✴️ یك گواهی پاكدلانه
نوشتهی دكتر میردامادی
مدیر نامهی پزشكان ـ مشهد
آقای كسروی
اگر بجز چند ساعت بختم یاری نكرد تا با شما ملاقات دیگری نمایم زهی سپاسگزارم كه میتوانم كتب و نوشتجات شما را در مشهد مطالعه نموده و بوسیلهی مكاتبه عقاید خود را نسبت بافكار برجسته و «منحصر بشما» اظهار دارم.
اگر میگویم افكار منحصر بشما تصور میكنم راه مبالغه نپیموده باشم. زیرا تا این ساعت بجز شما كسی را ندیده و نشنیدهام كه در مقابل كیشها ، اوهام و خرافات ناشیه از آنها و شعرا مردانه بمبارزه برخیزد و حتا هیچ دشواری او را از كوشش بازندارد.
هزاران سالست كه توده گرفتار این كیشها و خرافات و گمراهیهای ناشیه از آن است. ولی تا بحال فكر كسی بدین حقایق كه شما درك نمودهاید متوجه نگردیده و یا اگر كسی متوجه شده بود جرئت و توانایی و مایهی بمبارزه برخاستن با آنها را نداشته است و چون شما تنها كسی هستید كه هم بخوبی حقایق نامبرده را درك نموده و هم به اصلاح كامل علم و منطق خود بمبارزه با آنها برخاستهاید افتخار شما بسیار بزرگ میباشد.
استدلالی را كه در خصوص غفلت مسئولین قوم دربارهی پارهای مسائل مانند آزاد گزاردن حجاب (پس از آن موفقیت جنبش رفع آن) نمودهاید بسیار بجا و متین است ـ كسانی كه بدون توجه بعواقب وخیم آن بچنین خیانتها كمك نموده و بدرخواستهای غیرمنطقی ملاها تن درمیدهند محققاً درخور تنبیه و مجازات ملی میباشند.
حقایقی را كه در خصوص خدمات اعلیحضرت فقید[رضاشاه] ذكر نمودهاید مورد گواهی هر باانصافی است و بعقیدهی من باید كوشید و خدمات این بزرگمرد را اقلاً بتوده فهمانیده موجب احترام وی گردید تا جوانان میهن در آینده از «نمك نشناسی» و «پا روی حق گزاری» توده واهمه و هراسی نداشته باشد.
موضوع شعر و شعرای ایران بسیار خواندنی و پسندیده نوشته شده بود و من بشخصه از خواندن آن فایده و لذت بسیار بردم.
بعقیدهی من شعرای ما نه تنها باعث هیچ افتخار ملی نیستند بلكه درست مایهی سرافكندگی ما در برابر ملل متمدن دیگر بوده باعث بدبختی و ضلالت تودهی ایرانی بشمارند. در صورتی كه ادبای اقوامِ فهمیده و متمدن طبعاً دارای ذوق و سخن نغزی باشند ، پس از تحصیل حقایقی را درك نموده و برای راهنمایی تودهی خود برشتهی شعر یا نثر درمیآوردند. در صورتی كه شعرای ایرانی مانند سعدی و حافظ ـ سخنان بظاهر نغز را برای پاشیدن تخم فتنه و فساد بكار برده توده را بگمراهی انداختهاند.
محققاً توجه كردهاید هنگامی كه فلان شاعر یا نویسندهی اروپایی ، پهلوان رمان یا قصهاش دچار به «آپاندیسیت» میگردد اقلاً بكتاب مناسبی رجوع نموده و قسمت مربوطه بمحل آپاندیسیت را بطوری برای خوانندگان خود شرح میدهد كه حتا اگر پزشكی جزو خوانندگان رمان باشد نتواند بر او خردهگیری نماید.
شعرای ما اغلب مسائلی را كه بحث نمودهاند خود از آن بیاطلاع و بیخبر بودهاند. و گاهی برای خوشامد ممدوح و زمانی فقط برای درست كردن قافیه در آنها اظهار نظریهی غلط كرده و توده را گمراه نمودهاند و محققاً در این خصوص شما بهتر از من میتوانید استدلال نموده و بطلان عقاید آنها را ثابت سازید. اصولاً اگر طرز و روش شاعری را در ایران در نظر بگیریم و بدانیم كه نامبردگان جز سخنفروشانی بیش نبودهاند بگمراه بودن خود آنها و رُلی را كه در گمراه كردن توده داشتهاند بآسانی پی خواهیم برد.
مگر نه اینست كه این جماعت تحصیلات خاصی نداشته و فقط چون دارای ذوق سخن گویی بودهاند بشاعری میپرداختهاند؟ مگر نه اینست كه نامبردگان شعر و شاعری را «دكانی» برای خود قرار داده و با گفتن مدح و ذمی زندگانی خود را تأمین مینمودهاند؟ مگر نه اینست كه شعرای ایران كسب و صنعتی جز سخنفروشی نداشته و آن را مایهی كسب و تحصیل روزی خود قرار داده بودهاند؟ مگر كسی كه مجبور بسخنفروشی گردید و تنها راه معاشش در دربار فلان شاه یا خانوادهی فلان توانگر ، سرودن مدیحه و گفتن اشعار تملق و چاپلوسی بود میتواند حقیقتگویی بنماید؟ پس اگر عملاً میبینیم كه دستهی شعرا در گمراهی توده رل مهمی را عهدهدار بودهاند با در نظر گرفتن مدیحهسراییهای بیمورد و چاپلوسیهای غیرمنطقی جای شگفت نیست.
اینان مردمان پستطبع و سخنفروشی بودهاند كه برای امرار معاش خویش ناچار بگفتن شعر میبودند ولی هرگز مایهی علمی و قدرت عقلیِ گفتن حقایق را نداشته و افكار و اشعارشان تابع احساسات ناشیه از تملق و چاپلوسی و یا بعكس بغض و كینهی صله دهندگان بوده است.
