Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
22
🔶 زبان ایرانی
🔸 عنوانهاي پوچ يا مايهي ننگ [تکهی یک از دو]
ما از كساني كه بر ايرانيان و ديگر شرقيان بدبيناند و پياپي عيب گرفته زبان بنكوهش باز ميدارند بيزاريم و چنانكه ديده خواهد شد مقصود ما از نشر اين مجله يكي هم هواداري از عادات و اخلاق است كه شرقيان دارند و هواداران اروپا بيجهت بدشمني آنها برخاستهاند.
ليكن در اين ميان ما از گفتن عيبهاي شرقيان بازنايستاده شرط دوستي و هواخواهي خود ميشماريم كه اين عيبها را بروي مردم كشيده ترك آنها را خواستار باشيم.
يكي از عيبهاي بزرگ كه پيش از همه دامنگير ايرانيان و خود ننگي بر ايشان است پايبندي بلقبها و عنوانهاي پوچ و بيمعني است كه در گفتگوها و نامهنگاريها مرسوم گرديده (لقبها و عنوانهاي رسمي از سخن ما بيرون است).
ما كار بتاريخچهي اين عنوانها و چگونگي انتشار آنها نداريم. همين اندازه ميگوييم كه بكساني كه دم از دانش و خرد ميزنند ننگ است كه سر بچنين تعارفات بيمعنايي فرود آورند. اگر كسي ميپندارد كه اثري بر اين كلمات بار است و از اينكه او را «حضرتعالي» یا «جنابعالی» بخوانند يا بر روي پاكت او «خدمت ذيسعادت جناب مستطاب اجل اكرم امجد ...» بنويسند دليل بزرگي او خواهد بود چنين پنداري پاك خطاست. زيرا چنانكه همه ميدانيم اين عنوانها امروز چندان خوار و بيارج است كه زير پا ريخته و در بكار بردن آنها پرواي كوچكي و بزرگي هرگز نميشود.
امروز هر كسي از بد و نيك «آستانهي بلند» (حضرتعالي يا جنابعالي) است و هر كسي از گمنام و سرشناس نامه را بايد به «بندگي آستانهي پاكيزه و بلندترين و سترگترين» او (خدمت حضرت مستطاب اجل امجد) فرستاد. دزدان كه دسته دسته بمحاكم جلب و محكوم ميشوند همديگر را «حضرتعالي» ميخوانند و گدايان ميدان توپخانه كه دور اتومبيلها را گرفته براي چند ديناري آبروي خود ميريزند «جنابعالي» ميباشند.
پس چه آبرويي براي اين كلمهها بازمانده؟!
روزي اين عنوانها را معنايي بوده. بدينسان كه كساني بزرگان دين يا پادشاهان را بسيار بزرگ داشته خود را شايستهي مخاطبه با آنان نميدانستند و بگمان خود با آستان ايشان گفتگو كرده يا با بندگان ايشان روبرو ميگرديدند از اينجاست كه «حضرت» و «جناب» و «خدمت» پيدا شده. ولي امروز اين معنيهاي بيجا و خيالي نيز از ميان رفته و از سر تا پاي آن كلمات مطلبي جز ريشخند و دست انداختن مفهوم نيست و خود جاي آنست كه مردان آزاده و وارسته از شنودن اين عنوانهاي پوچ پرهيز جويند و نامهاي خود را ارجمندتر از آن دارند كه با چنين كلمههاي ننگيني توأم باشد.
شگفتا ! ما كلمههاي «ميرزا» و «خان» را كه آن يكي از تيموريان بازمانده و اين يكي از چنگيزيان رسيده و هر دو يادگار دشمنان ايران است بر پس و پيش نام خود ميافزاييم و از كلمهي «آقا» بيكبار بسنده نكرده مكررش ميسازيم. دستهاي هم هنوز از لقبهاي ملغي شده دست برنداشته و نام خانواده را نيز بر پهلوي آن نشاندهاند. آيا اينهمه فزونيها بس نيست كه كساني پايبند عنوانهاي بيهودهي «حضرت مستطاب اجل ...» هم باشند و نام خود را درازتر از دراز و سنگينتر از سنگين سازند؟! آيا اين كار ما احمقانهتر است يا عادت وحشيان آدمخوار آفريقا كه هرچه مهره و استخوان و پر مرغ پيدا كردند برشته كشيده از سر و گردن خود ميآويزند؟
با آنكه دولت در ادارات تا حدي جلوگيري از اين ننگينكاريها كرده و با آنكه بارها در اين موضوع نگارشها شده و با آنكه امروز هر كسي ميداند كه اين عنوانها زير پا ريخته و بدست هر كس و ناكسي افتاده باز بسياري از مردم دست از اين ننگينكاري برنميدارند و كساني هم هنوز پايبند اين كلمات پوچ و بيهوده ميباشند و بر آنها اثري ميپندارند.
ما فرومايهاي را ميشناسيم كه از پرداخت دِيْن خود سر باززده و عذرش آنست كه طلبكار در نامهي خود باو «حضرت اجل اكرم ...» ننگاشته. مردكي را ميدانيم كه آزارها بنيكمردي رسانيده بدستاويز اينكه او نامهي خود را با «قربانت گردم» آغاز نكرده. آيا چنين كساني ننگ جهان مردمي نيستند!؟ آيا نبايد هرچه زودتر اين چركينكاريها را بپايان آورد؟!
🔶 زبان ایرانی
🔸 عنوانهاي پوچ يا مايهي ننگ [تکهی یک از دو]
ما از كساني كه بر ايرانيان و ديگر شرقيان بدبيناند و پياپي عيب گرفته زبان بنكوهش باز ميدارند بيزاريم و چنانكه ديده خواهد شد مقصود ما از نشر اين مجله يكي هم هواداري از عادات و اخلاق است كه شرقيان دارند و هواداران اروپا بيجهت بدشمني آنها برخاستهاند.
ليكن در اين ميان ما از گفتن عيبهاي شرقيان بازنايستاده شرط دوستي و هواخواهي خود ميشماريم كه اين عيبها را بروي مردم كشيده ترك آنها را خواستار باشيم.
يكي از عيبهاي بزرگ كه پيش از همه دامنگير ايرانيان و خود ننگي بر ايشان است پايبندي بلقبها و عنوانهاي پوچ و بيمعني است كه در گفتگوها و نامهنگاريها مرسوم گرديده (لقبها و عنوانهاي رسمي از سخن ما بيرون است).
