پاکدینی ـ احمد کسروی
7.53K subscribers
8.66K photos
495 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی هفتادوچهارم)

🔶خرده‌گیری و پاسخ آن
(بخش 4 از 4)

امروز توده‌ها باهم در نبرد بسیار سختی هستند و زندگانی رُویه‌ی جنگ و كشتار بخود گرفته ... اینست در همه‌ی كشورها مردم ، چه زن و چه مرد ، چه پیر و چه جوان بدولت خود پشتیبانی می‌نمایند و جان و دارایی در راه آن دریغ نمیگویند.

ببینید دخترهای روسی رخت سربازی پوشیده همدوش شوهران و برادران خود برای جانفشانی در راه مقاصد دولت آماده گردیده‌اند. در خیابانهای تهران و قزوین و تبریز چشم باز كرده این دختران جانباز را تماشا كنید. این نمونه‌ای از دلسوزی و علاقه‌مندی توده‌های دیگر بكشور و دولت خودشان میباشد.

در چنین هنگام جهان ، ملایان در ایران بالای منبر میروند و داد میزنند : مردم بدولت مالیات نپردازید ، بسربازی نروید ، اگر در جنگ دولتی كشته شوید مرتد هستید ، اگر پول دولت را بدزدید با اجازه‌ی علما تقاص كرده‌اید. پس از سالیان دراز كه زنان ایران از توبره‌ی سیاه [1] بیرون آمده‌اند و میتوانند در این روزهای سخت شریك درد و گرفتاری مردان خود باشند ، آخوندها میكوشند كه دوباره آنان را بدرون توبره بیندازند.

اینها درخور خاموشی نیست. باید باینها چاره كرد. این سخنان زهر است كه بخورد توده داده می‌شود. باید موضوع یكرویه[=قطعی] گردد. اگر سخنان ملایان راستست و دلیلی برای گفته‌های خود دارند باید حكومت بدست آنان سپرده شود كه اداره كنند ، و اگر راست نیست و دلیلی ندارد ، و یا نمیتوانند حكومت را اداره كنند باید هرچه زودتر جلو آنان گرفته شود.

اینجا جای تسامح نیست. اینجا پای زندگانی بیست‌ملیون مردم درمیانست. برای آنكه دانسته شود آن گفته‌های ملایان چه نتیجه‌های زشتی را درپی دارد داستانهایی یاد میكنم :

دو سال پیش من به تبریز رفته بودم آقای احمد كاوه‌ كه آن روز رییس مالیات بر درآمد تبریز بود و امروز رییس دارایی اقتصادی آنجا میباشد و تبریزیان و اسپهانیان و دیگران از اندازه‌ی پاكدلی و راستگویی او آگاهند با یك شگفتی این داستان[را] بازگفت : یكی از بازرگانان توانگر تبریز بایستی سی ‌و چند هزار ریال مالیات بر درآمد پردازد و چون نمی‌پرداخت گفتم فشار آورند و سخت گیرند و شبانه دیدم همان توانگر بخانه‌ی من آمد و پول از كیف خود درآورد و بجلو من گزاشت و گفت : «این سی‌ و چند هزار ریال است كه میخواهید. من نادار نیستم. این پول را بخودت میدهم بدولت نمیدهم. مذهبم مرا نهی كرده» این را گفت و برخاست و من درماندم كه باو چه بگویم و فردا دستور دادم رسید برایش فرستادند.

نیك اندیشید كه بدآموزیها چه نتیجه‌ای را داده. مرد تیره‌درون میخواهد رشوه بدهد ولی مالیات نپردازد و میگوید : «مذهبم مرا نهی كرده» شما از اینجا پی برید كه چرا در ایران همیشه بخشی از مالیات لاوصول میماند.

یك سیدی از تبریز بتهران آمده چون پسرش از كاركنان وزارت دارایی است بنام آنكه نان او از پول دولت و خود حرامست بخانه‌ی او نرفته و چون خود نیز پیر است و تاكنون عادت بكار و پیشه نداشته ناچار از این و از آن پول می‌طلبد و زندگی بسر می‌برد. مرد نادان گدایی و آبروریزی را بخوردن نان یك كاركن دولتی ترجیح میدهد.

از این داستانها صدها و هزارها توان نوشت و زیانش نیز بیشتر از آنست كه من در اینجا توانم یاد كرد.

