✴️ از نامههای خوانندگان
🔶 مفاخر ملی
از دارندهی پرچم خواهشمندم در صورت موافقت این چند سطر را بنظر خوانندگان برساند شاید بدست طرفداران مفاخر[ملی] برسد و ایشان را برآن دارد که علت مخالفت خود را با حذف اشعار ننگین و مخالف ادب با ذکر دلیل اظهار و سبب طرفداری خود را از ابیات موهوم و بیمعنی افشاء کنند.
اروپاییان پارهای کوزههای شکسته و ظروف سفالی عهد عتیق ساخت ایران و دیگر کشورهای باستانی که هیچ ارزشی در مقابل تنگ بلور ندارند میخرند و زینت تماشاخانههای خود میکنند و میگویند که این ظروف چون نمونهی صنعت و سطح تمدن ملتی در دورهی معین تاریخ است برای آن ملت مایهی افتخار و بهمین سبب ذیقیمت است.
بعقیدهی ما اکثر شعرای قدیم و شعرهای ایشان نیز همین حال را دارند. زیرا که چون با روحیات و احتیاجات کنونی مطابقتی ندارند بدرد زندگانی امروزی نمیخورند بدیهی است که از لحاظ تاریخی نیز وقتی مایهی افتخار توانند بود که در موقع خود مایهی پیشرفتی در کار ترقی و زندگانی نیاکان ما شده باشند یا حاکی از تمدن گذشته بوده و اندرزهای سودمندی دربر داشته باشند ـ حال اشعاری که نه این را دارند و نه آن را بلکه از رواج فساد اخلاق و ... بازی حکایت میکنند معلوم است که چطور مایهی افتخار توانند بود.
متأسفانه استیلای عرب و مغول که قرنها بطول انجامید و سبب زبونی ملت ، استقرار فئودالیسم ، تجزیهی کشور گردیده مردم را بزبونی و ستمکشی معتاد و اختلافات فکری و عقیده (شیعه و سنی ـ 6 امامی ـ 8 امامی ـ 12 امامی ـ خراباتیگری ـ صوفیگری ـ باطنیگری و جبریگری) را رایج ساخت ـ شعرای این دورهی طولانی در تحت تأثیر عوامل فوق شعرهایی سرودند که زبونی و بندگی را بقضا و قدر و ارادهی ربانی نسبت دادند.
مردم را بجای مبارزه بتسلیم و درویشی و قناعت دعوت و چون هر یک از شعرا [به] فرقهای منسوب بوده و افکار آنها را بنظم میکشیدند آتش اختلاف و دوتیرگی را بیشتر دامن میزدند باین طریق دیوانهایی پرداخته و شعرهایی را که در مجالس عیش پادشاهان و حکمرانان بیگانه سروده بودند در آن دیوانها گنجانیده بالاخره کتابها و اشعاری که نسبت ابیات نیک و کارآمد آنها با مداحیها و هجوها و بدآموزیها و غزلها و تعریف ... بازیهایش نسبت یک بر ده بود بیادگار گزاشتند.
متأخرین نیز به تقلید پیشینیان کتابهایی پرداختند. عدهای هم به پشتگرمی موزهداران اروپا این کتابها و دیوانها را با مقدمههای توصیفآمیز بچاپ رسانیده متوالیاً منتشر ساختند. مغزها از افکار ضد و نقیض و دلها از غزلهای شهوتانگیز پر گردید. قرنها این بدآموزیها مایهی اختلاف و بدبختی و گمراهی ما بود ـ تا اینکه دارندهی پیمان و پرچم با دلایل استوار مضار این قبیل اشعار را اثبات و حذف موهومات را خواستار گردید ـ افسوس که عدهای بجای تعقل از در تعصب و غرضرانی درآمده بنا بعادت تمام اشعار و غزلها حتا مطایبات (سعدی) را مفاخر ملی شمردند و از ابیات و غزلهای شهوتانگیز ـ مدح و هجوهای رکیک ـ و مطایبات قبیح بنام مفاخر دفاع میکنند و انتشار دارند که دارندهی پرچم را با مدافعین (... میزن که ... خوش باشد) زانو بزانو در صندلی محاکمه بنشانند و توده آنها را محاکمه کنند زهی ... آقایان محترم ما نمیتوانیم مزخرفاتی را که بعنوان شعر در تعریف می و میخانه و بیزاری از دین و آیین و چاپلوسی و تملق و ... سروده شده مفاخر ملی شماریم و باشعاری که مایهی اختلاف و تیرهبختی و زبونی ما بوده نام مفاخر بگذاریم و بمطایباتی که برای سعد بن زنگی نوشته شده و حس شهوترانی را در مقابل پول اقناع نموده است اظهار علاقه کنیم. آن هم امروز که شعر و شاعری در نظر عوام هم خوار و بیمقدار شده است.
