پاکدینی ـ احمد کسروی
7.53K subscribers
8.66K photos
495 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔸کوشاد تلگرام : خواهشمندیم خوانندگانی که کتابهای زیانمند خود و خانواده‌شان را سوزانیده فیلم میگیرند ، درباره‌ی زیان آنها نیز شرح کوتاهی بدهند.
✴️ زبان ایرانی 63
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان

(12)
1ـ آيا در لغات پارسي كلمات متحرك‌الاواخر يافت مي‌شود يا نه؟
2ـ معروف و مجهول واوي و يائي به چه وسيله از يكديگر ممتازند؟
3ـ كلمه‌ي آسيا و آسياب كدام يكي درست است و اصل آنها چيست؟
4ـ در تركيبات فارسي «دانم خواندن» و «توانم كردن» صحيح است يا «دانم خواند» و «توانم كرد»؟
5ـ آيا «ها»ي نشانه ، ميانه ، بهانه ؛ نشانه‌ي اصلي است؟
6ـ آيا آبرو بي‌يا موضوع است يا با ياء؟
7ـ آيا كتابت گذارد با ذال معجمه است يا گزارد با زاء است؟
قم ـ عليرضا خداپرست

1ـ درميان لغتهاي امروزي فارسي ما كلمه‌اي كه آخرش حركت‌دار باشد سراغ نداريم.
2ـ درباره‌ي معروف و مجهول پارسال شرحي در شماره‌هاي پيمان نوشته‌ايم اما شناختن اينكه واو يا یاء در فلان كلمه آيا مجهول است يا معروف راه آن يكي فرهنگهاست كه درباره‌ي هر كلمه توضيح را مي‌دهند و ديگري استفاده از لهجه‌هاي پاره‌ای شهرها و ديههاست كه هنوز فرق معروف و مجهول را در زبان خود نگاه داشته‌اند.
3ـ اصل كلمه «آسياو» يا «آسياب» است زيرا آب را «آو» نيز مي‌گفته‌اند و گويا «آسياو» است كه سبك نموده «آسيا» مي‌گويند. اصل كلمه «آس‌آب» است (آسي كه با آب كار مي‌كند) و اينست كه «دستاس» نيز مي‌گويند (آسي كه با دست كار مي‌كند).
4ـ اصل عبارت «دانم خواندن» و «توانم كردن» بوده. «دانم خواند» و «توانم كرد» سبك‌شده‌ي آنست.
5ـ «هاء» نشانه و مانندهاي آن اصل نيست و چون درباره‌ي «هاء» سخن دراز است و دارنده‌ي پيمان دفتري بنام «كافنامه» نوشته كه مقصود گفتگو از معنيهاي «هاء» ميباشد در اينجا بگفتگو از آن نمي‌پردازيم.
6ـ اصل كلمه «آبروي» با ياء است.
7ـ درباره‌ي گزاردن شرحي در شماره‌ي پنجم امسال نگاشته‌ايم.
✴️گواهی پاکدلانه

🔸گفتار یك بانو
این گفتار را نفیسه خانم ، دختر آقای كسروی در تاریخ 24/6/13 در نشست بانوان تهران خوانده است.

🔸خواهران و برادران پاكدین

خدا را سپاس كه چندی است براه ورجاوند[=مقدس] پاكدینی آشنا گردیده و تازه پا از خرافات برداشته و بدین راه ورجاوند گام نهاده‌ام ـ از آن زمانی كه بكتابهای پاكدینی دسترسی پیدا نموده و آنها را خواندم نمی‌دانید چه اندازه در من هَنایید[اثر کردن] ـ بویژه كتاب خواهران و دختران ما كه براستی بایای[وظیفه] بانوان را چه درمیان توده و چه در منزل بخوبی روشن گردانیده.

فسوسا از اینكه من بهترین زمان زندگانی خود را بدستورات خشك و بی‌فایده‌ی كیش شیعی از قبیل روضه‌خوانی و سفره گزاردن و روزه گرفتن گذراندم. لیكن من خود را بیگناه می‌دانم ـ زیرا كه این زمان را در یك خانواده‌ی كهن ملایی می‌زیستم[1] ـ بدین جهت زندگانی با آنها و وقت نداشتن برای خواندن كتابی یا صحبت كردن با مردم مرا كاملاً یك زن خرافاتی بار آورده بود ـ بطوری كه اكنون می‌دانم من تا چندی پیش در 1300 سال قبل زندگانی می‌كردم.

خوشبختانه و بدبختانه روز هشتم اردیبهشت پیش آمد[2] ـ خوشبختانه از این جهت كه این پیشامد مرا سَهانیده[احساساتی کردن] و از آن روز ببعد من بخواندن كتب پاكدینی آغاز كردم و براه پاكدینی آشنا گردیدم و این را فهمیدم كه پاكدینان بكار بزرگی كه همانا رهایی توده‌ی ایرانی و دنیا از بدبختی است دست زده‌اند و این پیشامد بر من روشن نمود كه «خدا با ماست» دارای یك معنی حقیقی است ـ بدین معنی كه خدا با پاكدینان بوده و بالاخره اینان روزی پیروزی را خواهند دریافت.
و بدبختانه از اینجهت كه من نمی‌توانستم باور كنم كه پدرم با این اندامی كه بنظرم ضعیف می‌آمد توانایی زخمها و گلوله‌های زیادی را داشته باشد.

خواهران گرامی ، تنها فكری كه مرا بنوشتن این نامه واداشت خدمتی است كه بدین راه ورجاوند و توده‌ی خود بگردن داریم.

اولین خدمتی كه ما باید بدین راه ورجاوند نماییم سست نمودن پایه‌ی خرافات و ملایان و فالگیران است. زیرا یكی از چیزهای مهمی كه جلوگیر پیشرفت پاكدینان است همانا كارشكنیهای ملایان می‌باشد.