بدیهی است وقتی که مردی بعلت نداشتن كسب و صنعت دستتنگ گردید زنان كه طبعاً بمردان هنرمند و توانا علاقه و الفتی داشته و از مردان پستطبع و دستتنگ گریزانند بدانها توجهی ننموده و خواهی نخواهی باعث آنهمه غزل در خصوص چشم و ابروی یار خواهند شد.
نوشتهی دكتر میردامادی
مدیر نامهی پزشكان ـ مشهد
آقای كسروی
اگر بجز چند ساعت بختم یاری نكرد تا با شما ملاقات دیگری نمایم زهی سپاسگزارم كه میتوانم كتب و نوشتجات شما را در مشهد مطالعه نموده و بوسیلهی مكاتبه عقاید خود را نسبت بافكار برجسته و «منحصر بشما» اظهار دارم.
اگر میگویم افكار منحصر بشما تصور میكنم راه مبالغه نپیموده باشم. زیرا تا این ساعت بجز شما كسی را ندیده و نشنیدهام كه در مقابل كیشها ، اوهام و خرافات ناشیه از آنها و شعرا مردانه بمبارزه برخیزد و حتا هیچ دشواری او را از كوشش بازندارد.
هزاران سالست كه توده گرفتار این كیشها و خرافات و گمراهیهای ناشیه از آن است. ولی تا بحال فكر كسی بدین حقایق كه شما درك نمودهاید متوجه نگردیده و یا اگر كسی متوجه شده بود جرئت و توانایی و مایهی بمبارزه برخاستن با آنها را نداشته است و چون شما تنها كسی هستید كه هم بخوبی حقایق نامبرده را درك نموده و هم به اصلاح كامل علم و منطق خود بمبارزه با آنها برخاستهاید افتخار شما بسیار بزرگ میباشد.
استدلالی را كه در خصوص غفلت مسئولین قوم دربارهی پارهای مسائل مانند آزاد گزاردن حجاب (پس از آن موفقیت جنبش رفع آن) نمودهاید بسیار بجا و متین است ـ كسانی كه بدون توجه بعواقب وخیم آن بچنین خیانتها كمك نموده و بدرخواستهای غیرمنطقی ملاها تن درمیدهند محققاً درخور تنبیه و مجازات ملی میباشند.
حقایقی را كه در خصوص خدمات اعلیحضرت فقید[رضاشاه] ذكر نمودهاید مورد گواهی هر باانصافی است و بعقیدهی من باید كوشید و خدمات این بزرگمرد را اقلاً بتوده فهمانیده موجب احترام وی گردید تا جوانان میهن در آینده از «نمك نشناسی» و «پا روی حق گزاری» توده واهمه و هراسی نداشته باشد.
موضوع شعر و شعرای ایران بسیار خواندنی و پسندیده نوشته شده بود و من بشخصه از خواندن آن فایده و لذت بسیار بردم.
بعقیدهی من شعرای ما نه تنها باعث هیچ افتخار ملی نیستند بلكه درست مایهی سرافكندگی ما در برابر ملل متمدن دیگر بوده باعث بدبختی و ضلالت تودهی ایرانی بشمارند. در صورتی كه ادبای اقوامِ فهمیده و متمدن طبعاً دارای ذوق و سخن نغزی باشند ، پس از تحصیل حقایقی را درك نموده و برای راهنمایی تودهی خود برشتهی شعر یا نثر درمیآوردند. در صورتی كه شعرای ایرانی مانند سعدی و حافظ ـ سخنان بظاهر نغز را برای پاشیدن تخم فتنه و فساد بكار برده توده را بگمراهی انداختهاند.
محققاً توجه كردهاید هنگامی كه فلان شاعر یا نویسندهی اروپایی ، پهلوان رمان یا قصهاش دچار به «آپاندیسیت» میگردد اقلاً بكتاب مناسبی رجوع نموده و قسمت مربوطه بمحل آپاندیسیت را بطوری برای خوانندگان خود شرح میدهد كه حتا اگر پزشكی جزو خوانندگان رمان باشد نتواند بر او خردهگیری نماید.
شعرای ما اغلب مسائلی را كه بحث نمودهاند خود از آن بیاطلاع و بیخبر بودهاند. و گاهی برای خوشامد ممدوح و زمانی فقط برای درست كردن قافیه در آنها اظهار نظریهی غلط كرده و توده را گمراه نمودهاند و محققاً در این خصوص شما بهتر از من میتوانید استدلال نموده و بطلان عقاید آنها را ثابت سازید. اصولاً اگر طرز و روش شاعری را در ایران در نظر بگیریم و بدانیم كه نامبردگان جز سخنفروشانی بیش نبودهاند بگمراه بودن خود آنها و رُلی را كه در گمراه كردن توده داشتهاند بآسانی پی خواهیم برد.
مگر نه اینست كه این جماعت تحصیلات خاصی نداشته و فقط چون دارای ذوق سخن گویی بودهاند بشاعری میپرداختهاند؟ مگر نه اینست كه نامبردگان شعر و شاعری را «دكانی» برای خود قرار داده و با گفتن مدح و ذمی زندگانی خود را تأمین مینمودهاند؟ مگر نه اینست كه شعرای ایران كسب و صنعتی جز سخنفروشی نداشته و آن را مایهی كسب و تحصیل روزی خود قرار داده بودهاند؟ مگر كسی كه مجبور بسخنفروشی گردید و تنها راه معاشش در دربار فلان شاه یا خانوادهی فلان توانگر ، سرودن مدیحه و گفتن اشعار تملق و چاپلوسی بود میتواند حقیقتگویی بنماید؟ پس اگر عملاً میبینیم كه دستهی شعرا در گمراهی توده رل مهمی را عهدهدار بودهاند با در نظر گرفتن مدیحهسراییهای بیمورد و چاپلوسیهای غیرمنطقی جای شگفت نیست.
اینان مردمان پستطبع و سخنفروشی بودهاند كه برای امرار معاش خویش ناچار بگفتن شعر میبودند ولی هرگز مایهی علمی و قدرت عقلیِ گفتن حقایق را نداشته و افكار و اشعارشان تابع احساسات ناشیه از تملق و چاپلوسی و یا بعكس بغض و كینهی صله دهندگان بوده است.