مردم پی باغراقگویی شعرا برده و شعرهایی از قبیل (هزار بیشه هژبر است در یکی قالب) ، (ای آفتاب آهسته رو که پایهی دیوار نازکست) ، (در خرابات مغان نور خدا میبینم) ، (صبح دیدم که ملائک در میخانه زدند) شعر را در نظر مردم بقدری تنزل داده که عموم هر وقت میخواهند بیاساسی موضوعی را بکنایه بگویند میگویند شعر است ـ شاعرانه است ـ آیا اشعاری که یک چنین ارزشی دارند قابل حذف و ریخته شدن به صندوق شهرداری نیستند؟
تا کی جبریگری و عیاشی بنام مفاخر آزاد خواهد بود؟! (می خور که ندانی ز کجا آمدهای) تا کی یأس و تنبلی آزادانه بمردم تزریق خواهد شد؟! (بآب زمزم و کوثر سفید نتوان کرد گلیم بخت کسی را که بافتند سیاه) تا کی همه چیز را از قضا و قدر دانسته دست از کوشش و تدبیر خواهیم برداشت (قضا دستیست پنج انگشت دارد) تا کی (صلاح مملکت خویش خسروان دانند) تا کی (هر عیب که سلطان بپسندد هنر است) تا کی (بنادان آنچنان روزی رساند که صد دانا در آن حیران بماند) تا کی (بخت و دولت بکاردانی نیست جز بتأیید آسمانی نیست) نوشته شده تبلیغ خواهد شد.
🔶 مفاخر ملی
از دارندهی پرچم خواهشمندم در صورت موافقت این چند سطر را بنظر خوانندگان برساند شاید بدست طرفداران مفاخر[ملی] برسد و ایشان را برآن دارد که علت مخالفت خود را با حذف اشعار ننگین و مخالف ادب با ذکر دلیل اظهار و سبب طرفداری خود را از ابیات موهوم و بیمعنی افشاء کنند.
اروپاییان پارهای کوزههای شکسته و ظروف سفالی عهد عتیق ساخت ایران و دیگر کشورهای باستانی که هیچ ارزشی در مقابل تنگ بلور ندارند میخرند و زینت تماشاخانههای خود میکنند و میگویند که این ظروف چون نمونهی صنعت و سطح تمدن ملتی در دورهی معین تاریخ است برای آن ملت مایهی افتخار و بهمین سبب ذیقیمت است.
بعقیدهی ما اکثر شعرای قدیم و شعرهای ایشان نیز همین حال را دارند. زیرا که چون با روحیات و احتیاجات کنونی مطابقتی ندارند بدرد زندگانی امروزی نمیخورند بدیهی است که از لحاظ تاریخی نیز وقتی مایهی افتخار توانند بود که در موقع خود مایهی پیشرفتی در کار ترقی و زندگانی نیاکان ما شده باشند یا حاکی از تمدن گذشته بوده و اندرزهای سودمندی دربر داشته باشند ـ حال اشعاری که نه این را دارند و نه آن را بلکه از رواج فساد اخلاق و ... بازی حکایت میکنند معلوم است که چطور مایهی افتخار توانند بود.
متأسفانه استیلای عرب و مغول که قرنها بطول انجامید و سبب زبونی ملت ، استقرار فئودالیسم ، تجزیهی کشور گردیده مردم را بزبونی و ستمکشی معتاد و اختلافات فکری و عقیده (شیعه و سنی ـ 6 امامی ـ 8 امامی ـ 12 امامی ـ خراباتیگری ـ صوفیگری ـ باطنیگری و جبریگری) را رایج ساخت ـ شعرای این دورهی طولانی در تحت تأثیر عوامل فوق شعرهایی سرودند که زبونی و بندگی را بقضا و قدر و ارادهی ربانی نسبت دادند.