ای خواهران و برادران پاكدین! ما از آنها باید بپرسیم كه خواستشان چیست؟ اگر با این توده بیگانه‌اید ما را بحال خود گزارده خاموش باشید تا خود بدردهای این توده چاره كنیم. اگر دشمنی دارید آشكارا گویید ـ اگر نادانید به بیخردی خود خَستُوان باشید و از پاكدینان راهنمایی جویید و قرآن و اسلام را بهانه‌ی مردم‌آزاری نكنید.

خواهران گرامی ، چیز دیگری كه شُوَند ریشخند بیگانگان است نافهمی برخی زنان است كه شوند گرمی بازار عوام‌فریبان می‌باشد كه شماها بیخبرتر از من نیستید. مثلاً همین چادر زنان را بخاطر بیاورید كه چگونه خود را در یك گونی سفید یا سیاه پنهان نموده و در حقیقت درِ جهان را بروی خود بسته و ببهانه‌ی اینكه چادر قلعه‌ی زنان است خود را از هر دخالتی بكارهای توده دور داشته و بپندار خود تقدس بخرج می‌دهند. با بودن چادر است كه زنان بپای منبر ملایان رفته مغزهای خود را با گفته‌های پوچ آخوندها پر می‌كنند. با بودن چادر است كه بمنزل فالگیران رفته پولهای مردان بیچاره‌ی خود را در مشت آن مفتخوران می‌ریزند. ای خواهران گرامی ، آیا با آن نادانیها و خرافاتی كه در مغز مادران و خواهران توده‌ی ما جای گرفته كه برای ایمنی از ناخوشیها و گزندها نذر حضرت عباس و سفره‌ی فاطمه‌ی زهرا و آجیل مشكل‌گشا و قند دعا خوانده‌ی آخوند را كه با دست پر از میكروب خود آلوده گردانیده كافی می‌دانند و برای مشكلات نان و پنیر در روضه‌خوانیها بزور به هر كسی لقمه‌ای نذر ابوالفضل می‌خورانند و آن را بفقیری نمی‌دهند كه خدا را خوش آید ـ آیا با این كارها توده‌ی ما می‌تواند پیشرفت كند؟

خودم هفته‌ی قبل بمنزل شخصی بعیادت رفته بودم. پسر باغبانشان را دیدم كه سنش بیش از سه ماه نبود. دیدم كه یك پای او كج و كوتاه بود ـ بمادرش گفتم كه معالجه‌ی پای این بچه از هر چیزی واجبتر است تا زود است او را بنزد پزشك ببرید بلكه معالجه كند ـ گفت پدرش نمی‌گزارد ـ می‌گوید می‌بریم امامزاده داوود خودش شفا می‌دهد. من گفتم مگر امامزاده داوود پزشك است كه بتواند او را معالجه كند؟.
این خرافات و مغزهای پوچ است كه توده‌ی ما را عقب انداخته. ما می‌پرسیم ای آخوندها شما را چه كار است كه مردم را از دادن مالیات منع می‌كنید؟ [3] ... آیا بنفع خود می‌كوشید؟. زكات حلال است ، مالیات حرام؟!. چرا زنان را بچادر سر كردن و رو گرفتن وامی‌دارید؟! ... چرا اشخاص را به روزه گرفتن و مریض شدن تشویق می‌كنید؟!. غذا نخوردن خداشناسی است؟!. ظلم كردن و آب را بروی مردم بستن خداشناسی است؟!. من خودم شنیدم كه آب‌انباری است موسوم به آب‌انبار سعادت ، كه سالهای زیادی است برای استفاده‌ی عموم تهیه شده ـ تازه شخص شیعه‌ی روزه‌گیری كه خود را خداشناس و مؤمن می‌داند درِ آن را روی یك عده فقیر و عمله‌ای كه با زحمت زیاد معاش خود را می‌گذرانند بسته است باین دلیل كه غیر از روزه‌گیران كسی حق استفاده از آن را ندارد ـ ای بدبخت تو خداپرستی؟ تو خدا را تمسخر كرده‌ای ـ ای آخوندك نادان خجالت نمی‌كشی با آن هیكلت دستار بدست[با دست؟ ، به سر؟] خود پیچیده و بمنبر رفته مصیبت چندین قرن پیش را بصورت آوازه‌خوانی بیاد آورده [کسب] معاش می‌كنی؟!. آیا مردم را مسخره كرده‌ای و راهنمایی بخرافات می‌كنی؟ چرا مصیبت سوم شهریور را كه از جهالت و نادانی خودتان پیش آمده بود بخاطرها نمی‌آوری؟!. [4] بجای این بكوش تا كشور خود را از گمراهی رهایی داده بزندگانی توده‌ای راهنمایی كنی ، دست بیگانگان را از میهنت دور نمایی.

اگر دعوی خداپرستی می‌كنی بتوده‌ی خود علاقمندی نشان ده و آزادی آن را حفظ كن.

ای خواهران گرامی ، ما باید بكوشیم ـ بكوشیم تا خواهران و مادران توده‌ی خود را از نادانی رهایی بخشیم و فرزندان خود را روشنفكر و باخرد پرورش دهیم.

ای برادران پاك بكوشید ـ بكوشید تا این تعزیه‌خوانی و دسته‌های سینه‌زنی را كه باعث پستی ما در نزد بیگانگان و ضعیفی كشور است نابود سازید.

در پایان گفتار پیمان می‌بندم تا اندازه‌ای كه می‌توانم بكوشم تا آموزاكهای پاكدینی را بفرزندان و خواهران توده‌ی خود برسانم و آنها را از گمراهی رهایی بخشم.