بدیهی است وقتی که مردی بعلت نداشتن كسب و صنعت دستتنگ گردید زنان كه طبعاً بمردان هنرمند و توانا علاقه و الفتی داشته و از مردان پستطبع و دستتنگ گریزانند بدانها توجهی ننموده و خواهی نخواهی باعث آنهمه غزل در خصوص چشم و ابروی یار خواهند شد.
برابر آمار صحیح در برابر هر صد نفر پسر صد و چهار دختر زاییده میشود.[1] در این صورت بغیر دلیل فوق دلیل دیگر نمیتوان برای ضعف و زبونی و آنهمه لاطائلاتی كه شعرای ما دربارهی یار سرودهاند قائل گردید ، چون نامبردگان دستتنگ و بیچاره بودهاند پیرهزنان زشت در تصورشان حور بهشتی میآمد و باعث اینهمه شكایت و گله از دوری روی یار میشده است. حتا كار بجایی كشیده است (و حقیقتاً این یكی از بزرگترین مایهی شرمندگی و سرافكندگی ملی ما است) كه شعرایی چون سعدی قسمت عمدهی دیوان خود را باوصافی در خصوص بچهبازی اختصاص داده و با آن وقاحت و بیشرمی مخصوص بخود در این زمینه سخن بگویند.
چقدر جای خوشوقتی است كه شما مردانه برای از بین بردن این قبیل گمراهیها كمر بسته و با قلم توانا و فكر نیرومند خود با آنها بمبارزه برخاستهاید. من از صمیم قلب از شما و پیروانتان سپاسگزاری نموده و پیروزی شما را خواهانم.
***
🔸دفتر ماهانه : خشنودیم كه دانشمندان بدینسان بما یاوری میكنند. آن روز كه آقای كسروی بگفتارهایی دربارهی شاعران و زیانهای شعرهای آنها آغاز كرد درسخواندگان ما آن هایهوی را برانگیختند و چنین وامینمودند كه بیكی از «افتخارات بزرگ ملی» ایران توهین شده. سالها باهَماد ما گرفتار آزار و دشمنی وزارت فرهنگ و همدستان او بود.
خدا را سپاس كه با آمیغها بهایهوی چیره درآمده و هَنایش خود را كرده و امروز دانشمندان باین گواهی پاكدلانه برمیخیزند.
(دفتر ماهانهی مهر 24)
🔸کوشاد تلگرام :
[1] : آمار امروزی وارونهی این را نشان میدهد. رویهمرفته و میانگینوار در جهان در برابر هر 100 زن ، نزدیک به 101 مرد میباشد. این به معنی یک درصد فزونی میانگین جمعیت مردان نسبت به زنان میباشد ـ در برخی کشورها بیشتر و در برخی دیگر کمتر. ولی آمار دقیقتر سه دهم درصد فزونی است. به سخن دیگر زنان در جهان 23 میلیون تن کمتر از مردانند. (بررسی آماری سال 2017 ، منبع : مهنامهی دانشی PNAS)
چقدر جای خوشوقتی است كه شما مردانه برای از بین بردن این قبیل گمراهیها كمر بسته و با قلم توانا و فكر نیرومند خود با آنها بمبارزه برخاستهاید. من از صمیم قلب از شما و پیروانتان سپاسگزاری نموده و پیروزی شما را خواهانم.
***
🔸دفتر ماهانه : خشنودیم كه دانشمندان بدینسان بما یاوری میكنند. آن روز كه آقای كسروی بگفتارهایی دربارهی شاعران و زیانهای شعرهای آنها آغاز كرد درسخواندگان ما آن هایهوی را برانگیختند و چنین وامینمودند كه بیكی از «افتخارات بزرگ ملی» ایران توهین شده. سالها باهَماد ما گرفتار آزار و دشمنی وزارت فرهنگ و همدستان او بود.
خدا را سپاس كه با آمیغها بهایهوی چیره درآمده و هَنایش خود را كرده و امروز دانشمندان باین گواهی پاكدلانه برمیخیزند.
(دفتر ماهانهی مهر 24)
🔸کوشاد تلگرام :
[1] : آمار امروزی وارونهی این را نشان میدهد. رویهمرفته و میانگینوار در جهان در برابر هر 100 زن ، نزدیک به 101 مرد میباشد. این به معنی یک درصد فزونی میانگین جمعیت مردان نسبت به زنان میباشد ـ در برخی کشورها بیشتر و در برخی دیگر کمتر. ولی آمار دقیقتر سه دهم درصد فزونی است. به سخن دیگر زنان در جهان 23 میلیون تن کمتر از مردانند. (بررسی آماری سال 2017 ، منبع : مهنامهی دانشی PNAS)
✴️ در پاسخ بدخواهان
🔶 نشست سوم 26
آنگاه چنان پاسخی گره از کار نگشودی و بدگمانی را از دلها نستردی. همگی میدانیم که همهی اروپاییان تا سیصد سال پیش مسیحی میبودند. ولی از هنگامی که دانشها رواج گرفته و ناسازگازی در میانهی آنها با توریت و انجیل دانسته گردید ، دسته دسته از دین رو گردانیدهاند و هرچه کشیشان از آن گونه پاسخها دادهاند سودی نداده. همین بوده حال در مصر و ترکیه و عراق و ایران و دیگر جاها ، که از هنگامی که دانشهای اروپایی در اینجاها رواج یافته ، مردم گروه گروه بیدین گردیدهاند ، و از پاسخهایی که ملایان از آن گونه دادهاند ، هَنایشی دیده نشد. پس چه سودی داشتی اگر من نیز ، همان را کردمی؟!.
ما در این راه خود همهی مردمان را بآمیغها میخوانیم. پس چگونه توانستیمی که از آمیغهایی با این روشنی چشم پوشیم؟!. چگونه توانستیمی بگوییم : لاپلاس و کپلر و گالیله و نیوتن نفهمیدهاند.
