلسرد میگردانند : «دولت چون گورستانها را كنده است ما دیگر ترسی از آمدن بیگانه نخواهیم داشت!» خدا رویتان را سیاه گرداناد. خدا بر شما نبخشایاد.
آن روزنامه نویسش ، این ملایش. از این گمراهان چندانست كه بشمار نیاید. بجای آنكه مردم را بحقایق آشنا گردانند و بقدردانی از این كشور وادارند با بهانههای بیارزش ، و با خرافات بیپا ، و با وعدههای دروغ و بیجا آنان را از پرداختن بزندگانی و كوشش بنگهداری كشور بركنار میگردانند ، و برخی از اینان چندان گستاخ و بیشرمند كه میآیند و با من كه حقایق را مینویسم بمجادله میپردازند. بیهوده نمیگویم :
🔸بزرگترین گرفتاری ایرانیان نشناختن حقایق است.
كسانی میآیند و با من گفتگو كرده چنین میگویند : «من معنی میهنپرستی را نفهمیدم. این كوه و زمین و دره چه پرستش دارد؟!..». دیگران بسخن رنگ فلسفه داده و چنین میگویند : «همهی مردمان یكی هستند. برای چه من با فلان كرمانی هممیهن باشم و با فلان بغدادی نباشم؟!..». برخی هم از راه مذهب پیش آمده چنین ایراد میگیرند : «میهنپرستی بتپرستیست. ما باید خدا را بپرستیم نه میهن را».
اینها نمونهی دیگری از ندانستن حقایق زندگانیست. اینها «میهنپرستی» میشنوند و معنای آن را نمیدانند. باید گفت : میهن تنها این كوهها و درهها و این سرزمین نیست. میهن بیك معنی مهمتر دیگری میباشد.
ما چون میگوییم : میهنپرستی مقصودمان بیش از همه آن پیمان همدستی است كه یك توده باید داشته باشند.
🔸بیست ملیون مردم كه در یكجا زیست میكنند و یك تودهای تشكیل دادهاند اینها در حقیقت پیمان باهم بستهاند كه در پیشرفت دادن بكارهای زندگانی و ایستادگی در برابر سختیها همدست باشند و در سود و زیان و اندوه و خوشی باهم شركت كنند.
مثلاً اگر راهزنانی در كرمان پیدا شدند از آذربایجان و خوزستان و گیلان و دیگر جاها سپاه برای دفع آنها بفرستند و نگویند بما چه ربطی دارد؟!.. همچنین اگر دشمنی از سوی گیلان رو نمود از همه جا بجنگ آنان شتابند و نگویند ما چه كار داریم؟!.. اگر در گوشهای از كشور خشكسالی رخ داد و مردم دچار گرسنگی گردیدند ، یا در شهرهایی زمین لرزه افتاد و ویرانیها پدید آمد ، یا بآبادیهایی سیل آمد و آسیبها رسانید ـ در همهی اینها از همه جا بدستگیری برخیزند و خود را در زیان و آسیب شریك شمارند و كنارهگیری ننمایند.
🔸یك چنین پیمانی در هر تودهای هست و اساس توده همین پیمان میباشد.
ما از «میهنپرستی» پیش از همه این معنی را میخواهیم ، و شما میبینید كه یك معنای بسیار مهم و گرانمایهای میباشد ، و اینكه نام «میهنپرستی» میگزاریم برای آنست كه این میهن ، یا این سرزمین خانهی ماست ، و گهوارهی پرورش ماست ، سرچشمهی زندگانی ماست چنانكه شرح دادیم اساس دارایی این سرزمین میباشد. اینست باید به نگهداری آن كوشیم ، باید نخستین ماده در آن پیمان نگهداری این سرزمین باشد. زیرا اگر این سرزمین را از دست دهیم آواره و سرگردان خواهیم بود. به بردگی و زیردستی بیگانگان خواهیم افتاد. زبون و خوار گردیده كمكم نابود خواهیم گردید. اینست آن را «میهن پرستی» میخوانیم. مقصود از پرستش در اینجا «خدمت» میباشد. «پرستیدن» در فارسی خدمت كردنست.
آنانكه میگویند : «این كوه و زمین و دره چه پرستشی دارد؟!..» این معنی را نمیدانند. از آنان باید پرسید : مگر شما نمیخواهید در این جهان زندگی كنید؟!.. مگر نمیخواهید با كسانی همدست باشید؟!.. مگر نمیخواهید این آب و خاك را كه سرچشمهی زندگانی شماست نگه دارید؟!.. میهنپرستی یا میهندوستی ، هر نام دیگری كه بگزارید همینهاست. این وظیفهی مردانگی هر كسیست كه در این راه با دیگران همدستی كند و كوشش دریغ نگوید.
امروز زندگانی بسیار سخت گردیده و تودهها با یكدیگر بر سر خاك و زمین سختترین نبرد را میكنند. این جنگ و خونریزی كه امروز در جهان میرود همه برای زمین است. شما نیز ناگزیرید بیپروایی ننمایید و بنگهداری سرزمین خود بكوشید. ناگزیرید در اندیشهی آیندهی خود و فرزندانتان باشید.
👇
كسی نمیگوید شما بزمین سجده كنید ، یا در برابر این كوهها و درهها بایستید و گردن كج گردانید. پرستش باین معنی را كسی از شما نمیخواهد. مقصود نگهداری كشور است كه اگر نكنید سرنوشتتان جز بندگی و زیردستی نخواهد بود. اگر نكنید نه تنها در پیش مردم ، در نزد خدا نیز شرمنده و روسیاه خواهید بود.
اینكه میگویند : «چرا من با فلان كرمانی هممیهن باشم و با فلان بغدادی نباشم»پاسخش اینست : فلان بغدادی از ما جدا میباشد و با ما پیمان همدستی ندارد. اگر بغدادیان نیز با ما همدست گردند و بتودهی ما درآیند هممیهن ما شمرده خواهند گردید.
ببینید چگونه این حقایق تاریك مانده و دستهی انبوهی اینها را نمیدانند. سالها در این سرزمین با خوشی بسر برده و از نعمتهای خدادادی آن بهره یافتهاند بیآنكه بدانند این خوشیها از كجاست و این نعمتها از چه سرچشمه میباشد بلكه
🔸 از نادانی و ناآگاهی چنین پنداشتهاند كه این خوشیها همیشه تواند بود ، بیآنكه بكوشند و نگه دارند همیشه تواند ماند.
انبوهی از آنان نه تنها خود اندیشهی این چیزها را ندارند و بكوششی در این راهها برنمیخیزند از كوششهای دیگران نیز جلو میگیرند و گستاخانه زباندرازیهایی مینمایند.
اینكه میگویند : «چرا من با فلان كرمانی هممیهن باشم و با فلان بغدادی نباشم»پاسخش اینست : فلان بغدادی از ما جدا میباشد و با ما پیمان همدستی ندارد. اگر بغدادیان نیز با ما همدست گردند و بتودهی ما درآیند هممیهن ما شمرده خواهند گردید.