پاینده باد پاكدینی ، هَناینده[=مؤثر] باد كوششهای پاكدینان.
ماهنامه‌ی مهر‌ماه 1324

[1] : خوانندگان میدانند که کسروی از یک خاندان ملایی برخاسته بود. چون مادر این دختر (نویسنده) در جوانی درگذشت و از آنسو کسروی نیز بمأموریتهای عدلیه گمارده شد ، گویا بیشترپرورش او در خانه‌ی عمویش بوده که او هم بزرگ‌ شده‌ی آن خاندان می‌بود (نگاه کنید بکتاب ده‌ سال در عدلیه ، گفتار سوم).
[2] : هشتم اردی‌بهشت 1324 روزیست که احمد کسروی را در خیابان با دو گلوله و بیشتر از ده زخم چاقو و سنگ میخواستند بکشند که فیروزی نیافتند.
[3] : مقصود بدگویی ملایان از حکومتها (جز این که خود برپا کرده‌اند) است که مردم را بکارشکنی در برابر دولتها و نپرداختن مالیات و دیگر سیاهکاریها از اینگونه وامیداشتند.
[4] : سخن نویسنده هرچند شگفت نماید ولی بیجا نیست چیزی که هست به شرح درازی نیازمندست. کوتاهش آنکه کشوری که مردمش را (ملایان یا دیگران) به دولت بدگمان کنند نیرو نخواهد داشت. آموزاکهای ملایان مگر نه یکیش این بود که «ما از بیگانگان می‌ترسیدیم که بیایند و زمینهای ما را بگیرند. حکومت پهلوی (رضاشاه) سنگ قبرستانهای ما را کند و سنگ‌فرش خیابانها گردانید. ما از آمدن بیگانگان دیگر چه ترسی داریم»؟! مگر نه آنکه پیاپی بگوش مردم میخواندند : این دولتها «جائر» و «ظلمه»اند و هر کس به آنها یاری کند «اعوان جور» بشمار است. باید تا میتوانید از سربازی بگریزید. هر کسی در این جنگها (از جمله با روس و انگلیس در پیشامد شهریور1320) کشته شود ، کافر از دنیا رفته است. میهن‌پرستی بت‌پرستیست. تا میتوانید پول و مال دولت را «تقاص» کنید. کارمند دولت شدن و پول ازو گرفتن حرامست؟! ...
آیا چنین دولتهایی پشتیبانی از مردم داشتند تا بتوانند در برابر بیگانگان قد برافرازند؟!..
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی شست‌ویکم)

🔶 باید جنگ را با بدیها کرد
(بخش1 از 1)

از گفتارهایی كه در سه شماره‌ی گذشته نوشتیم كسانی پنداشته‌اند كه ما میگوییم جنگ نباشد ، یا میگوییم در زندگانی بجنگ نیاز نیست. چون گاهی چنین سخنی گفته شده و در برخی كیشها نیز هست ، پنداشته‌اند ما نیز چنان میگوییم. این دو روزه برخی از ایشان پرسشهایی از من كرده و چنین خواسته‌اند كه ایرادهایی بگیرند.

میگویم : ما نگفتیم جنگ نباشد ، نگفتیم در زندگانی بجنگ نیاز نیست. سخن ما چیز دیگر بود و از جنگهای بیهوده‌ی امروزی كه منطقی برای آنها نتوان پنداشت گفتگو میكردیم و نكوهش مینمودیم. اگر كسانی میخواهند اندیشه‌ی ما را درباره‌ی جنگ بدانند ما میگوییم : «باید جنگ را با بدیها كرد».

ما میگوییم : آدمی ‌برگزیده‌ی آفریدگانست. خدا او را آفریده و كارهای جهان را باو سپارده. آدمیان باید جهان را آباد گردانند و آن را از بدیها بپیرایند. باید مار و كژدم و چلپاسه و دیگر حشرات آزارده را بكشند و تخمشان براندازند ، گرگ و پلنگ و كفتار و روباه و دیگر درندگان را نابود گردانند ، با بیماریها نبرد كرده زیان آنها را هرچه كمتر سازند ، از دزدان و آزمندان و ستمگران و دیگر بدكاران جلوگیرند و فرصتی بآنان ندهند. اینها وظیفه‌ی آدمیانست و برای این كارها اگر نیاز بجنگ افتاد از آن جنگ باز نباید ایستاد.

🔸مردمی كه به یك پادشاه خودكامه‌ای و یا به یك دشمن ستمگری دچار گردیده و آزادی خود را از دست داده‌اند باید بجنگند تا آن را بدست آورند و این جنگ و كوشش در راه غیرت و مردانگیست. توده‌ای كه دشمن آزمندی را در مرز دیده كشور خود را در خطر می‌یابند باید بجلوگیری برخیزند و از كشتن و كشته شدن باك ندارند. اینگونه جنگها نه تنها بد نیست خود نیكست. ما در راه همین گفته‌های خود بجنگها خواهیم برخاست و كنون نیز در یك جنگ و كشاكش می‌باشیم.

🔸ما اگر جنگ را روا نشماریم چگونه خواهیم توانست كه از جنگ جلو گیریم؟!..

كسانی همیشه در جستجویند كه از من یك اشتباهی بدست آورند و آن را عنوان خرده‌گیری سازند. [1] ولی بدانند كه چنان عنوانی بدستشان نخواهد افتاد. ما این سخنان را بهوس یا بدلخواه نمینویسیم كه جای ایرادی باز باشد.
برخی نیز چنین میگویند : جنگ به هر نامی ‌باشد جنگست. اگر شما میخواهید مردمان آسوده باشند باید بیكبارگی جنگ را بد بدانید. میگویم : این سخن مانند آنست كه كسانی قصاص را روا نشمرده میگویند : آدمكش را نباید كشت. زیرا كشتن او نیز آدمكشیست. و ما پاسخ داده میگوییم : راستست كه كشتن آدمكش خود نیز آدمكشیست. ولی یك آدمكشی بسیار سودمندیست كه جلو صدها و هزارها آدمكشی را تواند گرفت. بآن كسان نیز باید گفت : راستست كه جنگ به هر نامی كه باشد جنگ است ولی برخی جنگها بسیار سودمند است كه جلو صدها و هزارها جنگ را تواند گرفت.

