✴️ روزبه یکم دیماه ـ روز پلشتروبی
(بخش یک از دو)
🔸کانال کوشاد : این گفتار امروز در دو بخش ـ بامداد و شامگاه ـ خواهد آمد.
چنانكه خوانندگان ميدانند ما يكم ديماه (يا روز يكم زمستان) را عيد گرفته در آنروز در همه جا كتابهايي را ميسوزانيم. اين كار را چرا ميكنيم؟.. كتابها را چرا ميسوزانيم؟.. براي اينكه آنها را سرچشمهي بدبختيها ميشناسيم و به ياري خدا و بخواست او بخشكانيدن آن سرچشمه ميكوشيم.
كساني بما ايراد گرفته رنجيدگي مينمايند. ميگويم : از رنجيدگي چه برخيزد؟!. بهتر است بسخنان ما گوش دهيد و با ما بداوري بنشينيد كه اگر حق با شماست ما دست از اين رفتار برداريم وگرنه شما نيز با ما همدستي كنيد.
ما باين كار بيمقدمه برنخاستهايم. ما سالهاست در اين راه ميكوشيم و تاكنون صد گفتار بيشتر نوشته اين نشان دادهايم كه مايهي بدبختي اين مردم انديشههاي پريشان و بدآموزيهاي فراوانيست كه در كتابها و مغزها جا گرفته. اين را با دليلهاي بسيار ، روشن گردانيدهايم.
سپس چون بكوشش پرداخته ميخواهيم به ياري آفريدگار جهان ريشهي آن بدآموزيها را براندازيم در آن راهست كه بنابود كردن كتابها ميكوشيم و هرچه را بدست آورديم بآتش ميكشيم. دوباره ميگويم : اين كار را با خواست خدا ميكنيم.
كنون شما هر سخني داريد بگوييد. آيا اين توده را بدبخت و گرفتار ميدانيد؟!. اگر ميدانيد انگيزهي آن چيست؟!. چرا بيست مليون مردم نميتوانند بسرفرازي و آسودگي زندگي كنند؟!. چرا نميتوانند اين سرزمين باردهي را كه خدا بآنان داده نگه دارند و آباد گردانند و از آن بهره جويند؟!.. چرا هميشه توسريخور و لگدمالند؟!. چرا از هر حادثهاي شكستيافته بيرون ميآيند؟!.. آيا ايرانيان چه چيزشان كمتر از ديگرانست؟!.. ساختمان تنيشان ناتوانتر است؟! ، نيروهاي مغزيشان كمتر است؟!.. آخر از چيست كه بدينسان زبون و درماندهاند؟!..
ما انگيزهي اينها را روشن گردانيدهايم. دوباره ميگويم : بنياد بدبختي اين مردم آن بدآموزيهاست كه از كتابها و يا از روزنامهها ياد ميگيرند. اينست گمراه گرديده از دانستن حقايق زندگاني و از هر چيزي كه مايهي پيشرفت توده و نيرومندي كشور ، [و] بالاخره وسيلهي آسايش تواند بود بيبهره ميمانند.
🔸مثلاً در نتيجهي آن كتابهاست كه مينشينند و سخن از پيشامدهاي هزاروسيصد سال پيش بميان ميآورند و بر سر اينكه ابوبكر خليفه بايستي بود يا علي باهم كشاكش ميكنند ، در نتيجهي آنهاست كه خدا و آيين او را نشناخته در سختيها از فلان گنبد گشايش كار ميطلبند ، در نتيجهي آنهاست كه هر زمان كه در سايهي نادانيهاي خود گرفتاري پيدا ميكنند گستاخانه گناهان را بگردن خدا انداخته چنين وامينمايند كه خدا خشم گرفته و آن گرفتاري را فرستاده و ميخواهند با لابه و زاري خدا را از سر خشم فرود آورند ، در نتيجهي آنهاست كه دلها پر از جبريگريست ، در نتيجهي آنهاست كه زندگي را خوار داشته چنين ميدانند كه آبادي آنجهان جز در ويراني اينجهان نتواند بود ، در نتيجهي آنهاست كه بمشروطه[دمکراسی] كه بهترين شكل حكومت است ريشخند ميكنند ، ميهنپرستي را كه وظيفهي هر غيرتمنديست نكوهش مينمايند ، ماليات دادن و بسربازي رفتن را حرام ميشمارند ، در نتيجهي آنهاست كه از يك توده ، سني و شيعي و صوفي و شيخي و كريمخاني و متشرع و عليالهي و ازلي و بهائي و اسماعيلي و زردشتي و كليمي و مسيحي پديد آمده ...
اگر بخواهم همه را بشمارم بايد صد صفحه بيشتر را پر گردانم.
🔸ما ميگوييم : انگيزهي درماندگي و زبوني مردم اينهاست. اينهاست كه توده را از هم پراكنده و دسته دسته بجان يكديگر انداخته ، اينهاست كه خونها را از جوش انداخته و پستي و زبوني بار آورده ، اينهاست كه انديشهها را گمراه گردانيده و از حقايق زندگاني پرت ساخته ، اينهاست كه فهمها و خردها را بيكاره گردانيده ، اينهاست كه خويهاي ستوده را از ميان برده.
شما اگر گفتههاي ما را نميپذيريد هر سخني داريد بگوييد. بگوييد تا بدانيم. اينكه خود را كنار گيريد و تنها رنجيدگي نشان دهيد بسيار بيهوده است. از رنجيدگي شما ما را چه باكست؟!.
🔸اين خود گناهي از شماست كه در چنين زمينهي بسيار ارجداري بيپروايي نماييد و كنار ايستيد ، وآنگاه از يك نتيجهي روشني كه ما از گفتگوهاي خود برميداريم برنجيدگي پردازيد.
بما ايراد ميگيرند كه ديوان حافظ را ميسوزانيم. با يك سوز دلي بزبان آورده ميگويند : آقا ديوان حافظ؟!.. رواست كه شما آن را بسوزانيد؟!.. در جايي كه ما بارها از حافظ و شعرهايش سخن رانده نشان داديم كه گفتههاي او سراپا زيان ميباشد. مثلاً :
بگير طُرّهي مه طلعتي و غصه نخور
كه سعد و نحس ز تأثير زهره و زحل است
بر عمل تكيه مكن خواجه كه در روز ازل
تو چه داني قلم صُنع بنامت چه نوشت
(بخش یک از دو)
🔸کانال کوشاد : این گفتار امروز در دو بخش ـ بامداد و شامگاه ـ خواهد آمد.
چنانكه خوانندگان ميدانند ما يكم ديماه (يا روز يكم زمستان) را عيد گرفته در آنروز در همه جا كتابهايي را ميسوزانيم. اين كار را چرا ميكنيم؟.. كتابها را چرا ميسوزانيم؟.. براي اينكه آنها را سرچشمهي بدبختيها ميشناسيم و به ياري خدا و بخواست او بخشكانيدن آن سرچشمه ميكوشيم.
كساني بما ايراد گرفته رنجيدگي مينمايند. ميگويم : از رنجيدگي چه برخيزد؟!. بهتر است بسخنان ما گوش دهيد و با ما بداوري بنشينيد كه اگر حق با شماست ما دست از اين رفتار برداريم وگرنه شما نيز با ما همدستي كنيد.
ما باين كار بيمقدمه برنخاستهايم. ما سالهاست در اين راه ميكوشيم و تاكنون صد گفتار بيشتر نوشته اين نشان دادهايم كه مايهي بدبختي اين مردم انديشههاي پريشان و بدآموزيهاي فراوانيست كه در كتابها و مغزها جا گرفته. اين را با دليلهاي بسيار ، روشن گردانيدهايم.
سپس چون بكوشش پرداخته ميخواهيم به ياري آفريدگار جهان ريشهي آن بدآموزيها را براندازيم در آن راهست كه بنابود كردن كتابها ميكوشيم و هرچه را بدست آورديم بآتش ميكشيم. دوباره ميگويم : اين كار را با خواست خدا ميكنيم.
كنون شما هر سخني داريد بگوييد. آيا اين توده را بدبخت و گرفتار ميدانيد؟!. اگر ميدانيد انگيزهي آن چيست؟!. چرا بيست مليون مردم نميتوانند بسرفرازي و آسودگي زندگي كنند؟!. چرا نميتوانند اين سرزمين باردهي را كه خدا بآنان داده نگه دارند و آباد گردانند و از آن بهره جويند؟!.. چرا هميشه توسريخور و لگدمالند؟!. چرا از هر حادثهاي شكستيافته بيرون ميآيند؟!.. آيا ايرانيان چه چيزشان كمتر از ديگرانست؟!.. ساختمان تنيشان ناتوانتر است؟! ، نيروهاي مغزيشان كمتر است؟!.. آخر از چيست كه بدينسان زبون و درماندهاند؟!..
ما انگيزهي اينها را روشن گردانيدهايم. دوباره ميگويم : بنياد بدبختي اين مردم آن بدآموزيهاست كه از كتابها و يا از روزنامهها ياد ميگيرند. اينست گمراه گرديده از دانستن حقايق زندگاني و از هر چيزي كه مايهي پيشرفت توده و نيرومندي كشور ، [و] بالاخره وسيلهي آسايش تواند بود بيبهره ميمانند.
🔸مثلاً در نتيجهي آن كتابهاست كه مينشينند و سخن از پيشامدهاي هزاروسيصد سال پيش بميان ميآورند و بر سر اينكه ابوبكر خليفه بايستي بود يا علي باهم كشاكش ميكنند ، در نتيجهي آنهاست كه خدا و آيين او را نشناخته در سختيها از فلان گنبد گشايش كار ميطلبند ، در نتيجهي آنهاست كه هر زمان كه در سايهي نادانيهاي خود گرفتاري پيدا ميكنند گستاخانه گناهان را بگردن خدا انداخته چنين وامينمايند كه خدا خشم گرفته و آن گرفتاري را فرستاده و ميخواهند با لابه و زاري خدا را از سر خشم فرود آورند ، در نتيجهي آنهاست كه دلها پر از جبريگريست ، در نتيجهي آنهاست كه زندگي را خوار داشته چنين ميدانند كه آبادي آنجهان جز در ويراني اينجهان نتواند بود ، در نتيجهي آنهاست كه بمشروطه[دمکراسی] كه بهترين شكل حكومت است ريشخند ميكنند ، ميهنپرستي را كه وظيفهي هر غيرتمنديست نكوهش مينمايند ، ماليات دادن و بسربازي رفتن را حرام ميشمارند ، در نتيجهي آنهاست كه از يك توده ، سني و شيعي و صوفي و شيخي و كريمخاني و متشرع و عليالهي و ازلي و بهائي و اسماعيلي و زردشتي و كليمي و مسيحي پديد آمده ...
اگر بخواهم همه را بشمارم بايد صد صفحه بيشتر را پر گردانم.