ما كار بتاريخچهي اين عنوانها و چگونگي انتشار آنها نداريم. همين اندازه ميگوييم كه بكساني كه دم از دانش و خرد ميزنند ننگ است كه سر بچنين تعارفات بيمعنايي فرود آورند. اگر كسي ميپندارد كه اثري بر اين كلمات بار است و از اينكه او را «حضرتعالي» یا «جنابعالی» بخوانند يا بر روي پاكت او «خدمت ذيسعادت جناب مستطاب اجل اكرم امجد ...» بنويسند دليل بزرگي او خواهد بود چنين پنداري پاك خطاست. زيرا چنانكه همه ميدانيم اين عنوانها امروز چندان خوار و بيارج است كه زير پا ريخته و در بكار بردن آنها پرواي كوچكي و بزرگي هرگز نميشود.
امروز هر كسي از بد و نيك «آستانهي بلند» (حضرتعالي يا جنابعالي) است و هر كسي از گمنام و سرشناس نامه را بايد به «بندگي آستانهي پاكيزه و بلندترين و سترگترين» او (خدمت حضرت مستطاب اجل امجد) فرستاد. دزدان كه دسته دسته بمحاكم جلب و محكوم ميشوند همديگر را «حضرتعالي» ميخوانند و گدايان ميدان توپخانه كه دور اتومبيلها را گرفته براي چند ديناري آبروي خود ميريزند «جنابعالي» ميباشند.
پس چه آبرويي براي اين كلمهها بازمانده؟!
روزي اين عنوانها را معنايي بوده. بدينسان كه كساني بزرگان دين يا پادشاهان را بسيار بزرگ داشته خود را شايستهي مخاطبه با آنان نميدانستند و بگمان خود با آستان ايشان گفتگو كرده يا با بندگان ايشان روبرو ميگرديدند از اينجاست كه «حضرت» و «جناب» و «خدمت» پيدا شده. ولي امروز اين معنيهاي بيجا و خيالي نيز از ميان رفته و از سر تا پاي آن كلمات مطلبي جز ريشخند و دست انداختن مفهوم نيست و خود جاي آنست كه مردان آزاده و وارسته از شنودن اين عنوانهاي پوچ پرهيز جويند و نامهاي خود را ارجمندتر از آن دارند كه با چنين كلمههاي ننگيني توأم باشد.
شگفتا ! ما كلمههاي «ميرزا» و «خان» را كه آن يكي از تيموريان بازمانده و اين يكي از چنگيزيان رسيده و هر دو يادگار دشمنان ايران است بر پس و پيش نام خود ميافزاييم و از كلمهي «آقا» بيكبار بسنده نكرده مكررش ميسازيم. دستهاي هم هنوز از لقبهاي ملغي شده دست برنداشته و نام خانواده را نيز بر پهلوي آن نشاندهاند. آيا اينهمه فزونيها بس نيست كه كساني پايبند عنوانهاي بيهودهي «حضرت مستطاب اجل ...» هم باشند و نام خود را درازتر از دراز و سنگينتر از سنگين سازند؟! آيا اين كار ما احمقانهتر است يا عادت وحشيان آدمخوار آفريقا كه هرچه مهره و استخوان و پر مرغ پيدا كردند برشته كشيده از سر و گردن خود ميآويزند؟
با آنكه دولت در ادارات تا حدي جلوگيري از اين ننگينكاريها كرده و با آنكه بارها در اين موضوع نگارشها شده و با آنكه امروز هر كسي ميداند كه اين عنوانها زير پا ريخته و بدست هر كس و ناكسي افتاده باز بسياري از مردم دست از اين ننگينكاري برنميدارند و كساني هم هنوز پايبند اين كلمات پوچ و بيهوده ميباشند و بر آنها اثري ميپندارند.
ما فرومايهاي را ميشناسيم كه از پرداخت دِيْن خود سر باززده و عذرش آنست كه طلبكار در نامهي خود باو «حضرت اجل اكرم ...» ننگاشته. مردكي را ميدانيم كه آزارها بنيكمردي رسانيده بدستاويز اينكه او نامهي خود را با «قربانت گردم» آغاز نكرده. آيا چنين كساني ننگ جهان مردمي نيستند!؟ آيا نبايد هرچه زودتر اين چركينكاريها را بپايان آورد؟!
✴️ حقایق زندگی (تکهی سیام)
🔶 خدا مردان را برای كارهایی آفریده و زنان را برای كارهایی (بخش 1 از 2)
🔹کوشاد تلگرام : از مشروطه باز ، یک خودباختگی درمیان ایرانیان و شرقیان پیدا شد که ترازوی نیک و بدشان را اندیشهها و زندگانی اروپا گرفتند : هرچه در آنجا بود را نیک و هرچه را اروپا نمیپسندید بد دانستند. ما به این زمینه در گفتارهامان زیر عنوان «اروپاییگری» بارها پرداختهایم. لیکن ترازوی ما برای سنجش نیک و بد ، زندگانی اروپا (غربیان) و اندیشههای ایشان نیست. ترازوی ما خرد است. سود توده است.
از اینجا برخی از سخنان ما در اندیشهی خوانندگان بیگانه مینماید. ولی این کسان باید سود و زیان توده را بدیده گیرند و آنگاه خرد را داور گردانند و کاری نداشته باشند که فلان اندیشه را غربی براست میدارد یا نه. ما را نمیشاید که خردمان را بیکاره گزارده ترازوی نیک و بدمان را با سنگهای غرب تراز کنیم.
سخنانی که تازه و به گوشها ناآشناست ، نیک گوش کردن و دریافتن و اندیشیدن و آنگاه بداوری خرد سپاردن را میطلبد نه به ایرادگیریِ نسنجیده برخاستن و هایهوی کردن.
نکتهی دیگری که باید بدیده گرفت آنست که برخی خوانندگان میگویند : این کارها که زنان را از آنها نهی میکنید ، امروز همه بکار بسته شده. ... این کسان باید پروا کنند که سخن ما این نیست که از زنان چنین کارهایی هیچ برنمیآید. سخن ما دربارهی زنان تنها این نیست. این یک گفتار کوتاه در جستار کارها و پیشههاییست که برای زنان شایا و سزاست. سخن کاملتر را باید در کتاب «خواهران و دختران ما» بخوانند. در آنجا آمده که همهی اینها برای زمان عادیست. اگر جنگی روی دهد همهی این سامانها بهم خورد و زنها نیز سلاح بدست گرفته جنگند. پس سخن ما نتوانستن نیست ، نشایستن است.
نکتهی دوم اینست که چاره به گرفتاریها باید در همهی زمینهها یکجا رخ دهد. ما دربارهی کارها و پیشهها (اقتصاد) ، فرهنگ و آموزش و پرورش ، قانونها ، کشورداری و سیاست ، زناشویی ، معنی راست دین ، میهن و میهنپرستی ، باورهای بیپای کیشی و خرافی ، ادارات ، کشاورزی و صنعت و مانند اینها برنامهها و آرمانهایی داریم و گرفتاریهایی هست که باید از میان برداریم تا به آرمانهامان دست یابیم. لیکن چون اینها همه به هم بسته است ، از پرداختن به یک زمینه به تنهایی نتیجهی درستی بدست نخواهد آمد و باید به همهی گرفتاریها باهم چاره کرد و نیکیها در همهی زمینهها باهم آغازد. زمینهی زناشویی و کار و پیشهی زنان نیز یکی از آنهاست.
