پاکدینی ـ احمد کسروی
7.53K subscribers
8.66K photos
495 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی پنجاه‌ونهم)

🔶یك گام دیگری در راه پیشرفت (یک گفت و شنیدی)
(بخش2 از 3)

گفت : من در اینجا حرفی دارم. این مذاهب هر یكی برای خود منطقی دارد. باید گفت فهمها مختلف است و هر كس جور دیگری میفهمد. گفتم : این اشتباه است. ما در این باره سخنان بسیاری رانده‌ایم. دوباره میگویم : در همه‌ی آدمیان نیرویی بنام «خرد» هست كه راست و دروغ و سود و زیان و نیك و بد را می‌شناسد. فهمها نیز مختلف نیست. اگر بخرد واگزار شود همه یك جور خواهند فهمید و همه‌ی مردمان دارای یك باور و یك اندیشه خواهند بود. این اختلافها درمیان جهانیان نتیجه‌ی آن است كه خرد را بكار نمی‌اندازند ، نتیجه‌ی آنست كه كینه‌ها و هوسها و تعصبها را پیشوای خود میگیرند. من در جای دیگری معنی خرد را برای شما شرح خواهم داد. در اینجا از سخن خود دور نیفتیم.

مقصود آنست كه این بدیها و سختیها كه در جهانست و مردمان گرفتارند همه آنها نتیجه‌ی نادانی و نافهمی است. نتیجه‌ی آنست كه معنی درست زندگی و راه آن را نمی‌دانند كه اگر بدانند و آن راه را پیش گیرند از این بدیها و سختیها رها خواهند گردید. مثلاً این جنگی كه امروز درمیان دولتهای بزرگ درگرفته و سراسر جهان را گرفتار گردانیده علتش چیست؟!.. چه منطقی برایش توان اندیشید؟!.. چه نتیجه‌ای جز ویرانی و بدبختی تواند داد؟!..

اگر بگویید : «ناگزیرند» ، راست نیست. زیرا چه ناگزیری دارند؟!.. آیا روی زمین تنگ شده و همگی نمی‌توانند گنجید و باید بجنگند تا برای خود جا باز كنند؟! آیا چنین گمانی توان برد؟!

اگر بگویید : «سودی دارد و این جنگها برای یك مقصودی است» آن هم دروغ است. زیرا چه سودی دارد؟!.. چه مقصود خردپذیری درمیان است؟!.. از پی این جنگ چه نتیجه‌ای برای جهان خواهد بود؟!..

گفت : من در اینجا هم حرفی دارم. زیرا علما میگویند زندگانی مبارزه است و در حقیقت جنگ و كشاكش در طبیعت انسان گزارده شده است. از طرف دیگر هر یكی از دولتها در این جنگ یك مقصدی دارد. مثلاً آلمان میخواهد نژاد ژرمن بطوایف دیگر سیادت كنند ، ایتالیا میخواهد امپراتوری قدیم روم را بازگرداند ، ژاپن میخواهد در آسیا بهیچ یكی از دول اروپا دخالت ندهد. انگلیس میخواهد مستملكه‌های وسیع خود را از دست ندهد ، روس میخواهد از بزرگی آلمان و ژاپن جلوگیری نماید. چنانكه ملاحظه می‌نمایید هر یكی یك مقصدی دارد.