مردم را بجای مبارزه بتسلیم و درویشی و قناعت دعوت و چون هر یک از شعرا [به] فرقهای منسوب بوده و افکار آنها را بنظم میکشیدند آتش اختلاف و دوتیرگی را بیشتر دامن میزدند باین طریق دیوانهایی پرداخته و شعرهایی را که در مجالس عیش پادشاهان و حکمرانان بیگانه سروده بودند در آن دیوانها گنجانیده بالاخره کتابها و اشعاری که نسبت ابیات نیک و کارآمد آنها با مداحیها و هجوها و بدآموزیها و غزلها و تعریف ... بازیهایش نسبت یک بر ده بود بیادگار گزاشتند.
متأخرین نیز به تقلید پیشینیان کتابهایی پرداختند. عدهای هم به پشتگرمی موزهداران اروپا این کتابها و دیوانها را با مقدمههای توصیفآمیز بچاپ رسانیده متوالیاً منتشر ساختند. مغزها از افکار ضد و نقیض و دلها از غزلهای شهوتانگیز پر گردید. قرنها این بدآموزیها مایهی اختلاف و بدبختی و گمراهی ما بود ـ تا اینکه دارندهی پیمان و پرچم با دلایل استوار مضار این قبیل اشعار را اثبات و حذف موهومات را خواستار گردید ـ افسوس که عدهای بجای تعقل از در تعصب و غرضرانی درآمده بنا بعادت تمام اشعار و غزلها حتا مطایبات (سعدی) را مفاخر ملی شمردند و از ابیات و غزلهای شهوتانگیز ـ مدح و هجوهای رکیک ـ و مطایبات قبیح بنام مفاخر دفاع میکنند و انتشار دارند که دارندهی پرچم را با مدافعین (... میزن که ... خوش باشد) زانو بزانو در صندلی محاکمه بنشانند و توده آنها را محاکمه کنند زهی ... آقایان محترم ما نمیتوانیم مزخرفاتی را که بعنوان شعر در تعریف می و میخانه و بیزاری از دین و آیین و چاپلوسی و تملق و ... سروده شده مفاخر ملی شماریم و باشعاری که مایهی اختلاف و تیرهبختی و زبونی ما بوده نام مفاخر بگذاریم و بمطایباتی که برای سعد بن زنگی نوشته شده و حس شهوترانی را در مقابل پول اقناع نموده است اظهار علاقه کنیم. آن هم امروز که شعر و شاعری در نظر عوام هم خوار و بیمقدار شده است.
مردم پی باغراقگویی شعرا برده و شعرهایی از قبیل (هزار بیشه هژبر است در یکی قالب) ، (ای آفتاب آهسته رو که پایهی دیوار نازکست) ، (در خرابات مغان نور خدا میبینم) ، (صبح دیدم که ملائک در میخانه زدند) شعر را در نظر مردم بقدری تنزل داده که عموم هر وقت میخواهند بیاساسی موضوعی را بکنایه بگویند میگویند شعر است ـ شاعرانه است ـ آیا اشعاری که یک چنین ارزشی دارند قابل حذف و ریخته شدن به صندوق شهرداری نیستند؟
تا کی جبریگری و عیاشی بنام مفاخر آزاد خواهد بود؟! (می خور که ندانی ز کجا آمدهای) تا کی یأس و تنبلی آزادانه بمردم تزریق خواهد شد؟! (بآب زمزم و کوثر سفید نتوان کرد گلیم بخت کسی را که بافتند سیاه) تا کی همه چیز را از قضا و قدر دانسته دست از کوشش و تدبیر خواهیم برداشت (قضا دستیست پنج انگشت دارد) تا کی (صلاح مملکت خویش خسروان دانند) تا کی (هر عیب که سلطان بپسندد هنر است) تا کی (بنادان آنچنان روزی رساند که صد دانا در آن حیران بماند) تا کی (بخت و دولت بکاردانی نیست جز بتأیید آسمانی نیست) نوشته شده تبلیغ خواهد شد.