🔸ما كه از نام جنگ گریزان نیستیم. ما از زیان آن گریزانیم و اگر جنگهایی زیان ندارد و سود دارد بهر چه بد شماریم؟!..

شگفت‌تر از همه‌ی اینها سخن آن كسیست كه در مجلسی خرده بنوشته‌های پرچم گرفته چنین گفته : «پیشوای ما جنگ را حرام كرده». من نمیدانم حرام كردن جنگ چه معنی دارد؟!.. مثلاً اگر یك دسته تاراجگران و آدمكشان (همچون اشرار رضاییه) به یك آبادی ریختند آیا مردم باید در جلو آنان دست بسته بایستند و دفاعی نكنند تا آنان آسوده و بی‌دردسر كار خود را بپایان رسانند؟!.. اگر حرام كردن جنگ معنایش اینست كه بسیار بیمعنی و خود دلیل نافهمی آن پیشواست و اگر معنای دیگری دارد بهتر است شرح دهند تا ما نیز آگاه باشیم.
(پرچم روزانه شماره‌ی 178)

[1] : هنوز هم از اینگونه کسان هستند و برخی از آنان را باید «ملا نقطی» شمرد. مثلاً در همین گفتار یا جاهایی مانند این که نویسنده می‌نویسد : «باید مار و كژدم و چلپاسه و دیگر حشرات آزارده را بكشند و تخمشان براندازند ، گرگ و پلنگ و كفتار و روباه و دیگر درندگان را نابود گردانند» با آنکه پیداست درباره‌ی زیستگاههای آدمیان گفته شده ، به ایرادگیریهای خنکی برمیخیزند. تو گویی خواست نویسنده این بوده که آدمیان کار و زندگی خود را رها کرده در جنگلهای آمازون و دشت سیبری و بیابان گُبی و سرتاسر آفریقا و کران تا کران اقیانوسها و روی زمین و بر فراز آن در هوا ، بجستجوی حشرات آزارده و درندگان پردازند و تا همه‌ی آنها را نابود نگردانیدند دست از چنین تلاشی برندارند زیرا اینکه نوشته «تخمشان براندازند» جز به این معنی نیست.
براستی برخی کسان بهانه‌جویی را از اندازه بیرون برده‌اند.
✴️ در پاسخ بدخواهان
🔶 نشست چهارم 33

اینست نوشته‌ی آنان. در این نوشته آنچه نیش زدن و ریشخند و بیفرهنگیست ، چشم می‌پوشم. بازمانده چند سخنیست که بهر یکی ایرادهای بسیار توان گرفت :
نخست ـ می‌گویند : «اما اینکه می‌نویسد مسلمین درباره‌ی پیغمبر باین معنی قائلند که باید مرده زنده کند ... در جواب می‌گوییم آقای رهنما ، پندار چند نفر مستضعف دلیل بطلان حقیقت دین نمی‌شود. مسلمین هیچ وقت استقلال ظهور معجزه از پیغمبر را باور ندارند. اعتقاد مسلمین در این باره اینست که خداوند جهانیان در وقت لزوم خوارقی را از دست فرستادگانش جاری می‌نماید ...»
می‌دانید معنی این جمله‌ها چیست؟.. میخواهند بگویند : اینکه پیغمبر باید مرده زنده گرداند یا کارهایی مانند آن کند ، این باور مسلمانان «مستضعف» است و شما نیز که ایراد گرفته‌اید باین باور دسته‌ی «مستضعف» ایراد گرفته‌اید. در حالی که باور مسلمانان «کامل» آنست که مرده زنده گردانیدن و آنگونه کارها را ، خدا کند ولی با دست پیغمبر. اینکه پیغمبر اسلام ناتوانی از آوردن معجزه نموده خواستش همین بوده که من خود نتوانم (وگرنه خدا با دست او میتوانست و کرده است.)
اینست معنی سخن آنان. برای آنکه بیک گفته‌ی راست و روشنی گردن نگزارند ، ماهها اندیشیده و بمغزهای خود فشار داده این را پیدا کرده‌اند. در حالی که بسیار بی‌معنیست.
من می‌پرسم : این جدایی‌گزاری (یا بهتر گویم : موشکافی) از کجاست؟!. تاکنون کدام «مستضعف» چنان باوری داشته است؟!. کسانی که بمعجزه باور داشته‌اند همگیشان جز این نپنداشته‌اند که پیغمبر چون برانگیخته‌ی خداست باید با خواست خدا و با یک نیروی خدایی کارهایی کند که آدمی خود نتواند. شما چه بگویید : «فلان کار را پیغمبر با نیروی خدایی کرد» و چه بگویید : «فلان کار را خدا با دست پیغمبر کرد» ، هیچ جدایی درمیان نبوده معنی هر دو یکی می‌باشد و آن موشکافی بسیار بیهوده و بسیار بیخردانه است.
اما اینکه می‌گویند : «پیغمبر که ناتوانی از معجزه نموده و خواستش این بوده که من خود نتوانم» سخنیست بسیار پوچ و بسیار بی‌معنی ، و من اینک ایرادهای آن را یکایک می‌شمارم :
1ـ کسانی که از پیغمبر معجزه می‌خواستند مگر شرط کرده بودند که باید خودت کنی تا پیغمبر بگوید من خودم نتوانم؟!. بسیار آشکار است که خواست آن کسان این بود که خدا کار بیرون از آیینی (خارق‌العاده‌ای) با دست پیغمبر کند تا آنان بفهمند که او راستی‌را فرستاده‌ی خداست. از نادانی و نافهمی خود ، نشان راستگویی پیغمبر را همین می‌شماردند. در خود آیه‌ها آشکاره گفته می‌شود : «چرا باو نشانه‌ای از خدایش فرود نیامده». واژه‌ی «مِّن رَّبِّهِ» جای هیچ سخنی در این باره نمی‌گزارد.
2ـ اگر پیغمبر خواستش آن معنی بوده مگر نمی‌توانست آشکاره بگوید؟!. مگر نمی‌توانست بگوید : «اگر معجزه از خود من می‌خواهید من نتوانم ، و اگر از خدا می‌خواهید که با دست من انجام دهد خدا تواند؟!» پس چرا چنین نگفته؟!.
3ـ پس از همه‌ی اینها ، آیا پیغمبر اسلام معجزه کرده یا نه؟!.. بزبان خودتان گویم : «آیا خدا خارق‌العاده با دست او جاری نموده یا نه؟!.». اگر می‌گویید : «جاری ننموده» پس این گفتگو برای چیست و چه معنی می‌دارد؟!. اگر می‌گویید : «جاری نموده» من می‌پرسم : آن چه بوده؟!. کدام کاری بوده؟!. بگویید تا ما نیز بدانیم. آنگاه اگر چنین می‌بوده پس چرا پیغمبر در پاسخ آن کسان ، این معجزه (یا معجزه‌ها) را بیادشان نیاورده؟!. چرا نگفته : «فلان هنگام خدا فلان معجزه را با دست من روان گردانید و همان بس است؟!.» چرا این را نگفته تا زبان بدخواهان را ببندد و خود را از آزار آنان رها گرداند؟!.
ببینید در یک سخن بچند غلطی افتاده‌اند! ببینید چگونه خود را رسوا گردانیده‌اند! اینست سزای آن کسانی که قرآن و خدا و همه ‌چیز را دستاویز گردنکشی و هوسبازی خود گردانند. اینست سزای آن کسانی که با صد نافهمی و بی‌مایگی در چنین کار بزرگی خود را بمیان اندازند!
✴️ زبان ایرانی 64
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان

(13)
بمناسبت باز بودن باب پرسش و پاسخ در مهنامه‌ي پيمان لطفاً فهرست كلمات چندي ارسال و تقاضا دارم كه واژه‌هاي فارسي آنها در مجله داده شده و يا واگزار بخوانندگان شود كه پاسخ دهند تا بدين وسيله واژه‌ي فارسي يك قسمتي از اصطلاحات تجاري معلوم شده بكار برده شود. فارسي بعضي از كلمه‌ها كه بنظر خود من رسيده در مقابل آنها نوشته‌ام ولي البته كلمه كه بهتر افاده‌ي معني نمايد در پاسخ داده خواهد شد.
تبريز ع. داريوش تسمه‌چي

خوشبختانه بتازگي آقاي ميرزا مصطفاخان ‌فاتح كتابي بنام «پيشنهاد» چاپ نموده و منتشر كرده‌اند كه در آنجا پس از يك ديباچه‌ي شيريني همه‌ي واژه‌هاي اقتصادي را بانگليسي و فرانسه ياد و در برابر هر يكي واژه‌ي فارسي آن را يكايك برشمرده و اين كتاب از هرباره ارجمند و گرانبهاست زيرا گذشته از آنكه آقاي فاتح در رشته‌ي اقتصاد درس خوانده و سالهاست در آن رشته كار كرده و كتاب تأليف نموده است باين اندازه آگاهي و آزمودگي خود بسنده ننموده همان واژه‌ها را كه در كتاب خود آورده‌اند پيش از چاپ كتاب يكايك در انجمن زبان بشور مي‌گزاردند و پس از گفتگو و شور بسيار بود كه هر كلمه را پذيرفته در آن كتاب مي‌نوشتند. با اين حال براي آقاي تسمه‌چي چه بهتر كه كتاب آقاي فاتح را ببينند و اگر نظري درباره‌ي پاره‌ای كلمه‌ها دارند چگونگي را بخود آقاي فاتح يا براي چاپ شدن در پيمان بفرستند.

(14)
خواجه حافظ صفير را خيلي استعمال كرده آيا مابين طايفه‌ي عرفا اصطلاحي بوده و وزن و وجودي داشته؟ تبريز م ـ د

«صفير» باد هواست و پيش هيچ طايفه‌اي وزن و وجودي ندارد.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
ده یک آنچه برای نابودی همدیگر بکار می‌برند آیا برای زندگانی از روی خرد و آدمیگری بکار می‌برند؟!
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
جنگ برای میهن.

خوشا چنین جنگی.
چه شیرین تر از آنکه ستمگران را شکسته بخاک افتاده بینی؟!.
badxãhãn n1.pdf
355.4 KB
🔸 در پاسخ بدخواهان