یكی از بزرگترین علل بدبختی ایرانیان همینست. اینكه پس از سی‌وهفت سال كه از تاریخ جنبش مشروطه میگذرد ، هنوز یكی از هزار تن معنی درست مشروطه را نمیداند ، اینكه انبوه مردم بكشور و توده علاقمندی ندارند ، اینكه امروز این بدبختی بكشور رو داده كه در سالی كه از آسمان باریده و از زمین روییده مردم گرسنگی میكشند و در هنگامی كه تازه خرمنها برداشته شده در جلو نانواییها ازدحام می‌شود علت بزرگ آن همینست. یك مردمی كه پشتیبانی از دولت نمی‌نمایند بلكه خود را مؤظف از كارشكنی میدانند خواری و زبونی به پیشانی آنان نوشته شده و بیگمان در این جنگ و كشاكش لگدمال و نابود خواهند گردید.

اینست دوباره می‌نویسم : باید باین چاره كرد. دوباره می‌نویسم : شما یا خود ملایان به پرسشهای من پاسخ دهید. پاسخ دهید كه ببینیم اگر حكومت حق شماست ما نیز بیاوری كوشیم و این دستگاه را برانداخته سررشته‌ی كارها را بدست شما دهیم. اگر حق با شما نیست و یا نمی‌توانید آن نیز دانسته گردد و راه روشن باشد. به هر حال چشم براه پاسخ خواهم بود.
(پرچم روزانه شماره‌های 219 تا 222)

[1] : توبره‌ی سیاه یا کفن سیاه ، نامی که به چادر داده‌اند.

🔸کوشاد تلگرام : این گفتارِ كوتاه و فشرده نكته‌های ارجدار چندی را دربر دارد كه می‌باید از آنها جداگانه سخن راند. اینست از فردا به آنها می‌پردازیم.
«راهیان کربلا»
✴️ پیمان یک نوسال

🔸دفتر پرچم : چون برخی نوسالان ـ از دختران و پسران ـ نوشته‌هایی میفرستند و پیمانهایی میگزارند چنین گُزیریده[تصمیم گرفتن] شده كه این پیمانها پذیرفته شود. ولی پیداست كه دسته‌ی جداگانه بوده دستورهای جداگانه خواهند داشت.

راهنمای ارجمند ، از این راه دور سهشهای پاكدلانه‌ی خود را ارمغان میگردانم.
مدت یك سال است كه كتابهای پاكدینی را میخوانم و آمیغهای آن را دریافته‌ام.
اگرچه من كودك13ساله‌ای هستم ولی با این كمی سال با آفریدگار خود پیمان می‌بندم كه در این راه باندازه‌ی توانایی خود كوشش نمایم چنانكه تاكنون چند تن از همسالان خود را به نشست همراه برده‌ام. من بكمك برادر بزرگم محمد جزایری باین راه خدایی آشنا گردیده‌ام. از ایشان بسیار سپاسگزارم.
اهواز بیژن جزایری
(دفتر آبان‌ماه 24)
✴️ در پاسخ بدخواهان
🔶 نشست پنجم 47