آری من در برابر مادّیگری ایستادم. بفلسفهی داروین در زمینهی گوهر آدمی ایراد بزرگی گرفتم. در این زمینهها گفتارهایی نوشتم که اگر همهی ملایان گرد آیند مانندهی یکی از آنها را نتوانند نوشت. در اینجاها مرا دلیلهایی میبود و به پشتیبانی آنها پیش رفتم و با همهی فیلسوفان اروپایی به نبرد برخاستم. ولی در زمینهی دانشها دلیلی نمیداشتم و بسخنی نمیتوانستم برخاست ، و ناچار میبودم که گردن براستی گزارم و دربارهی دینها نیز آنچه راستست بگویم.
اکنون سخن در آنست که آنان گفتههای ما را نمیپذیرند و میگویند آخشیج همست. میگویم : پس خودتان پاسخ دهید ببینیم چه میگویید.
تو گویی تنها منم که باید پاسخدهنده باشم و چون پاسخی را که دادهام استادان و بزرگان نپسندیدهاند ، باید دوباره پاسخ دهم. نه! چنین نیست!. شما نیز توانید پاسخ دهید. بلکه شما بیشتر نیازمندید که پاسخ دهید. زیرا من بنیاد کار خود را بروی آیههای قرآن نگزاردهام. ولی شما یگانه دستاویزتان قرآنست. اینست بگویید چه چاره میاندیشید؟!. بهمان داستان ذوالقرنین چه پاسخ میدهید؟!. من سخنانی گفته بودم و «به پندار شما» راست درنیامده. اکنون خودتان هر سخنی میدارید بگویید.
این بشما گران افتاده که گفته بودم دشواریهای قرآن را آسان خواهم گردانید و نکردهام (یا کردهام بدلخواه شما نبوده) ، و پیاپی آن را بزبان میآورید. من میگویم : اکنون شما بآن پردازید. بجای اینهمه خیرهرویی با ما آن دشواریها را آسان گردانید.
شما آن کسانی هستید که فرزندانتان را بدبیرستانها میفرستید و آنها «علوم طبیعی» میخوانند که با دین شما ناسازگار است. پس یا فرزندانتان را نگزارید آنها را بخوانند یا چارهی دیگری بیندیشید. وگرنه پس از خواندن آنها ناچاریست که دربارهی قرآن و دین بدگمان گردیده ، سستباور یا بیکبار بیدین خواهند گردید.
🔶 نشست سوم 26
آنگاه چنان پاسخی گره از کار نگشودی و بدگمانی را از دلها نستردی. همگی میدانیم که همهی اروپاییان تا سیصد سال پیش مسیحی میبودند. ولی از هنگامی که دانشها رواج گرفته و ناسازگازی در میانهی آنها با توریت و انجیل دانسته گردید ، دسته دسته از دین رو گردانیدهاند و هرچه کشیشان از آن گونه پاسخها دادهاند سودی نداده. همین بوده حال در مصر و ترکیه و عراق و ایران و دیگر جاها ، که از هنگامی که دانشهای اروپایی در اینجاها رواج یافته ، مردم گروه گروه بیدین گردیدهاند ، و از پاسخهایی که ملایان از آن گونه دادهاند ، هَنایشی دیده نشد. پس چه سودی داشتی اگر من نیز ، همان را کردمی؟!.
ما در این راه خود همهی مردمان را بآمیغها میخوانیم. پس چگونه توانستیمی که از آمیغهایی با این روشنی چشم پوشیم؟!. چگونه توانستیمی بگوییم : لاپلاس و کپلر و گالیله و نیوتن نفهمیدهاند.
آری من در برابر مادّیگری ایستادم. بفلسفهی داروین در زمینهی گوهر آدمی ایراد بزرگی گرفتم. در این زمینهها گفتارهایی نوشتم که اگر همهی ملایان گرد آیند مانندهی یکی از آنها را نتوانند نوشت. در اینجاها مرا دلیلهایی میبود و به پشتیبانی آنها پیش رفتم و با همهی فیلسوفان اروپایی به نبرد برخاستم. ولی در زمینهی دانشها دلیلی نمیداشتم و بسخنی نمیتوانستم برخاست ، و ناچار میبودم که گردن براستی گزارم و دربارهی دینها نیز آنچه راستست بگویم.
اکنون سخن در آنست که آنان گفتههای ما را نمیپذیرند و میگویند آخشیج همست. میگویم : پس خودتان پاسخ دهید ببینیم چه میگویید.
تو گویی تنها منم که باید پاسخدهنده باشم و چون پاسخی را که دادهام استادان و بزرگان نپسندیدهاند ، باید دوباره پاسخ دهم. نه! چنین نیست!. شما نیز توانید پاسخ دهید. بلکه شما بیشتر نیازمندید که پاسخ دهید. زیرا من بنیاد کار خود را بروی آیههای قرآن نگزاردهام. ولی شما یگانه دستاویزتان قرآنست. اینست بگویید چه چاره میاندیشید؟!. بهمان داستان ذوالقرنین چه پاسخ میدهید؟!. من سخنانی گفته بودم و «به پندار شما» راست درنیامده. اکنون خودتان هر سخنی میدارید بگویید.
این بشما گران افتاده که گفته بودم دشواریهای قرآن را آسان خواهم گردانید و نکردهام (یا کردهام بدلخواه شما نبوده) ، و پیاپی آن را بزبان میآورید. من میگویم : اکنون شما بآن پردازید. بجای اینهمه خیرهرویی با ما آن دشواریها را آسان گردانید.
شما آن کسانی هستید که فرزندانتان را بدبیرستانها میفرستید و آنها «علوم طبیعی» میخوانند که با دین شما ناسازگار است. پس یا فرزندانتان را نگزارید آنها را بخوانند یا چارهی دیگری بیندیشید. وگرنه پس از خواندن آنها ناچاریست که دربارهی قرآن و دین بدگمان گردیده ، سستباور یا بیکبار بیدین خواهند گردید.