✔️ نشست یکم

🔹 همه‌ی تکه‌ها در یک فایل
✴️ در پاسخ بدخواهان
🔶 نشست چهارم 34

دوم ـ می‌گویند : «اما آیه‌ی وَمَا مَنَعَنَا أَن نُّرْسِلَ بِالْآيَاتِ إِلَّا أَن كَذَّبَ بِهَا الْأَوَّلُونَ ... راجع بآیات مقترحه می‌باشد». خواستشان آنست که این آیه درباره‌ی آن معجزه‌هاییست که مردم خودشان می‌خواستند. درباره‌ی آنهاست که می‌گوید چون گذشتگان آنها را نپذیرفتند دیگر باین پیغمبر داده نشد. (باین معنی پیغمبر اسلام از آن معجزه‌هایی سر بازمی‌زد که مردم خودشان پیشنهاد می‌کردند ، وگرنه خودش معجزه می‌نمود.)
ما می‌گوییم : شما این معنی را از کجای آن آیه درمی‌آورید؟! بگویید ما نیز بدانیم. این آیه که معنیش روشنست و چنین می‌گوید : «جلوگیر ما نشد از فرستادن نشانه‌ها جز آنکه گذشتگان آن را نپذیرفتند». پس آن معنی از کجا درمی‌آید؟. عنوان «آیات مقترحه» از کجای این آیه فهمیده می‌شود؟!.
چنانکه گفتیم یکی از نادانیهای این گروه آنست که هر آیه یا سخنی را که با دلخواه خود ناسازگار یافتند بیدرنگ بقالب تأویل کشند. این چیزیست که از باطنیان(۱) ارث برده و چندان خو بآن گرفته‌اند که زشتیش را بیکبار فراموش کرده‌اند. چنین کار غلطی را می‌کنند و یک هوچیگری هم بآن می افزایند :
«اگر فهم قرآن داشته و از پس و پیش آیه بااطلاع بودند ، مبادرت بچنین مغالطه نمی‌کردند». من نیروی فهم قرآن نداشته‌ام و آنان با صد نادانی که در این دفتر کوچک از خود نشان داده‌اند نیروی فهم آن را می‌د‌ارند. من در معنی کردن آن آیه «مغالطه» کرده‌ام ولی آنها با این رفتارشان از «مغالطه» دور می‌باشند. بگفته‌ی عرب : «اذا کنت لا تستحیی قل ما شئت». (۲)
من نمی‌دانم کدام پس و پیش آن آیه است که کمک باین تأویل خنک می‌کند؟!. من در پس یا در پیش آیه چیزی از اینگونه نمی‌بینم. این هم نیرنگ دیگری از ایشانست که در معنی هر آیه‌ای که درمانده‌اند چنین سخنی را بگویند.
آری درپی آن آیه گفته شده : «وَآتَيْنَا ثَمُودَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوا بِهَا». ولی این چه کمکی بآن معنی تواند داشت؟!. بگویند تا بدانیم. این می‌گوید : «ما بمردم ثمود شتر را دادیم با چشم بینا و بآن ستم کردند». این چگونه می‌فهماند که آن آیه جز درباره‌ی معجزه‌های خواسته شده از سوی مردم نمی‌باشد؟!.
پس از همه‌ی اینها ، جدایی گزاردن خدا یا پیغمبر میانه‌ی آن معجزه‌هایی که مردم می‌خواهند با آن معجزه‌هایی که خود کنند ، چه معنایی توانستی داشت؟!. چرا بایستی پیغمبر آن معجزه‌هایی را که مردم می‌خواستند نیاورد و نتواند بیاورد و ناتوانی نشان دهد ، ولی معجزه‌های دیگری را با دلخواه خود تواند بیاورد؟!. چنین کاری چه رازی توانستی داشت؟!. اگر این راستست که پیغمبر باید معجزه بیاورد بیگفتگوست که باید آنهایی که مردم می‌خواهند بیاورد تا بهانه بریده شود. نه آنکه خواسته‌های آنان را نیاورد و خود بدلخواه بمعجزه‌های دیگری پردازد که مردم بگویند : آنها را نمی‌توانست ، نیاورد. ولی در اینها یک نیرنگهایی درست کرده که می‌تواند و می‌خواهد ما را بفریبد.
آنگاه پس چرا پیغمبر اسلام در پاسخ آن کسانی که می‌آمدند و معجزه می‌خواستند ، همین را نگفت؟!. چرا نگفت : «معجزه‌هایی را که شما بخواهید و پیشنهاد کنید من نتوانم آورد. ولی معجزه‌های دیگری بخواست خدا توانم آورد!» چرا این را نگفت که باری از بهانه‌جویی مردم بکاهد؟!. چرا بیکباره ناتوانی نمود؟!.
از این نیز می‌گذریم. آیا پیغمبر معجزه‌ی دیگری (جز از آنکه خواسته‌ی مردم بوده) آورده است؟!. اگر آورده است کدام است؟!.

1ـ درباره‌ی باطنیان بنگرید بکتابهای «دردها و درمانها» گفتار «نادانیها ـ بیماری گزارش» ، «راه رستگاری» گفتار «باطنیگری» و «تاریخ و پندهایش» ، بخش چهارم ، گفتار «باطنیگری» ـ و
2 ـ چون ترا باک و پروا نیست بگو هرچه می‌خواهی. ـ و‌
✴️ زبان ایرانی 65
🔶 پرسشها و پاسخها در سال دوم پيمان

(15)
آيا كلمه‌ي «دبستان» بسيط است يا مانند بيشتر بلكه همه‌ي كلمات فارسي كه داراي لفظ «ستان» و مركب است از قبيل دبيرستان و تابستان و زمستان اين هم مركب است و اگر مركب است اجزاء آن چيست؟ آيا «ادب» عربي و «ستان» فارسي است كه حمزه براي سبكي و آساني گفتگو افتاده است يا چيز ديگر است؟
مدير دبستان شوكتيه‌ي قاين ـ محمد

دبستان را نوشته‌اند كه اصل آن دبيرستان بوده و با اين حال پيداست كه كلمه مركب است. برخي هم احتمال داده‌اند اصل آن «ادبستان» باشد. ولي درست نيست زيرا كلمه از پيش از زمان درآميختن فارسي با عربي معروف بوده و بكار مي‌رفته است.
(16)
بجاي غيرسفارشی «ناسفارشی» و بجاي موضوع «زمينه» بكار بردن درست است يا نه؟ حقانی

درست است.