گفتم : آنكه میگویید زندگانی مبارزه است ، این هم یكی از اشتباهاتست. آدمیان می‌توانند با یكدیگر با كشاكش و مبارزه زندگانی كنند یا با همدستی و همراهی. هر دو تواند بود و اجباری درمیان نیست. امروز زندگانی بشكل مبارزه افتاده. ولی این از نادانی جهانیانست. از نشناختن معنی زندگانیست نه اینكه در طبیعت آدمیان گزارده شده باشد. ما در این باره هم سخنان بسیاری داریم. اما اینكه دولتهای جنگجو هر یكی مقاصدی دارد ، آن مقاصد چیزهایی نیست كه ما قیمتی بآنها بگزاریم. «آلمان می‌خواهد نژاد ژرمن سیادت كند» چرا؟! نژاد ژرمن چه برگزیدگی بدیگران دارد؟!.. اساساً برتری یك نژاد بدیگری ، یا زبردستی یك توده بتوده‌های دیگر عنوانی نزد خرد ندارد. این نژادها همگی از یك ریشه‌اند و همگی در اینجهان حق زندگانی آزاد دارند. خدا یا طبیعت یا هر نامی كه شما میگزارید یك توده را برای فرمانروایی بدیگران نیافریده. «ایتالیا میخواهد امپراتوری قدیم را برگرداند» مگر امپراتوری قدیم چه بوده؟! آن نیز یكی از دولتهای جهانگیر دیگر بوده. اینها هیچ یكی منطق ندارد. اینها همه بهانه است.

حقیقت آنست كه اینها با یكدیگر زورآزمایی میكنند ، مانند همان زورآزماییهایی كه دیگران باهم دارند. این جنگهای دولتها با آن زد و خوردی كه دو یا سه تن در خیابان باهم میكنند از یك ریشه است ، و تنها این تفاوت را دارد كه برای این زد و خورد قانونی گزارده شده و كسانی برای جلوگیری هستند و برای آن جنگها قانونی گزارده نشده (و یا اجرا نیافته) و كسانی برای جلوگیری نیستند.

اینها همه مثل است. مقصود آنست كه خدا مردمان را برای خوشی و آسایش آفریده و این خودِ مردمانند كه وسایل ناآسودگی و گرفتاری را فراهم می‌سازند ، و این نیست مگر در نتیجه‌ی آنكه معنی درست زندگانی روشن نگردیده و یك رشته سخنان غلطی انتشار یافته از این قبیل : زندگانی مبارزه است ، فهمها مختلف است ، جنگ و كشاكش در طبیعت آدمی گزارده شده ، آدمی نیكی‌پذیر نیست و مانند اینها كه همگی غلطست ، و همگی از آنست كه معنی درست زندگانی شناخته نگردیده ، گوهر آدمیگری روشن نشده ، یک راهی برای زندگانی آسوده بروی جهانیان گشاده نشده و امروز یك جنبشی كه برای جهان لازمست آنست كه این حقایق در جهان انتشار یابد و زندگانی براه دیگری بیفتد و این همانست كه ما میكوشیم.
اینهمه جنگ برای چیست؟!..

فهرست جنگهای 1945-1985در جهان
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_wars_1945%E2%80%9389

فهرست جنگهای 1990 تا 2002
https://en.wikipedia.org/wiki/List_of_wars_1990%E2%80%932002
شاید تنها یک گرده‌ نان در روز بسشان باشد. تنها یک گرده‌ نان! افسوس که آن هم بدستشان نمی‌رسد.
آیا با این واقعیتهای آشکار می‌توان دم از آدمیگری زد؟!..
✴️ در پاسخ بدخواهان
🔶 نشست سوم 27