🔸آنچه ما دربارهی كارها و پیشهها نوشتیم دربارهی مردانست. اما زنان ، آنها را كارهای جداییست. خدا مردان را برای كارهایی آفریده و زنان را برای كارهایی.
زنان برای خانه آراستن و بچه پروردن و دوختن و بافتن و پختن و اینگونه كارهایند. ما در زندگانی باینها نیز نیازمندیم. چنانكه باید خوراك و پوشاك و افزار و مانند اینها را تهیه كنیم ، باید برای آسودن ، یك خانهای هم برپا گردانیم. آراستن این خانه و تهیهی وسایل آسایش بگردن زنانست.
از آنسوی زنان یك وظیفهی گرانمایهی دیگری را در عهده دارند و آن وظیفهی مادریست. این خواست خداست كه نژاد آدمی از جهان برنیفتد و اگر یكی میمیرد دیگری بجای او بیاید ، و پیشرفت این خواست بیش از همه با زنانست. این وظیفهی گرامی بگردن آنهاست.
تا چند سال پیش ، گاهی كسانی برمیخاستند و برای زنان «مساوات حقوق» میخواستند. بگمان آنان باید زنان نیز نمایندهی پارلمان باشند ، وكیل شهرداری گردند ، در دادگاه قضاوت كنند ، در هر كاری با مردان دوشادوش باشند.
ولی اینها از نافهمیست. زنها برای این كارها نیستند. و آنگاه وظیفهی مادری كه زنان راست بسیار ارجمندتر از اینهاست. زنان را مایهی سرفرازی نیست كه وكیل پارلمان گردند و یا بروی صندلی قضاوت نشینند.
🔸آنان را مایهی سرفرازی اینست كه مادری نمایند و وكیل پارلمان و یا قاضی دادگاه بپرورانند.
آری زنان میتوانند پزشكی خوانند ، یا دندانسازی یاد گیرند یا به درزیگری[= خیاطی] پردازند ، و یا آموزگاری پذیرند كه بزنان معالجه كنند و دندان سازند و رختها دوزند و بدختران درس آموزند. اینگونه پیشهها زیان ندارد و در زندگانی نیازمند آنها میباشیم. زنهایی كه پیشه میخواهند باینها پردازند.
اینكه امروز زنان و دختران را در ادارهها بكار میگمارند از چند راه خطاست :
1) این برخلاف طبیعت و خود مانند آنست كه شما كار دست را از پا خواهید و یا پا را بكارهای دست گمارید.
2) زنهایی كه در ادارهها بكار میپردازند از وظیفهی خود كه خانهداری و بچهپروریست بازمیمانند.
3) بشمارهی آنها مردان بیكار میمانند و روزیشان بریده میگردد. در ادارهها كارهای فزونی ندارند. از مردان بریده بزنان ارجاع میكنند.
4) زنها در هر ادارهای كه هستند مردان را مشغول داشته از كار بازمیدارند.
🔶 خدا مردان را برای كارهایی آفریده و زنان را برای كارهایی (بخش 1 از 2)
🔹کوشاد تلگرام : از مشروطه باز ، یک خودباختگی درمیان ایرانیان و شرقیان پیدا شد که ترازوی نیک و بدشان را اندیشهها و زندگانی اروپا گرفتند : هرچه در آنجا بود را نیک و هرچه را اروپا نمیپسندید بد دانستند. ما به این زمینه در گفتارهامان زیر عنوان «اروپاییگری» بارها پرداختهایم. لیکن ترازوی ما برای سنجش نیک و بد ، زندگانی اروپا (غربیان) و اندیشههای ایشان نیست. ترازوی ما خرد است. سود توده است.
از اینجا برخی از سخنان ما در اندیشهی خوانندگان بیگانه مینماید. ولی این کسان باید سود و زیان توده را بدیده گیرند و آنگاه خرد را داور گردانند و کاری نداشته باشند که فلان اندیشه را غربی براست میدارد یا نه. ما را نمیشاید که خردمان را بیکاره گزارده ترازوی نیک و بدمان را با سنگهای غرب تراز کنیم.
سخنانی که تازه و به گوشها ناآشناست ، نیک گوش کردن و دریافتن و اندیشیدن و آنگاه بداوری خرد سپاردن را میطلبد نه به ایرادگیریِ نسنجیده برخاستن و هایهوی کردن.
نکتهی دیگری که باید بدیده گرفت آنست که برخی خوانندگان میگویند : این کارها که زنان را از آنها نهی میکنید ، امروز همه بکار بسته شده. ... این کسان باید پروا کنند که سخن ما این نیست که از زنان چنین کارهایی هیچ برنمیآید. سخن ما دربارهی زنان تنها این نیست. این یک گفتار کوتاه در جستار کارها و پیشههاییست که برای زنان شایا و سزاست. سخن کاملتر را باید در کتاب «خواهران و دختران ما» بخوانند. در آنجا آمده که همهی اینها برای زمان عادیست. اگر جنگی روی دهد همهی این سامانها بهم خورد و زنها نیز سلاح بدست گرفته جنگند. پس سخن ما نتوانستن نیست ، نشایستن است.
نکتهی دوم اینست که چاره به گرفتاریها باید در همهی زمینهها یکجا رخ دهد. ما دربارهی کارها و پیشهها (اقتصاد) ، فرهنگ و آموزش و پرورش ، قانونها ، کشورداری و سیاست ، زناشویی ، معنی راست دین ، میهن و میهنپرستی ، باورهای بیپای کیشی و خرافی ، ادارات ، کشاورزی و صنعت و مانند اینها برنامهها و آرمانهایی داریم و گرفتاریهایی هست که باید از میان برداریم تا به آرمانهامان دست یابیم. لیکن چون اینها همه به هم بسته است ، از پرداختن به یک زمینه به تنهایی نتیجهی درستی بدست نخواهد آمد و باید به همهی گرفتاریها باهم چاره کرد و نیکیها در همهی زمینهها باهم آغازد. زمینهی زناشویی و کار و پیشهی زنان نیز یکی از آنهاست.
🔸آنچه ما دربارهی كارها و پیشهها نوشتیم دربارهی مردانست. اما زنان ، آنها را كارهای جداییست. خدا مردان را برای كارهایی آفریده و زنان را برای كارهایی.