تا کی هزاران غزل و مطایبات منافی عفت و هزاران اشعار دعوت بترک دنیا و بدآموزی و عقاید پوچ و ضد و نقیض را بگوش مردم خواهیم خواند. بس است باید این بساط برچیده شود و آن کتابها طعمهی آتش گردد و طرفداران اینگونه مفاخر بباد نفرین و لعنت گرفته شوند.
رهبر دانشمند پرچم ، ما بکمک گفتارهای شما بقدر خود با حقایقی که در پرچم درج شده آشنا شدهایم و میبینیم که هوچیانی که از دلیل و منطق مفلس و از خرد بیبهرهاند بجای دلایل خردپذیر هو و جنجال راه میاندازند ما با مقیاسی که از پیمان و پرچم بدست آوردهایم بدون اعتنا باین یاوهسراییها در این موضوع بیشتر تدقیق و تحقیق خواهیم کرد و در نظر داریم که تمام اشعار بیمعنی را گردآوری کرده و بمردم نشان دهیم و مضرات هریک از آنها را جداگانه بنویسیم تا مردان پاکدل و بیغرض داوری نمایند.
تبریز ـ رزاق عودتی
(پرچم روزانه شمارهی 148)
رهبر دانشمند پرچم ، ما بکمک گفتارهای شما بقدر خود با حقایقی که در پرچم درج شده آشنا شدهایم و میبینیم که هوچیانی که از دلیل و منطق مفلس و از خرد بیبهرهاند بجای دلایل خردپذیر هو و جنجال راه میاندازند ما با مقیاسی که از پیمان و پرچم بدست آوردهایم بدون اعتنا باین یاوهسراییها در این موضوع بیشتر تدقیق و تحقیق خواهیم کرد و در نظر داریم که تمام اشعار بیمعنی را گردآوری کرده و بمردم نشان دهیم و مضرات هریک از آنها را جداگانه بنویسیم تا مردان پاکدل و بیغرض داوری نمایند.
تبریز ـ رزاق عودتی
(پرچم روزانه شمارهی 148)
badãmuzie jabrigari.pdf
232.3 KB
«بدآموزی جبریگری» عنوان پنجمین دسته از گفتارهای پرچم روزانه است که در این فایل یکجا گرد آوردهایم.
✴️ در پاسخ بدخواهان
🔶 نشست یکم 1
شما نیک میدانید یکی از گرفتاریهای بزرگ ایران کیشهای گوناگونیست که در این کشور جا گرفته.
کیش بزرگ کشور شیعیگریست. ولی گروه بسیاری از کردان و ترکمانان سنی میباشند. همچنان گروه بسیاری در کردستان و کرمانشاهان و آذربایجان گوران هستند که ما علیاللهیشان مینامیم. نیز گروهی در محلات و آن پیرامونها پیروان آقاخانند که ما باطنی میخوانیم. نیز گروهی کم در مرزهای عراق یزیدی یا شیطانپرستند. نیز گروه بزرگی مسیحیند که آنان هم یک دسته آسوریان و یک دسته ارمنیانند. نیز گروهی جهودانند. نیز گروهی زردشتیانند.
درمیان شیعیان در آذربایجان و دیگر جاها یک دسته شیخیان ، و در کرمان و دیگر جاها یک دسته کریمخانیانند. از میان اینها نیز بهائیان برخاستهاند که در همهی شهرهای ایران پراکنده میباشند.
از آنسوی از قرنها در ایران صوفیگری رواج داشته و اکنون هم در همهی شهرهای ایران دستههایی بنام صوفیان میباشند که اینها نیز راه جدایی میدارند. همچنین از قرنها در ایران خراباتیگری رواج داشته و شعرهای حافظ و خیام که از سران خراباتیانند در همه جا پراکنده میباشد.
پس از همه از زمانی که دانشها و اندیشههای اروپایی بایران راه یافته انبوه درسخواندگان از دین رو گردانیده پیروی از مادّیگری مینمایند. اینست فهرستی از کیشهای گوناگون این کشور و از پراکندگی اندیشههای مردم.