✴️ زبان ایرانی 57
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان
(7)
شرحي در خصوص عنوانهاي پوچ نگاشتهايد اغلب مردم در اين موضوع متحيرند كه اگر «حضرت مستطاب» و «بندگان حضرت اجل» و «جناب جلالتمآب» و «مخلص» و «چاكر» عنوان پوچ است پس عنوان نه پوچ كدام است؟ تمنا ميكنم در جواب چشمپوشي نكنيد.
بهبهان ـ عبدالرسول صراف
در زمينهي عنوانها پاسخ بسيار در شمارههاي امسال و پارسال نوشتهايم. بايد از آقاي عبدالرسول پرسيد كه اگر مردم يكديگر را با نام تنها بخوانند چه زياني در كار خواهد بود؟! ما هرچه ميانديشيم سودي براي اين عنوانها پيدا نميكنيم و چنانكه بارها نوشتهايم تا هفت يا هشت قرن پيش بيشتر مردمان چه در ايران و چه در ديگر جاها همديگر را تنها با نام صدا ميكردند نه تنها عنوانهاي حضرت و جناب و مانند اينها نبودند «آقا» و مانندهاي آن را نيز بكار نميبردند.
خدا خرد بآدميان بخشيده تا بدستياري آن نيك از بد را جدا سازند. اينست كه در هر كاري بايد خرد را راهنما ساخت. دربارهي اين عنوانها چون هيچ گونه سودي از آنها اميد نتوان داشت از اين جهت خرد از آنها بيزار است و بايد پاك ترك آنها را گفت. اينكه آقاي عبدالرسول ميپرسند : «عنوانهاي نه پوچ كدام است» ... ميگوييم : هيچ كدام!
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان
(7)
شرحي در خصوص عنوانهاي پوچ نگاشتهايد اغلب مردم در اين موضوع متحيرند كه اگر «حضرت مستطاب» و «بندگان حضرت اجل» و «جناب جلالتمآب» و «مخلص» و «چاكر» عنوان پوچ است پس عنوان نه پوچ كدام است؟ تمنا ميكنم در جواب چشمپوشي نكنيد.
بهبهان ـ عبدالرسول صراف
در زمينهي عنوانها پاسخ بسيار در شمارههاي امسال و پارسال نوشتهايم. بايد از آقاي عبدالرسول پرسيد كه اگر مردم يكديگر را با نام تنها بخوانند چه زياني در كار خواهد بود؟! ما هرچه ميانديشيم سودي براي اين عنوانها پيدا نميكنيم و چنانكه بارها نوشتهايم تا هفت يا هشت قرن پيش بيشتر مردمان چه در ايران و چه در ديگر جاها همديگر را تنها با نام صدا ميكردند نه تنها عنوانهاي حضرت و جناب و مانند اينها نبودند «آقا» و مانندهاي آن را نيز بكار نميبردند.
خدا خرد بآدميان بخشيده تا بدستياري آن نيك از بد را جدا سازند. اينست كه در هر كاري بايد خرد را راهنما ساخت. دربارهي اين عنوانها چون هيچ گونه سودي از آنها اميد نتوان داشت از اين جهت خرد از آنها بيزار است و بايد پاك ترك آنها را گفت. اينكه آقاي عبدالرسول ميپرسند : «عنوانهاي نه پوچ كدام است» ... ميگوييم : هيچ كدام!
✴️ حقایق زندگی
(تکهی پنجاهونهم)
🔶یك گام دیگری در راه پیشرفت (یک گفت و شنیدی)
(بخش2 از 3)
گفت : من در اینجا حرفی دارم. این مذاهب هر یكی برای خود منطقی دارد. باید گفت فهمها مختلف است و هر كس جور دیگری میفهمد. گفتم : این اشتباه است. ما در این باره سخنان بسیاری راندهایم. دوباره میگویم : در همهی آدمیان نیرویی بنام «خرد» هست كه راست و دروغ و سود و زیان و نیك و بد را میشناسد. فهمها نیز مختلف نیست. اگر بخرد واگزار شود همه یك جور خواهند فهمید و همهی مردمان دارای یك باور و یك اندیشه خواهند بود. این اختلافها درمیان جهانیان نتیجهی آن است كه خرد را بكار نمیاندازند ، نتیجهی آنست كه كینهها و هوسها و تعصبها را پیشوای خود میگیرند. من در جای دیگری معنی خرد را برای شما شرح خواهم داد. در اینجا از سخن خود دور نیفتیم.
مقصود آنست كه این بدیها و سختیها كه در جهانست و مردمان گرفتارند همه آنها نتیجهی نادانی و نافهمی است. نتیجهی آنست كه معنی درست زندگی و راه آن را نمیدانند كه اگر بدانند و آن راه را پیش گیرند از این بدیها و سختیها رها خواهند گردید. مثلاً این جنگی كه امروز درمیان دولتهای بزرگ درگرفته و سراسر جهان را گرفتار گردانیده علتش چیست؟!.. چه منطقی برایش توان اندیشید؟!.. چه نتیجهای جز ویرانی و بدبختی تواند داد؟!..
اگر بگویید : «ناگزیرند» ، راست نیست. زیرا چه ناگزیری دارند؟!.. آیا روی زمین تنگ شده و همگی نمیتوانند گنجید و باید بجنگند تا برای خود جا باز كنند؟! آیا چنین گمانی توان برد؟!
اگر بگویید : «سودی دارد و این جنگها برای یك مقصودی است» آن هم دروغ است. زیرا چه سودی دارد؟!.. چه مقصود خردپذیری درمیان است؟!.. از پی این جنگ چه نتیجهای برای جهان خواهد بود؟!..