🔸ما ميگوييم : انگيزهي درماندگي و زبوني مردم اينهاست. اينهاست كه توده را از هم پراكنده و دسته دسته بجان يكديگر انداخته ، اينهاست كه خونها را از جوش انداخته و پستي و زبوني بار آورده ، اينهاست كه انديشهها را گمراه گردانيده و از حقايق زندگاني پرت ساخته ، اينهاست كه فهمها و خردها را بيكاره گردانيده ، اينهاست كه خويهاي ستوده را از ميان برده.
شما اگر گفتههاي ما را نميپذيريد هر سخني داريد بگوييد. بگوييد تا بدانيم. اينكه خود را كنار گيريد و تنها رنجيدگي نشان دهيد بسيار بيهوده است. از رنجيدگي شما ما را چه باكست؟!.
🔸اين خود گناهي از شماست كه در چنين زمينهي بسيار ارجداري بيپروايي نماييد و كنار ايستيد ، وآنگاه از يك نتيجهي روشني كه ما از گفتگوهاي خود برميداريم برنجيدگي پردازيد.
بما ايراد ميگيرند كه ديوان حافظ را ميسوزانيم. با يك سوز دلي بزبان آورده ميگويند : آقا ديوان حافظ؟!.. رواست كه شما آن را بسوزانيد؟!.. در جايي كه ما بارها از حافظ و شعرهايش سخن رانده نشان داديم كه گفتههاي او سراپا زيان ميباشد. مثلاً :
بگير طُرّهي مه طلعتي و غصه نخور
كه سعد و نحس ز تأثير زهره و زحل است
بر عمل تكيه مكن خواجه كه در روز ازل
تو چه داني قلم صُنع بنامت چه نوشت
ما را بمنع عقل مترسان و مِي بيار
كاين شحنه در ولايت ما هيچ كاره نيست
جهان و هرچه درو هست هيچ در هيچست
هزار بار من اين نكته كردهام تحقيق
اينها و صد مانند اينها آيا راستست؟!.. آيا نكوهشِ كوشش ، و گفتن اينكه نيك و بد از تأثير ستارههاست ، يا نيك و بد را بنام هر كس در روز نخست نوشتهاند ، و نكوهش خِرد و خوار گردانيدن جهان زيان ندارد؟!. آيا نتيجهي اين سخنانِ بيپا نيست كه مردم ايران بدينسان سست و تنبل و بيپروا[=بياعتنا] بار آمدهاند؟!.
در روزگاري كه ديگران سختترين كوششها را در راه زندگاني ميكنند ، و تودهها از جوانان خود هوانورد و چترباز پديد ميآورند ، آيا آموختن چنين درسهايِ بيغيرتي بجوانان ايران ريشهي خود را كندن نيست؟!..
بارها اينها را نوشتيم و پاسخ خواستيم ، و از شما جز بيپروايي و خاموشي از يك دسته ، و زباندرازي و بيفرهنگي از دستهي ديگري نديديم ، و اكنون كه بكار برخاسته بنابود كردن آن كتابهاي سراپا زيان ميكوشيم اين ايراد و رنجيدگي را ميشنويم. در اينجاست كه درمانده نميدانيم بشما چه نامي دهيم؟!.. در اينجاست كه ميبينيم شما سود و زيان زندگي را نميشناسيد و جز درپي هوسبازي نيستيد. در اينجاست كه ناگزير ميشويم شما را يك دسته كودكان چهلساله و پنجاهساله شماريم.
كاين شحنه در ولايت ما هيچ كاره نيست
جهان و هرچه درو هست هيچ در هيچست
هزار بار من اين نكته كردهام تحقيق
اينها و صد مانند اينها آيا راستست؟!.. آيا نكوهشِ كوشش ، و گفتن اينكه نيك و بد از تأثير ستارههاست ، يا نيك و بد را بنام هر كس در روز نخست نوشتهاند ، و نكوهش خِرد و خوار گردانيدن جهان زيان ندارد؟!. آيا نتيجهي اين سخنانِ بيپا نيست كه مردم ايران بدينسان سست و تنبل و بيپروا[=بياعتنا] بار آمدهاند؟!.
در روزگاري كه ديگران سختترين كوششها را در راه زندگاني ميكنند ، و تودهها از جوانان خود هوانورد و چترباز پديد ميآورند ، آيا آموختن چنين درسهايِ بيغيرتي بجوانان ايران ريشهي خود را كندن نيست؟!..
بارها اينها را نوشتيم و پاسخ خواستيم ، و از شما جز بيپروايي و خاموشي از يك دسته ، و زباندرازي و بيفرهنگي از دستهي ديگري نديديم ، و اكنون كه بكار برخاسته بنابود كردن آن كتابهاي سراپا زيان ميكوشيم اين ايراد و رنجيدگي را ميشنويم. در اينجاست كه درمانده نميدانيم بشما چه نامي دهيم؟!.. در اينجاست كه ميبينيم شما سود و زيان زندگي را نميشناسيد و جز درپي هوسبازي نيستيد. در اينجاست كه ناگزير ميشويم شما را يك دسته كودكان چهلساله و پنجاهساله شماريم.
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
شما امروز بر سر یك دو راهی ایستادهاید كه اختیار دارید هر کدام را بپذیرید.
یكی آنكه بهمین حال كه هستید باشید :
این اندیشههای پراكنده همچنان در مغزها باشد.
از شعر و شاعری دست برندارید ،
كتابهای سراپا زیان زمان مغول را پیاپی چاپ كرده بیرون ریزید ،
چهارده مذهب همچنانكه هست باشد،
اخلاق پست بحال خود بماند ، از هركسی زور دیدید گردن گزارید و همه بخاموشی گرایید ، و اگر او رفت بیكبار زبان بزشتگویی باز كنید ، ...
پیاپی حزبها سازید ، و دسته ها ببندید ، و در راه خودنمایی و هوسبازی از گراییدن به بیگانگان هم خودداری ننمایید.
یك جمله بگویم : تغییری در اندیشه و رفتار و كردار خود ندهید.
این یك راه است و میتوانید آن را پیش گیرید.
ولی در این صورت حالتان همین خواهد بود كه هست.
گرفتار صد بدبختی خواهید بود ، لگدمال بیگانگان خواهید گردید.
اختیار زندگانی را در دست خود نخواهید داشت.
✴️ یك جمله بگویم : این درماندگی و زبونی پایدار خواهد ماند و بلكه روز بروز سختتر گردیده كمكم نوبت نابودی خواهد رسید.
یك راه دیگر آنست كه این حقایق را كه ما یاد میكنیم و یكایك روشن میگردانیم بپذیرید و هر كسی در سهم خود بكار بندد و زشتیها را از خود دور گرداند و یك تبدیلی در اندیشهها و خویها و رفتارها پدید آید و زندگانی رنگ نوینی گیرد.
یك راه هم اینست.
اختیار با شماست كه كدام یكی از اینها را بپذیرید و پیش گیرید.
✴️اگر بخواهید با همین حال بازمانید چنانكه گفتم گرفتاریهاتان همین خواهد بود كه هست ، و شما باید باینها رضایت دهید و بیهوده بگله و ناله نپردازید زیرا این گرفتاریها یك حادثهی تصادفی ، یا نتیجهی قضا و قدر نیست بلكه نتیجهی قطعی همان حال و رفتاریست كه دارید ، و میخواهید دست برندارید.
✴️یك بیچارگی كه من در شما میبینم آنست كه نمیخواهید نیك بشوید ولی میخواهید از روزگار نیكی بینید.
✴️میخواهید در این آلودگیها بمانید و هیچ كم نكنید. ولی نتیجهی آنها را كه زبونی و زیردستیست درنیابید.
✴️در اینجاست كه باید گفت : معنی زندگی را نمیدانید.
✴️در اینجاست كه باید گفت : یك دسته كودكان چهل ساله و پنجاه سالهاید.
این كار كودكانست كه دست بآتش دراز میكنند و چون سوزانید بگریه میافتند. در جلو كندوی عسل ببازی پردازند و چون زنبورها بیرون ریختند و سر و روی ایشان را خستند بناله و فریاد برخیزند.
✴️شما بخودتان بسیار مغرورید.
✴️من چون میآزمایم میبینم این غرور و نادانی شما از اندازه گذشته.
زیرا امروز در حال آنكه از هر باره خوار و زبون میباشید و در توی بدبختی و درماندگی فرورفتهاید باز حال خود را درك نمیكنید.
✴️ شما هر یكی خود را دانشمند میشمارید هر سخنی بمیان آید میگویید : « مگر ما این را نمیدانستیم؟» ولی من چون میآزمایم میبینم ، شما چیزهای بسیار روشنی را نمیدانید.
✴️ شما از داستان «علت و معلول» ناآگاهید و این نمیدانید كه در این جهان هر چیزی از یك علتی برمیخیزد و تا آن علت از میان نرود بحال خود خواهد ماند.
✴️ این نمیدانید كه هر گرفتاری یا بیماری كه برای كسی یا تودهای رخ میدهد از یك علتی برخاسته كه باید آن را جست و شناخت و بچاره پرداخت.
این چراغ برق بالای سر ما اگر اكنون خاموش گردد شاید كسانی آن را تصادفی شمارند و بسخنان گلهآمیزی پردازند ولی یك اهل فن آن را جز نتیجهی یك علتی نخواهد شمرد و اینست جستجوی آن علت را كرده و بدست آورده و چاره خواهد كرد.
✴️این یك قاعدهی بزرگ همگانیست و بهمه چیز جاریست. ولی شما آن را نمیدانید و اعتنا ندارید.
✴️بجای آنكه آلودگیها را از خود دور گردانید و بگرفتاریها از راهش چاره كنید تنها بگله و ناله بس میكنید ، و یا بیخردانه امیدوارید كه ایران یك طلسمی دارد و كسی آن را از دست شما نتواند گرفت.
شما از نادانی و بیچارگی هم زبونی و هم بدبختی را میكشید و هم بیهوده ناله و فریاد میكنید كه این خود زیان دیگری میباشد.
✴️شما به هر چیزی از آلودگیهای خود نام فریبندهی دیگری میگزارید.
✴️ شعرهای بیهوده سرودن ، و افسانههای بیخردانه بافتن را «ادبیات» مینامید ،
✴️كهنهبافندگیهای یونان و روم را «فلسفه» میخوانید ،
✴️ به بدآموزیهای خانهبرانداز صوفیگری «عرفان» نام میدهید ،
✴️ آشفتن مغزهای جوانان را «آموزش و پرورش» یاد میكنید ،
✴️ گمراهیهای پراكنده و كشاكشهای بیهودهی قرنهای گذشته را «مذهب» میشمارید ...
بدینسان به هر یكی از آلودگیهای خود عنوان دیگری میدهید و ما هر یكی را كه دنبال میكنیم بهایهوی و ایستادگی میپردازید و با اینحال نیكی از جهان میخواهید. دوباره میگویم : این خود نشان درماندگی شماست.
✴️ دوباره میگویم : شما یا چنانكه هستید باشید و تن باین خواری و زبونی دهید و یا اگر رهایی میخواهید این حقایق را از ما بپذیرید و هر كسی تكانی بخود دهید و هر كسی این آلودگیها را از خود دور گردانید.