(17)
در زبان فارسي گاهي تلفظ «كاف» و «گاف» را تغيير مي‌دهند. مثلا‌ً كلمه‌ي گفتم را «قفتم» و كلمه‌ي گور را بصداي «قور» تلفظ مي‌كنند و همچنين تلفظ «گاف» را بعضي وقت تغيير داده بصداي «K» استعمال ميكنند. مانند كلمه‌ي «گار» كه گاهي «Kar» تلفظ ميكنند. آيا اين تغييرات در لفظ درست است يا نه؟ و در هنگام درست بودن قاعده‌اي در اين خصوص وضع شده يا نه؟
تبريز ـ حداد درفشي

در جايي كه كاف با گاف مصادف با الف يا واو يا ضمه باشد صداي آنها تغيير داده ميشود.
اين همان قاعده‌ايست كه خواستار شده‌ايد. اما اين قاعده از كي پيدا شده و براي چه اين تفاوت را مي‌گزارند در اين باره آگاهي درستي نداريم و از كتابها چيزي بدست نمي‌آيد.

(18)
آيا فارسي كلمه‌ي «مستبد» چيست و شما بجاي آن چه كلمه را استعمال مي‌كنيد؟ قم ـ د

ما تاكنون همان كلمه‌ي مستبد را كه شهرت بسيار دارد بكار برده‌ايم و گاهي نيز كلمه‌ي «بيدادگر» آورده‌ايم. ولي بتازگي دريافتيم كه در فارسي بجاي مستبد «خودكامه» بكار ميرفته چنانكه فردوسي در شاهنامه بارها آن را بكار برده. از اين جهت پس از اين آن كلمه‌ي درست فارسي را بكار خواهيم برد.
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی شست‌ودوم)

🔶 در پیرامون جان و روان
(بخش1 از 3)

درمیان گفتارهایی كه زیر عنوان «یك گام دیگری بسوی پیشرفت» نوشتیم وعده دادیم كه درباره‌ی «خرد» هم جداگانه سخن رانیم. برخی خوانندگان آن وعده را یادآوری كرده درخواست نوشتن گفتارهایی درآن باره می‌نمایند. من نیز میخواهم «خرد» را نیك شرح داده معنی درست آن را روشن گردانم. زیرا ما سر هر سخنی بآن استناد می‌نماییم پس باید آن را نیك بشناسانیم. ولی چون ما خرد را از بستگان «روان» (روح) می‌شماریم و درباره‌ی روان نیز سخنانی جز از گفته‌های دیگران داریم ، زیرا ما آدمی را دارای دو نیرو ، یكی بنام جان و دیگری بنام روان می‌شناسیم ، از اینرو بهتر است نخست از جان و روان گفتگو نماییم تا سپس بگفتگو از خرد رسیم. این است در اینجا بآن گفتگو آغاز میكنیم. ولی باید بگویم اینها سخنان بسیار استواری است كه همه راستست و اگر خوانندگان از روی اندیشه و دقت خوانند خواهند دید كه هر موضوعی دلیلهای روشنی همراه دارد ، و از آنسوی اینها زمینه‌های بسیار مهمی است كه هر كس باید اینها را بداند. هر كس باید خود را بشناسد.

1ـ سرچشمه‌ی همه‌ی جنبشها خودخواهیست.

باید دانست كه ما در این گفتگو با فلسفه‌ی مادی[1] طرفیت داریم. روان را باین معنی كه میگوییم فلسفه‌ی مادی نمی‌پذیرد و اینست ما در برابر آنها ایستاده دلیل می‌آوریم و در اینجا نخست گفته‌های خود آنها را یاد میكنیم :

در فلسفه‌ی مادی میگویند : سرچشمه‌ی همه‌ی جنبشها[=حرکات] در جهان خودخواهیست. باین معنی هر كسی از آدمی و جانور و مرغ تنها خود را میخواهد و همه چیز را برای خود میخواهد و همین خودخواهی (یا حب الذات) است كه او را وادار بكارهایی میكند. مثلاً شما رفتار و كردار یك خروس را باندیشه سپارید. این خروس تنها خود را میخواهد و همه چیز را برای خود میخواهد و دربند هیچ چیزی جز خوشیهای خود نمی‌باشد. این است هر كاری كه میكند بسود خود اوست. مثلاً با خروس دیگر می‌جنگد برای اینست كه میخواهد او نباشد و در خوشیها شركت نكند ، میگردد و بالها بهم میزند و بانگ درمی‌آورد برای آنست كه از آن خودنمایی لذت می‌برد ، دانه میخورد برای آنست كه شكم خود را سیر گرداند ، با مرغها خوشرفتاری میكند برای آنست كه از زیستن با آنها لذت می‌یابد. رویهم‌رفته یك كاری كه سودش بخودش نباشد ازو سر نمیزند. همچنین است دیگر مرغان و چهارپایان و درندگان و همه‌ی جنبندگان. سرچشمه‌ی همه‌ی جنبشها جز خودخواهی نمی‌باشد.

میگویند : آدمی نیز چنین است و هر كاری كه از یك تن سر میزند جز برای خوشی و بهره‌مندی خودِ او نیست.

اینها سخنانیست كه بنیادگزاران فلسفه‌ی نوین مادی میگویند و از این گفته‌های خود دو نتیجه‌ی اجتماعی بسیار مهمی میگیرند :

نخست آنكه «زندگانی نبرد است». چون هر كسی تنها خود را میخواهد و همه چیز را برای خود میخواهد ناگزیر درمیانه كشاكشی پدید می‌آید و كار بنبرد می‌كشد. اینكه بزبانها افتاده «زندگانی نبرد است» و عبارت «تنازع بقا» یا مانند آن در همه جا شهرت یافته و امروز گوشهای جوانان ایرانی با آن پر است از اینجا سرچشمه گرفته است.