اکنون اگر کسانی بخواهند از در بدخواهی درآیند و همچون نویسندگان این دفتر موشکافیهای ناپاکدلانه کنند توانند ایراد بسیار گیرند. توانند گفت : چرا در قرآن از یکسو به «حنفیگری» خوانده و از یکسو چنین گفته : «وَمَن يَبْتَغِ غَيْرَ الْإِسْلَامِ دِينًا فَلَن يُقْبَلَ مِنْهُ»1. آیا اسلام با حنفیگری یکی می‌بوده؟!. آیا در حنفیگری حج و جهاد و نماز هفده رکعتی و اذان و اقامه و داستان بهشت و دوزخ و مانند اینها می‌بوده؟!. آیا چنین سخنی درخور پذیرفتنست؟!
همچنین توانند گفت : قرآن از یکسو می‌گوید : جز اسلام پذیرفته نیست و از یکسو پیغمبر به بت‌پرستان مکه می‌گوید : «لَكُمْ دِينُكُمْ وَلِيَ دِينِ». بآنان سزا می‌شمارد که در بت‌پرستی بازمانند.
باز توانند گفت : چرا در قرآن می‌گوید : «مَا نَنسَخْ مِنْ آيَةٍ أَوْ نُنسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَا»2. «نسخ» برای چه بوده؟!. آیا خدا نمی‌توانست از نخست یک چیزی فرستد و آن را پایدار گزارد؟!.
این ایرادها را ناپاکدلان توانند گرفت. ولی هیچ کدام راست نیست. چنانکه گفتیم بنیادگزار اسلام راه را گام بگام پیموده تا زمینه را برای بنیادگزاریهای خود آماده گردانیده. این گفته‌ها هر کدام در زمان دیگری و در جایگاه دیگری بوده.
گذشته از همه‌ی اینها ، کسی که خود را برنجهای بسیار سختی انداخته برای آنکه با گمراهیها نبرد کند و جهانیان را چند گامی پیش برد ، آیا پستی و بی‌آزرمی نیست که کسانی بآن کار بسیار بزرگ او ننگریسته ، از راه رشک و گردنکشی بکارشکنی پردازند و اینگونه موشکافیها کنند؟!. آیا بچنین کسانی ارج آدمیگری توان گزاشت؟!.
در این باره بیش از این پیش نمی‌روم و آنچه را که می‌باید در پایان گفتارها بگویم آنست که در این دفتر گاهی نیز نامه‌هایی را یاد می‌کند که من بکسانی نوشته‌ام. من نامه اکنون هم نویسم. در تبریز هم یکی بحاجی عباسقلی واعظ چرندابی و دیگری بیک شاعر بسیار پلیدی که از بردن نامش ننگم می‌آید ، نامه‌هایی نوشته‌ام که در این دفتر گاهی یاد می‌کند.
ولی از کجا می‌توان دانست که جمله‌هایی که می‌آورند راست است؟!. از کجا میتوان باور کرد که پس و پیش نکرده یا کم و بیش نگردانیده‌اند؟. همگی می‌دانید که آنان دروغ را در راه کیش خود ناسزا نشمارند. آنگاه در همین ایرادگیریها نمونه‌هایی بدست داده‌اند. آن را می‌دانید که آخوندی در تهران هوچیگری بزیان ما راه انداخته بود. او نیز جمله‌هایی را از یک نامه‌ای آورده و برای آنکه معنی را دیگر گرداند واژه‌ی «جز» را انداخته بود. نیز نوشته‌ای بنام درفش که در همان تبریز بچاپ رسیده این جمله را که ما در «یکم آذر» نوشته‌ایم : «این یک شاهراه خداییست» دیگر گردانیده و چنین آورده : «این یک شاهراه خدا نیست». اینها را می‌کنند که اگر کسی ایراد نگرفت نیرنگیست بکار برده‌اند ، و اگر کسی ایراد گرفت بگویند غلط چاپخانه بوده.
کسانی که تا باینگونه چیزها پایین می‌آیند چه دوری می‌دارد که نامه را بدلخواه خود پس و پیش یا بیش و کم گردانند؟!.

1ـ هر که جز اسلام دینی خواهد از او پذیرفته نشود. [سوره‌ی آل عمران (3) آیه‌ی 85]
2ـ سوره‌ی بقره (2) ، آیه‌ی 106 : آنچه براندازیم از آیه‌ها یا از یاد بریمش بیاریم بهتر از آن یا مانند آن را. ـ و
🔶 زبان ایرانی - 78
🔸 گفتن و نوشتن

ما خرسنديم پيراستن زبان فارسي از كلمه‌هاي بيگانه ، كه يكي از آرزوهاي ما بود ، پيشرفت نموده و كنون بجايي رسيده كه كساني كه ديروز ايستادگي مي‌نمودند و در برابر گفتارهاي ما بنكوهش و ريشخند مي‌پرداختند ، امروز خود را بميان انداخته هواداري از موضوع مي‌كنند و چنانكه شيوه‌ي اين گونه كسانست فزونيها جسته بآزار پيشروان راه ميكوشند.
خرسنديم كه آنچه مي‌خواستيم انجام گرفته و باين سبكسريها نيز نمي‌پردازيم. كار زبان را خوار نبايد گرفت. هر توده‌اي كه بنيكي ميگرايد بايد زبانش نيز پيراسته و آراسته گردد. زبان آيينه‌ي انديشه‌هاست. زبان نمونه‌ي خويهاست.