ببینید چگونه این حقایق تاریك مانده و دستهی انبوهی اینها را نمیدانند. سالها در این سرزمین با خوشی بسر برده و از نعمتهای خدادادی آن بهره یافتهاند بیآنكه بدانند این خوشیها از كجاست و این نعمتها از چه سرچشمه میباشد بلكه
🔸 از نادانی و ناآگاهی چنین پنداشتهاند كه این خوشیها همیشه تواند بود ، بیآنكه بكوشند و نگه دارند همیشه تواند ماند.
انبوهی از آنان نه تنها خود اندیشهی این چیزها را ندارند و بكوششی در این راهها برنمیخیزند از كوششهای دیگران نیز جلو میگیرند و گستاخانه زباندرازیهایی مینمایند.
✴️ باید با خرافات مبارزه کرد؟!..
آقای کسروی مدیر روزنامهی پرچم
در این مدتی که این روزنامه منتشر میشود و من هم از آن بهرهمند میباشم چیزهایی خواندم که در سایر روزنامهها نخوانده بودم و برای نخستین مرتبه از بطلان قضا و قدر و سایر عقاید پوچی که مغز بیشتر ایرانیان ، بلکه جهانیان را از کار انداخته آگاه شدم و چون در این چند روز مقالاتی دربارهی ادبیات در آن روزنامه منتشر میشود گفتار خویش را از این موضوع آغاز میکنم.
دربارهی ادبیات باید پرسید که پیدایش این رشته و کوششهایی که برای تکمیل آن شده برای چیست و بچه جهت طرفداران «ادبیات» اینسان لجاجت مینمایند و چرا اینها در اثبات گفتههای بیمعنی خویش پافشاری میکنند؟.. باید از این اشخاص پرسید که چه امتیازی برای ادب قائلند و این ادبیاتی که تا این اندازه منت بگردن ما دارد چه درد ما را دارو بوده است؟
اینها برای اثبات مقام ادبیات میگویند که چون شعر خوب و نثر خوب پندها و عقاید نیکو را بطرز بهتری بمردم میفهماند اینست که مرتبهی ادبیات بالاتر از آنست که بتوان پنداشت و براستی سرچشمهی حیات اجتماعی ملل است.
🔸ما میگوییم خوب این مقام ادبیات است پس بنابراین ما که از حیث ادبیات یکی از بزرگترین ملل دنیا هستیم چرا از حیث قدرت و ایمان و اخلاق از کشورهای درجهی سوم نیز کمتریم؟ ما که بزرگترین وسایل بهبودی اخلاق و ترقی را در دست داریم چرا روز بروز رو به پستی میرویم؟!
این خود یک چیز مهمی است که تاکنون کسی بآن پی نبرده. یکی که هفتاد سال از عمرش میگذشت دربارهی قضا و قدر با من بگفتگو پرداخت و باتکای اینکه همهی کارها در دست خداست پافشاری سخت در این قسمت ابراز میداشت. عاقبت گفتم : شما معتقدید که خدا در کارهای ما دخالت میکند؟ گفت آری همینطور است. گفتم پس خداوند نباید برای ما پاداشی قائل شود. باز گفت آری همینطور است. گفتم پس بدان که اینطور نیست و خداوند بکردارهای ما پاداش میدهد و همین ثابت میکند که خداوند در کارهای ما دخالت نمیکند و اگر میکرد روز جزا موردی نداشت. پس از این گفتهها پیرمرد هدایت شد و به پشتیبانی از عقیدهی من پرداخت و گفت اگر من پسرم را بکاری وادار کنم مسئول آن خودم میباشم نه پسرم پس اگر خداوند ما را بکاری وادار کرد پاداشی بما نمیدهد و از همینجا بطلان قضا و قدر معلوم است.
ملاحظه بفرمایید این مردم تا چه اندازه بیفکر شدهاند تا دیدند که فلان شاعر شعری در جبریگری گفته و چهار نفر هم از آن شاعر تمجید کردهاند دیگر بدون هیچ پرسشی آن را میپذیرند و در اثبات آن بدون دلیل پافشاری میکنند ، غافل از اینکه عقل و دین که بآن مینازند مخالف این عقیده است.
احمد کریمی
(پرچم روزانه شمارهی 143)
آقای کسروی مدیر روزنامهی پرچم
در این مدتی که این روزنامه منتشر میشود و من هم از آن بهرهمند میباشم چیزهایی خواندم که در سایر روزنامهها نخوانده بودم و برای نخستین مرتبه از بطلان قضا و قدر و سایر عقاید پوچی که مغز بیشتر ایرانیان ، بلکه جهانیان را از کار انداخته آگاه شدم و چون در این چند روز مقالاتی دربارهی ادبیات در آن روزنامه منتشر میشود گفتار خویش را از این موضوع آغاز میکنم.
دربارهی ادبیات باید پرسید که پیدایش این رشته و کوششهایی که برای تکمیل آن شده برای چیست و بچه جهت طرفداران «ادبیات» اینسان لجاجت مینمایند و چرا اینها در اثبات گفتههای بیمعنی خویش پافشاری میکنند؟.. باید از این اشخاص پرسید که چه امتیازی برای ادب قائلند و این ادبیاتی که تا این اندازه منت بگردن ما دارد چه درد ما را دارو بوده است؟
اینها برای اثبات مقام ادبیات میگویند که چون شعر خوب و نثر خوب پندها و عقاید نیکو را بطرز بهتری بمردم میفهماند اینست که مرتبهی ادبیات بالاتر از آنست که بتوان پنداشت و براستی سرچشمهی حیات اجتماعی ملل است.
🔸ما میگوییم خوب این مقام ادبیات است پس بنابراین ما که از حیث ادبیات یکی از بزرگترین ملل دنیا هستیم چرا از حیث قدرت و ایمان و اخلاق از کشورهای درجهی سوم نیز کمتریم؟ ما که بزرگترین وسایل بهبودی اخلاق و ترقی را در دست داریم چرا روز بروز رو به پستی میرویم؟!
این خود یک چیز مهمی است که تاکنون کسی بآن پی نبرده. یکی که هفتاد سال از عمرش میگذشت دربارهی قضا و قدر با من بگفتگو پرداخت و باتکای اینکه همهی کارها در دست خداست پافشاری سخت در این قسمت ابراز میداشت. عاقبت گفتم : شما معتقدید که خدا در کارهای ما دخالت میکند؟ گفت آری همینطور است. گفتم پس خداوند نباید برای ما پاداشی قائل شود. باز گفت آری همینطور است. گفتم پس بدان که اینطور نیست و خداوند بکردارهای ما پاداش میدهد و همین ثابت میکند که خداوند در کارهای ما دخالت نمیکند و اگر میکرد روز جزا موردی نداشت. پس از این گفتهها پیرمرد هدایت شد و به پشتیبانی از عقیدهی من پرداخت و گفت اگر من پسرم را بکاری وادار کنم مسئول آن خودم میباشم نه پسرم پس اگر خداوند ما را بکاری وادار کرد پاداشی بما نمیدهد و از همینجا بطلان قضا و قدر معلوم است.