بسخن بیش از این دامنه نمی‌دهم. آنچه در پایان نشست باید بگویم آنست که این گفتارها چون چاپ شود و به تبریز رسد همان کسان بجای آنکه اینها را نیک خوانند وآنگاه فراهم نشسته باهم سُکالند که اگر پاسخی از روی فهم و خرد می‌دارند بگویند ، وگرنه بگمراهی خود خَستُوان باشند ، نخست کاری که خواهند کرد آنست که در اینجا و آنجا نشینند و چنین گویند : «باز بقرآن ایراد گرفته ، باز بقرآن توهین کرده ، می‌گوید پیغمبر کروی بودن زمین را نمی‌دانسته ...». با این سخنان بشورانیدن مردم عامی خواهند کوشید ، و سفته‌بازان بازار را خواهند برانگیخت که تلگرافی مهر کنند و با پول فلان حاجی بروزنامه‌ی رعد امروز فرستند.
با اینهمه پافشاری که ما در پاسخ خواستن نموده‌ایم ، بپاسخی نخواهند برخاست (مگر کسانی را به یاوه‌نویسی برانگیزند.) پس از همه‌ی اینها چون زمانی گذشت ، شما خواهید دید برخی از اینان همین سخنانی را که ما در پاسخ آنان در پیرامون قرآن می‌گوییم ، گرفته‌اند و بسرمایه‌ی خود افزوده‌اند و آنگاه در نشستها می‌نشینند و گردن می‌فرازند و چنین می‌گویند : «چرا نمی‌شود دنیا را با قرآن اصلاح کرد ، همه‌ی دستورها در قرآن هست. بعضی اشخاص ایراد می‌گیرند که قرآن با علوم جدیده مطابق نیست و این را ایرادی می‌شمارند. این که ایراد نیست. این علوم آن روز نبوده. هر پیغمبری از علوم آن را می‌داند که در زمان خودش بوده ...». بدینسان شیرین‌زبانی خواهند کرد و هیچ نخواهند گفت اینها سخنانیست که دیگری می‌گفت و ما نمی‌پذیرفتیم و آن رفتار زشت را با او می‌نمودیم.
این شیوه‌ی کار ایشانست. خودخواهی و گردنکشی ، که آنان گرفتارند و می‌خواهند بهر عنوانی که هست از ایستادگی در برابر ما و دسته‌بندی دست برندارند ، آنان را بهر رفتار زشتی خواهد برانگیخت و بی‌آنکه خودشان بدانند تا بیدینی آشکار و نشناختن خدا پیش خواهند رفت.
همین رفتار را در مشروطه ، ما از این گروه ستیزا 1 دیده‌ایم. چون با مشروطه نافهمیده بدشمنی برخاستند ، کار را تا بآنجا رسانیدند که از جداسری[=استقلال] کشور نیز چشم پوشند و خود را بدامن نکولا اندازند.
داستان اینان داستان آن مردیست که می‌خواست چراغ را روشن گرداند ، لوله‌ی آن ترکید و شکست و او از خشم چنین گفت : «آخر این را اگر از فلز بسازند باین زودی که نمی‌شکند». گفتند : «لوله‌ای که از فلز باشد روشنی نخواهد داد.» گفت : «از اینسو و آنسو روزنه بگزارند». گفتند : «از آن روزنه‌ها باد زده خاموش کند». گفت : «خب! بآن روزنه‌ها شیشه اندازند». گفتند : «آن شیشه‌ها هم خواهد شکست». چون بسر خشم و ستیزش می‌بود چنین گفت : «اصلاً این لوله نباشد چه خواهد بود؟!».
اینان نیز با این راه ستیزش که پیش گرفته‌اند ، کار را بآنجا خواهند رسانید که بگویید : «اصلاً دین نباشد چه خواهد بود؟!».

1ـ ستیزیدن = لجبازی کردن ؛ ستیزش = لجبازی ؛ ستیزا (گونه‌ی دوم نام کننده از ستیزیدن) = همیشه ستیز کننده ـ و
✴️ زبان ایرانی 58
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان

(8)
يك نفر از دوستان تقاضا ميكند دليل اينكه كلمه‌ي گزارش را بر خلاف معمول با «ز» مرقوم ميفرماييد چيست؟... سبزوار ـ سعيدي

بايد دانست ذالهايي كه امروز در فارسي ديده مي‌شود همچون آذر و گذشتن و مانند اينها و ذالهايي كه تا چند صد سال پيش بوده و اكنون دال گرديده همچون ديدن ، همدان ، سپهبد و مانند آنها كه براي شناسايي قاعده‌ي پايين را گفته‌اند :
آنان كه بفارسي سخن مي‌رانند در موقع دال ذال ننشانند
ماقبل وي ار ساكن و جزو اي بود دال است وگرنه ذال معجم خوانند
همه‌ي اين ذالها در پهلوي تا بوده همچون : ديتن ، آهماتان ، سپاهپت ، آتور ، وترتن ، و مانندهاي اينها.
ولي «گزاردن» اصل آن در پهلوي «وچارتن» يا «وژارتن» است و معناهاي بسيار دارد و چون چيم يا ژا در فارسي امروزي زا گرديده ما از اينجا ميدانيم كه آن را «گزاردن» با زا بايد نوشت ولي گذشتن (گذرتن) كه اصل آن «وترتن» بوده بايد با زال نوشت. اينكه ديگران گذاردن يا «گذارش» مي‌نويسند از راه خلطي است كه در ميانه‌ي آن ريشه با ريشه‌ي «گذشتن» كرده‌اند. اميدوارم اين اندازه شرح پرده از روي مقصود بردارد وگرنه بايد در جاي ديگري شرح درازتري برانيم.
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی شستم)