1ـ گزافه‌راني و اندازه نگاه‌نداري (مبالغه) زبان را از ارج می‌اندازد (تکه‌ی یک از دو)
ولي بايد دانست آلودگي زبان ايران تنها درآميختگي آن بكلمه‌هاي عربي و تركي و اروپايي نمي‌باشد و يك رشته آلودگيهاي ديگر نيز دارد. قرنها زبان فارسي ابزار كار ياوه‌بافان و چاپلوسان و ستايشگران و درازنويسان و دروغگويان بوده و اينست در دست اينان ببدترين حالي افتاده.
يكي از آلودگيهاي اين زبان گزافه‌راني و اندازه نگاه‌نداري است (مبالغه). در اين باره كمتر زباني بپاي زبان فارسي ميرسد. بگفتگوها و نگارشها دقت نماييد مثالهاي فراوان پيدا خواهيد كرد. كسي كه دو سه بار به پسرش پند داده و او نشنيده زبان بنكوهش گشاده ميگويد : «هزار دفعه گفتم نشنيدي» دو سه بار را هزار ميخواند. نوكري كه پي كاري رفته و يك ساعت ديرتر آمده آقا برآشفته چنين ميگويد : «يك سالست رفته و حالا آمده‌اي». دو چيزي كه اندك تفاوتي باهم دارند درباره‌ي آنها چنين ميگويند : «زمين تا آسمان فرق دارند». دو چيزي كه باهم يكسانند چنين ميگويند : «سر مويي تفاوت ندارند». بكسي كه فروتني ميخواهند خود را «خاك پاي او مي‌سازند». كسي كه اندك درشتي ميكند «كله‌ي آدم را مي‌كند» تعبير مي‌نمايند. اندك غوغايي كه برميخيزد آن را «قيامت» نام ميدهند. چند قطره اشكي كه از ديده‌ي كسي بيرون مي‌آيد آن را «سيل اشك» ياد مي‌نمايند.
زماني ياد دارم دو زني در يك خانه شركت داشتند و باهم رفتار ننموده جنگ و زد و خورد ميكردند. بيكي از ايشان كه پيشنهاد نموديم سهم خود را بآن ديگري فروشد چنين پاسخ داد : «يك آجرش را بهزار تومان نمي‌فروشم». پس از زماني همين زن سهم خود را ، كه شايد چند هزار آجر دربر داشت ، بدويست يا سيصد توماني بفروخت.
مردي كه دعوايي بر يك وزيري داشت و كساني بآشتي مي‌كوشيدند چنين ميگفت : «اگر گنجينه‌هاي جهان را بمن بخشد دست از حقوق خود بر نمي‌دارم». سپس همان مرد بچند صد تومان خرسندي نموده دعوي خود را بازگزاشت.
اينها گزافه‌رانيهاييست كه از عاميان سر مي‌زند و در زبان توده‌ي انبوه رواج دارد. اگر از اين بالاتر رفته بكتابها پردازيم در آنجا ميدان اين ننگين‌كاري چندان پهناور است كه براي ستودن آن سخن بس دراز مي‌بايد. بيشتر اين نويسندگان گزافه‌راني را هنري مي‌پنداشته‌اند و در آن باره باهم گروبندي مي‌نموده‌اند. عبدالرزاق سمرقندي كه ميان نويسندگان پيشين از نيكان بشمار است و در گزافه‌راني و اين گونه نارواييها بپايه‌ي ديگران نمي‌رسد ، در ستايش تندباراني چنين مي‌نگارد : «چنان شد كه طوفان نوح را بر آن گريه مي‌آمد و صرصر عاد باد سرد از جگر بر مي‌كشيد بيك زمان درياها آب روان گرديد. صحرا و بيابان تا پشت گاوماهي نم كشيد ... گل و لاي بجايي رسيد كه قدم وهم را مجال گذار و پاي سوار را خيال رفتار نماند ...»
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی هفتادوپنجم)

🔶 دنباله‌ی «خرده‌گیری و پاسخ آن»
(بخش یکم)

🔸کوشاد تلگرام : چنانکه دیروز گفتیم گفتار «خرده‌گیری و پاسخ آن» که در چهار بخش در روزنامه‌ی پرچم آمده ، نکته‌های ارجدار چندی دارد که چون خود کوتاه و فشرده می‌باشد جا دارد ما جداگانه به آن بپردازیم و آنها را تا میتوانیم بازتر گردانیم. در این هفته به آن خواهیم پرداخت.
اینک این نخستین بخش «پیوست» یا دنباله‌ی آن.