اکنون این کیشها چند زیان بزرگی را دربر میدارد. از یکسو اینها پراکندگی بمیان توده انداخته است و همگی میدانیم که پیروان هر کیشی از دیگران جدایند و برای خود راه و آرمان جدایی میدارند. از سوی دیگر اینها هر یکی آموزاکهای[تعلیمات] بیارج و زیانمندی را دربر میدارد که گذشته از بیپایی و بیارجی ، با زندگانی امروزی بیکبار ناسازگار است و مایهی پس افتادن مردم میباشد. آنچه ایرانیان را بدبخت گردانیده این کیشها و بدآموزیهاست.
دیگران بمانند ، شما همان شیعیان را ببینید و زیانهای بزرگی را که ملایان باین کشور رسانیدهاند و دشمنی آشکاری را که پیروان ایشان با توده مینمایند بیاد آورید. مردمی که آشکاره با کشور دشمنی نمایند و نافرمانی با دولت و شکستن قانونها را بخود بایا[=واجب] شمارند چه شگفت که بدبخت گردند و زبون و زیردست باشند؟!.
🔶 نشست یکم 1
شما نیک میدانید یکی از گرفتاریهای بزرگ ایران کیشهای گوناگونیست که در این کشور جا گرفته.
کیش بزرگ کشور شیعیگریست. ولی گروه بسیاری از کردان و ترکمانان سنی میباشند. همچنان گروه بسیاری در کردستان و کرمانشاهان و آذربایجان گوران هستند که ما علیاللهیشان مینامیم. نیز گروهی در محلات و آن پیرامونها پیروان آقاخانند که ما باطنی میخوانیم. نیز گروهی کم در مرزهای عراق یزیدی یا شیطانپرستند. نیز گروه بزرگی مسیحیند که آنان هم یک دسته آسوریان و یک دسته ارمنیانند. نیز گروهی جهودانند. نیز گروهی زردشتیانند.
درمیان شیعیان در آذربایجان و دیگر جاها یک دسته شیخیان ، و در کرمان و دیگر جاها یک دسته کریمخانیانند. از میان اینها نیز بهائیان برخاستهاند که در همهی شهرهای ایران پراکنده میباشند.
از آنسوی از قرنها در ایران صوفیگری رواج داشته و اکنون هم در همهی شهرهای ایران دستههایی بنام صوفیان میباشند که اینها نیز راه جدایی میدارند. همچنین از قرنها در ایران خراباتیگری رواج داشته و شعرهای حافظ و خیام که از سران خراباتیانند در همه جا پراکنده میباشد.
پس از همه از زمانی که دانشها و اندیشههای اروپایی بایران راه یافته انبوه درسخواندگان از دین رو گردانیده پیروی از مادّیگری مینمایند. اینست فهرستی از کیشهای گوناگون این کشور و از پراکندگی اندیشههای مردم.
اکنون این کیشها چند زیان بزرگی را دربر میدارد. از یکسو اینها پراکندگی بمیان توده انداخته است و همگی میدانیم که پیروان هر کیشی از دیگران جدایند و برای خود راه و آرمان جدایی میدارند. از سوی دیگر اینها هر یکی آموزاکهای[تعلیمات] بیارج و زیانمندی را دربر میدارد که گذشته از بیپایی و بیارجی ، با زندگانی امروزی بیکبار ناسازگار است و مایهی پس افتادن مردم میباشد. آنچه ایرانیان را بدبخت گردانیده این کیشها و بدآموزیهاست.
دیگران بمانند ، شما همان شیعیان را ببینید و زیانهای بزرگی را که ملایان باین کشور رسانیدهاند و دشمنی آشکاری را که پیروان ایشان با توده مینمایند بیاد آورید. مردمی که آشکاره با کشور دشمنی نمایند و نافرمانی با دولت و شکستن قانونها را بخود بایا[=واجب] شمارند چه شگفت که بدبخت گردند و زبون و زیردست باشند؟!.
✴️ زبان ایرانی 32
🔶 پیراستن زبان از واژههای بیگانه
3ـ سرانجام بجاي بالاخره ، عاقبت
فردوسي ميگويد :
درختي كه تلخست وي را سرشت گرش برنشاني بباغ بهشت
ور از جوي خلدش بهنگام آب به بيخ انگبين ريزي و شهد ناب
سرانجام گوهر ببار آورد همان ميوهي تلخ بار آورد
پيشينيان گاهي باين معني كلمهي «بافدم» (با پيش دال) بكار بردهاند.