گفت : من در اینجا هم حرفی دارم. زیرا علما میگویند زندگانی مبارزه است و در حقیقت جنگ و كشاكش در طبیعت انسان گزارده شده است. از طرف دیگر هر یكی از دولتها در این جنگ یك مقصدی دارد. مثلاً آلمان میخواهد نژاد ژرمن بطوایف دیگر سیادت كنند ، ایتالیا میخواهد امپراتوری قدیم روم را بازگرداند ، ژاپن میخواهد در آسیا بهیچ یكی از دول اروپا دخالت ندهد. انگلیس میخواهد مستملكههای وسیع خود را از دست ندهد ، روس میخواهد از بزرگی آلمان و ژاپن جلوگیری نماید. چنانكه ملاحظه مینمایید هر یكی یك مقصدی دارد.
گفتم : آنكه میگویید زندگانی مبارزه است ، این هم یكی از اشتباهاتست. آدمیان میتوانند با یكدیگر با كشاكش و مبارزه زندگانی كنند یا با همدستی و همراهی. هر دو تواند بود و اجباری درمیان نیست. امروز زندگانی بشكل مبارزه افتاده. ولی این از نادانی جهانیانست. از نشناختن معنی زندگانیست نه اینكه در طبیعت آدمیان گزارده شده باشد. ما در این باره هم سخنان بسیاری داریم. اما اینكه دولتهای جنگجو هر یكی مقاصدی دارد ، آن مقاصد چیزهایی نیست كه ما قیمتی بآنها بگزاریم. «آلمان میخواهد نژاد ژرمن سیادت كند» چرا؟! نژاد ژرمن چه برگزیدگی بدیگران دارد؟!.. اساساً برتری یك نژاد بدیگری ، یا زبردستی یك توده بتودههای دیگر عنوانی نزد خرد ندارد. این نژادها همگی از یك ریشهاند و همگی در اینجهان حق زندگانی آزاد دارند. خدا یا طبیعت یا هر نامی كه شما میگزارید یك توده را برای فرمانروایی بدیگران نیافریده. «ایتالیا میخواهد امپراتوری قدیم را برگرداند» مگر امپراتوری قدیم چه بوده؟! آن نیز یكی از دولتهای جهانگیر دیگر بوده. اینها هیچ یكی منطق ندارد. اینها همه بهانه است.
حقیقت آنست كه اینها با یكدیگر زورآزمایی میكنند ، مانند همان زورآزماییهایی كه دیگران باهم دارند. این جنگهای دولتها با آن زد و خوردی كه دو یا سه تن در خیابان باهم میكنند از یك ریشه است ، و تنها این تفاوت را دارد كه برای این زد و خورد قانونی گزارده شده و كسانی برای جلوگیری هستند و برای آن جنگها قانونی گزارده نشده (و یا اجرا نیافته) و كسانی برای جلوگیری نیستند.
اینها همه مثل است. مقصود آنست كه خدا مردمان را برای خوشی و آسایش آفریده و این خودِ مردمانند كه وسایل ناآسودگی و گرفتاری را فراهم میسازند ، و این نیست مگر در نتیجهی آنكه معنی درست زندگانی روشن نگردیده و یك رشته سخنان غلطی انتشار یافته از این قبیل : زندگانی مبارزه است ، فهمها مختلف است ، جنگ و كشاكش در طبیعت آدمی گزارده شده ، آدمی نیكیپذیر نیست و مانند اینها كه همگی غلطست ، و همگی از آنست كه معنی درست زندگانی شناخته نگردیده ، گوهر آدمیگری روشن نشده ، یک راهی برای زندگانی آسوده بروی جهانیان گشاده نشده و امروز یك جنبشی كه برای جهان لازمست آنست كه این حقایق در جهان انتشار یابد و زندگانی براه دیگری بیفتد و این همانست كه ما میكوشیم.
(تکهی پنجاهونهم)
🔶یك گام دیگری در راه پیشرفت (یک گفت و شنیدی)
(بخش2 از 3)
گفت : من در اینجا حرفی دارم. این مذاهب هر یكی برای خود منطقی دارد. باید گفت فهمها مختلف است و هر كس جور دیگری میفهمد. گفتم : این اشتباه است. ما در این باره سخنان بسیاری راندهایم. دوباره میگویم : در همهی آدمیان نیرویی بنام «خرد» هست كه راست و دروغ و سود و زیان و نیك و بد را میشناسد. فهمها نیز مختلف نیست. اگر بخرد واگزار شود همه یك جور خواهند فهمید و همهی مردمان دارای یك باور و یك اندیشه خواهند بود. این اختلافها درمیان جهانیان نتیجهی آن است كه خرد را بكار نمیاندازند ، نتیجهی آنست كه كینهها و هوسها و تعصبها را پیشوای خود میگیرند. من در جای دیگری معنی خرد را برای شما شرح خواهم داد. در اینجا از سخن خود دور نیفتیم.
مقصود آنست كه این بدیها و سختیها كه در جهانست و مردمان گرفتارند همه آنها نتیجهی نادانی و نافهمی است. نتیجهی آنست كه معنی درست زندگی و راه آن را نمیدانند كه اگر بدانند و آن راه را پیش گیرند از این بدیها و سختیها رها خواهند گردید. مثلاً این جنگی كه امروز درمیان دولتهای بزرگ درگرفته و سراسر جهان را گرفتار گردانیده علتش چیست؟!.. چه منطقی برایش توان اندیشید؟!.. چه نتیجهای جز ویرانی و بدبختی تواند داد؟!..
اگر بگویید : «ناگزیرند» ، راست نیست. زیرا چه ناگزیری دارند؟!.. آیا روی زمین تنگ شده و همگی نمیتوانند گنجید و باید بجنگند تا برای خود جا باز كنند؟! آیا چنین گمانی توان برد؟!
اگر بگویید : «سودی دارد و این جنگها برای یك مقصودی است» آن هم دروغ است. زیرا چه سودی دارد؟!.. چه مقصود خردپذیری درمیان است؟!.. از پی این جنگ چه نتیجهای برای جهان خواهد بود؟!..