زنان برای خانه آراستن و بچه پروردن و دوختن و بافتن و پختن و اینگونه كارهایند. ما در زندگانی باینها نیز نیازمندیم. چنانكه باید خوراك و پوشاك و افزار و مانند اینها را تهیه كنیم ، باید برای آسودن ، یك خانهای هم برپا گردانیم. آراستن این خانه و تهیهی وسایل آسایش بگردن زنانست.
از آنسوی زنان یك وظیفهی گرانمایهی دیگری را در عهده دارند و آن وظیفهی مادریست. این خواست خداست كه نژاد آدمی از جهان برنیفتد و اگر یكی میمیرد دیگری بجای او بیاید ، و پیشرفت این خواست بیش از همه با زنانست. این وظیفهی گرامی بگردن آنهاست.
تا چند سال پیش ، گاهی كسانی برمیخاستند و برای زنان «مساوات حقوق» میخواستند. بگمان آنان باید زنان نیز نمایندهی پارلمان باشند ، وكیل شهرداری گردند ، در دادگاه قضاوت كنند ، در هر كاری با مردان دوشادوش باشند.
ولی اینها از نافهمیست. زنها برای این كارها نیستند. و آنگاه وظیفهی مادری كه زنان راست بسیار ارجمندتر از اینهاست. زنان را مایهی سرفرازی نیست كه وكیل پارلمان گردند و یا بروی صندلی قضاوت نشینند.
🔸آنان را مایهی سرفرازی اینست كه مادری نمایند و وكیل پارلمان و یا قاضی دادگاه بپرورانند.
آری زنان میتوانند پزشكی خوانند ، یا دندانسازی یاد گیرند یا به درزیگری[= خیاطی] پردازند ، و یا آموزگاری پذیرند كه بزنان معالجه كنند و دندان سازند و رختها دوزند و بدختران درس آموزند. اینگونه پیشهها زیان ندارد و در زندگانی نیازمند آنها میباشیم. زنهایی كه پیشه میخواهند باینها پردازند.
اینكه امروز زنان و دختران را در ادارهها بكار میگمارند از چند راه خطاست :
1) این برخلاف طبیعت و خود مانند آنست كه شما كار دست را از پا خواهید و یا پا را بكارهای دست گمارید.
2) زنهایی كه در ادارهها بكار میپردازند از وظیفهی خود كه خانهداری و بچهپروریست بازمیمانند.
3) بشمارهی آنها مردان بیكار میمانند و روزیشان بریده میگردد. در ادارهها كارهای فزونی ندارند. از مردان بریده بزنان ارجاع میكنند.
4) زنها در هر ادارهای كه هستند مردان را مشغول داشته از كار بازمیدارند.
✴️ در پیرامون نوشتههای پیمان
🔸 گفتگو چگونه باید كرد - تکهی 12 (بخش پایانی)
میباید بیادشان آورد داستان مغول را ، بیادشان آورد داستان تیمور را ، بیادشان آورد داستان كشتارهای روسیان و آسوریان را ، و نیك بفهماند كه پاسخده[=مسئول] آن خونهای بیگناهی كه از زنان و بچگان ریخته شد كسانی میبودند كه با پندارهای بیهودهای خود را سرگرم میساختند و دستهبندیها كرده و بهمدستی نمیكوشیدند ، و در نتیجهی اینها بدانسان گرفتار گردیدند. نمیگویم : آدمكشان بیگناه بودند. میگویم : هم آنان گناهكار بودند و هم خود مردمان. میگویم : همگی نزد خدا روسیاه خواهند بود و همگی كیفر خواهند دید.
میباید نیك بفهمانید كه این داستان میانجیگری امامان ، و این پشتگرمیها كه بایشان میدارید ، و آن سخنانی كه دربارهی شیعه و برگزیده و ارجمند بودن آنان شنیدهاید بیپاست و هیچگاه این سخنان را از شما نخواهند پذیرفت. شما بیكبار آنها را از دل بیرون كنید و براه آیید و در این كوششهایی كه ما در راه رستگاری شما میكنیم همراهی دریغ نگویید.
🔸انبوه مردم اینها را نمیدانند. اینها چیزهاییست كه هیچگاه باندیشهی ایشان نرسیده. آنان را نه چنان فریفتهاند كه اینها را توانند دریافت. آنان جز این ندانستهاند كه نامهایی را یاد گیرند و آنان را همهكارهی جهان بشناسند و بجای خدا بپرستند ، و جز آنها هرچه هست بیهوده شمارند. قرنها ملا و سید و روضهخوان و چاوش و درویش و زیارتنامهخوان با فریفتن و ترسانیدن اینان كار خود را پیش بردهاند و از[هر] باره اینان را از راستیها دور گردانیدهاند و كنون میباید ما بكوشیم و نزدیكشان گردانیم.
شنیدنیست كه كسانی گاهی مرا نیز بیم میدهند : «از باطن ائمه بترس ها !» ، «فلان مرشد علیاللهی بارها خواسته ترا نفرین كند و نكرده». سبكمغزان خیرهرو میپندارند تا جهانست این پستی را پیش خواهند برد. میپندارند با همه كس شیادی توان نمود.
از گفتار خود دور نیفتیم :
🔸این داستانِ ترس كوچك نیست. شما میبینید اینان آن جایگاهی را كه به پرستیدههای خود میگزارند بخدا نمیگزارند. آن ترس را كه از پرستیدههای خود میدارند از خدا نمیدارند.
میباید اینها را از دلهای آنان بیرون گردانید. میباید گفت : آن درگذشتگان كه شما بدینسان میپرستید و میترسید هر یكی جز آفریدهای از آفریدگان خدا نبودهاند و جای هیچ ترسی از آنان نیست. از آنسوی ما كه شما را به پرستش خدا و بفرمانبرداری از آیین او میخواهیم ، در چنین كاری چه جای ترسی از كسی میباشد؟!..
داستان كشتار مهاباد را از یادداشت آقای پیران در این شماره و در شمارهی پیش آوردهایم. آیا گناه آن بگردن كیست؟.. بیگمان بگردن كسانیست كه انگیزهی آن را فراهم آوردند. كشندگان گناهكارند و اینان نیز هَمباز[=شریک] آنان میباشند.
خواهید پرسید : كدام كسانی انگیزهی آن را فراهم آوردند؟.. میگویم تاریخ مشروطه را كه ما نوشتهایم نیك بخوانید و بیندیشید تا بدانید كدام كسان انگیزهی آن را فراهم آوردند.