(پرچم روزانه ش 102)
یكی آنكه بهمین حال كه هستید باشید :
این اندیشههای پراكنده همچنان در مغزها باشد.
از شعر و شاعری دست برندارید ،
كتابهای سراپا زیان زمان مغول را پیاپی چاپ كرده بیرون ریزید ،
چهارده مذهب همچنانكه هست باشد،
اخلاق پست بحال خود بماند ، از هركسی زور دیدید گردن گزارید و همه بخاموشی گرایید ، و اگر او رفت بیكبار زبان بزشتگویی باز كنید ، ...
پیاپی حزبها سازید ، و دسته ها ببندید ، و در راه خودنمایی و هوسبازی از گراییدن به بیگانگان هم خودداری ننمایید.
یك جمله بگویم : تغییری در اندیشه و رفتار و كردار خود ندهید.
این یك راه است و میتوانید آن را پیش گیرید.
ولی در این صورت حالتان همین خواهد بود كه هست.
گرفتار صد بدبختی خواهید بود ، لگدمال بیگانگان خواهید گردید.
اختیار زندگانی را در دست خود نخواهید داشت.
✴️ یك جمله بگویم : این درماندگی و زبونی پایدار خواهد ماند و بلكه روز بروز سختتر گردیده كمكم نوبت نابودی خواهد رسید.
یك راه دیگر آنست كه این حقایق را كه ما یاد میكنیم و یكایك روشن میگردانیم بپذیرید و هر كسی در سهم خود بكار بندد و زشتیها را از خود دور گرداند و یك تبدیلی در اندیشهها و خویها و رفتارها پدید آید و زندگانی رنگ نوینی گیرد.
یك راه هم اینست.
اختیار با شماست كه كدام یكی از اینها را بپذیرید و پیش گیرید.
✴️اگر بخواهید با همین حال بازمانید چنانكه گفتم گرفتاریهاتان همین خواهد بود كه هست ، و شما باید باینها رضایت دهید و بیهوده بگله و ناله نپردازید زیرا این گرفتاریها یك حادثهی تصادفی ، یا نتیجهی قضا و قدر نیست بلكه نتیجهی قطعی همان حال و رفتاریست كه دارید ، و میخواهید دست برندارید.
✴️یك بیچارگی كه من در شما میبینم آنست كه نمیخواهید نیك بشوید ولی میخواهید از روزگار نیكی بینید.
✴️میخواهید در این آلودگیها بمانید و هیچ كم نكنید. ولی نتیجهی آنها را كه زبونی و زیردستیست درنیابید.
✴️در اینجاست كه باید گفت : معنی زندگی را نمیدانید.
✴️در اینجاست كه باید گفت : یك دسته كودكان چهل ساله و پنجاه سالهاید.
این كار كودكانست كه دست بآتش دراز میكنند و چون سوزانید بگریه میافتند. در جلو كندوی عسل ببازی پردازند و چون زنبورها بیرون ریختند و سر و روی ایشان را خستند بناله و فریاد برخیزند.
✴️شما بخودتان بسیار مغرورید.
✴️من چون میآزمایم میبینم این غرور و نادانی شما از اندازه گذشته.
زیرا امروز در حال آنكه از هر باره خوار و زبون میباشید و در توی بدبختی و درماندگی فرورفتهاید باز حال خود را درك نمیكنید.
✴️ شما هر یكی خود را دانشمند میشمارید هر سخنی بمیان آید میگویید : « مگر ما این را نمیدانستیم؟» ولی من چون میآزمایم میبینم ، شما چیزهای بسیار روشنی را نمیدانید.
✴️ شما از داستان «علت و معلول» ناآگاهید و این نمیدانید كه در این جهان هر چیزی از یك علتی برمیخیزد و تا آن علت از میان نرود بحال خود خواهد ماند.
✴️ این نمیدانید كه هر گرفتاری یا بیماری كه برای كسی یا تودهای رخ میدهد از یك علتی برخاسته كه باید آن را جست و شناخت و بچاره پرداخت.
این چراغ برق بالای سر ما اگر اكنون خاموش گردد شاید كسانی آن را تصادفی شمارند و بسخنان گلهآمیزی پردازند ولی یك اهل فن آن را جز نتیجهی یك علتی نخواهد شمرد و اینست جستجوی آن علت را كرده و بدست آورده و چاره خواهد كرد.
✴️این یك قاعدهی بزرگ همگانیست و بهمه چیز جاریست. ولی شما آن را نمیدانید و اعتنا ندارید.
✴️بجای آنكه آلودگیها را از خود دور گردانید و بگرفتاریها از راهش چاره كنید تنها بگله و ناله بس میكنید ، و یا بیخردانه امیدوارید كه ایران یك طلسمی دارد و كسی آن را از دست شما نتواند گرفت.
شما از نادانی و بیچارگی هم زبونی و هم بدبختی را میكشید و هم بیهوده ناله و فریاد میكنید كه این خود زیان دیگری میباشد.
✴️شما به هر چیزی از آلودگیهای خود نام فریبندهی دیگری میگزارید.
✴️ شعرهای بیهوده سرودن ، و افسانههای بیخردانه بافتن را «ادبیات» مینامید ،
✴️كهنهبافندگیهای یونان و روم را «فلسفه» میخوانید ،
✴️ به بدآموزیهای خانهبرانداز صوفیگری «عرفان» نام میدهید ،
✴️ آشفتن مغزهای جوانان را «آموزش و پرورش» یاد میكنید ،
✴️ گمراهیهای پراكنده و كشاكشهای بیهودهی قرنهای گذشته را «مذهب» میشمارید ...
بدینسان به هر یكی از آلودگیهای خود عنوان دیگری میدهید و ما هر یكی را كه دنبال میكنیم بهایهوی و ایستادگی میپردازید و با اینحال نیكی از جهان میخواهید. دوباره میگویم : این خود نشان درماندگی شماست.
✴️ دوباره میگویم : شما یا چنانكه هستید باشید و تن باین خواری و زبونی دهید و یا اگر رهایی میخواهید این حقایق را از ما بپذیرید و هر كسی تكانی بخود دهید و هر كسی این آلودگیها را از خود دور گردانید.
(پرچم روزانه ش 102)
✴️ در پاسخ بدخواهان
🔶 نشست چهارم 28
یکی از جُستارهایی که در آن دفتر بگفتگو گزاردهاند و من میخواهم دربارهاش سخنانی رانم ، داستان نتوانستنی (یا بگفتهی آنان : معجزه) است. در این باره سه سات سخنانی نوشتهاند که من نمیدانم چه نامی بآن دهم ، و همین سه سات نمونهی نیکیست که نویسندگان این دفتر چه کسانیند و در برابر ما چه راهی میپیمایند.
داستان این جُستار آنست که ما چون در سال 1316 کتاب «راه رستگاری» را بچاپ رسانیدیم و در آنجا سخن از معنی برانگیختگی رفته و گفته شده بود : «نشان راستگویی یک برانگیخته خود او و کارهای اوست و به نتوانستنی نیاز نیست» ، ملایان این سخن را بهایهوی گزاردند و در همان تبریز در منبرها زباندرازیها کردند. ما ناچار شدیم پاسخ دهیم که آن در خود قرآنست و از بنیادگزار اسلام هر زمان که معجزه خواستهاند نپذیرفته و ناتوانی نموده ، و آیههایی را که در قرآن در این باره هست یادآوری کردیم. آیههایی با آن آشکاری بجای اینکه بپذیرند و بخَستُوند که هزار سال و بیشتر گذشته و آن آیهها را نفهمیدهاند و بما سپاس گزارند که از چنان نافهمی رسوایی بیرونشان آوردهایم ، این بار داستانهایی را که در قرآن دربارهی موسا و ثمود و ابراهیم هست ، دستاویز کردند. ما گفتیم : این آیهها دربارهی دیگرانست. بودن چنین داستانهایی دلیل آن نیست که از آیههای آشکاری که دربارهی معجزه نیاوردن خود پیغمبر اسلامست چشم پوشیم. دلیل آن نیست که بآنها ارج نگزاریم. بهر حال دوست نداشتیم در این زمینه بسخن بیشتری پردازیم. یک بار آقای فرزانه پرسیده بود : پیغمبر که از دیگران معجزههایی یاد میکرد ولی خود او از معجزه ناتوانی مینمود ، چه پاسخی بمردم میداد و چه شُوَندی بمعجزه داشتن دیگران و نداشتن خود او یاد میکرد؟. گفتیم : در خود قرآن در این باره آیهای هست و چنین میگوید که چون معجزه که به پیغمبران داده شده بود نتیجه نداد و مردم همچنان در گمراهی پافشاردند ، باین پیغمبر معجزه داده نشده. آیهی قرآن اینست : «وَمَا مَنَعَنَا أَن نُّرْسِلَ بِالْآيَاتِ إِلَّا أَن كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ»1.
شما نیک میدانید که ملایان دربارهی برانگیخته یا پیغمبر ، یک رشته باورهای بسیار عامیانه میدارند و آن را برویهی ریشخندآوری انداختهاند. در پندار آنان کسی که جبرئیل بنزدش آمده و پیغمبر شده ، باید بیاید و بمردم آگاهی دهد : «أَيُّهَا النَّاس من پیغمبر شدهام. شما باید بمن ایمان آورید». پیداست که مردم برخی نخواهند پذیرفت ، و آنان که بپذیرند باید ازو معجزهای ـ از زنده گردانیدن مرده یا اژدها ساختن عصا یا آگاهی دادن از ناپیدا[=غیب] ـ بخواهند و او معجزه کند و آنگاهست که مردم باید «ایمان» بیاورند و او را پیغمبر شناسند ، و او آغاز بکار کند و دستورها دهد و دین نوینی بنیاد گزارد. اینست پنداشتههای آنان. اینست آنچه در کتابهاشان نوشتهاند.
در جایی که اینها غلطست ، و غلطتر از همه افسانهی معجزه میباشد. ما بارها از داستان برانگیختگی سخن راندهایم. چیزی سادهایست : بهنگامی که گمراهیها فراوان گردیده و خردها ناتوان شده ، کسی با خواست خدا برخیزد و بگمراهیها پردازد و بیپایی و زیانهای آنها را بازنماید و آمیغهای زندگانی را (تا آنجا که میباید) نشان دهد و خردها را بتکان آورد ، و مردمان چون گفتههای او را راست و کوششهایش را بسود جهان یابند ، با او همآواز گردند و مردانه بیاری برخیزند و بدینسان شاهراهی باز گردد و بنیادی بنام دین (یا هر نامی که بگزارند) پدید آید.2 چیزی که هست ، همهی مردم پاکدرون و درستروان نباشند و ناچاریست که کسانی نیز از در کارشکنی درآیند و دشمنی کنند و پیداست که اینان دیر یا زود نابود گردیده ، از جلو برخیزند.
1ـ سورهی أسراء (17) ، آیهی 59 ـ و
2ـ در این باره بهتر است کتاب «ورجاوندبنیاد» دیده شود.