دوم آنكه «آدمی نیكی‌پذیر نیست». در جایی كه هر كسی باید سود خود را جوید و جز دربند خوشیهای خود نباشد ، و این در طبیعت او گزارده شده ، دیگر چگونه میتوان از كسی امید نیكی داشت؟!. چگونه می‌توان دستگیری بدیگران یا گذشت و جانفشانی توقع كرد؟!.. اینها كه برخلاف طبیعت است چگونه میتوان از یك آدمی‌خواست؟!.. آیا میتواند آتش نسوزاند؟! میتواند آب خفه نگرداند؟!..

از اینجا فلاسفه‌ی مادی ـ از شوپنهاوِر و نیتچه [2] و دیگران ـ بجهان بدبین بوده‌اند و آن را درخور نیكی (اصلاح) نمیدانسته‌اند ، و هم از اینجا دینها را بیهوده شمارده و پیشوایان دین و پیغمبران را در كوششهایی كه برای نیكی جهان بكار برده‌اند گمراه پنداشته و آن كوششها را «آهن سرد كوبیدن» دانسته‌اند. كاری‌ترین ضربتی كه در جنبش اخیر اروپا بدینها زده شده از این راه بوده.

شوپنهاور میگوید : «این دعویِ مردمی كه میكنند بیپاست. زیرا آدمی كه ناگزیر است همیشه بجنگد تا زنده بماند چه نیكی از او چشم توان داشت؟!.» میگوید : «دینها همه دروغ و بیهوده است» میگوید : «در زندگانی بهترین چاره آنست كه آدمی زن نگیرد و تنها زید و یا خود را كشته آسوده گرداند» چنانكه خود او نیز زن نگرفت و زندگی را با یك بدبینی و دلگیری بسر داده درگذشت.
[1] : : نویسنده فلسفه‌ی مادی (یا مادیگری ، نامی كه وی بروی آن گزارد) را آن مجموعه باورهایی می‌نامد كه همه چیز را در این جهان جز ماده و تظاهرات ماده نمیداند و آن فلسفه را نه از روی تاریخچه یا «طبقه‌بندی» میان خود فیلسوفان بلكه از روی نتیجه‌هایش می‌شناساند. بدینسان :
نخست ، آن فلسفه آدمی را بسیار پست گردانیده. از دیده‌ی آن فلسفه آدمی جانوریست سردسته‌ی جانوران ، بدانسان كه میمون از لیمور برخاسته و اندكی از آن بالاتر است ، آدمی نیز از میمون برخاسته و اندكی از آن بالاتر است. جدایی دیگری درمیانه نیست. آن خیمها كه جانوران راست آدمی را نیز هست و جز آنها چیزی نیست. سرچشمه‌ی همه‌ی خواهاكها و كُناكهای[اَعمال] جانوران خودخواهیست و در آدمی نیز چنانست.
دوم ، از روی آن فلسفه آدمی نیكی‌پذیر نیست. در حالی كه آدمی از هر باره مانند جانورانست پیداست كه نیكی‌پذیر نخواهد بود ، چنانكه جانوران نیستند. چیزیست بسیار روشن : آنچه در نهاد كسی یا چیزی نهاده شده دیگر نتواند بود.
سوم ، از روی آن فلسفه خودِ نیكی و بدی در جهان نیست. هر كس هرچه را میخواهد و بسود اوست نیك می‌شناسد و هرچه را نمی‌خواهد و بسود او نیست بد می‌شمارد. سرچشمه‌ی دریافتهای آدمی مغز اوست. مغز ماده است و هر چیزی از بیرون و درون در آن تواند هَنایید[اثر كردن].
چهارم ، خرد را كه داور نیك و بد و راست و كج و سود و زیان و خود گرانمایه‌ترین داشته‌ی آدمیست آن فلسفه نمی‌شناسد. بودن چنین چیزی را در ‌آدمی نمی‌پذیرد. از روی آن فلسفه آدمی همین كالبد مادی و همین تن و جان سَتَرسا[=محسوس] است ، و برای فهم و دریافت درو چیزی جز مغزش نمیباشد و این مغز چنانكه گفتیم هَنایش‌پذیر[=تأثیرپذیر] از چیزهای بیرون و درونست. ...
پنجم ، از دیده‌ی آن فلسفه ، زندگانی جز نبردی درمیان زندگان و جهان جز نبردگاهی نیست ، از روی آن فلسفه چنانكه در جانوران سرچشمه‌ی همه‌ی خواهاكها[امیال] و كُناكهاشان[اَعمال] «خودخواهی» است در آدمیان نیز چنانست. هر زنده و جنبنده‌ای در اینجهان تنها خود را خواهد و همه چیز را برای خود خواهد و ناچاریست كه در میانه‌ی آنها كشاكش پدید آید. ناچاریست كه كشاكش پدید آید و هر توانایی ناتوانان را زیر پا گزارد و در راه خوشیهای خود پیش رود. ناچاریست كه چنین كند. جز این نتواند كرد و نشاید كرد.
ششم ، این فلسفه نیكخواهان جهان را بسیار خوار میگرداند و از ارج می‌اندازد. زردشت و كنفوسیوس و موسا و عیسا و محمد و دیگران كه هر یكی در زمان خود برخاسته و در راه نیكی جهانیان كوششها كرده و رنجها برده‌اند ، در اندیشه‌ی پیروان مادیگری جز كسان سودجو نمی‌بوده‌اند و جز سود خود و توده‌ی خود را نمیخواسته‌اند. هر یكی از آنان را نیازمندیهای مادی بكوششها برانگیخته بوده. (در پیرامون روان ص 1)
[2] : Arthur Schopenhauer و Friedrich Nietzsche
برافروختن آتش جنگ در لیبی

ما را بخود واگزارید (leave us alone)