چون پس از چاپ گفتار پیش (خرده‌گیری و پاسخ آن) در پرچم ،‌ تاریخ این کشور پیشامدهای افسوس‌آورِ فراوانی بخود دید که به سخنان آن گفتار بستگی بسیار دارد و ما که اکنون به گذشته می‌نگریم نگاه روشنتری به ریشه‌ی آن پیشامدها میداریم اینست بایسته دانستیم به آن بازنگریم و نتیجه‌هایی را که از آن گفتار تاریخی بدست می‌آید در اینجا بازنماییم :

1) از آنچه آمد دانسته می‌شود كه جنبش مشروطه یك انقلاب پر‌ارج و پر‌بهایی بوده و تأثیر آن بر ایران از همین گفتار بنیكی پیداست. چگونگی آنكه ، میدانیم مردم تا پیش از مشروطه حرف شنوی بسیاری از ملایان داشته و این را از واجبات كیش خود می‌شمارده‌اند. لیکن ملایان که با مشروطه‌خواهان دشمنی آشكار كردند گمان داشتند با آغاز دوتیرگی صف آزادیخواهان خواهد شکست ، این هنگام دیده شد آن گمان راست درنیامد ، دیده شد آزادیخواهان به ‌اندیشه‌هایی آراسته گردیده‌اند كه دیگر زیر بار سخن ملایان ـ اگرچه بنام دین و مذهب باشد ـ نخواهند رفت. «چون آزادیخواهان مردان خونگرمی ‌بودند كه با یك غیرت و مردانگی بكوشش برخاسته و پیشرفت و فیروزی كشور را یگانه آرزوی خود میدانستند اینبود ملایان را با آن گفته‌هاشان دشمن كشور می‌شناختند و برانداختن ایشان را بخود واجب میدانستند». بدیگر سخن ، ایشان داوری خرد را جلوتر از باورهای كیشی گرفتند و آن را بكار بستند. چنین رفتاری از توده در گذشته دیده نشده بود و خود یك جهش بزرگی در آن زمان شمرده می‌شد و نمونه‌ایست از بزرگی و ارج آن جنبش. براستی اگر مشروطه در ایران پیش نمی‌رفت حال ایران چه بسا تیره‌تر از افغانستان امروزی بود.

2) گذشته از مردم ، می‌بینیم یك دسته از خود ملایان همچون سه سید در تهران و ثقـة‌الاسلام در تبریز و علمای سه گانه در نجف ، آنگاه كه سخن از میهن و پیشرفت آن بمیان آمد و تناقض آن را با مذهب دیدند ، پاكدلانه پیروی از اندیشه‌های آزادیخواهانه كردند. نه آنكه از مذهب دست كشیدند بلكه كوشیدند آن را پیرو آزادیخواهی و ایرانخواهی كنند. این كوشش در آن زمان یك نتیجه‌ی موقتی نیكی داد و آن پس نشستن دیگر ملایان (یا مشروعه‌خواهان) بود. با اینحال باید افزود كه همین ناسازگاری شریعت با مشروطه همچون استخوان لای زخمی بازماند و به رسمیت یافتن مذهب جعفری در قانون اساسی (كه ترجمه‌ی قانونهای اروپایی بود ، و گنجاندن چنان اصلی خود بدعتی از ملایان بشمار می‌آید) و به اصل دوم متمم آن قانون (تأیید کردن پنج تن مجتهد قانونگزاریهای مجلس شورا را) و دیگر كشاكشها و گرفتاریها در سالهای آینده راه گشاد.

3) مشروطه را آن پاكدلانی فراهم آوردند كه سود كشور را به مذهب تقدم دادند. ولی امروز تاریخ در دست تحریفگران بگونه‌ی دیگری نوشته می‌شود. اینان همه‌ی ارج را به دشمنیهای تیره‌درونانه‌ی مشروعه‌خواهان گزارده میگویند مشروطه راه گمراهی رفت و اگر مشروعه‌خواهان نبودند بیش از این گمراه می‌شد. در حالی كه ملایان دشمنی با كشور و مشروطه را تا همدستی با محمدعلی میرزا و روسیان ، تا خونریزی از همجنسان ، تا برانگیختن مردم به جاسوسی بسود بیگانگان و تا پای پذیرش زیردستی ایشان پیش بردند و از هیچ ننگی باك نكردند.