🔶 نشست چهارم 28
یکی از جُستارهایی که در آن دفتر بگفتگو گزاردهاند و من میخواهم دربارهاش سخنانی رانم ، داستان نتوانستنی (یا بگفتهی آنان : معجزه) است. در این باره سه سات سخنانی نوشتهاند که من نمیدانم چه نامی بآن دهم ، و همین سه سات نمونهی نیکیست که نویسندگان این دفتر چه کسانیند و در برابر ما چه راهی میپیمایند.
داستان این جُستار آنست که ما چون در سال 1316 کتاب «راه رستگاری» را بچاپ رسانیدیم و در آنجا سخن از معنی برانگیختگی رفته و گفته شده بود : «نشان راستگویی یک برانگیخته خود او و کارهای اوست و به نتوانستنی نیاز نیست» ، ملایان این سخن را بهایهوی گزاردند و در همان تبریز در منبرها زباندرازیها کردند. ما ناچار شدیم پاسخ دهیم که آن در خود قرآنست و از بنیادگزار اسلام هر زمان که معجزه خواستهاند نپذیرفته و ناتوانی نموده ، و آیههایی را که در قرآن در این باره هست یادآوری کردیم. آیههایی با آن آشکاری بجای اینکه بپذیرند و بخَستُوند که هزار سال و بیشتر گذشته و آن آیهها را نفهمیدهاند و بما سپاس گزارند که از چنان نافهمی رسوایی بیرونشان آوردهایم ، این بار داستانهایی را که در قرآن دربارهی موسا و ثمود و ابراهیم هست ، دستاویز کردند. ما گفتیم : این آیهها دربارهی دیگرانست. بودن چنین داستانهایی دلیل آن نیست که از آیههای آشکاری که دربارهی معجزه نیاوردن خود پیغمبر اسلامست چشم پوشیم. دلیل آن نیست که بآنها ارج نگزاریم. بهر حال دوست نداشتیم در این زمینه بسخن بیشتری پردازیم. یک بار آقای فرزانه پرسیده بود : پیغمبر که از دیگران معجزههایی یاد میکرد ولی خود او از معجزه ناتوانی مینمود ، چه پاسخی بمردم میداد و چه شُوَندی بمعجزه داشتن دیگران و نداشتن خود او یاد میکرد؟. گفتیم : در خود قرآن در این باره آیهای هست و چنین میگوید که چون معجزه که به پیغمبران داده شده بود نتیجه نداد و مردم همچنان در گمراهی پافشاردند ، باین پیغمبر معجزه داده نشده. آیهی قرآن اینست : «وَمَا مَنَعَنَا أَن نُّرْسِلَ بِالْآيَاتِ إِلَّا أَن كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ»1.
شما نیک میدانید که ملایان دربارهی برانگیخته یا پیغمبر ، یک رشته باورهای بسیار عامیانه میدارند و آن را برویهی ریشخندآوری انداختهاند. در پندار آنان کسی که جبرئیل بنزدش آمده و پیغمبر شده ، باید بیاید و بمردم آگاهی دهد : «أَيُّهَا النَّاس من پیغمبر شدهام. شما باید بمن ایمان آورید». پیداست که مردم برخی نخواهند پذیرفت ، و آنان که بپذیرند باید ازو معجزهای ـ از زنده گردانیدن مرده یا اژدها ساختن عصا یا آگاهی دادن از ناپیدا[=غیب] ـ بخواهند و او معجزه کند و آنگاهست که مردم باید «ایمان» بیاورند و او را پیغمبر شناسند ، و او آغاز بکار کند و دستورها دهد و دین نوینی بنیاد گزارد. اینست پنداشتههای آنان. اینست آنچه در کتابهاشان نوشتهاند.
در جایی که اینها غلطست ، و غلطتر از همه افسانهی معجزه میباشد. ما بارها از داستان برانگیختگی سخن راندهایم. چیزی سادهایست : بهنگامی که گمراهیها فراوان گردیده و خردها ناتوان شده ، کسی با خواست خدا برخیزد و بگمراهیها پردازد و بیپایی و زیانهای آنها را بازنماید و آمیغهای زندگانی را (تا آنجا که میباید) نشان دهد و خردها را بتکان آورد ، و مردمان چون گفتههای او را راست و کوششهایش را بسود جهان یابند ، با او همآواز گردند و مردانه بیاری برخیزند و بدینسان شاهراهی باز گردد و بنیادی بنام دین (یا هر نامی که بگزارند) پدید آید.2 چیزی که هست ، همهی مردم پاکدرون و درستروان نباشند و ناچاریست که کسانی نیز از در کارشکنی درآیند و دشمنی کنند و پیداست که اینان دیر یا زود نابود گردیده ، از جلو برخیزند.
1ـ سورهی أسراء (17) ، آیهی 59 ـ و
2ـ در این باره بهتر است کتاب «ورجاوندبنیاد» دیده شود.
✴️ روزبه یکم دیماه ـ روز پلشتروبی
(بخش دو از دو)
برخي از اينان بهانه آورده چنين ميگويند : «حالا چه هنگام اين كار است؟!.. مردم از گرسنگي ميميرند.[1] اكنون بايد در انديشهي نان بود» ميگويم : چه خوشبهانهاي بدستتان افتاده. چون گرسنگيست بايد از هر كاري دست برداشت؟. بسيار خوب ، بگوييد ببينيم اين گرسنگي از كجا آمده؟!.. آيا از آسمان نباريده؟!.. يا از زمين نروييده؟!.. يا سن و ملخ كشت را نابود گردانيده؟!.. آيا نه آنست كه شما يك تودهي ناتوان و لگدمال ميباشيد و نميتوانيد خواروبار خود را نگه داريد و بخوريد؟!.. آيا اين ناتواني و لگدمالي از كجاست؟!.. نه از همين كتابهاست؟!.. نه از ندانستن معني زندگاني و راه آنست؟!..
ميگويند : «اكنون بايد در انديشهي نان بود». ميگويم : چه انديشه خواهيد كرد؟!.. بگوييد ما نيز بدانيم. آيا جز ناله و فرياد و هايهوي چه كاري خواهيد توانست؟!.. شما آن بيخرداني هستيد كه ناله و فرياد و هايهوي را چارهي دردها ميدانيد و ميخواهيد ما نيز با شما همراه باشيم.
از اين گذشته ، اگر گرسنگيست پس چرا ديگران دست از كار خود برنميدارند؟!.. چرا پياپي ديوان حافظ و سعدي بچاپ رسانيده بدست مردم ميدهند؟!..
🔸چرا در چنين هنگام تنگدستي ، دولت 250000 ريال براي چاپ رباعيات سراپا زهر خيام در بودجه ميگزارد؟!..[2]
پس چرا بدخواهان در كار خود آزاد باشند ولي ما كه برهايي اين تودهي بدبخت ميكوشيم بنام گرسنگي و گراني دست از كار برداريم؟!..
🔸كساني اگر نيك انديشند ، اينان مردانيند سستنهاد و بيپروا و راستي آنست كه بدبختي توده را درنمييابند و در جستجوي چارهاي نميباشند. از بيدردي و پستي ميخواهند چنين كه هستند بسر برند و تكاني بخود ندهند. اينست خرسندي نميدهند كه ما نيز بكوشيم و اين بهانهها را ميآورند.
ما ديديم كه دروغهايي نيز ساخته و پراكنده ميگردانند ، و براي شورانيدن مردم عامي چنين ميگويند : «اينها قرآن را آتش ميزنند». اين دروغ را امسال در تهران و مراغه و در اهواز پراكنده گردانيدند. از اهواز يكي بيدستينه نامهاي فرستاده چنين مينويسد : «ديدم جوانان بكتابخانه ريخته قرآن و مفتاحالجنان ميخرند. پرسيدم براي چيست؟.. گفتند شب جشن كتابسوزان ماست». اين اندازهي فهم يك مرديست كه قرآن را با مفتاحالجنان در يك رديف ميشمارد و چون ميخواهد دروغ بسازد هر دو را به يك رشته ميكشد. يكي نميگويد : اي نافهم قرآن كجا و مفتاحالجنان كجا؟!.. قرآن كتاب آسماني يك پيغمبر بزرگواريست و مفتاحالجنان ساختهي يك آخوند مفتخوار ميباشد. اين دو را چگونه يكي ميشماري؟!..
همين دروغسازي نشان دغلكاري آنهاست. چون پاسخي بگفتههاي ما ندارند و از آنسوي نميخواهند گردن بحقايق گزارند اينست دست بدامن دروغسازي ميزنند.
ما تاكنون صد گفتار نوشته نشان دادهايم كه كدام كتابهاست كه زيانكار ميدانيم و به نابود كردنش ميكوشيم ، و چندي پيش نيز زير عنوان «چه كتابهايي را میسوزانيم؟..» گفتاري در پرچم نوشتيم كه اينك آن را بدانسان كه نوشته شده در پايين ميآوريم :
«چنانكه گفتهايم روز نخست ديماه براي كتابسوزانيست. در آن روز بايد كتابهاي ناپاك و زيانمند را به بخاري انداخته سوزانيد. من ميشنوم كساني اين را براي ما ايراد ميگيرند و چنين ميگويند : «او! اينها كتاب ميسوزانند!» ميگويم : آري ما كتاب ميسوزانيم. ولي كدام كتاب؟..
آن كتابي كه يك شاعرك بيارجي با خدا بيفرهنگيهايي ميكند : «در فابريك خدا بسته شود».
آن كتابي كه يك جوان بدنامي بآفرينش خرده ميگيرد : «خلقت من از ازل يك وصلهي ناجور بود».
آن كتابي كه يك شاعرك ياوهگوي مفتخواري دستگاه باين بزرگي و آراستگي را نميپسندد :
«جهان و هرچه در او هست هيچ در هيچست».
آن كتابي كه يك مرد ناپاكي بديگران درس ناپاكي ميدهد : «در ايام جواني چنانكه افتد و داني با نوجوان پسري سري و سرّي داشتم..».
آن كتابي كه عربيهاي مغلوط ميبافد و آن را بخداي آفريدگار نسبت ميدهد : «و كان من عند ربك منزولا».
آن كتابي كه يك پدر درمانده به يك پسر درمانده نامه مينويسد و با صد بيشرمي چنين عنوان ميكند : «كتاب من الله العزيز الحكيم الي الله الحميد المجيد».
آن كتابي كه بخدا دروغ بسته بمردم ياد ميدهد در بيماري دعا بخوانند : «و من كان به صداع فليقراء هذا الدعاء». اينگونه كتابهاي ناپاك و مانندهاي اينهاست كه آتش ميزنيم و نابود ميگردانيم. نافهم آن كساني كه بما ايراد ميگيرند».
شگفتتر آنكه آقاي اهوازي مينويسد : جوانان كتاب ميخريدند كه ببرند و بسوزانند.