رودكي گفته : گرچه هر روز اندكي برداردش بافدم روزي بپايان آردش
بوشكور گفته : چه بايدت كردن كنون بافدم مگر خانهروبي چه روبه بدم
ولي اين كلمه امروز معروف نيست.
4ـ پاك ، يكسر ، سراسر ، يكبار بجاي بالكليه ، تماماً ، بكلي
بجاي كلمهي «بالكليه» و «تماماً» و مانندهاي آنها كلمههاي فارسي گوناگوني هست.
برخي كلمهي «پاك» را ميآورند : «ناگاه دزدان خفاچه بر كاروان زدند و پاك ببردند.»
هر كه پرهيز و زهد و علم فروخت خرمني گرد آورد و پاك بسوخت (گلستان)
فردوسي ميگويد : گرا مادر و خواهر و دختر است همه پاك در دست اسكندر است
در جاهاي ديگري فردوسي گاهي كلمهي «سراسر» آورده.
سكندر سپه را سراسر بخواند گذشته سخن پيش ايشان براند
گاهي هم «يكسر» يا «يكسره» را بكار ميبرد :
همه يكسر اندر پناه منند بدانيد اگر نيكخواه منند
باز گويد : كه ما مر تو را يكسره بندهايم بفرمان قيصر سرافكندهايم
برخي هم كلمههاي «بيكبار» يا «يكجا» ميآورند. مثلاً : «اين سخن بيكبار ساختگي است» يا «ادعاي تو يكجا دروغ است».
5ـ تَن بجاي نفر
در اين عبارت : «سپاه او هزار نفر بودند» و مانندهاي آن بجاي «نفر» كلمهي «تن» بايد آورد.
فردوسي گفته : سه تن ديد رستم که برتافتند به تيزي در آن راه بشتافتند
كه ما ده تنيم اين سپاهي بزرگ به پيش اندرون پهلوان سترگ
🔶 پیراستن زبان از واژههای بیگانه
3ـ سرانجام بجاي بالاخره ، عاقبت
فردوسي ميگويد :
درختي كه تلخست وي را سرشت گرش برنشاني بباغ بهشت
ور از جوي خلدش بهنگام آب به بيخ انگبين ريزي و شهد ناب
سرانجام گوهر ببار آورد همان ميوهي تلخ بار آورد
پيشينيان گاهي باين معني كلمهي «بافدم» (با پيش دال) بكار بردهاند.
رودكي گفته : گرچه هر روز اندكي برداردش بافدم روزي بپايان آردش
بوشكور گفته : چه بايدت كردن كنون بافدم مگر خانهروبي چه روبه بدم
ولي اين كلمه امروز معروف نيست.
4ـ پاك ، يكسر ، سراسر ، يكبار بجاي بالكليه ، تماماً ، بكلي
بجاي كلمهي «بالكليه» و «تماماً» و مانندهاي آنها كلمههاي فارسي گوناگوني هست.
برخي كلمهي «پاك» را ميآورند : «ناگاه دزدان خفاچه بر كاروان زدند و پاك ببردند.»
هر كه پرهيز و زهد و علم فروخت خرمني گرد آورد و پاك بسوخت (گلستان)
فردوسي ميگويد : گرا مادر و خواهر و دختر است همه پاك در دست اسكندر است
در جاهاي ديگري فردوسي گاهي كلمهي «سراسر» آورده.
سكندر سپه را سراسر بخواند گذشته سخن پيش ايشان براند
گاهي هم «يكسر» يا «يكسره» را بكار ميبرد :
همه يكسر اندر پناه منند بدانيد اگر نيكخواه منند
باز گويد : كه ما مر تو را يكسره بندهايم بفرمان قيصر سرافكندهايم
برخي هم كلمههاي «بيكبار» يا «يكجا» ميآورند. مثلاً : «اين سخن بيكبار ساختگي است» يا «ادعاي تو يكجا دروغ است».
5ـ تَن بجاي نفر
در اين عبارت : «سپاه او هزار نفر بودند» و مانندهاي آن بجاي «نفر» كلمهي «تن» بايد آورد.
فردوسي گفته : سه تن ديد رستم که برتافتند به تيزي در آن راه بشتافتند
كه ما ده تنيم اين سپاهي بزرگ به پيش اندرون پهلوان سترگ