یك روز در ایران جنبشی پیدا شد. یك دسته مردانی چون كشور را در بیم میدیدند دست بهم داده و بنام مشروطه بكوششهایی برخاستند. از اینسوی یك دسته سودجویان و خودخواهان آن را بزیان خود دیده بیرق بدخواهی افراشتند و دین و شریعت را دستاویز گرفته انبوهی از عامیان را با خود همدست گردانیدند. درمیانه خونریزیهایی شد و كار بدرآمدن بیگانگان كشید ، و همان سودجویان بیشرمی نموده خود را بآنان بستند و آشكاره با دست و زبان همراهی نمودند ، و آشكاره چنین گفتند : «اگر بیگانه بیاید كشور میرود و كیش من كه نرود». از بس آلودهی خشم و آز میبودند این درنیافتند كه اگر بیگانه بیاید هزارها خون بیگناه ریخته گردد ، صدها گرفتاری پیش آید. اینان از كسانی بودند كه انگیزهی آن خونریزی را فراهم آوردند و بیگمان نزد خدا پاسخده آن خواهند بود. آن دسته پیروان كه فهم و خرد خود را كنار نهاده و پیروی از چنین سودجویانی كردند همچنین همباز میباشند و شرمنده و پشیمان خواهند گردید.
پایان
(پیمان سال ششم ، شمارهی دوازدهم ، سات 682)
.
🔸 گفتگو چگونه باید كرد - تکهی 12 (بخش پایانی)
میباید بیادشان آورد داستان مغول را ، بیادشان آورد داستان تیمور را ، بیادشان آورد داستان كشتارهای روسیان و آسوریان را ، و نیك بفهماند كه پاسخده[=مسئول] آن خونهای بیگناهی كه از زنان و بچگان ریخته شد كسانی میبودند كه با پندارهای بیهودهای خود را سرگرم میساختند و دستهبندیها كرده و بهمدستی نمیكوشیدند ، و در نتیجهی اینها بدانسان گرفتار گردیدند. نمیگویم : آدمكشان بیگناه بودند. میگویم : هم آنان گناهكار بودند و هم خود مردمان. میگویم : همگی نزد خدا روسیاه خواهند بود و همگی كیفر خواهند دید.
میباید نیك بفهمانید كه این داستان میانجیگری امامان ، و این پشتگرمیها كه بایشان میدارید ، و آن سخنانی كه دربارهی شیعه و برگزیده و ارجمند بودن آنان شنیدهاید بیپاست و هیچگاه این سخنان را از شما نخواهند پذیرفت. شما بیكبار آنها را از دل بیرون كنید و براه آیید و در این كوششهایی كه ما در راه رستگاری شما میكنیم همراهی دریغ نگویید.
🔸انبوه مردم اینها را نمیدانند. اینها چیزهاییست كه هیچگاه باندیشهی ایشان نرسیده. آنان را نه چنان فریفتهاند كه اینها را توانند دریافت. آنان جز این ندانستهاند كه نامهایی را یاد گیرند و آنان را همهكارهی جهان بشناسند و بجای خدا بپرستند ، و جز آنها هرچه هست بیهوده شمارند. قرنها ملا و سید و روضهخوان و چاوش و درویش و زیارتنامهخوان با فریفتن و ترسانیدن اینان كار خود را پیش بردهاند و از[هر] باره اینان را از راستیها دور گردانیدهاند و كنون میباید ما بكوشیم و نزدیكشان گردانیم.
شنیدنیست كه كسانی گاهی مرا نیز بیم میدهند : «از باطن ائمه بترس ها !» ، «فلان مرشد علیاللهی بارها خواسته ترا نفرین كند و نكرده». سبكمغزان خیرهرو میپندارند تا جهانست این پستی را پیش خواهند برد. میپندارند با همه كس شیادی توان نمود.
از گفتار خود دور نیفتیم :
🔸این داستانِ ترس كوچك نیست. شما میبینید اینان آن جایگاهی را كه به پرستیدههای خود میگزارند بخدا نمیگزارند. آن ترس را كه از پرستیدههای خود میدارند از خدا نمیدارند.
میباید اینها را از دلهای آنان بیرون گردانید. میباید گفت : آن درگذشتگان كه شما بدینسان میپرستید و میترسید هر یكی جز آفریدهای از آفریدگان خدا نبودهاند و جای هیچ ترسی از آنان نیست. از آنسوی ما كه شما را به پرستش خدا و بفرمانبرداری از آیین او میخواهیم ، در چنین كاری چه جای ترسی از كسی میباشد؟!..
داستان كشتار مهاباد را از یادداشت آقای پیران در این شماره و در شمارهی پیش آوردهایم. آیا گناه آن بگردن كیست؟.. بیگمان بگردن كسانیست كه انگیزهی آن را فراهم آوردند. كشندگان گناهكارند و اینان نیز هَمباز[=شریک] آنان میباشند.
خواهید پرسید : كدام كسانی انگیزهی آن را فراهم آوردند؟.. میگویم تاریخ مشروطه را كه ما نوشتهایم نیك بخوانید و بیندیشید تا بدانید كدام كسان انگیزهی آن را فراهم آوردند.
یك روز در ایران جنبشی پیدا شد. یك دسته مردانی چون كشور را در بیم میدیدند دست بهم داده و بنام مشروطه بكوششهایی برخاستند. از اینسوی یك دسته سودجویان و خودخواهان آن را بزیان خود دیده بیرق بدخواهی افراشتند و دین و شریعت را دستاویز گرفته انبوهی از عامیان را با خود همدست گردانیدند. درمیانه خونریزیهایی شد و كار بدرآمدن بیگانگان كشید ، و همان سودجویان بیشرمی نموده خود را بآنان بستند و آشكاره با دست و زبان همراهی نمودند ، و آشكاره چنین گفتند : «اگر بیگانه بیاید كشور میرود و كیش من كه نرود». از بس آلودهی خشم و آز میبودند این درنیافتند كه اگر بیگانه بیاید هزارها خون بیگناه ریخته گردد ، صدها گرفتاری پیش آید. اینان از كسانی بودند كه انگیزهی آن خونریزی را فراهم آوردند و بیگمان نزد خدا پاسخده آن خواهند بود. آن دسته پیروان كه فهم و خرد خود را كنار نهاده و پیروی از چنین سودجویانی كردند همچنین همباز میباشند و شرمنده و پشیمان خواهند گردید.
پایان
(پیمان سال ششم ، شمارهی دوازدهم ، سات 682)
.
23
🔶 زبان ایرانی
🔸 عنوانهاي پوچ يا مايهي ننگ [تکهی دو از دو]
اگر ناداني بجاي پول ، جيب و بغل خود را با سفالپارهها پر كرده و بدانها بنازد و خويشتن را توانگر و پولدار پندارد اگر كودكي بر چوبي سوار و خويشتن را با يكهتازان اسبسوار همعنان شمارد ناداني اين دو تن بيشتر از ناداني آن كساني نيست كه باين عنوانهاي پوچ ارزش داده از شنيدن آنها دل خوش ميدارند.