ملاحظه بفرمایید این مردم تا چه اندازه بیفکر شدهاند تا دیدند که فلان شاعر شعری در جبریگری گفته و چهار نفر هم از آن شاعر تمجید کردهاند دیگر بدون هیچ پرسشی آن را میپذیرند و در اثبات آن بدون دلیل پافشاری میکنند ، غافل از اینکه عقل و دین که بآن مینازند مخالف این عقیده است.
احمد کریمی
(پرچم روزانه شمارهی 143)
پاکدینی ـ احمد کسروی
✴️ زیارت (به مناسبت راهپیمایی اربعین) ـ تکهی 5 از 7 گفتاری از احمد کسروی زنان ایران که از همه جا ناآگاهند1 و کمترین دلبستگی بکشور و زندگانی تودهای نمیدارند ، و از درسخواندگان نیز هوش و فهمی در این باره دیده نمیشود ، شُوندش[سبب] جز این نبوده که بیشتر…
✴️ زیارت (به مناسبت راهپیمایی اربعین) ـ تکهی 6 از 7
گفتاری از احمد کسروی
ما از گمراهیهای شیعیان و از نادانیهای آنان داستانهای بسیار میشناسیم و در اینجا چند داستانی را یاد خواهیم کرد :
1ـ چنانکه نوشتیم در سال ١٢١6[ق] وهابیان بسرکردگی «سعودبنعبدالعزیز» بکربلا دست یافته شش ساعت بکشتار پرداختند. بخانهها درآمده کودکان و بچگان را کشتند و بزنان و دختران دست یازیدند. بارگاهها را ویرانه گردانیده صندوقهای سیمین و آهنین را شکستند و هیچ گونه ناپاسداری دریغ نداشتند. بنوشتهی خود شیعیان هفتهزار تن کشته گردیدند که چند تن از ایشان از مجتهدان بزرگ میبودند.
از داستانی باین شومی ، شیعیان بایستی بخود آیند و این بدانند که آن گنبدها توانای هیچ کاری نمیباشند. بایستی بیدار گردیده این را دریابند که مردگانی که دستگاه خود را نگهداری نتوانستند دیگران را هم نخواهند توانست. ولی آنان بجای اینها بگمراهی افزوده از یکسو همان را دستاویز دیگری برای نالیدن و زاریدن گرفته شعرها گفتند و مرثیهها سرودند :
لم ادر ای رزایاهــم اعج لها لذبح اصبیــه ام هتـک نســـوان
و من رأی یوم تشریق بغیر منی و هدیـه الغـر من ابنــاء عدنــان
سن ابن سـعد سبیلا و اقتــدی ابن سعود الشقی به ضل الشقیان1
از سوی دیگر بدروغپردازی برخاسته معجزهای ساختند : «وهابیان چون قبر امام حسین را شکافتند دیدند که آن حضرت با بدن پاره ، بر سر بوریایی نهاده. بناگاه هوا بهم خورد و باد شدیدی وزیدن گرفت. وهابیان از ترس رو بگریز نهاده بیرون رفتند ...».2
از اینها گذشته «خدام حرم» که در آزمندی و پولدوستی کم مانند میدارند ، از پیشامد بسودجویی پرداخته تسبیحهایی چوبی ساختند و بنام آنکه از چوب صندوقهای شکسته است بایران و دیگر جاها بردند و به توانگران به بهای بسیار گزاف فروختند. نویسندهی «قصصالعلما» که یکی از ملایان بنام میبوده چنین مینویسد : «چند عدد از آنها بدست والد افتاده که چند دانه را من دارم. امید که آن را درمیان کفنم گزارند که بدان سبب نجات از «درکات» یابم ، چه آن صندوق را انبیاء مسح کردند و ائمه تقبیل نمودند و ملائکه پرهای خود را علیالدوام بآن سودند».
شما نیک اندیشید که این گروه تا چه اندازه در گمراهیها فرورفتهاند! نیک اندیشید که هیچ چیزی نمیتواند آنان را بتکان آورد! نیک اندیشید که تا چه اندازه با خدا و آیین او دشمنند! نیک اندیشید که چگونه بدروغسازی دلیرند و چگونه در نادانی پافشار میباشند!.
2ـ چنانکه گفتیم در سال١٣3٠ [ق] روسیان در مشهد توپ بگنبد آنجا بستند و سالداتها بدرون رفته سیدمحمدیزدی و دیگران را دستگیر گردانیدند و در میانه چند صد تن از مردم کشته شده کالاهای بسیاری بتاراج رفت. این کار بشیعیان بسیار گران افتاد و با اینحال در ایران از ترس روسیان بخاموشی گراییده ، بشیوهی «تقیه» رفتار کردند. بویژه که امپراتور روس مشروطهی ایران را برانداخته بود و ملایان و پیروانشان بسیار خشنود ازو میبودند. ولی در هندوستان شیعیان بجوش و خروش برخاستند و انجمنها برپا گردانیده از دولت انگلیس خواستار شدند که از روسیان کینهی آن کار را جوید.
دارندهی حبلالمتین که از بیرقداران شیعیگری میبود گفتارهای بسیاری در این زمینه نوشت و در یکی از آنها چنین گفت : «مسئلهی خراسان را قیاس به تبریز نتوان نمود». ببینید کودنی یک روزنامهنویس را : در تبریز که روسیان آن بیدادگریها را کردند و هفتاد تن کمابیش مردان ارجمندی را ـ از ثقةالاسلام و شیخسلیم و میرزاعلیواعظ و میرکریم و دیگران بدار کشیدند و ریشهی آزادیخواهی را از آن شهر کنده آزادی ِایران را از بین بردند ، نویسندهی کودن سوراخ شدن چند جای گنبدی را بزرگتر از آن میشمارد و درخور سنجش نمیداند.
پابرگیها :
1ـ از یك قصیدهی درازی است كه «ازری» نام شاعری سروده.
2ـ جملههاییست كه در كتاب قصصالعلما مینویسد.
از کتاب داوری ـ گفتار 3
پاکدینی ـ احمد کسروی
🔶 در پاسخ حقیقتگو 🔸 37ـ زیانکاریهایی که روگردانان از دین دارند (تکهی 4 از 7) سوم : اینان از یك شایستگی خدادادی خود را بیبهره میگردانند. زیرا چنانكه بارها گفتهایم یكی از خویهای نیك آدمی راستیپرستی است كه چون سخنی را شنوَد و آن را براست دارد بهواداری…
🔶 در پاسخ حقیقتگو
🔸 37ـ زیانکاریهایی که روگردانان از دین دارند (تکهی 5 از 7)
این پاسخیست كه داده شده و بسیار بجاست و من میخواهم آن را روشنتر گردانم. از خردهگیر میپرسم آیا خواست شما از ساختمان تازه چیست؟!. اگر خود شما باشید چه ساختمان تازهای بمیان آورید؟!. از اینكه ما در گفتار خود نام دین میبریم باشد كه شما ما را بپای كشیشان و ملایان بردهاید و چنان دانستهاید درپی همان چیزهای كهنیم ، و من برای آنكه شما را بیدار گردانم ناگزیرم مثلی یاد كنم : شما چون در اروپا درس خواندهاید نیك میدانید كه در این دویست سال و سیصد سال چه پیشرفتهایی در كار دانش رخ داده و چه افزارهای بسیار شگفتی اختراع یافته. این هم میدانید كه هر یكی از این افزارها مایهی آسانی زندگانیست. مثلاً اتومبیل كه اختراع كردهاند راه پیمودن را ده بر یك آسانتر گردانیده و ما راهی را كه پنجاه سال پیش با درشكه ده روزه میپیمودیم اكنون با اتومبیل یك روزه میپیماییم. همچنین است راه آهن و تلگراف و تلفن و ماشینهای بافندگی و ریسندگی و تابندگی و كارندگی كه هر یكی آسانیهای دیگری را در كار زندگی پدید میآورد. لیكن از آنسوی ما نیك میبینیم كه از روزی كه این اختراعها آغاز شده زندگی رو بسختی گزارده است و ما خود آگاهیم كه آسایشی را كه سی سال پیش در زندگی میداشتیم اكنون نمیداریم.