(بخش دو از دو)
برخي از اينان بهانه آورده چنين ميگويند : «حالا چه هنگام اين كار است؟!.. مردم از گرسنگي ميميرند.[1] اكنون بايد در انديشهي نان بود» ميگويم : چه خوشبهانهاي بدستتان افتاده. چون گرسنگيست بايد از هر كاري دست برداشت؟. بسيار خوب ، بگوييد ببينيم اين گرسنگي از كجا آمده؟!.. آيا از آسمان نباريده؟!.. يا از زمين نروييده؟!.. يا سن و ملخ كشت را نابود گردانيده؟!.. آيا نه آنست كه شما يك تودهي ناتوان و لگدمال ميباشيد و نميتوانيد خواروبار خود را نگه داريد و بخوريد؟!.. آيا اين ناتواني و لگدمالي از كجاست؟!.. نه از همين كتابهاست؟!.. نه از ندانستن معني زندگاني و راه آنست؟!..
ميگويند : «اكنون بايد در انديشهي نان بود». ميگويم : چه انديشه خواهيد كرد؟!.. بگوييد ما نيز بدانيم. آيا جز ناله و فرياد و هايهوي چه كاري خواهيد توانست؟!.. شما آن بيخرداني هستيد كه ناله و فرياد و هايهوي را چارهي دردها ميدانيد و ميخواهيد ما نيز با شما همراه باشيم.
از اين گذشته ، اگر گرسنگيست پس چرا ديگران دست از كار خود برنميدارند؟!.. چرا پياپي ديوان حافظ و سعدي بچاپ رسانيده بدست مردم ميدهند؟!..
🔸چرا در چنين هنگام تنگدستي ، دولت 250000 ريال براي چاپ رباعيات سراپا زهر خيام در بودجه ميگزارد؟!..[2]
پس چرا بدخواهان در كار خود آزاد باشند ولي ما كه برهايي اين تودهي بدبخت ميكوشيم بنام گرسنگي و گراني دست از كار برداريم؟!..
🔸كساني اگر نيك انديشند ، اينان مردانيند سستنهاد و بيپروا و راستي آنست كه بدبختي توده را درنمييابند و در جستجوي چارهاي نميباشند. از بيدردي و پستي ميخواهند چنين كه هستند بسر برند و تكاني بخود ندهند. اينست خرسندي نميدهند كه ما نيز بكوشيم و اين بهانهها را ميآورند.
ما ديديم كه دروغهايي نيز ساخته و پراكنده ميگردانند ، و براي شورانيدن مردم عامي چنين ميگويند : «اينها قرآن را آتش ميزنند». اين دروغ را امسال در تهران و مراغه و در اهواز پراكنده گردانيدند. از اهواز يكي بيدستينه نامهاي فرستاده چنين مينويسد : «ديدم جوانان بكتابخانه ريخته قرآن و مفتاحالجنان ميخرند. پرسيدم براي چيست؟.. گفتند شب جشن كتابسوزان ماست». اين اندازهي فهم يك مرديست كه قرآن را با مفتاحالجنان در يك رديف ميشمارد و چون ميخواهد دروغ بسازد هر دو را به يك رشته ميكشد. يكي نميگويد : اي نافهم قرآن كجا و مفتاحالجنان كجا؟!.. قرآن كتاب آسماني يك پيغمبر بزرگواريست و مفتاحالجنان ساختهي يك آخوند مفتخوار ميباشد. اين دو را چگونه يكي ميشماري؟!..
همين دروغسازي نشان دغلكاري آنهاست. چون پاسخي بگفتههاي ما ندارند و از آنسوي نميخواهند گردن بحقايق گزارند اينست دست بدامن دروغسازي ميزنند.
ما تاكنون صد گفتار نوشته نشان دادهايم كه كدام كتابهاست كه زيانكار ميدانيم و به نابود كردنش ميكوشيم ، و چندي پيش نيز زير عنوان «چه كتابهايي را میسوزانيم؟..» گفتاري در پرچم نوشتيم كه اينك آن را بدانسان كه نوشته شده در پايين ميآوريم :
«چنانكه گفتهايم روز نخست ديماه براي كتابسوزانيست. در آن روز بايد كتابهاي ناپاك و زيانمند را به بخاري انداخته سوزانيد. من ميشنوم كساني اين را براي ما ايراد ميگيرند و چنين ميگويند : «او! اينها كتاب ميسوزانند!» ميگويم : آري ما كتاب ميسوزانيم. ولي كدام كتاب؟..
آن كتابي كه يك شاعرك بيارجي با خدا بيفرهنگيهايي ميكند : «در فابريك خدا بسته شود».
آن كتابي كه يك جوان بدنامي بآفرينش خرده ميگيرد : «خلقت من از ازل يك وصلهي ناجور بود».
آن كتابي كه يك شاعرك ياوهگوي مفتخواري دستگاه باين بزرگي و آراستگي را نميپسندد :
«جهان و هرچه در او هست هيچ در هيچست».
آن كتابي كه يك مرد ناپاكي بديگران درس ناپاكي ميدهد : «در ايام جواني چنانكه افتد و داني با نوجوان پسري سري و سرّي داشتم..».
آن كتابي كه عربيهاي مغلوط ميبافد و آن را بخداي آفريدگار نسبت ميدهد : «و كان من عند ربك منزولا».
آن كتابي كه يك پدر درمانده به يك پسر درمانده نامه مينويسد و با صد بيشرمي چنين عنوان ميكند : «كتاب من الله العزيز الحكيم الي الله الحميد المجيد».
آن كتابي كه بخدا دروغ بسته بمردم ياد ميدهد در بيماري دعا بخوانند : «و من كان به صداع فليقراء هذا الدعاء». اينگونه كتابهاي ناپاك و مانندهاي اينهاست كه آتش ميزنيم و نابود ميگردانيم. نافهم آن كساني كه بما ايراد ميگيرند».
شگفتتر آنكه آقاي اهوازي مينويسد : جوانان كتاب ميخريدند كه ببرند و بسوزانند.
🔸ما اگر اين كار را كنيم كه بنويسندگان كتابهاي زيانمند و بچاپكنندگان آنها كمك رساندهايم. ما خواستمان اينست كه آنان را از نوشتن و چاپ كردن اينگونه كتابها بازداريم و راهمان اينست كه هر كسي كه از اينگونه كتابها در خانهي خود دارد بآتش بكشد و ديگران را نيز باين كار وادارد ، نه آنكه از كتابفروش خرد ، و بالاتر از اين آنست كه جوانان كتابهاي رُمان و شعر كه خود پرداختهاند بيارند و پاكدلانه بآتش اندازند و از آن كار بيهوده بازگرديده نيروهاي خدادادي خود را در چيزهاي سودمند بكار اندازند.
به هر حال اين جشن از چند سال باز در تهران در خانهي دارندهي پرچم گرفته ميشد. ليكن امسال در شهرهاي ديگري ـ از مراغه و تبريز و اهواز و لار و كاشمر ـ نيز گرفته شد. در تبريز آقاي مسعود مقدم و همراهانش گرفتند. در مراغه آقاي ضياء مقدم در خانهي خود جشن باشكوهي برپا گردانيد. در كاشمر آقايان مهندس شريعت و ثقفي بآن برخاستند. در لار آقاي آگاه و همراهانش بآن پرداختند. در اهواز باشكوهتر از همه جا بود و چنانكه فهرست فرستادهاند 188 كتاب زيانمند را سوزانيده و يا به كارون انداختهاند.
يك چيز بهتر آنكه چند تني از جوانان شعرهاي خود و يا رُماني كه نوشته بودند آورده نابود گردانيدهاند. دانستنيتر آنكه درميان اين يكصدوهشتادوهشت كتاب كه فهرستش فرستاده شده «مفتاحالجنان» نيست (در جايي كه ما آن را درخورِ سوزاندن ميشناسيم) و اين دليلست كه آن نوشتهي آقاي اهوازي جز دروغ بيشرمانه نبوده.
در تهران گذشته از خانهي دارندهي پرچم ، خانوادهي پِسيان در شميران جشن برپا كردند و دختران درسخوانده و بافهم آن خاندان هرچه كتابهاي رمان اندوخته بودند با يك ديوان حافظ بآتش كشيدند.
(پرچم نیمهماهه شمارهی یکم ، یکم دیماه و داستانش)
[1] : در سال 1321 ، يك سال پس از درآمدن متفقين به ايران ، خواربار بويژه گندم كمياب گرديد چنانكه دولت دست بكار پخت و فروش «نان سيلو» كه نان پستي بود گرديد تا مرهمي بزخم گرسنگي تنگدستان و بيچيزان باشد. در ماههاي پاييز آن سال اين موضوع سختي بيشتر يافت و گرسنگي ملموسترين گرفتاري گرديد. سپس در 17 آذر آشوبي در تهران در پردهي كميابي نان براه انداختند تا بدولت قوامالسلطنه ضرب شستي نشان دهند. بدستور حكومتنظامي همهي روزنامهها بازداشت شد كه پرچم نيز يكي از آنها بود. دو هفته پس از اين نيز داستان يكم ديماه پيش آمد كه شرح آن را خواهيد خواند.
بهانهي گرسنگي و کمیابی نان را پيش كشيدن در همان روزهاست. ـ و
[2] : براي آنكه بدانيم اين پول چه ارزشي در آن روزها داشته بايد دانست كه ماهانهی كارمندان شصت ، هفتاد تومان و ازآنِ آموزگاران صد تومان بوده. ليكن آنچه اين بدخواهيهاي وزارت فرهنگ را بهتر آشكار ميسازد آنست كه اين در زماني رخ ميدهد كه دولت از تنگدستي بچاپ بيحساب اسكناس دست يازيده بدينسان بگراني و سختي زندگاني مردم بسيار افزوده بود.
آن روز وزارت فرهنگ يكي از لانههاي بدخواهي بود و اينگونه كتابها را براي دامن زدن بهياهوي «ادبيات» چاپ ميكرد ولي سپس فريبخوردگان نيز خود بچاپ آنها پرداختند و بدينسان از بودجهي بدخواهيهاي دولت كاستند. ـ و
به هر حال اين جشن از چند سال باز در تهران در خانهي دارندهي پرچم گرفته ميشد. ليكن امسال در شهرهاي ديگري ـ از مراغه و تبريز و اهواز و لار و كاشمر ـ نيز گرفته شد. در تبريز آقاي مسعود مقدم و همراهانش گرفتند. در مراغه آقاي ضياء مقدم در خانهي خود جشن باشكوهي برپا گردانيد. در كاشمر آقايان مهندس شريعت و ثقفي بآن برخاستند. در لار آقاي آگاه و همراهانش بآن پرداختند. در اهواز باشكوهتر از همه جا بود و چنانكه فهرست فرستادهاند 188 كتاب زيانمند را سوزانيده و يا به كارون انداختهاند.