🔶یك گام دیگری در راه پیشرفت (یک گفت و شنیدی)
(بخش3 از 3)

گفت : این اندیشه‌ها درست ، ولی راه پیشرفتش چیست؟.. این اندیشه‌ها در جهان بی‌سابقه نیست. «كنگره‌ی صلح لاهه» و «جامعه‌ی ملل» آزمایشهایی بود كه ثابت كرد این اندیشه‌ها پیشرفت ندارد.

گفتم : ما پاسخ اینها را آماده داریم. میگویید : راه پیشرفتش چیست؟! میگویم : تاكنون راه پیشرفت دیگر اندیشه‌های بزرگ چه بوده؟.. شما هر نظم و سامانی در جهان می‌بینید تازه است ، یك روز بوده كه نبوده و مردم آن را نمی‌شناخته‌اند. در چهارصد سال پیش كمتر كسی معنی مشروطه را میدانست و كمتر كسی هواخواه آن بود و همچون پادشاهان بزرگ جهان دشمنانی داشت ، و با آن حال ، امروز در جهان پیش رفته است.

🔸هر حقیقتی همینكه عنوان شد و در راه آن كوشش و ایستادگی رفت بیگمان پیش خواهد رفت.

اما «كنگره‌ی صلح لاهه» و «جامعه‌ی ملل» آنها را دولتها بنیاد نهادند ، و این كارها نچیزی است كه با دست دولتها پیش رود. گذشته از آنكه دولتها در هركاری سیاست خود را منظور دارند و چون سیاستشان انجام گرفت از آن چشم پوشند. صلح لاهه و جامعه‌ی ملل نیز بدینسان از میان رفت. كنگره‌ی صلح لاهه را نكولای دوم امپراتور روس پیشنهاد كرد و بخواهش او بود كه بنیاد یافت. من از شما میپرسم آیا نكولا یك مرد صلح دوستی بود؟!.. آیا او اصلاح جهان را میخواست؟!.. آیا سیاست دولت آنروزی روس صلح‌جویانه بود؟!..

«جامعه‌ی ملل» اگرچه نواقصی داشت با این حال یك بنیاد بزرگی بود و آنچه جلو پیشرفتش را گرفت این بود كه دولتها بنیاد نهاده بودند و خود آنها از اعتبارش انداختند.
🔸اگر اندیشه‌ی توده‌ها آن را پدید آورده بود بآن آسانی از میان نمیرفت.

من داستان جنگ را بعنوان مثل یاد كردم. مقصود ما تنها آن نیست ، و

🔸آن بتنهایی صورت‌پذیر نتواند بود. باید بنیاد زندگانی از اساس تغییر یابد و دیگر چیزها درست شود این هم روی آنها. جنگ از میان دولتها هنگامی‌برخیزد كه انبوه مردم بیهوده بودن اینگونه جنگها را بدانند و از آن بیزاری نمایند. هنگامی ‌برخیزد كه همه‌ی مردم (یا بیشتر آنها) معنی درست زندگانی را بفهمند و خود مردان آراسته و پاكی باشند.

🔸در جهان كارها به هم بسته است ، تا همه‌ی آنها درست نشود از یكی تنها نتیجه‌ نتواند بود.