براي آنكه گفتنيها را گفته و سخني پوشيده نگزاريم آنچه در دل داريم بيپرده مينگاريم. از خوانندگان چه پنهان كه كساني را كه پايبند اين كلمات هستند ما در شمار خردمندان نميشماريم و اندازهي فهم و دانش هر كسي را از ميزان پرهيز او از اين عنوانهاي پوچ ميشناسيم.
ننگينتر از همه آنكه اين بيخردان از يكسو بنده و چاكر خانهزاد و غلام بيمقدارانند و از سوي ديگر جز بآستانهي بلندشان روبرو نتوان شد. چه در جايي كه جز خودشان خود را بنده و غلام بيمقدار و چاكر خانهزاد مينگارند از ديگران بخطاب حضرتعالي و حضرت مستطاب اجل ... خرسند نيستند و ميانهي قربانت گردم و فدايت شوم فرق ميگزارند! تفو بر اين ناداني تفو!
راستي ننگ است اي ايرانيان ، ننگ ، ننگي كه بايد هرچه زودتر از خود دور نمود!
امروز هر كسي كه كاري با ديگري دارد و حاجت بنامه نوشتن ميافتد بويژه اگر خواهش و طلبي درميان باشد نخستين دشواري اينست كه آيا مخاطب را چه بايد خواند و چه عنوانهايي برايش نوشت؟ آيا او از كساني است كه از اين كلمات ابلهانه بيزار است يا بر آنها پايبند؟ و چهبسا خواهشها است كه بنامرادي ميانجامد از اين راه كه عنوانها مخالف نظر مخاطب بوده است!
چاره جز اين نيست كه رادمردان و آزادگاني بيكبار از اين ننگينكاريها بيزاري جسته و بر هر كه ايشان را با آن كلمات مخاطب ميدارد ايراد گرفته بازپرس نمايند تا بدينسان چارهي اين ننگ شده و فرمايگاني كه دلدادهي اين ننگين كاريها هستند نيز خواه ناخواه پيروي جويند. وگرنه لكهي اين ننگ از دامن ايران پاك نخواهد شد.
كساني چنانكه عادت عيبجويان است بر اين گفتههاي ما خرده گرفته خواهند گفت چنين موضوعي چه ارزش آن دارد كه در شمارهي نخست مجله موضوع گفتگو باشد. ولي ما اين موضوع را درخور هر گونه ارزش ميدانيم و يقين داريم كه خوانندگان نيز آنان كه انصاف دارند با ما همعقيده ميباشند. ننگ است بر مردمي كه بيخرداني از ايشان باين چركينكاريها برخيزند و خردمندان لب فروبسته خاموش بنشينند.
وآنگاه ما از آغاز كار با اين موضوع دچاريم و در فرستادن شمارههاي مجله بخريداران با اين دشواري روبرو هستيم كه ما كسي را جز با نام او نخواهيم خواند (مگر عنوانهاي رسمي دولتي كه از رعايت آنها ناگزيريم) و شايد كساني اين رفتار ما را از بيپروايي و بياحترامي دانسته دلآزرده شوند. اينست كه از آغاز باين مقاله ميپردازيم و مقصود خود را روشن ميسازيم.
با اينهمه باز اگر كساني از ما برنجند ما پرواي رنجش آنان را نخواهيم داشت. ما با نشر اين مجله راه نويني را آغاز ميكنيم و آرزومنديم كساني با ما همراه باشند كه از اين دلبستگيهاي ابلهانه وارستهاند. ما بنده نيستيم و با بنده و غلام و چاكر نيز سروكار نخواهيم داشت. آستانهي بلند نداريم و بآستانههاي بلند پاكيزهترين هم رو نخواهيم آورد. ما درپي آزادهمرداني هستيم كه بزرگي و گرانمايگي را در پاكدامني و نيكوكاري بدانند و باين نادانيها سر فرونياورند.
اگر كساني نه اين گونهاند چه بهتر كه از قدم نخست از ما كناره جويند و راه ما را نپويند. ما نيز سخت خرسند خواهيم بود كه چنين ابلهاني را در كاروان خود نداريم و از همراهي و آميزش آنان آسودهايم.
🔶 زبان ایرانی
🔸 عنوانهاي پوچ يا مايهي ننگ [تکهی دو از دو]
اگر ناداني بجاي پول ، جيب و بغل خود را با سفالپارهها پر كرده و بدانها بنازد و خويشتن را توانگر و پولدار پندارد اگر كودكي بر چوبي سوار و خويشتن را با يكهتازان اسبسوار همعنان شمارد ناداني اين دو تن بيشتر از ناداني آن كساني نيست كه باين عنوانهاي پوچ ارزش داده از شنيدن آنها دل خوش ميدارند.
براي آنكه گفتنيها را گفته و سخني پوشيده نگزاريم آنچه در دل داريم بيپرده مينگاريم. از خوانندگان چه پنهان كه كساني را كه پايبند اين كلمات هستند ما در شمار خردمندان نميشماريم و اندازهي فهم و دانش هر كسي را از ميزان پرهيز او از اين عنوانهاي پوچ ميشناسيم.
ننگينتر از همه آنكه اين بيخردان از يكسو بنده و چاكر خانهزاد و غلام بيمقدارانند و از سوي ديگر جز بآستانهي بلندشان روبرو نتوان شد. چه در جايي كه جز خودشان خود را بنده و غلام بيمقدار و چاكر خانهزاد مينگارند از ديگران بخطاب حضرتعالي و حضرت مستطاب اجل ... خرسند نيستند و ميانهي قربانت گردم و فدايت شوم فرق ميگزارند! تفو بر اين ناداني تفو!
راستي ننگ است اي ايرانيان ، ننگ ، ننگي كه بايد هرچه زودتر از خود دور نمود!
امروز هر كسي كه كاري با ديگري دارد و حاجت بنامه نوشتن ميافتد بويژه اگر خواهش و طلبي درميان باشد نخستين دشواري اينست كه آيا مخاطب را چه بايد خواند و چه عنوانهايي برايش نوشت؟ آيا او از كساني است كه از اين كلمات ابلهانه بيزار است يا بر آنها پايبند؟ و چهبسا خواهشها است كه بنامرادي ميانجامد از اين راه كه عنوانها مخالف نظر مخاطب بوده است!
چاره جز اين نيست كه رادمردان و آزادگاني بيكبار از اين ننگينكاريها بيزاري جسته و بر هر كه ايشان را با آن كلمات مخاطب ميدارد ايراد گرفته بازپرس نمايند تا بدينسان چارهي اين ننگ شده و فرمايگاني كه دلدادهي اين ننگين كاريها هستند نيز خواه ناخواه پيروي جويند. وگرنه لكهي اين ننگ از دامن ايران پاك نخواهد شد.