يك چيز بهتر آنكه چند تني از جوانان شعرهاي خود و يا رُماني كه نوشته بودند آورده نابود گردانيدهاند. دانستنيتر آنكه درميان اين يكصدوهشتادوهشت كتاب كه فهرستش فرستاده شده «مفتاحالجنان» نيست (در جايي كه ما آن را درخورِ سوزاندن ميشناسيم) و اين دليلست كه آن نوشتهي آقاي اهوازي جز دروغ بيشرمانه نبوده.
در تهران گذشته از خانهي دارندهي پرچم ، خانوادهي پِسيان در شميران جشن برپا كردند و دختران درسخوانده و بافهم آن خاندان هرچه كتابهاي رمان اندوخته بودند با يك ديوان حافظ بآتش كشيدند.
(پرچم نیمهماهه شمارهی یکم ، یکم دیماه و داستانش)
[1] : در سال 1321 ، يك سال پس از درآمدن متفقين به ايران ، خواربار بويژه گندم كمياب گرديد چنانكه دولت دست بكار پخت و فروش «نان سيلو» كه نان پستي بود گرديد تا مرهمي بزخم گرسنگي تنگدستان و بيچيزان باشد. در ماههاي پاييز آن سال اين موضوع سختي بيشتر يافت و گرسنگي ملموسترين گرفتاري گرديد. سپس در 17 آذر آشوبي در تهران در پردهي كميابي نان براه انداختند تا بدولت قوامالسلطنه ضرب شستي نشان دهند. بدستور حكومتنظامي همهي روزنامهها بازداشت شد كه پرچم نيز يكي از آنها بود. دو هفته پس از اين نيز داستان يكم ديماه پيش آمد كه شرح آن را خواهيد خواند.
بهانهي گرسنگي و کمیابی نان را پيش كشيدن در همان روزهاست. ـ و
[2] : براي آنكه بدانيم اين پول چه ارزشي در آن روزها داشته بايد دانست كه ماهانهی كارمندان شصت ، هفتاد تومان و ازآنِ آموزگاران صد تومان بوده. ليكن آنچه اين بدخواهيهاي وزارت فرهنگ را بهتر آشكار ميسازد آنست كه اين در زماني رخ ميدهد كه دولت از تنگدستي بچاپ بيحساب اسكناس دست يازيده بدينسان بگراني و سختي زندگاني مردم بسيار افزوده بود.
آن روز وزارت فرهنگ يكي از لانههاي بدخواهي بود و اينگونه كتابها را براي دامن زدن بهياهوي «ادبيات» چاپ ميكرد ولي سپس فريبخوردگان نيز خود بچاپ آنها پرداختند و بدينسان از بودجهي بدخواهيهاي دولت كاستند. ـ و
✴️ زبان ایرانی 59
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان
«آبنما» همان سراب است
در گفتاري كه زير عنوان «رهبر» ، كسي بنام برقعي در پيمان نوشته در يك جا «آبنما» بكار برده كه در پابرگی كسروي این زَند (شرح) را آورده :
مقصود نويسندهي دانشمند از «آبنما» سراب است. ولي بهتر بود خود همان كلمه را بكار ميبردند زيرا «سراب» اگرچه در عربي معروفست و در قرآن نيز آمده : «كَسَرَابٍ بِقِيعةٍ يَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ مَاءً». ولي بايد دانست كه اصل كلمه «شوراب» است و از اينجا بايد آن را فارسي دانست و در نگارشهاي فارسي بيترديد بكار برد. همچنين ميتوان اصل كلمه را كه «شوراب» باشد بكار برد. چيزي كه هست چون شوراب كنون را باين معني معروف نيست و معناي ديگري از آن فهميده ميشود (آب شور) از اينجا بكار بردن سراب ايمنتر خواهد بود. فارسي هرچه از عربي پرهيز جويد و كلمههاي عربي را بيرون كند باز اثرهايي از آن بازخواهد ماند. يكي از آن اثرها هم اين كلمهي سراب باشد.
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان
«آبنما» همان سراب است
در گفتاري كه زير عنوان «رهبر» ، كسي بنام برقعي در پيمان نوشته در يك جا «آبنما» بكار برده كه در پابرگی كسروي این زَند (شرح) را آورده :
مقصود نويسندهي دانشمند از «آبنما» سراب است. ولي بهتر بود خود همان كلمه را بكار ميبردند زيرا «سراب» اگرچه در عربي معروفست و در قرآن نيز آمده : «كَسَرَابٍ بِقِيعةٍ يَحْسَبُهُ الظَّمْآنُ مَاءً». ولي بايد دانست كه اصل كلمه «شوراب» است و از اينجا بايد آن را فارسي دانست و در نگارشهاي فارسي بيترديد بكار برد. همچنين ميتوان اصل كلمه را كه «شوراب» باشد بكار برد. چيزي كه هست چون شوراب كنون را باين معني معروف نيست و معناي ديگري از آن فهميده ميشود (آب شور) از اينجا بكار بردن سراب ايمنتر خواهد بود. فارسي هرچه از عربي پرهيز جويد و كلمههاي عربي را بيرون كند باز اثرهايي از آن بازخواهد ماند. يكي از آن اثرها هم اين كلمهي سراب باشد.
✴️ در پاسخ بدخواهان
🔶 نشست چهارم 29
اینست داستان برخاستن یک برانگیخته و چگونگی کار او ، و آنچه هیچگاه نیاز نیفتد «معجزه» است. چنانکه بارها گفتهایم ، داستان معجزه جز از اندیشههای خام نتراویده. کسی که برخاسته اگر سخنانش خردپذیر و رفتارش بیایراد است ، خردمندان و پاکدرونان بسوی او خواهند گرایید و بیاوریش خواهند کوشید و نیازی بمعجزه آوردن نیست. اگر سخنانش خردپذیر یا رفتارش بیایراد نیست ، هیچ خردمندی باو نخواهد گرایید اگرچه سد معجزه بیاورد.
برای مثل میگویم : سید باب که کالایش جز مناجاتبافیهای غلط نبوده ، اگر معجزهای هم آورده بودی آیا شما توانستیدی بپاس معجزه ، او را برانگیختهی خدا شناسید و بآن عربیهای غلط و پوچ ارجی گزارید؟!. هویداست که نتوانستیدی. از آنسوی اکنون از زمان زردشت بیش از سههزار سال میگذرد و ما چون سخنان او را خردپذیر و کوششهایش را بسود جهان میبینیم ، برانگیختهی خدایش میخوانیم بیآنکه معجزهای ازو دیده یا شنیده باشیم. همین اکنون در ایران درویشان و علیاللهیان بدرون آتش میروند و شمشیر بشکم خود فرومیبرند و از اینگونه کارهای معجزنما بسیار میکنند. آیا ما توانیم بشُوَند این کارهاشان بآنان گراییم و بسخنانشان که از خرد دور است ، گوش دهیم و بپذیریم؟!.
دوباره میگویم : آنچه بسیار پرتست ، داستان معجزه است. گذشته از آنکه اینگونه کارها بیرون از آیین خداست و هیچگاه نتواند بود (که خود جُستار دیگریست و شما میدانید که ما در آن باره سخنان بسیار راندهایم).
ولی چنانکه از قرآن پیداست هنگامی که پیغمبر اسلام برخاسته بوده جهودان و ترسایان که در عربستان فراوان میبودند ، بعربها میگفتهاند : «پیغمبران ما معجزه داشتهاند. پس چرا این معجزه نمیکند؟!. چرا نشانه از خدا نمیآورد؟!». و بدخواهان همان را دستاویز ساخته پیاپی بنزد آن مرد بزرگ آمده ، آن ایراد را بزبان میآوردهاند. اینست ما میبینیم در قرآن بارها در این باره پاسخ داده شده.
مثلاً در یک جا میگوید : «وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِّن رَّبِّهِ إِنَّمَا أَنتَ مُنذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ»1. در جای دیگری باز میگوید : «وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِّن رَّبِّهِ قُلْ إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنَابَ»2 در جای دیگری میگوید : «وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِن جَاءَتْهُمْ آيَةٌ لَّيُؤْمِنُنَّ بِهَا قُلْ إِنَّمَا الْآيَاتُ عِندَ اللَّهِ.»3 باز در جای دیگری میگوید : «وَقَالُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَاتٌ مِّن رَّبِّهِ قُلْ إِنَّمَا الْآيَاتُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِيرٌ مُّبِينٌ»4. در جای دیگری میبینیم آمده چند چیز را با نام و نشان خواسته و آشکاره گفتهاند تا یکی از اینها را نکنی ما تو را راستگو نخواهیم شناخت ، و میبینیم باز پیغمبر نپذیرفته و پاسخ داده که من نتوانم : «وَقَالُوا لَن نُّؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْأَرْضِ يَنبُوعًا أَوْ تَكُونَ لَكَ جَنَّةٌ مِّن نَّخِيلٍ وَعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْأَنْهَارَ خِلَالَهَا تَفْجِيرًا أَوْ تُسْقِطَ السَّمَاءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا أَوْ تَأْتِيَ بِاللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ قَبِيلًا أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِّن زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَى فِي السَّمَاءِ وَلَن نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَابًا نَّقْرَؤُهُ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّي هَلْ كُنتُ إِلَّا بَشَرًا رَّسُولًا»5
1ـ بیدینان میگویند چرا نشانی از سوی خدا باو فرود نیامده در حالی که تو ترساننده میباشی و برای هر گروهی راهنمایندهای میباشد. [سورهی رعد (13) ، آیهی 7]
2ـ بیدینان میگویند چرا نشانی از سوی خدا باو فرود نیامده. بگو خدا هر که را خواست گمراه گرداند و هر که باو بازگردد راه نماید. [سورهی رعد (13) ، آیهی 27]
3 ـ سوگندهای سختی خوردند که اگر نشانههایی بیاید بآنها خواهند گروید. بگو نشانهها نزد خداست. [سورهی انعام (6) ، آیهی 109]
4ـ بیدینان گفتند چرا نشانهها باو فرونمیآید. بگو نشانه نزد خداست و من یک ترسانندهام. [سورهی عنکبوت (29) ، آیهی 50]
5ـ گفتند بتو نخواهیم گروید مگر از زمین چشمهای بشکافی ، یا ترا باغی از درختهای خرما و موهای انگور باشد و جویها از میان آن بشکافی ، یا آسمان را تکه تکه بسر ما فروبیاوری ، یا خدا و فرشتگان را بنزد ما آوری ، یا ترا خانهای از زر باشد ، یا بآسمان بالا روی و کتابی برای ما بیاوری که بخوانیم. بگو شگفتا مگر بیش از فرستادهای میباشم که از آدمیانم؟! [سورهی أسراء (17) ، آیههای 90 تا 93]
🔶 نشست چهارم 29
اینست داستان برخاستن یک برانگیخته و چگونگی کار او ، و آنچه هیچگاه نیاز نیفتد «معجزه» است. چنانکه بارها گفتهایم ، داستان معجزه جز از اندیشههای خام نتراویده. کسی که برخاسته اگر سخنانش خردپذیر و رفتارش بیایراد است ، خردمندان و پاکدرونان بسوی او خواهند گرایید و بیاوریش خواهند کوشید و نیازی بمعجزه آوردن نیست. اگر سخنانش خردپذیر یا رفتارش بیایراد نیست ، هیچ خردمندی باو نخواهد گرایید اگرچه سد معجزه بیاورد.