این چیزیست كه خود اروپاییان در آن درماندهاند و میتوان گفت كه حال چیستانی پیدا كرده است. ما انگیزهی این را بدست آوردهایم و راه چاره را هم دانستهایم و بخواست خدا برآن میكوشیم كه آیینی برای زندگی بگزاریم كه دانشها سود خود را تواند داد و جهانیان بدانسان كه میباید از آسایش بهره توانند یافت. این چیزیست كه ما بآن میكوشیم و من نمیدانم شما آن را ساختمان تازه خواهید شمرد یا نه؟!.
این یك گرفتاری شده است كه همینكه نام دین بمیان میآید كسانی رو ترش میكنند بیآنكه بدانند ما چه میگوییم و چه معنی از آن میخواهیم. اینان را باید نشاند و چنین گفت : ما هیچ نام دین نمیبریم. تو بگو آیا زندگی راهی میخواهد یا نه؟!. اگر میخواهد بگو ببینم چگونه باید بود؟!.
این پاسخ بسیار بجاست كه ما تا نتوانیم این اندیشههای پراكنده و بیهودهای را كه بنام دین یا بنامهای دیگری در سرهاست ریشه كَنیم هیچ كاری نخواهیم توانست. وانگاه ما درپی اینیم كه مردمان را براستیها آشنا گردانیم و نخست باید این دروغها را از سرهای ایشان بیرون كنیم. بگفتهی شما اگر ما درپی ساختمان تازهای میباشیم و میخواهیم مردمان را در زیر آن گرد آوریم باید نخست بكندن ساختمانهای كهن پردازیم ، وگرنه تا آنها هست مردمان از زیر آنها بآسانی بیرون نخواهند آمد.
شاید كسانی برانداختن آنها را كار آسانی میشمارند ولی باید بگویم كار بس سختیست و دلیل آن اینكه دانشها با همهی رواج شایان ، آنها را از میان برنداشته و بیش از این نتوانسته كه آنها را سست گرداند. شما میبینید در اروپا با صدها دانشكده توریت [1] و انجیل دست بدست میگردد و دستههای بزرگی از دانشمندان هنوز خواهان آنها میباشند و راستی اینست كه آنان دانشها را به یك گوشهی دل خود و این افسانهها را بگوشهی دیگر آن سپاردهاند ، و این از آنجاست كه دانشها جای دین را نتواند گرفت. آدمی در زندگانی به یك رشته دانستنیها و دستورها نیازمند است كه دانشها از آن ناآگاه میباشد. این است یك دانشمند با همهی دانشهایی كه اندوخته خود را نیازمند دین میشناسد و ناگزیر خود را بدامن چیزهایی میاندازد كه آنها را جز پندارهای بیپایی نمیشناسد.
در این باره راستی آنست كه تا این اندیشههای پراكنده و پندارهای مفت درمیانست مردمان رستگار نخواهند بود ، و از آنسوی تا یك شاهراهی برای زندگی باز نشود و راستیها و دستورهایی آموخته نگردد اینها از میان نخواهد رفت ، و از اینروست كه ما در پیمان از یكسو با آن پندارهای بیهوده میجنگیم و از یكسو راستیهایی بجای آنها میگزاریم و این راه را گام بگام پیش میرویم.
[1] : نام یا تلفظ دیگر تورات. ـ و
🔸 37ـ زیانکاریهایی که روگردانان از دین دارند (تکهی 5 از 7)
این پاسخیست كه داده شده و بسیار بجاست و من میخواهم آن را روشنتر گردانم. از خردهگیر میپرسم آیا خواست شما از ساختمان تازه چیست؟!. اگر خود شما باشید چه ساختمان تازهای بمیان آورید؟!. از اینكه ما در گفتار خود نام دین میبریم باشد كه شما ما را بپای كشیشان و ملایان بردهاید و چنان دانستهاید درپی همان چیزهای كهنیم ، و من برای آنكه شما را بیدار گردانم ناگزیرم مثلی یاد كنم : شما چون در اروپا درس خواندهاید نیك میدانید كه در این دویست سال و سیصد سال چه پیشرفتهایی در كار دانش رخ داده و چه افزارهای بسیار شگفتی اختراع یافته. این هم میدانید كه هر یكی از این افزارها مایهی آسانی زندگانیست. مثلاً اتومبیل كه اختراع كردهاند راه پیمودن را ده بر یك آسانتر گردانیده و ما راهی را كه پنجاه سال پیش با درشكه ده روزه میپیمودیم اكنون با اتومبیل یك روزه میپیماییم. همچنین است راه آهن و تلگراف و تلفن و ماشینهای بافندگی و ریسندگی و تابندگی و كارندگی كه هر یكی آسانیهای دیگری را در كار زندگی پدید میآورد. لیكن از آنسوی ما نیك میبینیم كه از روزی كه این اختراعها آغاز شده زندگی رو بسختی گزارده است و ما خود آگاهیم كه آسایشی را كه سی سال پیش در زندگی میداشتیم اكنون نمیداریم.
این چیزیست كه خود اروپاییان در آن درماندهاند و میتوان گفت كه حال چیستانی پیدا كرده است. ما انگیزهی این را بدست آوردهایم و راه چاره را هم دانستهایم و بخواست خدا برآن میكوشیم كه آیینی برای زندگی بگزاریم كه دانشها سود خود را تواند داد و جهانیان بدانسان كه میباید از آسایش بهره توانند یافت. این چیزیست كه ما بآن میكوشیم و من نمیدانم شما آن را ساختمان تازه خواهید شمرد یا نه؟!.
این یك گرفتاری شده است كه همینكه نام دین بمیان میآید كسانی رو ترش میكنند بیآنكه بدانند ما چه میگوییم و چه معنی از آن میخواهیم. اینان را باید نشاند و چنین گفت : ما هیچ نام دین نمیبریم. تو بگو آیا زندگی راهی میخواهد یا نه؟!. اگر میخواهد بگو ببینم چگونه باید بود؟!.