گفت : من در اینجا هم حرفی دارم. زیرا علما میگویند زندگانی مبارزه است و در حقیقت جنگ و كشاكش در طبیعت انسان گزارده شده است. از طرف دیگر هر یكی از دولتها در این جنگ یك مقصدی دارد. مثلاً آلمان میخواهد نژاد ژرمن بطوایف دیگر سیادت كنند ، ایتالیا میخواهد امپراتوری قدیم روم را بازگرداند ، ژاپن میخواهد در آسیا بهیچ یكی از دول اروپا دخالت ندهد. انگلیس میخواهد مستملكههای وسیع خود را از دست ندهد ، روس میخواهد از بزرگی آلمان و ژاپن جلوگیری نماید. چنانكه ملاحظه مینمایید هر یكی یك مقصدی دارد.
گفتم : آنكه میگویید زندگانی مبارزه است ، این هم یكی از اشتباهاتست. آدمیان میتوانند با یكدیگر با كشاكش و مبارزه زندگانی كنند یا با همدستی و همراهی. هر دو تواند بود و اجباری درمیان نیست. امروز زندگانی بشكل مبارزه افتاده. ولی این از نادانی جهانیانست. از نشناختن معنی زندگانیست نه اینكه در طبیعت آدمیان گزارده شده باشد. ما در این باره هم سخنان بسیاری داریم. اما اینكه دولتهای جنگجو هر یكی مقاصدی دارد ، آن مقاصد چیزهایی نیست كه ما قیمتی بآنها بگزاریم. «آلمان میخواهد نژاد ژرمن سیادت كند» چرا؟! نژاد ژرمن چه برگزیدگی بدیگران دارد؟!.. اساساً برتری یك نژاد بدیگری ، یا زبردستی یك توده بتودههای دیگر عنوانی نزد خرد ندارد. این نژادها همگی از یك ریشهاند و همگی در اینجهان حق زندگانی آزاد دارند. خدا یا طبیعت یا هر نامی كه شما میگزارید یك توده را برای فرمانروایی بدیگران نیافریده. «ایتالیا میخواهد امپراتوری قدیم را برگرداند» مگر امپراتوری قدیم چه بوده؟! آن نیز یكی از دولتهای جهانگیر دیگر بوده. اینها هیچ یكی منطق ندارد. اینها همه بهانه است.
حقیقت آنست كه اینها با یكدیگر زورآزمایی میكنند ، مانند همان زورآزماییهایی كه دیگران باهم دارند. این جنگهای دولتها با آن زد و خوردی كه دو یا سه تن در خیابان باهم میكنند از یك ریشه است ، و تنها این تفاوت را دارد كه برای این زد و خورد قانونی گزارده شده و كسانی برای جلوگیری هستند و برای آن جنگها قانونی گزارده نشده (و یا اجرا نیافته) و كسانی برای جلوگیری نیستند.
اینها همه مثل است. مقصود آنست كه خدا مردمان را برای خوشی و آسایش آفریده و این خودِ مردمانند كه وسایل ناآسودگی و گرفتاری را فراهم میسازند ، و این نیست مگر در نتیجهی آنكه معنی درست زندگانی روشن نگردیده و یك رشته سخنان غلطی انتشار یافته از این قبیل : زندگانی مبارزه است ، فهمها مختلف است ، جنگ و كشاكش در طبیعت آدمی گزارده شده ، آدمی نیكیپذیر نیست و مانند اینها كه همگی غلطست ، و همگی از آنست كه معنی درست زندگانی شناخته نگردیده ، گوهر آدمیگری روشن نشده ، یک راهی برای زندگانی آسوده بروی جهانیان گشاده نشده و امروز یك جنبشی كه برای جهان لازمست آنست كه این حقایق در جهان انتشار یابد و زندگانی براه دیگری بیفتد و این همانست كه ما میكوشیم.
اینهمه جنگ برای چیست؟!..
فهرست جنگهای 1945-1985در جهان
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_wars_1945%E2%80%9389
فهرست جنگهای 1990 تا 2002
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_wars_1990%E2%80%932002
فهرست جنگهای 1945-1985در جهان
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_wars_1945%E2%80%9389
فهرست جنگهای 1990 تا 2002
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_wars_1990%E2%80%932002
شاید تنها یک گرده نان در روز بسشان باشد. تنها یک گرده نان! افسوس که آن هم بدستشان نمیرسد.
آیا با این واقعیتهای آشکار میتوان دم از آدمیگری زد؟!..
آیا با این واقعیتهای آشکار میتوان دم از آدمیگری زد؟!..
✴️ در پاسخ بدخواهان
🔶 نشست سوم 27
بسخن بیش از این دامنه نمیدهم. آنچه در پایان نشست باید بگویم آنست که این گفتارها چون چاپ شود و به تبریز رسد همان کسان بجای آنکه اینها را نیک خوانند وآنگاه فراهم نشسته باهم سُکالند که اگر پاسخی از روی فهم و خرد میدارند بگویند ، وگرنه بگمراهی خود خَستُوان باشند ، نخست کاری که خواهند کرد آنست که در اینجا و آنجا نشینند و چنین گویند : «باز بقرآن ایراد گرفته ، باز بقرآن توهین کرده ، میگوید پیغمبر کروی بودن زمین را نمیدانسته ...». با این سخنان بشورانیدن مردم عامی خواهند کوشید ، و سفتهبازان بازار را خواهند برانگیخت که تلگرافی مهر کنند و با پول فلان حاجی بروزنامهی رعد امروز فرستند.
با اینهمه پافشاری که ما در پاسخ خواستن نمودهایم ، بپاسخی نخواهند برخاست (مگر کسانی را به یاوهنویسی برانگیزند.) پس از همهی اینها چون زمانی گذشت ، شما خواهید دید برخی از اینان همین سخنانی را که ما در پاسخ آنان در پیرامون قرآن میگوییم ، گرفتهاند و بسرمایهی خود افزودهاند و آنگاه در نشستها مینشینند و گردن میفرازند و چنین میگویند : «چرا نمیشود دنیا را با قرآن اصلاح کرد ، همهی دستورها در قرآن هست. بعضی اشخاص ایراد میگیرند که قرآن با علوم جدیده مطابق نیست و این را ایرادی میشمارند. این که ایراد نیست. این علوم آن روز نبوده. هر پیغمبری از علوم آن را میداند که در زمان خودش بوده ...». بدینسان شیرینزبانی خواهند کرد و هیچ نخواهند گفت اینها سخنانیست که دیگری میگفت و ما نمیپذیرفتیم و آن رفتار زشت را با او مینمودیم.