برای مثل میگویم : سید باب که کالایش جز مناجاتبافیهای غلط نبوده ، اگر معجزهای هم آورده بودی آیا شما توانستیدی بپاس معجزه ، او را برانگیختهی خدا شناسید و بآن عربیهای غلط و پوچ ارجی گزارید؟!. هویداست که نتوانستیدی. از آنسوی اکنون از زمان زردشت بیش از سههزار سال میگذرد و ما چون سخنان او را خردپذیر و کوششهایش را بسود جهان میبینیم ، برانگیختهی خدایش میخوانیم بیآنکه معجزهای ازو دیده یا شنیده باشیم. همین اکنون در ایران درویشان و علیاللهیان بدرون آتش میروند و شمشیر بشکم خود فرومیبرند و از اینگونه کارهای معجزنما بسیار میکنند. آیا ما توانیم بشُوَند این کارهاشان بآنان گراییم و بسخنانشان که از خرد دور است ، گوش دهیم و بپذیریم؟!.
دوباره میگویم : آنچه بسیار پرتست ، داستان معجزه است. گذشته از آنکه اینگونه کارها بیرون از آیین خداست و هیچگاه نتواند بود (که خود جُستار دیگریست و شما میدانید که ما در آن باره سخنان بسیار راندهایم).
ولی چنانکه از قرآن پیداست هنگامی که پیغمبر اسلام برخاسته بوده جهودان و ترسایان که در عربستان فراوان میبودند ، بعربها میگفتهاند : «پیغمبران ما معجزه داشتهاند. پس چرا این معجزه نمیکند؟!. چرا نشانه از خدا نمیآورد؟!». و بدخواهان همان را دستاویز ساخته پیاپی بنزد آن مرد بزرگ آمده ، آن ایراد را بزبان میآوردهاند. اینست ما میبینیم در قرآن بارها در این باره پاسخ داده شده.
مثلاً در یک جا میگوید : «وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِّن رَّبِّهِ إِنَّمَا أَنتَ مُنذِرٌ وَلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ»1. در جای دیگری باز میگوید : «وَيَقُولُ الَّذِينَ كَفَرُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَةٌ مِّن رَّبِّهِ قُلْ إِنَّ اللَّهَ يُضِلُّ مَن يَشَاءُ وَيَهْدِي إِلَيْهِ مَنْ أَنَابَ»2 در جای دیگری میگوید : «وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِن جَاءَتْهُمْ آيَةٌ لَّيُؤْمِنُنَّ بِهَا قُلْ إِنَّمَا الْآيَاتُ عِندَ اللَّهِ.»3 باز در جای دیگری میگوید : «وَقَالُوا لَوْلَا أُنزِلَ عَلَيْهِ آيَاتٌ مِّن رَّبِّهِ قُلْ إِنَّمَا الْآيَاتُ عِندَ اللَّهِ وَإِنَّمَا أَنَا نَذِيرٌ مُّبِينٌ»4. در جای دیگری میبینیم آمده چند چیز را با نام و نشان خواسته و آشکاره گفتهاند تا یکی از اینها را نکنی ما تو را راستگو نخواهیم شناخت ، و میبینیم باز پیغمبر نپذیرفته و پاسخ داده که من نتوانم : «وَقَالُوا لَن نُّؤْمِنَ لَكَ حَتَّى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْأَرْضِ يَنبُوعًا أَوْ تَكُونَ لَكَ جَنَّةٌ مِّن نَّخِيلٍ وَعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْأَنْهَارَ خِلَالَهَا تَفْجِيرًا أَوْ تُسْقِطَ السَّمَاءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا أَوْ تَأْتِيَ بِاللَّهِ وَالْمَلَائِكَةِ قَبِيلًا أَوْ يَكُونَ لَكَ بَيْتٌ مِّن زُخْرُفٍ أَوْ تَرْقَى فِي السَّمَاءِ وَلَن نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتَّى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتَابًا نَّقْرَؤُهُ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّي هَلْ كُنتُ إِلَّا بَشَرًا رَّسُولًا»5
1ـ بیدینان میگویند چرا نشانی از سوی خدا باو فرود نیامده در حالی که تو ترساننده میباشی و برای هر گروهی راهنمایندهای میباشد. [سورهی رعد (13) ، آیهی 7]
2ـ بیدینان میگویند چرا نشانی از سوی خدا باو فرود نیامده. بگو خدا هر که را خواست گمراه گرداند و هر که باو بازگردد راه نماید. [سورهی رعد (13) ، آیهی 27]
3 ـ سوگندهای سختی خوردند که اگر نشانههایی بیاید بآنها خواهند گروید. بگو نشانهها نزد خداست. [سورهی انعام (6) ، آیهی 109]
4ـ بیدینان گفتند چرا نشانهها باو فرونمیآید. بگو نشانه نزد خداست و من یک ترسانندهام. [سورهی عنکبوت (29) ، آیهی 50]
5ـ گفتند بتو نخواهیم گروید مگر از زمین چشمهای بشکافی ، یا ترا باغی از درختهای خرما و موهای انگور باشد و جویها از میان آن بشکافی ، یا آسمان را تکه تکه بسر ما فروبیاوری ، یا خدا و فرشتگان را بنزد ما آوری ، یا ترا خانهای از زر باشد ، یا بآسمان بالا روی و کتابی برای ما بیاوری که بخوانیم. بگو شگفتا مگر بیش از فرستادهای میباشم که از آدمیانم؟! [سورهی أسراء (17) ، آیههای 90 تا 93]
✴️ زبان ایرانی 60
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان
(9)
موضوع زبان اسپرانتو كه ميتوان زبان جهانيانش ناميد چيست و آيا اين زبان آن طوري كه منظور است با چه وسايلي ممكن است انتشار يابد و براي ايران و شرق اين موضوع سودمند است يا زيانآور؟
مرند ـ غلامحسين حقاني (اسكوئي)
اين موضوع را شايد از پنج و شش قرن پيش دريافتهاند كه جهان بيك زبان دوم نياز دارد كه مردمان همگي آن را ياد گيرند و كساني كه زبان پدريشان يكي نيست بدستياري اين زبان باهم گفتگو كنند. مثلاً امروز ما اگر بخواهيم گردشي در آسيا بكنيم و به هر كجا كه رسيديم با مردم آنجا آميزش و گفتگو نماييم و از كار و بار آنان آگاهي يابيم ناگزيريم ده زبان بيشتر را از تركي و عربي و ارمني و عبري و ژاپني و چيني و مغولي و زبانهاي گوناگون هندي ياد بگيريم وگرنه از مقصود بازخواهيم ماند. ولي اگر يك زبان دومي در آسيا رواج داشت كه همهي مردم گذشته از زبان مادري خود آن را ياد ميگرفتند ما از رنج توانفرساي ياد گرفتن زبانهاي گوناگون آسوده ميشديم.
از اين جهت است كه از قرن گذشته كساني در اروپا باين انديشه برخاستهاند كه يك زباني را زبان دوم اروپا يا جهان گردانند و براي اين كار ناگزير شدهاند يك زباني از پيش خود پديد آورند. زيرا زبانهاي امروزي چون هر يكي ازآنِ يك مردم ميباشد در سايهي كينهبازيها كه مردمان با يكديگر دارند هرگز رضايت نخواهند داد كه يكي از آن زبانها در سراسر جهان رواج گيرد. وانگاه زبانهاي امروزه بسيار دشوار است كه براي يادگرفتن آسانترين آنها دو سال زمان دربايست است. ولي اگر زباني اختراع نماييم از يكسوي از كينه و تعصب مردمان بركنار خواهد بود و از سوي ديگر ميتوان زباني را اختراع نمود كه دو ماه بلكه كمتر ياد گرفته شود. باين جهت در اروپا تاكنون زبانهاي بيشماري اختراع شده كه يكي از آنها اسپرانتوست.
اسپرانتو چندان آسانست كه ميتوان آن را در چند روز ياد گرفت. ولي پيشرفت آن بتازگيها كم شده و بلكه ميتوان گفت كه كمكم فراموش گرديده از ميان ميرود. بويژه با گرفتاري امروزي اروپا.
به هر حال اسپرانتو زبان دوم براي اروپاييان بوده. در شرق ما بايد زبان ديگري را براي اين مقصود برگزينيم. و ما چون ميخواهيم ايران جنبشي كرده راهنماي سراسر آسيا شود و كشورهاي شرق را از اروپاييگري و ديگر آلودگيها آزاد گرداند از اين جهت بياري خدا زبان فارسي در سراسر آسيا پراكنده خواهد بود و چون تا آنجا كه ما ميدانيم آسانترين زبان ميباشد اينست كه هيچ مانعي از اينكه زبان دوم آسيا باشد ندارد. از اين جهت ما نيازي بزبان اسپرانتو نداريم. همچنين نيازي بساختن يك زبان نوين نيست. بلكه بايد بكوشيم و ايران را راهنماي آسيا گردانيم و آن زمان ناگزير فارسي زبان دوم شرق خواهد گرديد.
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان
(9)
موضوع زبان اسپرانتو كه ميتوان زبان جهانيانش ناميد چيست و آيا اين زبان آن طوري كه منظور است با چه وسايلي ممكن است انتشار يابد و براي ايران و شرق اين موضوع سودمند است يا زيانآور؟
مرند ـ غلامحسين حقاني (اسكوئي)
اين موضوع را شايد از پنج و شش قرن پيش دريافتهاند كه جهان بيك زبان دوم نياز دارد كه مردمان همگي آن را ياد گيرند و كساني كه زبان پدريشان يكي نيست بدستياري اين زبان باهم گفتگو كنند. مثلاً امروز ما اگر بخواهيم گردشي در آسيا بكنيم و به هر كجا كه رسيديم با مردم آنجا آميزش و گفتگو نماييم و از كار و بار آنان آگاهي يابيم ناگزيريم ده زبان بيشتر را از تركي و عربي و ارمني و عبري و ژاپني و چيني و مغولي و زبانهاي گوناگون هندي ياد بگيريم وگرنه از مقصود بازخواهيم ماند. ولي اگر يك زبان دومي در آسيا رواج داشت كه همهي مردم گذشته از زبان مادري خود آن را ياد ميگرفتند ما از رنج توانفرساي ياد گرفتن زبانهاي گوناگون آسوده ميشديم.