این پاسخ بسیار بجاست كه ما تا نتوانیم این اندیشههای پراكنده و بیهودهای را كه بنام دین یا بنامهای دیگری در سرهاست ریشه كَنیم هیچ كاری نخواهیم توانست. وانگاه ما درپی اینیم كه مردمان را براستیها آشنا گردانیم و نخست باید این دروغها را از سرهای ایشان بیرون كنیم. بگفتهی شما اگر ما درپی ساختمان تازهای میباشیم و میخواهیم مردمان را در زیر آن گرد آوریم باید نخست بكندن ساختمانهای كهن پردازیم ، وگرنه تا آنها هست مردمان از زیر آنها بآسانی بیرون نخواهند آمد.
شاید كسانی برانداختن آنها را كار آسانی میشمارند ولی باید بگویم كار بس سختیست و دلیل آن اینكه دانشها با همهی رواج شایان ، آنها را از میان برنداشته و بیش از این نتوانسته كه آنها را سست گرداند. شما میبینید در اروپا با صدها دانشكده توریت [1] و انجیل دست بدست میگردد و دستههای بزرگی از دانشمندان هنوز خواهان آنها میباشند و راستی اینست كه آنان دانشها را به یك گوشهی دل خود و این افسانهها را بگوشهی دیگر آن سپاردهاند ، و این از آنجاست كه دانشها جای دین را نتواند گرفت. آدمی در زندگانی به یك رشته دانستنیها و دستورها نیازمند است كه دانشها از آن ناآگاه میباشد. این است یك دانشمند با همهی دانشهایی كه اندوخته خود را نیازمند دین میشناسد و ناگزیر خود را بدامن چیزهایی میاندازد كه آنها را جز پندارهای بیپایی نمیشناسد.
در این باره راستی آنست كه تا این اندیشههای پراكنده و پندارهای مفت درمیانست مردمان رستگار نخواهند بود ، و از آنسوی تا یك شاهراهی برای زندگی باز نشود و راستیها و دستورهایی آموخته نگردد اینها از میان نخواهد رفت ، و از اینروست كه ما در پیمان از یكسو با آن پندارهای بیهوده میجنگیم و از یكسو راستیهایی بجای آنها میگزاریم و این راه را گام بگام پیش میرویم.
[1] : نام یا تلفظ دیگر تورات. ـ و
پاکدینی ـ احمد کسروی
3 ✴️ زبان ایرانی 🔸 2ـ هر زباني بايد مرزي بدارد [تکهی 1 از 2] زبانهايي كه ما امروز ميشناسيم و از هر يكي كم يا بيش آگاهي داريم هر كدام درآميخته و پديد آمده از چند زبان باستان ميباشد كه آن زبانها امروز از ميان رفته. مثلاً زبان فرانسه از درآميختن زبان…
4
✴️ زبان ایرانی
2ـ هر زباني بايد مرزي بدارد [تکهی 2 از 2]
آيا كسي كه فارسي را از روي شاهنامه ياد گرفته ميتواند كليله را هم بخواند و بفهمد؟ كنون هم تكليف چيست؟ آيا كسي كه در آرزوي فارسي آموختن است فارسي كليله را بياموزد يا فارسي شاهنامه را؟ اگر شاهنامه فارسي است پس كليله چيست؟ آيا يك كسي تا چند سال درس بخواند كه هم شاهنامه را بفهمد و هم كليله و دمنه را؟
داستان يك زباني با كلمههاي بيگانه داستان يك مردمي (ملتي) است با مردمان بيگانه. چنانكه يك مردمي سرحدهايي براي ميهن خود برپا كرده كسان بيگانه را بميان خود راه نميدهند مگر با شرطهايي ، هر زباني نيز بايد با كلمههاي بيگانه همان رفتار را پيش گيرد و درهاي خود را بروي آن كلمهها باز نگزارد.
ناگفته پيداست كه دو چيز جداگانه از هم بايد باهم درنياميزند. مثلاً خاك فرانسه با خاك اسپانيا سرحدي در ميانه دارد و آمدوشد از اين سوي بآن سوي آزاد نيست. اگر كسي ايراد گرفته بگويد اين سرحد براي چيست؟! براي چه سرحد را برنميدارند كه مردم آزادانه آمدوشد كرده درآميزند؟!
پاسخ چنين ايرادي آنست كه تا فرانسه فرانسه و اسپانيا اسپانياست بايد آن سرحد باشد و اگر سرحد از ميان برداشته شد ديگر نه فرانسه فرانسه است و نه اسپانيا اسپانياست.
دربارهي فارسي و عربي نيز تا اين دو زبان از هم جداست بايد در ميانه ساماني باشد وگرنه فارسي فارسي نخواهد بود چنانكه امروز نيست.
وانگاه زبان جز از فارسي تنها عربي نيست صدها زبانهاي ديگر هست. بِهمان دليل كه عبدالحميد كاتب (مترجم كليلهي بهرامشاهي) خود را آزاد دانسته است كه دست بقاموس عربي يازيده نوشتههاي فارسي خود را پر از كلمههاي عربي سازد كساني هم امروز ميتوانند دست به دیكسيونر فرانسه يازيده نگارشهاي فارسي خود را از كلمههاي فرانسه پر سازند. آن روز دورهي عرب بود امروز هم دوره اروپاست. آيا كساني كه بر عبدالحميد كاتب ايراد ندارند بر اين كسان چه ايرادي خواهند داشت؟!
راستي اگر در آغاز مشروطه دانشمنداني جلوگيري از جوانان بلهوس نميكردند امروز يكنيم بيشتر كلمههاي زبان ما اروپايي بود. من هنوز فراموش نكردهام آن شعرها را كه يكي بعنوان نمونهي ادبيات نوين در روزنامهاي چاپ كرده بود :
شب تا سحر نيارم از آسمان دومن را زين آرزو كه گيرم دست در دست زن را
................................................................. گر دكترم تو باشي راحت كشم له پن را
آرزو دارم بدانم كه دانشمند گرامي آقاي ميرزا محمدخان قزويني كه باز بودن درهاي فارسي را بروي عربي عيب نميدانند و بهترين نگارش پارسي آن را ميشمارند كه سراپاي آن كلمهي عربي باشد و بر نگارشهاي من و ديگران ايراد ميگيرند آيا ايشان چه ايرادي باين جوانان دارند؟ در جايي كه خود ايشان بمناسبت آشنايي بزبان عربي حق خود ميدانند كه نه تنها كلمههاي عربي بلكه جملههاي عربي نيز در نگارشهاي پارسي بكار برند ، آيا جواني كه بزبان فرانسه يا روسي يا انگليسي آشناست حق نخواهد داشت كه در نگارشهاي خود كلمههاي اين زبانها را بكار برد؟ آيا در چنين حالي از فارسي چه نشاني باز خواهد ماند؟!
زبان نه هر چيز ديگر : همين كه ساماني براي خود ندارد نابود خواهد شد. كسي يك من شير خريده و در ديگي بخانه آورده آن شير تا هنگامي شير است كه درِ ديگ بسته باشد و كسي چيزي بآن درنياميزد وگرنه اگر درِ ديگ باز باشد و كودكان يكي يك كاسه آب بروي آن وارونه كند و ديگری چند مشت خاك بريزد و سومي شيره يا سركه بآن درآميزد آيا باز شير خواهد بود؟!