همین امروز شما ستایشهای بیجا و نادانانه از شیخ‌فضل‌الله نوری كم نمی‌شنوید. نام او همه جا هست ، كسی را كه مایه‌ی اصلی خونریزیها گردید و به این جرم و جرمهای دیگر ، خیانتش به كشور آشكار و بدار آویخته شده شهید نامیده نامش بر بزرگراهها میگزارند ولی آیا شده یك بار ستایش از آخوندخراسانی بشنوید؟!. یا از ثقـة‌الاسلام ـ آن «نیكمردی كه مایه‌ی روسفیدی و سرفرازی ایرانیان گردید» و «نامش همواره آرایه‌ی تاریخ ایران خواهد بود» ، آنكه برای مهر نكردن نوشته‌ای كه بزیان آذربایجان بود پای دار رفت؟!..

4) همان ملایان كه با بیدین و طبیعی یا بابی نامیدن آزادیخواهان ، مردم عامی را به ایشان می‌شوراندند ، چون در روسیه آن انقلاب بزرگ پیش آمد و دست روسها از كارهای ایران كوتاه گردید و فشار از روی توده برخاست و آزادیخواهان باز به کوشش برخاستند ، خود را در تنگنا دیدند و این هنگام از در فروتنی درآمده مشروطه‌خواهی نیز از خود می‌نمودند.
بار دیگر پس از شهریور20 اینان را فرصتی پیش آمد و میدانی یافتند كه از كنجهایی كه در زمان رضاشاه خزیده بودند درآیند. آیا این بار هم فروتنی نمودند؟ كارهایی كه اینان كرده‌اند در تاریخ آمده : باز یك مشت قداره‌بند و چاقوكش را به راه ‌انداختند تا به آشوب و ترساندن مردم برخیزند و كارهاشان را بخشی بدست اینان و بخشی بدست ناپاكانی در دولت بكار بستند. پس این فریبکاری هم در پرونده‌ی ایشان ثبت است كه فروتنی و كوتاه آمدنشان از روی پاكدلی و راستی نبوده. به سخن دیگر ، اگر گوش به سرگذشتهای تاریخ میداشتیم ، پیش از برآمدن حكومت ملایان در سال 57 توانستیمی دانست كه سخنان و رفتار ایشان همه رویه‌كارانه (ظاهرسازانه) و از روی فریبكاریست.

از آنسو می‌بینیم ملایان در هیچ كوششی پروای میهن و آزادی و پیشرفت آن نكرده‌اند. هرچه بوده جز در اندیشه‌ی دستگاه خود و شكوه آن نبوده‌اند. پس امروز نیز شگفت نیست ببینیم در اندیشه‌ی نیرو دادن به كیش خود در عراق و لبنان و جاهای دیگر باشند و اگر در جاهایی پروای كشور میدارند از آنست كه روزیِ خود را از اینجا برمیگیرند. اكنون خود را دارنده‌ی این سرزمین می‌شمارند ، فراموش نشود آن روزی كه دستشان از پولهای كشور كوتاه بود چه ‌اندازه بیپروایی به سود کشور نمودند.
شیخ‌فضل‌الله نوری بالای دار
بالا چپ : ثقةالاسلام
بالا راست : سیدعبدالله بهبهانی
پایین راست : سیدمحمد طباطبایی
پایین میانه : سیدافجه‌ای
پایین چپ : سه مجتهد نجف
✴️ «اشتباه انسانی» ، «نابسامانی سیستمی» ، «بیکارگی مسئولان» ، «کج بودن خشت اول یا ولایت فقیه»