این چه معنی دارد كه بجهان هیاهوی مادیگری اندازند و زندگانی را جز مبارزه نشناسند و از آنسوی توقع دارند كه جنگ از میان دولتها برخیزد؟!..

🔸چه معنی دارد كه به یك پولدار حق دهند كه چون پول دارد صدها ماشین بكار اندازد و راه روزی را بروی هزارها كسان ببندد ولی آرزومند باشند كه دولتهای توانا كشورهای ناتوان را لگدمال نسازند؟!..

از این گذشته ، این كارها باید با دست یك دسته از مردان پاكدرون و بلنداندیشه انجام گیرد و شرط نخست آن دینداری و خداشناسی میباشد. دوباره میگویم : اینها نچیزی است كه با دست دولتها انجام یابد.

🔸در ایران یك نافهمی هست و اینكه «نیرو» را تنها نیروهای مادی شناسند و پیشرفت هر كاری را جز در نتیجه‌ی زور ندانند.

شما امروز هر اصلاحی را گفتگو كنید خواهند گفت : «قوه لازم است» ، و از همینجاست كه همه‌ی كارها را از دولت كه قوه در دست دارد توقع میكنند. شما اگر در مجلسی گفتگو از «اصلاحات» كنید خواهید دید یكی سر برآورده با حال تأسف چنین خواهد گفت : «از گفتگو چه فایده حاصل می‌شود ، باید قوه باشد» دیگری سر برآورده چنین گفت : «اختیار این مملكت را بدست من بدهند تا ببینند چه جور اصلاح میكنم». این یكی از نادانیهای شوم این توده است.

در این باره راستی آنست كه حقایق باید با نیروی خود پیش رود. یك حقیقتی همینكه آغاز شد و كسی یا كسانی آن را عنوان نمودند و ایستادگی نشان دادند مردان پاكدرون و باخرد از هر سو بهواداری از آن برخیزند و راه پیشرفت آن را باز گردانند.

اینان همیشه داستان اسلام را مثل آورده میگویند : «پیغمبر اسلام تا شمشیر نكشید كاری از پیش نبرد». ولی فراموش میكنند كه آن شمشیر را بدست او اسلام داده بود. پاكمرد عرب آن روزی كه در مكه برخاست تنها خودش بود. ولی در نتیجه‌ی حقایق ، مردان باخرد و پاكدرون بگرد او آمدند و از همانجا نیرو پدید آمد و راه پیشرفت را باز كرد.

این سخنان كه ما میگوییم و مردمان را بزیستن از راه خرد دعوت میكنیم جهان تشنه‌ی آنهاست. بویژه در نتیجه‌ی این جنگ كه سالهای دراز خواهد كشید و نتیجه‌ای جز ویرانی شهرها و بهم خوردن سامان زندگانی نخواهد داشت. تاكنون مردم نام «تمدن اروپا» را یاد گرفته بآن امیدهایی می‌بستند و این جنگ آن امید را از میان برده بهمه نشان خواهد داد كه این راهی كه اروپا پیش گرفته جز راه بدبختی و نابودی نیست ، و اینست در جستجوی یک راه رهایی خواهند بود ـ راهی كه ما دنبال میكنیم و جهانیان را از این بدبختی رها خواهد گردانید.
شما آن را نبینید كه كسانی در ایران در برابر ما می‌ایستند و‌ هایهوی و غوغا برمی انگیزند ـ اینها از نافهمی و نادانی است. از همین ایران مردان پاكدرون باخردی تاكنون بما یاری میكنند و هر زمان بشماره‌ی آنان خواهد افزود و بیاری خدا آنچه منظور ماست پیش خواهد رفت.

در اینجا گفت و شنید با آن جوان بپایان رسید و ما نیز این رشته گفتارها را بپایان میرسانیم. ولی چنانكه خوانندگان می‌بینند این زمینه بسیار مهم است و سخن در پیرامون این بسیار توان راند ، اینست در این پیرامون گفتارهای دیگری باز خواهیم نوشت.
پرچم روزانه شماره‌های 175 ، 176 و 177)
کنگره‌ی صلح لاهه