اگر زبان براي فهمانيدن معنيهاست اين چگونه ميتواند بود كه هر روز دستهي ديگري از كلمههاي بيگانه در آن پديدار شود؟!
گذشته از همهي اينها آيا همهي مردمان اروپا با زبانهاي خود چه رفتار ميكنند؟ آيا زبان فرانسه كه گفتيم از لاتين و زبان بومي گال پديد آمده امروز هم ميتواند درهاي خود را بروي كلمههاي لاتين باز نمايد. بدينسان كه هر نويسندهاي حق داشته باشد به هر اندازه كه ميخواهد كلمههاي نويني از لاتين برداشته پياپي جملههاي لاتين بكار برد؟! اگر يك نويسنده يك چنين كاري كرد او را ديوانه نميخوانند؟!
براي آنكه مطلب هر چه روشنتر گردد بايد تاريخچهي درآميختن فارسي با عربي را ياد كنيم :
✴️ زبان ایرانی
2ـ هر زباني بايد مرزي بدارد [تکهی 2 از 2]
آيا كسي كه فارسي را از روي شاهنامه ياد گرفته ميتواند كليله را هم بخواند و بفهمد؟ كنون هم تكليف چيست؟ آيا كسي كه در آرزوي فارسي آموختن است فارسي كليله را بياموزد يا فارسي شاهنامه را؟ اگر شاهنامه فارسي است پس كليله چيست؟ آيا يك كسي تا چند سال درس بخواند كه هم شاهنامه را بفهمد و هم كليله و دمنه را؟
داستان يك زباني با كلمههاي بيگانه داستان يك مردمي (ملتي) است با مردمان بيگانه. چنانكه يك مردمي سرحدهايي براي ميهن خود برپا كرده كسان بيگانه را بميان خود راه نميدهند مگر با شرطهايي ، هر زباني نيز بايد با كلمههاي بيگانه همان رفتار را پيش گيرد و درهاي خود را بروي آن كلمهها باز نگزارد.
ناگفته پيداست كه دو چيز جداگانه از هم بايد باهم درنياميزند. مثلاً خاك فرانسه با خاك اسپانيا سرحدي در ميانه دارد و آمدوشد از اين سوي بآن سوي آزاد نيست. اگر كسي ايراد گرفته بگويد اين سرحد براي چيست؟! براي چه سرحد را برنميدارند كه مردم آزادانه آمدوشد كرده درآميزند؟!
پاسخ چنين ايرادي آنست كه تا فرانسه فرانسه و اسپانيا اسپانياست بايد آن سرحد باشد و اگر سرحد از ميان برداشته شد ديگر نه فرانسه فرانسه است و نه اسپانيا اسپانياست.
دربارهي فارسي و عربي نيز تا اين دو زبان از هم جداست بايد در ميانه ساماني باشد وگرنه فارسي فارسي نخواهد بود چنانكه امروز نيست.
وانگاه زبان جز از فارسي تنها عربي نيست صدها زبانهاي ديگر هست. بِهمان دليل كه عبدالحميد كاتب (مترجم كليلهي بهرامشاهي) خود را آزاد دانسته است كه دست بقاموس عربي يازيده نوشتههاي فارسي خود را پر از كلمههاي عربي سازد كساني هم امروز ميتوانند دست به دیكسيونر فرانسه يازيده نگارشهاي فارسي خود را از كلمههاي فرانسه پر سازند. آن روز دورهي عرب بود امروز هم دوره اروپاست. آيا كساني كه بر عبدالحميد كاتب ايراد ندارند بر اين كسان چه ايرادي خواهند داشت؟!
راستي اگر در آغاز مشروطه دانشمنداني جلوگيري از جوانان بلهوس نميكردند امروز يكنيم بيشتر كلمههاي زبان ما اروپايي بود. من هنوز فراموش نكردهام آن شعرها را كه يكي بعنوان نمونهي ادبيات نوين در روزنامهاي چاپ كرده بود :
شب تا سحر نيارم از آسمان دومن را زين آرزو كه گيرم دست در دست زن را
................................................................. گر دكترم تو باشي راحت كشم له پن را
آرزو دارم بدانم كه دانشمند گرامي آقاي ميرزا محمدخان قزويني كه باز بودن درهاي فارسي را بروي عربي عيب نميدانند و بهترين نگارش پارسي آن را ميشمارند كه سراپاي آن كلمهي عربي باشد و بر نگارشهاي من و ديگران ايراد ميگيرند آيا ايشان چه ايرادي باين جوانان دارند؟ در جايي كه خود ايشان بمناسبت آشنايي بزبان عربي حق خود ميدانند كه نه تنها كلمههاي عربي بلكه جملههاي عربي نيز در نگارشهاي پارسي بكار برند ، آيا جواني كه بزبان فرانسه يا روسي يا انگليسي آشناست حق نخواهد داشت كه در نگارشهاي خود كلمههاي اين زبانها را بكار برد؟ آيا در چنين حالي از فارسي چه نشاني باز خواهد ماند؟!
زبان نه هر چيز ديگر : همين كه ساماني براي خود ندارد نابود خواهد شد. كسي يك من شير خريده و در ديگي بخانه آورده آن شير تا هنگامي شير است كه درِ ديگ بسته باشد و كسي چيزي بآن درنياميزد وگرنه اگر درِ ديگ باز باشد و كودكان يكي يك كاسه آب بروي آن وارونه كند و ديگری چند مشت خاك بريزد و سومي شيره يا سركه بآن درآميزد آيا باز شير خواهد بود؟!
اگر زبان براي فهمانيدن معنيهاست اين چگونه ميتواند بود كه هر روز دستهي ديگري از كلمههاي بيگانه در آن پديدار شود؟!
گذشته از همهي اينها آيا همهي مردمان اروپا با زبانهاي خود چه رفتار ميكنند؟ آيا زبان فرانسه كه گفتيم از لاتين و زبان بومي گال پديد آمده امروز هم ميتواند درهاي خود را بروي كلمههاي لاتين باز نمايد. بدينسان كه هر نويسندهاي حق داشته باشد به هر اندازه كه ميخواهد كلمههاي نويني از لاتين برداشته پياپي جملههاي لاتين بكار برد؟! اگر يك نويسنده يك چنين كاري كرد او را ديوانه نميخوانند؟!
براي آنكه مطلب هر چه روشنتر گردد بايد تاريخچهي درآميختن فارسي با عربي را ياد كنيم :
✴️ حقایق زندگی (تکهی سیزدهم)
🔸دارایی چیست؟.. (بخش 3 از 3)
مقصود دوم از این سخنان آنكه ایرانیان اگر قدر این آب و خاك را بدانند بسیار بیشتر از اكنون بهره توانند برداشت. من از گزافه و مبالغه دوری گزینم. اینست حداقل را گرفته میگویم : بیگمان از خاك ایران ده برابر آنچه كه اكنونست بهرهمند توان گردید. این در جاییست كه وسایل شیمیایی بكار نبرند و به تدبیرهای علمی برنخیزند وگرنه بهرهمندی بسیار بیشتر از این اندازهها خواهد بود.