1ـ رئیس جمهور روحانی در بیانیه‌ای سقوط هواپیمای سفر تهران ـ کیف را «اشتباه انسانی» دانست. با این اعتراف دروغهای «مسئولان» را در این سه روز (که مراسم قسامه را بیاد می‌آورد) به آشکار آورد. با این اعتراف ، بیشرمیها را هرچه نمایانتر ساخت. ولی اعتراف او بسیار چیزهای دیگر را نیز روشنتر گردانید.
2ـ در کمتر از یک هفته‌ی گذشته جز کشته شدن مسافران این هواپیما ، کشته شدن 50 تن در نمایشهای خاکسپاری قاسم سلیمانی و 20 تن دیگر در واژگونی یک اتوبوس در جاده‌ی فیروزکوه ـ شاهی نیز به اندوهها بسیار افزود. مردم از خود می‌پرسیدند آیا ایران کشوری در امنیت و آرامش است یا در کار جنگیدن ـ که در کمتر از یک هفته این اندازه کشته میدهد؟!
این پیشامدها چون یکی پس از دیگری روی داد این پرسش را در اندیشه‌ها پدید می‌آورَد که آیا چنین رخدادهایی را میتوان عادی شمرد؟!
3ـ در همه‌ی کشورها این احتمال هست که در یک فراهم آمدن انبوهِ مردم ،‌ کسانی زیر دست و پا کشته شوند. این هست که قطاری از ریل بیرون افتاده صد تن بیشتر کشته شوند. این هست که اتوبوس از پل به رودخانه پرتاب شده نیمی از مسافران نابود شوند. این هست که با یک «اشتباه انسانی» هواپیمایی بکوه برخورد کند یا دو هواپیما بهم خورند و مانندهای اینها. لیکن در اینجا چند نکته هست :
نخست ، در آنجاها اینگونه پیشامدها سالی چند بار رخ میدهد؟!
اینگونه خبرها همیشه از عنوانهای نخست خبرگزاریهاست ، و در نتیجه همه کمابیش از آنها آگاه می‌گردند. ولی ما بیاد نداریم در کشوری در مدت چند روز چنین کشتارهایی رخ دهد.
در کدام کشورست که در تاریخچه‌ی مسافربری هوایی خود این اندازه «اشتباه انسانی» کرده باشد؟!

🔸4ـ دوم ، همیشه آنجا که زورشان رسیده گناه را بگردن «نقص فنی» یا «خطای خلبان» (که کشته شده بوده) انداخته‌اند. لیکن در این پیشامد کشورهای دیگری پا بمیان داشتند و آن «ادعا» با جعبه‌ی سیاه پوچ می‌شد. پس چنین دانستند که دروغ مانند گذشته نمی‌تواند بکار آید. اینست راز اعتراف. وگرنه «جمهوری اسلامی» کجا پابند راستگوییست؟! تا دیروز که اینترنت و ماهواره نبود ، مردم را با دروغهاشان ـ که دروغهای پیشوایان تاریخی شیعیگری را بیاد می‌آورد ـ فریب دادند. ولی امروز آن دروغ و نیرنگهاشان کمتر تأثیر دارد.

🔸5ـ سوم ، بسیاری از «نقصهای فنی» نیز ریشه‌اش در «اشتباه انسانی» و همه‌ی آنها ریشه‌اش در «نابسامانی سیستمی» است.
آمدیم به نابسامانیهای سیستمی. آن هم ریشه‌اش در اندیشه‌هاست. اندیشه‌هایی که ازآنِ این روزگار نیست. ازآن نه روزگار هواپیما بلکه روزگار اسب و گاریست. اندیشه‌هایی که دست کم دویست سالست تار و پود فرسوده‌‌اش نمایان گردیده ولی یک مشت غوغاییان و دروغ‌سازان بیشرم ، با رجز‌خوانیها از اینکه نگاهدار «کرامت انسانها» و «مستضعفان جهان» هستند ، دارنده‌ی «بهترین دمکراسی» و «نیرومندترین ارتشهای جهان» ، کمترین فساد ... مردم عامی را فریب می‌دادند. بماند «صدور انقلابشان».

🔸6ـ ایرانیان باید بدانند کسانی که سه یک سال را با دعا و مراسم کیشی و نمایشهای آن بسر می‌برند ،‌ کسانی که ریش انبوه ، جای مهر نماز روی پیشانی ، پیراهنی که بروی شلوار افتاده ، یقه‌ی بسته و انگشترهای عقیق درشت در انگشتان ، گریستن و خود را گریان نمودن در محرم ، خود را معتکف و روزه‌دار و نمازخوان نشان دادن ، و مانندهای اینها برایشان بیش از دانش و فهم و میهن‌پرستی و دلسوزی ارج دارد و شایستگان کشور را با صد ناراستی و بیشرمی از میدان بدر کرده‌اند ، در گام نخست گناهکار چنین پیشامدهایی هستند. در گام دوم آن اندیشه‌هایی که چنین کسانی را پیش آورده و بر مسند نشانیده باید بدآموزی و گمراهی بدانند. و در گام سوم باید خود را از اینکه نمی‌توانند حکومتی مردمی با اندیشه‌های پاک و راستکارانه بر سر کار آورند سرزنش کرده چاره‌جویی کنند.