كساني چنانكه عادت عيبجويان است بر اين گفتههاي ما خرده گرفته خواهند گفت چنين موضوعي چه ارزش آن دارد كه در شمارهي نخست مجله موضوع گفتگو باشد. ولي ما اين موضوع را درخور هر گونه ارزش ميدانيم و يقين داريم كه خوانندگان نيز آنان كه انصاف دارند با ما همعقيده ميباشند. ننگ است بر مردمي كه بيخرداني از ايشان باين چركينكاريها برخيزند و خردمندان لب فروبسته خاموش بنشينند.
وآنگاه ما از آغاز كار با اين موضوع دچاريم و در فرستادن شمارههاي مجله بخريداران با اين دشواري روبرو هستيم كه ما كسي را جز با نام او نخواهيم خواند (مگر عنوانهاي رسمي دولتي كه از رعايت آنها ناگزيريم) و شايد كساني اين رفتار ما را از بيپروايي و بياحترامي دانسته دلآزرده شوند. اينست كه از آغاز باين مقاله ميپردازيم و مقصود خود را روشن ميسازيم.
با اينهمه باز اگر كساني از ما برنجند ما پرواي رنجش آنان را نخواهيم داشت. ما با نشر اين مجله راه نويني را آغاز ميكنيم و آرزومنديم كساني با ما همراه باشند كه از اين دلبستگيهاي ابلهانه وارستهاند. ما بنده نيستيم و با بنده و غلام و چاكر نيز سروكار نخواهيم داشت. آستانهي بلند نداريم و بآستانههاي بلند پاكيزهترين هم رو نخواهيم آورد. ما درپي آزادهمرداني هستيم كه بزرگي و گرانمايگي را در پاكدامني و نيكوكاري بدانند و باين نادانيها سر فرونياورند.
اگر كساني نه اين گونهاند چه بهتر كه از قدم نخست از ما كناره جويند و راه ما را نپويند. ما نيز سخت خرسند خواهيم بود كه چنين ابلهاني را در كاروان خود نداريم و از همراهي و آميزش آنان آسودهايم.
✴️ حقایق زندگی (تکهی سیویکم)
🔶 خدا مردان را برای كارهایی آفریده و زنان را برای كارهایی (بخش 2 از 2)
من اینها را به اجمال یاد كردم. ولی هر یكی ضرر بزرگی میباشد. بخصوص زیان دوم كه بسیار بزرگست و ما نباید از آن چشم پوشیم. ما امروز از چند جهت بفزونی نفوس نیاز داریم و باید یكی از آرزوهای خود ، این را گیریم كه بفزونی نفوس بكوشیم. با اینحال چه سزاست كه دختران شوهر نكنند و در ادارهها بكار پردازند و یا شوهرداران بجای بچه زاییدن و پروردن بماشیننویسی یا دفترداری برخیزند؟!..
اساساً باید پرسید : این كار برای چیست؟!.. برای چیست كه ما در اداره كارها را بمردان نسپارده بزنان ارجاع كنیم؟!.. آیا كارها فزونست و مردها كفایت نمیكنند؟!.. آیا همچون دیگران در جنگ میباشیم و مردان را بمیدان جنگ فرستادهایم و میخواهیم جاهای آنها را پر كنیم؟!.. آیا زنها بهتر از مردها میكوشند و بهتر از آنها از عهده برمیآیند؟!.. آیا كدام یكی از اینهاست؟!..
اگر هیچ یكی از اینها نیست آیا جز هوس اروپاییگری علتی برای آن توان پنداشت؟!.. اینكه چند سال پیش ، پس از برداشته شدن چادر در اندك زمانی چند صد تن زنان و دختران را در ادارات گنجانیدند ، آیا عنوانش جز این بود كه چون در اروپا هست ما هم باید داشته باشیم؟!..
یك كاریست بسیار عبث و بیجهت و اینهمه زیانها را دربر دارد ، و اینست باید متروك گردد و از میان رود. این یكی از مقاصد ما میباشد و باید اجرا گردانیم. این یك كاری كه مایهی سرفرازی ایرانیان باشد نیست.
من هنوز از زیانهای اخلاقیش گفتگو نكردم. یك دختری درمیان مردان همیشه در معرض لغزش است و به هر حال كمترین زیان این كار آنست كه این دختران خانهداری و شوهرداری نخواهند توانست. اینها كه خود را با مردان در یك عرض میبینند و بمساوی آنان كار میكنند و حقوق میگیرند ، اینان كه سر از میان مردان درمیآورند و همیشه خطابهای چاپلوسانهی جوانان را میشنوند یك غروری پیدا خواهند كرد كه مانع از خانهداری و شوهرداری خواهد بود و مایهی بدبختی آنان خواهد گردید.
زنهای ایران میبایست از حجاب بیرون آیند. آن حجاب زیانهای بسیاری داشت. این یكی از نیكیهای شاه گذشته است و باید بنامش در تاریخ بماند. ولی نمیبایست دختران بادارهها كشیده شوند. باین هیچ نیازی نبود.
یك چیز شگفتی اینست كه هنوز بسیاری آن رفع حجاب را نپذیرفتهاند و شما میبینید كه از چندی پیش بسیاری از زنها بچادر بازگشتهاند و گاهی در روزنامهها نیز به برخی نوشتههای لوسی در این زمینه برمیخوریم. از آنسوی یك دسته نه تنها رفع حجاب ، رفع شرم و آبرو نیز كردهاند و هر روز باید دخترانشان با توالت و آراستگی كیف بدست در ساعت هشت روانهی اداره گردند و پدران این اندازه حمیت نشان ندهند كه باری از توالت جلو گیرند. این یك نمونهای از بیترتیبی اندیشههاست. بلكه باید گفت یك نمونهای از بیچارگی توده است.
شما هر روز در اتوبوس یا در خیابان باین منظره برمیخورید كه یك زن چهل یا پنجاه سالهای همه جای خود را پوشانیده و روی خود را نیز با روسری یا با چادر میگیرد ، ولی دخترش یا عروسش در پهلویش با سینه و بازوهای باز و سر و روی آراسته و توالت كرده مینشیند یا راه میرود. این دو تن از یك خانه بیرون آمدهاند آن یكی هوسش آن را میخواهد و این یكی این را. دربند هیچ چیزی جز از هوسهای خود نیستند.
روزی یك مادری را با دخترش با این ترتیب دیدم. چون از آشنایان بودند گفتم : چرا از هم جدا میافتید؟!.. اگر شما به بهشت خواهید رفت دخترت را هم ببر. اگر او بدوزخ خواهد رفت مادرش را هم ببرد.
در چند شمارهی پیش نوشتهای را در پرچم چاپ كردیم كه مینویسد : زنان تهران چون بقم میرسند از قطار راهآهن پیاده نشده تغییر وضع داده خود را بصورت ده سال و بیست سال پیش درمیآورند و با این حال بقم وارد میشوند. این بازیها خنك و لوس معنایش چیست؟!..