امروز ایرانیان گیجند و راه را گم كردهاند ، از بس مغزهاشان پر از اندیشههای بیهوده است سود و زیان خود را نمیدانند. اینست با داشتن آنهمه زمین و توانستن اینكه آبها روان گردانند ، یك زندگانی بسیار ناستودهای دارند و بیشتر سالها با بیم نایابی و گرانی بسر میبرند. با داشتن آنهمه كشتزارها ، انبوهی از مردم نان جوین میخورند. در دیهها اگر بروید مردم سالی یك بار روی میوه را نمیبینند ، ماست و روغن و كره و اینگونه خوراكها جز برای شهر نیست و در اینجا هم باید با هر چیز دیگری مخلوط باشد. تخم مرغ خوراك توانگران گردیده و دیگران را بآن چندان دسترس نیست. در تهران که پایتخت است و از همه جا میوه و خواروبار میکشد و میآورد انبوه مردم جز بهرهی اندكی از خوردنیها ندارند. میوه همچون صنایع ظریفه در پشت شیشهها نگهداشته میشود.
اینها همه از آنست كه بكشاورزی اهمیت داده نمیشود.
🔸امروز بسیاری از مردم نمیدانند كه سرچشمهی زندگانی كشاورزیست.
نمیدانند كه باید بكارند و بخورند. نمیدانند كه این زمینهایی كه دارند خود گنجینهایست و گرانبهاتر از هر گنج میباشد.
در زمانهای پیش كسانی در ایران و دیگر جاها بكیمیاگری میكوشیدند و سالها در آن راه رنج میبردند. این كار بیكبار بیهوده بود. زیرا تغییر ماهیت محالست و این باور نكردنیست كه مس زر گردد. چنانكه تاكنون از هزاران كسانی كه بآن كار پرداختهاند یكی به نتیجه نرسیده. از این گذشته زر یك چیز بسیار مهمی نیست و بیش از دیگر فلزها اثری در زندگانی ندارد. اینكه گرانست از كمی مقدارش میباشد. كیمیاگران اگر فیروز گردیدندی و مسها را زر گردانیدندی بیش از این نتیجه ندادی كه زر ارزان گردد و به همان بهای مس باشد.
🔸كیمیاگریِ خردمندانه كشاورزیست. زیرا با این كیمیاگریست كه از خاك تیره میوههای بسیار بامزه از خربزه و انگور و انجیر و هلو و مانند اینها توان درآورد.
🔸با این كیمیاگریست كه از یك دانه گندم صد دانه حاصل توان برداشت. با این كیمیاگریست كه از یك زمین خشك بدنما باغهای دلكش سبز و خرم توان پدید آورد. با این كیمیاگریست كه خوراك خاندانها را تدارك توان كرد. با این كیمیاگریست كه لذت از زندگانی توان برداشت.
این یكی از مقاصد ماست كه بكشاورزی بیشتر اهمیت دهیم. اهمیت دادن بكشاورزی تنها با كارهای وزارت كشور نیست. تنها با راهانداختن تراكتورها نیست. اینها هر یكی در جای خود سودمند است. ولی باید بیك چارههای دیگری كوشید.
🔸باید پیش از همه اندیشهها دیگر گردد پیش از همه مردم پی بحقایق زندگی برند.
باید این سخنان بسیار گفته شود و بگوش همگی برسد. باید مردم بجای سخنان بیمغز و بیهوده كه از اینجا و آنجا یاد میگیرند با این حقایق آشنا گردند.
امروز یك عیب بزرگ زندگانی همینست كه بكشاورزی كه سرچشمهی زندگانیست ارج نمیگزارند و بكشاورزان احترام نمیكنند. ولی بكارهای بیهودهای قیمت میگزارند :
🔸این فلان ادیب است ، این فلان نویسنده است ، آن فلان روضه خوانست ، آن فلان واعظست ، آن فلان شاعرست ، آن فلان رماننویس است ، آن فلان منجم است ، آن فلان سینماچیست ... اینها كه همه بیهودهكار و مفتخوارند درمیان مردم ارج بیشتر دارند تا كشاورزان و رنجبران. تا پایهی اندیشهها اینست زندگانی همین خواهد بود.
🔸ما میگوییم : باید دیهها بزرگ و شهرها كوچك گردد.
این یكی دیگر از مقاصد پرچم است. ولی این یك چیز سادهای نیست و تنها با سخن یا آرزو انجام نگیرد و ناگزیر بیك رشته تبدلاتی در آیین زندگانی و در اندیشهها نیاز میباشد. زیرا باید :
1) در دیهها وسایل زندگانی فراهم باشد : باید گرمابهها باز شود ، دبستانها بنیاد یابد ، دادگاهها برپا گردد ، دفترهای رسمیگشایش یابد ، پزشكان باندازهی نیاز یافت شود ، داروخانهها باز شود ، از تلگراف و تلفن و برق و رادیو روستاییان بهرهمند گردند ، راههای شوسهی اتومبیلرو دیهها را بهمدیگر وصل نماید.
2) قانون دهدار و دهنشین تغییر یابد و بیاجحاف و ستم دسترنج كشاورزان بخودشان واگزار گردد.
3) در شهرها جلو مفتخواری گرفته شود و مردم نتوانند بیآنكه رنجی كشند از دسترنج دیگران بهرهمند گردند و بدینسان بكارهای لازم و سودمند واداشته شوند.
4) بروستاییان و كشاورزان با دیدهی توهین نگریسته نشود و احترامی دربارهی آنان منظور گردد.
👇
🔸دارایی چیست؟.. (بخش 3 از 3)
مقصود دوم از این سخنان آنكه ایرانیان اگر قدر این آب و خاك را بدانند بسیار بیشتر از اكنون بهره توانند برداشت. من از گزافه و مبالغه دوری گزینم. اینست حداقل را گرفته میگویم : بیگمان از خاك ایران ده برابر آنچه كه اكنونست بهرهمند توان گردید. این در جاییست كه وسایل شیمیایی بكار نبرند و به تدبیرهای علمی برنخیزند وگرنه بهرهمندی بسیار بیشتر از این اندازهها خواهد بود.
امروز ایرانیان گیجند و راه را گم كردهاند ، از بس مغزهاشان پر از اندیشههای بیهوده است سود و زیان خود را نمیدانند. اینست با داشتن آنهمه زمین و توانستن اینكه آبها روان گردانند ، یك زندگانی بسیار ناستودهای دارند و بیشتر سالها با بیم نایابی و گرانی بسر میبرند. با داشتن آنهمه كشتزارها ، انبوهی از مردم نان جوین میخورند. در دیهها اگر بروید مردم سالی یك بار روی میوه را نمیبینند ، ماست و روغن و كره و اینگونه خوراكها جز برای شهر نیست و در اینجا هم باید با هر چیز دیگری مخلوط باشد. تخم مرغ خوراك توانگران گردیده و دیگران را بآن چندان دسترس نیست. در تهران که پایتخت است و از همه جا میوه و خواروبار میکشد و میآورد انبوه مردم جز بهرهی اندكی از خوردنیها ندارند. میوه همچون صنایع ظریفه در پشت شیشهها نگهداشته میشود.