این شیوهی کار ایشانست. خودخواهی و گردنکشی ، که آنان گرفتارند و میخواهند بهر عنوانی که هست از ایستادگی در برابر ما و دستهبندی دست برندارند ، آنان را بهر رفتار زشتی خواهد برانگیخت و بیآنکه خودشان بدانند تا بیدینی آشکار و نشناختن خدا پیش خواهند رفت.
همین رفتار را در مشروطه ، ما از این گروه ستیزا 1 دیدهایم. چون با مشروطه نافهمیده بدشمنی برخاستند ، کار را تا بآنجا رسانیدند که از جداسری[=استقلال] کشور نیز چشم پوشند و خود را بدامن نکولا اندازند.
داستان اینان داستان آن مردیست که میخواست چراغ را روشن گرداند ، لولهی آن ترکید و شکست و او از خشم چنین گفت : «آخر این را اگر از فلز بسازند باین زودی که نمیشکند». گفتند : «لولهای که از فلز باشد روشنی نخواهد داد.» گفت : «از اینسو و آنسو روزنه بگزارند». گفتند : «از آن روزنهها باد زده خاموش کند». گفت : «خب! بآن روزنهها شیشه اندازند». گفتند : «آن شیشهها هم خواهد شکست». چون بسر خشم و ستیزش میبود چنین گفت : «اصلاً این لوله نباشد چه خواهد بود؟!».
اینان نیز با این راه ستیزش که پیش گرفتهاند ، کار را بآنجا خواهند رسانید که بگویید : «اصلاً دین نباشد چه خواهد بود؟!».
1ـ ستیزیدن = لجبازی کردن ؛ ستیزش = لجبازی ؛ ستیزا (گونهی دوم نام کننده از ستیزیدن) = همیشه ستیز کننده ـ و
🔶 نشست سوم 27
بسخن بیش از این دامنه نمیدهم. آنچه در پایان نشست باید بگویم آنست که این گفتارها چون چاپ شود و به تبریز رسد همان کسان بجای آنکه اینها را نیک خوانند وآنگاه فراهم نشسته باهم سُکالند که اگر پاسخی از روی فهم و خرد میدارند بگویند ، وگرنه بگمراهی خود خَستُوان باشند ، نخست کاری که خواهند کرد آنست که در اینجا و آنجا نشینند و چنین گویند : «باز بقرآن ایراد گرفته ، باز بقرآن توهین کرده ، میگوید پیغمبر کروی بودن زمین را نمیدانسته ...». با این سخنان بشورانیدن مردم عامی خواهند کوشید ، و سفتهبازان بازار را خواهند برانگیخت که تلگرافی مهر کنند و با پول فلان حاجی بروزنامهی رعد امروز فرستند.
با اینهمه پافشاری که ما در پاسخ خواستن نمودهایم ، بپاسخی نخواهند برخاست (مگر کسانی را به یاوهنویسی برانگیزند.) پس از همهی اینها چون زمانی گذشت ، شما خواهید دید برخی از اینان همین سخنانی را که ما در پاسخ آنان در پیرامون قرآن میگوییم ، گرفتهاند و بسرمایهی خود افزودهاند و آنگاه در نشستها مینشینند و گردن میفرازند و چنین میگویند : «چرا نمیشود دنیا را با قرآن اصلاح کرد ، همهی دستورها در قرآن هست. بعضی اشخاص ایراد میگیرند که قرآن با علوم جدیده مطابق نیست و این را ایرادی میشمارند. این که ایراد نیست. این علوم آن روز نبوده. هر پیغمبری از علوم آن را میداند که در زمان خودش بوده ...». بدینسان شیرینزبانی خواهند کرد و هیچ نخواهند گفت اینها سخنانیست که دیگری میگفت و ما نمیپذیرفتیم و آن رفتار زشت را با او مینمودیم.
این شیوهی کار ایشانست. خودخواهی و گردنکشی ، که آنان گرفتارند و میخواهند بهر عنوانی که هست از ایستادگی در برابر ما و دستهبندی دست برندارند ، آنان را بهر رفتار زشتی خواهد برانگیخت و بیآنکه خودشان بدانند تا بیدینی آشکار و نشناختن خدا پیش خواهند رفت.
همین رفتار را در مشروطه ، ما از این گروه ستیزا 1 دیدهایم. چون با مشروطه نافهمیده بدشمنی برخاستند ، کار را تا بآنجا رسانیدند که از جداسری[=استقلال] کشور نیز چشم پوشند و خود را بدامن نکولا اندازند.
داستان اینان داستان آن مردیست که میخواست چراغ را روشن گرداند ، لولهی آن ترکید و شکست و او از خشم چنین گفت : «آخر این را اگر از فلز بسازند باین زودی که نمیشکند». گفتند : «لولهای که از فلز باشد روشنی نخواهد داد.» گفت : «از اینسو و آنسو روزنه بگزارند». گفتند : «از آن روزنهها باد زده خاموش کند». گفت : «خب! بآن روزنهها شیشه اندازند». گفتند : «آن شیشهها هم خواهد شکست». چون بسر خشم و ستیزش میبود چنین گفت : «اصلاً این لوله نباشد چه خواهد بود؟!».
اینان نیز با این راه ستیزش که پیش گرفتهاند ، کار را بآنجا خواهند رسانید که بگویید : «اصلاً دین نباشد چه خواهد بود؟!».
1ـ ستیزیدن = لجبازی کردن ؛ ستیزش = لجبازی ؛ ستیزا (گونهی دوم نام کننده از ستیزیدن) = همیشه ستیز کننده ـ و