از اين جهت است كه از قرن گذشته كساني در اروپا باين انديشه برخاستهاند كه يك زباني را زبان دوم اروپا يا جهان گردانند و براي اين كار ناگزير شدهاند يك زباني از پيش خود پديد آورند. زيرا زبانهاي امروزي چون هر يكي ازآنِ يك مردم ميباشد در سايهي كينهبازيها كه مردمان با يكديگر دارند هرگز رضايت نخواهند داد كه يكي از آن زبانها در سراسر جهان رواج گيرد. وانگاه زبانهاي امروزه بسيار دشوار است كه براي يادگرفتن آسانترين آنها دو سال زمان دربايست است. ولي اگر زباني اختراع نماييم از يكسوي از كينه و تعصب مردمان بركنار خواهد بود و از سوي ديگر ميتوان زباني را اختراع نمود كه دو ماه بلكه كمتر ياد گرفته شود. باين جهت در اروپا تاكنون زبانهاي بيشماري اختراع شده كه يكي از آنها اسپرانتوست.
اسپرانتو چندان آسانست كه ميتوان آن را در چند روز ياد گرفت. ولي پيشرفت آن بتازگيها كم شده و بلكه ميتوان گفت كه كمكم فراموش گرديده از ميان ميرود. بويژه با گرفتاري امروزي اروپا.
به هر حال اسپرانتو زبان دوم براي اروپاييان بوده. در شرق ما بايد زبان ديگري را براي اين مقصود برگزينيم. و ما چون ميخواهيم ايران جنبشي كرده راهنماي سراسر آسيا شود و كشورهاي شرق را از اروپاييگري و ديگر آلودگيها آزاد گرداند از اين جهت بياري خدا زبان فارسي در سراسر آسيا پراكنده خواهد بود و چون تا آنجا كه ما ميدانيم آسانترين زبان ميباشد اينست كه هيچ مانعي از اينكه زبان دوم آسيا باشد ندارد. از اين جهت ما نيازي بزبان اسپرانتو نداريم. همچنين نيازي بساختن يك زبان نوين نيست. بلكه بايد بكوشيم و ايران را راهنماي آسيا گردانيم و آن زمان ناگزير فارسي زبان دوم شرق خواهد گرديد.
haqãyeqe zendegi-kãrhã o piwehã 2.pdf
277.5 KB
«حقایق زندگی ـ کارها و پیشهها -2» عنوان هفتمین دسته از گفتارهای پرچم روزانه است که در این فایل یکجا گرد آوردهایم.
Jonbewe ketãbsuzãn 98.pdf
104.6 KB
جنبش کتابسوزان ـ سخنی کوتاه در پیرامون آن ـ سال 98
✴️ در پاسخ بدخواهان
🔶 نشست چهارم 30
چنانکه میبینید در همه جا آشکاره از معجزه نشان دادن ، بیزاری میجوید و در هیچ جا نمیگوید : «ندیدید فلان هنگام فلان معجزه را آوردم؟!». نمیگوید : «اینها را که شما میخواهید من نیاورم. ولی فلان معجزهی دیگر را آورم».
چون بدخواهان ایراد گرفته میگفتند : «پس چرا بگذشتگان معجزه داده شده بود و تنها بتو داده نشده؟» چنانکه گفتیم بآن هم پاسخ داده میگفت : «چون معجزهها که بدیگران داده شده بود مردم نپذیرفتند ، بمن داده نشده».
جایی دیگر پاسخی دیگر داده میگوید : «آیا این کتابی که من آوردهام و این سخنانی که برای رهانیدن شما از گمراهی و رسانیدن برستگاری میگویم بس نیست که شما نشان دیگری خواهید؟!». آیه اینست : «أَوَلَمْ يَكْفِهِمْ أَنَّا أَنزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ يُتْلَى عَلَيْهِمْ»1 این پاسخ بسیار بجا بوده و خود همانست که ما گفتیم. نشان راستگویی یک برانگیخته هم خود او و سخنان اوست. آخر کسی که برخاسته و میگفت : «این بتهایی که خود تراشیدهاید چگونه بآنها میپرستید؟!» ، یا از اینگونه راهنماییها که همه بسود مردم میبود ، جا میداشت که کسانی با او از راه ایستادگی پیش آیند و بیخردیهای خود را پیش کشیده از وی کارهای بیرون از آیین سپهر خواهند؟!.
بسخن بیش از این دامنه نمیدهیم. گفتههایی با این آشکاری و استواری که ما گفتهایم ، نویسندگان این دفتر نپذیرفتهاند و همین را دستاویز دیگری برای ایرادگیری گردانیدهاند و در همان دفتر سه ساتی[صفحه] در این باره نوشتهاند که راستی را نمونهی نیکی از کار و رفتار بدخواهان ماست. بیچارگان هفت و هشت تن گرد هم آمده و چند هفته رنج کشیده و نیرنگ و فریب و رشک و دروغ و بیفرهنگی را بهم آمیخته ، این سه سات را پدید آوردهاند. من برای آنکه این بدخواهان را نیک شناسانم که دیگر از این پس نیازی بگفتگو دربارهی آنان و گفتههاشان نباشد ، این سه سات را نیک خواهم کاوید. اینست بهتر میدانم نخست آنها خوانده شود تا در یادها باشد :
1ـ آنان بسشان نیست که کتاب بشما دادهایم که بآنان خوانده شود. [سوره عنکبوت (29 ، آیهی 51]
🔶 نشست چهارم 30
چنانکه میبینید در همه جا آشکاره از معجزه نشان دادن ، بیزاری میجوید و در هیچ جا نمیگوید : «ندیدید فلان هنگام فلان معجزه را آوردم؟!». نمیگوید : «اینها را که شما میخواهید من نیاورم. ولی فلان معجزهی دیگر را آورم».
چون بدخواهان ایراد گرفته میگفتند : «پس چرا بگذشتگان معجزه داده شده بود و تنها بتو داده نشده؟» چنانکه گفتیم بآن هم پاسخ داده میگفت : «چون معجزهها که بدیگران داده شده بود مردم نپذیرفتند ، بمن داده نشده».
جایی دیگر پاسخی دیگر داده میگوید : «آیا این کتابی که من آوردهام و این سخنانی که برای رهانیدن شما از گمراهی و رسانیدن برستگاری میگویم بس نیست که شما نشان دیگری خواهید؟!». آیه اینست : «أَوَلَمْ يَكْفِهِمْ أَنَّا أَنزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتَابَ يُتْلَى عَلَيْهِمْ»1 این پاسخ بسیار بجا بوده و خود همانست که ما گفتیم. نشان راستگویی یک برانگیخته هم خود او و سخنان اوست. آخر کسی که برخاسته و میگفت : «این بتهایی که خود تراشیدهاید چگونه بآنها میپرستید؟!» ، یا از اینگونه راهنماییها که همه بسود مردم میبود ، جا میداشت که کسانی با او از راه ایستادگی پیش آیند و بیخردیهای خود را پیش کشیده از وی کارهای بیرون از آیین سپهر خواهند؟!.
بسخن بیش از این دامنه نمیدهیم. گفتههایی با این آشکاری و استواری که ما گفتهایم ، نویسندگان این دفتر نپذیرفتهاند و همین را دستاویز دیگری برای ایرادگیری گردانیدهاند و در همان دفتر سه ساتی[صفحه] در این باره نوشتهاند که راستی را نمونهی نیکی از کار و رفتار بدخواهان ماست. بیچارگان هفت و هشت تن گرد هم آمده و چند هفته رنج کشیده و نیرنگ و فریب و رشک و دروغ و بیفرهنگی را بهم آمیخته ، این سه سات را پدید آوردهاند. من برای آنکه این بدخواهان را نیک شناسانم که دیگر از این پس نیازی بگفتگو دربارهی آنان و گفتههاشان نباشد ، این سه سات را نیک خواهم کاوید. اینست بهتر میدانم نخست آنها خوانده شود تا در یادها باشد :
1ـ آنان بسشان نیست که کتاب بشما دادهایم که بآنان خوانده شود. [سوره عنکبوت (29 ، آیهی 51]
✴️ زبان ایرانی 61
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان
(10)
در بيشتر نگارشهاي پيمان كلمهي «تردامن» ديده ميشود و چون در نوشتههايي كه از پيشينيان بيادگار است باين كلمه برنخوردهام خوب است معني و مورد استعمال آن را تعيين نماييد؟
و اينكه در آن شعر من (در وصف ...) رند تردامن ديده ميشود كلمهي تردامن از من نيست و بجاي اين كلمه «رند آلوده» بوده. گمان من آنست كه اين كلمه ويژهي نابكاري زنان است و در هوسراني مردان موردي ندارد. تا پيش دانشمند گرانمايه نهفته چيست؟
قم ـ مرتضوي (صفير)
«تردامن» در برابر «پاكدامن» بكار ميرود. گويا گناه را بافتادن در يك چالهي پرلجن تشبيه مينمودهاند. از اين جهت بيگناه را پاكدامن ميگفتهاند و مقصود آنكه بچاله نيفتاده و دامنش آلوده يا تر نگرديده و در برابر آن گناهكار را «تردامن» و «آلودهدامن» هر دو ميتوان گفت. «تردامن» را گويا پيشينيان نيز بكار بردهاند. اگرهم نبردهاند باكي نيست و ما ميتوانيم از روي سنجش با «پاكدامن» آن را بكار ببريم. شايد هم مقصود از آلودهدامن يا تردامن مِيخواره بوده زيرا كه در مِي خوردن دامن آلوده و تر ميگردد ولي كسي كه مِي نميخورد دامنش پاك ميماند.
اما گفتن آن تنها بزنان نابكار جهتي ندارد. ميتوان بمردان نيز گفت. بدانسان كه پاكدامن به هر دو گفته ميشود.
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان
(10)
در بيشتر نگارشهاي پيمان كلمهي «تردامن» ديده ميشود و چون در نوشتههايي كه از پيشينيان بيادگار است باين كلمه برنخوردهام خوب است معني و مورد استعمال آن را تعيين نماييد؟
و اينكه در آن شعر من (در وصف ...) رند تردامن ديده ميشود كلمهي تردامن از من نيست و بجاي اين كلمه «رند آلوده» بوده. گمان من آنست كه اين كلمه ويژهي نابكاري زنان است و در هوسراني مردان موردي ندارد. تا پيش دانشمند گرانمايه نهفته چيست؟
قم ـ مرتضوي (صفير)
«تردامن» در برابر «پاكدامن» بكار ميرود. گويا گناه را بافتادن در يك چالهي پرلجن تشبيه مينمودهاند. از اين جهت بيگناه را پاكدامن ميگفتهاند و مقصود آنكه بچاله نيفتاده و دامنش آلوده يا تر نگرديده و در برابر آن گناهكار را «تردامن» و «آلودهدامن» هر دو ميتوان گفت. «تردامن» را گويا پيشينيان نيز بكار بردهاند. اگرهم نبردهاند باكي نيست و ما ميتوانيم از روي سنجش با «پاكدامن» آن را بكار ببريم. شايد هم مقصود از آلودهدامن يا تردامن مِيخواره بوده زيرا كه در مِي خوردن دامن آلوده و تر ميگردد ولي كسي كه مِي نميخورد دامنش پاك ميماند.
اما گفتن آن تنها بزنان نابكار جهتي ندارد. ميتوان بمردان نيز گفت. بدانسان كه پاكدامن به هر دو گفته ميشود.