اینها همه از آنست كه بكشاورزی اهمیت داده نمیشود.
🔸امروز بسیاری از مردم نمیدانند كه سرچشمهی زندگانی كشاورزیست.
نمیدانند كه باید بكارند و بخورند. نمیدانند كه این زمینهایی كه دارند خود گنجینهایست و گرانبهاتر از هر گنج میباشد.
در زمانهای پیش كسانی در ایران و دیگر جاها بكیمیاگری میكوشیدند و سالها در آن راه رنج میبردند. این كار بیكبار بیهوده بود. زیرا تغییر ماهیت محالست و این باور نكردنیست كه مس زر گردد. چنانكه تاكنون از هزاران كسانی كه بآن كار پرداختهاند یكی به نتیجه نرسیده. از این گذشته زر یك چیز بسیار مهمی نیست و بیش از دیگر فلزها اثری در زندگانی ندارد. اینكه گرانست از كمی مقدارش میباشد. كیمیاگران اگر فیروز گردیدندی و مسها را زر گردانیدندی بیش از این نتیجه ندادی كه زر ارزان گردد و به همان بهای مس باشد.
🔸كیمیاگریِ خردمندانه كشاورزیست. زیرا با این كیمیاگریست كه از خاك تیره میوههای بسیار بامزه از خربزه و انگور و انجیر و هلو و مانند اینها توان درآورد.
🔸با این كیمیاگریست كه از یك دانه گندم صد دانه حاصل توان برداشت. با این كیمیاگریست كه از یك زمین خشك بدنما باغهای دلكش سبز و خرم توان پدید آورد. با این كیمیاگریست كه خوراك خاندانها را تدارك توان كرد. با این كیمیاگریست كه لذت از زندگانی توان برداشت.
این یكی از مقاصد ماست كه بكشاورزی بیشتر اهمیت دهیم. اهمیت دادن بكشاورزی تنها با كارهای وزارت كشور نیست. تنها با راهانداختن تراكتورها نیست. اینها هر یكی در جای خود سودمند است. ولی باید بیك چارههای دیگری كوشید.
🔸باید پیش از همه اندیشهها دیگر گردد پیش از همه مردم پی بحقایق زندگی برند.
باید این سخنان بسیار گفته شود و بگوش همگی برسد. باید مردم بجای سخنان بیمغز و بیهوده كه از اینجا و آنجا یاد میگیرند با این حقایق آشنا گردند.
امروز یك عیب بزرگ زندگانی همینست كه بكشاورزی كه سرچشمهی زندگانیست ارج نمیگزارند و بكشاورزان احترام نمیكنند. ولی بكارهای بیهودهای قیمت میگزارند :
🔸این فلان ادیب است ، این فلان نویسنده است ، آن فلان روضه خوانست ، آن فلان واعظست ، آن فلان شاعرست ، آن فلان رماننویس است ، آن فلان منجم است ، آن فلان سینماچیست ... اینها كه همه بیهودهكار و مفتخوارند درمیان مردم ارج بیشتر دارند تا كشاورزان و رنجبران. تا پایهی اندیشهها اینست زندگانی همین خواهد بود.
🔸ما میگوییم : باید دیهها بزرگ و شهرها كوچك گردد.
این یكی دیگر از مقاصد پرچم است. ولی این یك چیز سادهای نیست و تنها با سخن یا آرزو انجام نگیرد و ناگزیر بیك رشته تبدلاتی در آیین زندگانی و در اندیشهها نیاز میباشد. زیرا باید :
1) در دیهها وسایل زندگانی فراهم باشد : باید گرمابهها باز شود ، دبستانها بنیاد یابد ، دادگاهها برپا گردد ، دفترهای رسمیگشایش یابد ، پزشكان باندازهی نیاز یافت شود ، داروخانهها باز شود ، از تلگراف و تلفن و برق و رادیو روستاییان بهرهمند گردند ، راههای شوسهی اتومبیلرو دیهها را بهمدیگر وصل نماید.
2) قانون دهدار و دهنشین تغییر یابد و بیاجحاف و ستم دسترنج كشاورزان بخودشان واگزار گردد.
3) در شهرها جلو مفتخواری گرفته شود و مردم نتوانند بیآنكه رنجی كشند از دسترنج دیگران بهرهمند گردند و بدینسان بكارهای لازم و سودمند واداشته شوند.
4) بروستاییان و كشاورزان با دیدهی توهین نگریسته نشود و احترامی دربارهی آنان منظور گردد.
👇
اینها مقدماتیست كه باید تهیه گردد ، ولی اساس اصلی كار آنست كه اندیشهها عوض شود و مردم بحقایق آشناتر گردند و نیك و بد و سود و زیان را درست بفهمند.
🔸🔸اساس اصلاحات دانستن حقایق است.
چون حقایق دانسته گردید مردم توجه بآنها نمایند و در نتیجهی این توجه زمینه باجرای آنها آماده گردد. امروز یك كار بزرگی آنست كه مردم تأثیری را كه كشت و كار در زندگانی دارد نیك فهمند. آن خدمتی را كه كشاورزان به توده انجام میدهند منظور نظر هر كس باشد. بالاخره باید قیمتی كه این آب و خاك دارد دانسته شود و مردم در اندیشه و آرزوی استفاده از آن باشند.
ما با بازرگانی یا با صنعت (افزارسازی) دشمنی نداریم و نمیگوییم آنها نباشد. نمیگوییم : بآنها نباید پرداخت ، درجای خود از آنها سخن خواهیم راند ، میگوییم : باید كشاورزی را سرچشمهی زندگانی شناخت و آن را اساس همهی آنها گرفت. اینست مقصود ما از این سخنان.
(پرچم روزانه شمارههای 53 تا 55)
🔸🔸اساس اصلاحات دانستن حقایق است.
چون حقایق دانسته گردید مردم توجه بآنها نمایند و در نتیجهی این توجه زمینه باجرای آنها آماده گردد. امروز یك كار بزرگی آنست كه مردم تأثیری را كه كشت و كار در زندگانی دارد نیك فهمند. آن خدمتی را كه كشاورزان به توده انجام میدهند منظور نظر هر كس باشد. بالاخره باید قیمتی كه این آب و خاك دارد دانسته شود و مردم در اندیشه و آرزوی استفاده از آن باشند.
ما با بازرگانی یا با صنعت (افزارسازی) دشمنی نداریم و نمیگوییم آنها نباشد. نمیگوییم : بآنها نباید پرداخت ، درجای خود از آنها سخن خواهیم راند ، میگوییم : باید كشاورزی را سرچشمهی زندگانی شناخت و آن را اساس همهی آنها گرفت. اینست مقصود ما از این سخنان.
(پرچم روزانه شمارههای 53 تا 55)