دربارهی زنانِ ادارهرو كسانی میگویند : درخواست كنیم اینها را بیرون كنند. میگویم : چنین درخواستی را نخواهند پذیرفت و بهانههایی از كنترات و خوابیدن كار خواهند آورد. راه بهترش آنست كه با گفتن و نوشتن زمینه برای آن آماده گردانیم. اگر ما بگوییم و بنویسیم بسیاری از خود آن زنان و دختران پا خواهند كشید.
🔸ما باید همیشه باین كوشیم كه اندیشهها را تغییر دهیم و آنها را باصلاح آوریم. اساس آنست. باید در مجلسها و جلسهها بجای گفتگوهای بیهودهی دیگر باین سخنان پردازیم. باید همیشه با پراكندگی اندیشهها و گمراهی آنها در نبرد باشیم.
و آنگاه چنانكه نوشتم این یكی از مقاصد ماست و باید روزی بیاید و اجرا گردد.
(پرچم روزانه شمارهی 66)
🔶 خدا مردان را برای كارهایی آفریده و زنان را برای كارهایی (بخش 2 از 2)
من اینها را به اجمال یاد كردم. ولی هر یكی ضرر بزرگی میباشد. بخصوص زیان دوم كه بسیار بزرگست و ما نباید از آن چشم پوشیم. ما امروز از چند جهت بفزونی نفوس نیاز داریم و باید یكی از آرزوهای خود ، این را گیریم كه بفزونی نفوس بكوشیم. با اینحال چه سزاست كه دختران شوهر نكنند و در ادارهها بكار پردازند و یا شوهرداران بجای بچه زاییدن و پروردن بماشیننویسی یا دفترداری برخیزند؟!..
اساساً باید پرسید : این كار برای چیست؟!.. برای چیست كه ما در اداره كارها را بمردان نسپارده بزنان ارجاع كنیم؟!.. آیا كارها فزونست و مردها كفایت نمیكنند؟!.. آیا همچون دیگران در جنگ میباشیم و مردان را بمیدان جنگ فرستادهایم و میخواهیم جاهای آنها را پر كنیم؟!.. آیا زنها بهتر از مردها میكوشند و بهتر از آنها از عهده برمیآیند؟!.. آیا كدام یكی از اینهاست؟!..
اگر هیچ یكی از اینها نیست آیا جز هوس اروپاییگری علتی برای آن توان پنداشت؟!.. اینكه چند سال پیش ، پس از برداشته شدن چادر در اندك زمانی چند صد تن زنان و دختران را در ادارات گنجانیدند ، آیا عنوانش جز این بود كه چون در اروپا هست ما هم باید داشته باشیم؟!..
یك كاریست بسیار عبث و بیجهت و اینهمه زیانها را دربر دارد ، و اینست باید متروك گردد و از میان رود. این یكی از مقاصد ما میباشد و باید اجرا گردانیم. این یك كاری كه مایهی سرفرازی ایرانیان باشد نیست.
من هنوز از زیانهای اخلاقیش گفتگو نكردم. یك دختری درمیان مردان همیشه در معرض لغزش است و به هر حال كمترین زیان این كار آنست كه این دختران خانهداری و شوهرداری نخواهند توانست. اینها كه خود را با مردان در یك عرض میبینند و بمساوی آنان كار میكنند و حقوق میگیرند ، اینان كه سر از میان مردان درمیآورند و همیشه خطابهای چاپلوسانهی جوانان را میشنوند یك غروری پیدا خواهند كرد كه مانع از خانهداری و شوهرداری خواهد بود و مایهی بدبختی آنان خواهد گردید.
زنهای ایران میبایست از حجاب بیرون آیند. آن حجاب زیانهای بسیاری داشت. این یكی از نیكیهای شاه گذشته است و باید بنامش در تاریخ بماند. ولی نمیبایست دختران بادارهها كشیده شوند. باین هیچ نیازی نبود.
یك چیز شگفتی اینست كه هنوز بسیاری آن رفع حجاب را نپذیرفتهاند و شما میبینید كه از چندی پیش بسیاری از زنها بچادر بازگشتهاند و گاهی در روزنامهها نیز به برخی نوشتههای لوسی در این زمینه برمیخوریم. از آنسوی یك دسته نه تنها رفع حجاب ، رفع شرم و آبرو نیز كردهاند و هر روز باید دخترانشان با توالت و آراستگی كیف بدست در ساعت هشت روانهی اداره گردند و پدران این اندازه حمیت نشان ندهند كه باری از توالت جلو گیرند. این یك نمونهای از بیترتیبی اندیشههاست. بلكه باید گفت یك نمونهای از بیچارگی توده است.
شما هر روز در اتوبوس یا در خیابان باین منظره برمیخورید كه یك زن چهل یا پنجاه سالهای همه جای خود را پوشانیده و روی خود را نیز با روسری یا با چادر میگیرد ، ولی دخترش یا عروسش در پهلویش با سینه و بازوهای باز و سر و روی آراسته و توالت كرده مینشیند یا راه میرود. این دو تن از یك خانه بیرون آمدهاند آن یكی هوسش آن را میخواهد و این یكی این را. دربند هیچ چیزی جز از هوسهای خود نیستند.
روزی یك مادری را با دخترش با این ترتیب دیدم. چون از آشنایان بودند گفتم : چرا از هم جدا میافتید؟!.. اگر شما به بهشت خواهید رفت دخترت را هم ببر. اگر او بدوزخ خواهد رفت مادرش را هم ببرد.
در چند شمارهی پیش نوشتهای را در پرچم چاپ كردیم كه مینویسد : زنان تهران چون بقم میرسند از قطار راهآهن پیاده نشده تغییر وضع داده خود را بصورت ده سال و بیست سال پیش درمیآورند و با این حال بقم وارد میشوند. این بازیها خنك و لوس معنایش چیست؟!..
دربارهی زنانِ ادارهرو كسانی میگویند : درخواست كنیم اینها را بیرون كنند. میگویم : چنین درخواستی را نخواهند پذیرفت و بهانههایی از كنترات و خوابیدن كار خواهند آورد. راه بهترش آنست كه با گفتن و نوشتن زمینه برای آن آماده گردانیم. اگر ما بگوییم و بنویسیم بسیاری از خود آن زنان و دختران پا خواهند كشید.
🔸ما باید همیشه باین كوشیم كه اندیشهها را تغییر دهیم و آنها را باصلاح آوریم. اساس آنست. باید در مجلسها و جلسهها بجای گفتگوهای بیهودهی دیگر باین سخنان پردازیم. باید همیشه با پراكندگی اندیشهها و گمراهی آنها در نبرد باشیم.
و آنگاه چنانكه نوشتم این یكی از مقاصد ماست و باید روزی بیاید و اجرا گردد.
(پرچم روزانه شمارهی 66)