پاکدینی ـ احمد کسروی
7.53K subscribers
8.66K photos
495 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
📘 اسرار هزارساله ـ 11
🔸 علی‌اکبر حکمی‌زاده
🔶 گفتار یکم : خدا - تکه‌ی 8 از 8


بهانه‌ها (نُه)
9ـ می‌گویند خرافات بهتر از لجام‌گسیختگی است ، زیرا می‌بینیم مردمان خرافی از دیگران هم درستترند و هم خیرات و مَبَرّاتشان بیشتر است. می‌گویم از این عبارت این طور بدست می‌آید که ما دو راه بیشتر نداریم : یا باید خرافی باشیم یا لجام‌گسیخته ، و حال آنکه دو راه دیگر هم داریم : یکی آنکه نه خرافی باشیم نه لجام‌گسیخته ، بلکه پیرو حقیقت باشیم. نمونه‌اش همان راهی است که مردم در صدر اسلام می‌رفتند که هم پاک بودند و هم خرافات نداشتند. دوم آنکه هم خرافی باشیم و هم لجام‌گسیخته و آن راهی است که ما امروز می‌رویم. چنانکه می‌بینید مردم امروز از اداری و تاجر و کاسب ، رفتار و اخلاقشان چگونه است ، با این حال با هر یک که گفتگو کنید می‌بینید همه دیندارند ، از یک طرف از راه خیانت و احتکار و اختلاس پول بدست می‌آورند و از طرف دیگر همین پول را صرف روضه و زیارت می‌کنند و اگرهم قدری مقدس‌تر باشند اول آن را دست‌گردان و حلال می‌کنند و بعد زیارت می‌روند!!
یک زمانی بود که مردان هفتاد ساله مانند دختران چهارده ساله با چشم [و] گوش بسته بودند ، جز جلاءالعیون وجودی کتابی نداشتند و جز ملا دانشمندی نمی‌شناختند ، از اینرو اگر بمردم می‌گفتند : «ماست سیاه است.» می‌گفتند : «از قدرت خدا چه بعید است.» بخصوص اگر یک جمله‌ي عربی هم بدنبالش می‌آوردند (نمونه‌ي حدیث دیده شود[گفتار ششم همین کتاب]). در آن زمان آسان بود خرافات را با درستی نگاه داشت ولی اکنون در فکر مردم یک تکانی پیدا شده ، در نتیجه نه مانند پیش در عقیده‌ي خود پابرجایند ، نه آن اندازه فکرشان نیرومند شده که بتوانند درست را از نادرست جدا کنند ، ناچار این تزلزل بر نقطه‌ ضعف وارد می‌شود که عبارت است از همان جایی که پای نفع مادّی در کار است ، ولی این خرافات چون بنفع آنی آنها کاری ندارد بلکه خود سرپوشی روی آنها می‌گزارد ، این است که برجا مانده و این بی‌قیدی و لجام‌گسیختگی هم بر آنها علاوه شده است.
و اما خیرات و مَبَرّات اینان هم گرچه زیاد است ولی خواهیم دید که برای چگونه کارهایی است و نتیجه‌اش چیست.
پایان گفتار یکم
این پیکره نشان می‌دهد نویسنده‌ی کتاب «اسرار هزارساله» را در رخت ملایی و پس از آن که رخت ملایی را از تن درآورده است.
درمیانه هم پیکره‌‌ای از مجله‌ی همایون آمده که او ، یازده شماره از آن را بیرون داد.


اسرار هزارساله نوشته‌ی علی‌اکبر حکمی‌زاده نام کتابیست که از فردا تکه تکه پراکنده خواهد شد.

این کتاب همانست که «بنیانگزار جمهوری اسلامی» بی‌آنکه نام خود را آشکار گرداند به آن پاسخی نوشته و دفترش را «کشف‌الاسرار» نامیده و آن را از «افتخارات» او شمارده‌اند. شنیدنی آنست که ما امروز بیگمانیم که نوشته‌ی حکمی‌زاده به حال مردم سودمند است و می‌کوشیم با پراکندن آن فریاد او را بگوشها و سوز دلش را به دلها برسانیم ولی حکومت ملایان در این چهل سال نیارَست (جرأت نکرد) که «افتخار» خمینی را بار دیگر چاپ کند. براستی چرا؟!..
Haqãyeqe zendegi - mollãyãn.pdf
332.4 KB
«حقایق زندگی ـ ملایان» عنوان دهمین دسته از گفتارهای پرچم روزانه است که در این فایل یکجا گرد آورده‌ایم.
🔶 زبان ایرانی - 93
🔸 گفتگو درباره‌ی چند كلمه

4ـ آراستن و پيراستن : نيز عبارت «پيراست» را گاهي مي‌نويسيم و كساني آن را مي‌پرسند. مي‌گوييم : پيراستن بمعني ستردن و پاك كردن است. اينكه آرايش و پيرايش باهم بكار ميرود از اينجاست كه نزديك بهم ميباشند. چه آراستن چيزهايي افزودن ولي پيراستن چيزهايي كم كردن است ، مثلاً مو تراشيدن و شستن و اين گونه كارها پيراستن است ولي رخت پوشيدن و روغن بكار بردن آراستن ميباشد. شاعر ميگويد : آراستن سرو ز پيراستن است.
5ـ گراييدن و گرويدن : اين كلمه‌ها را هم بكار مي‌بريم و كساني تفاوت آنها را مي‌پرسند. مي‌گوييم : گراييدن بمعني ميل كردن و روآوردن و گرويدن بمعني دل بستن و ايمان آوردن است.
6ـ پاد : كساني معني اين پيشوند را مي‌پرسند. ميگوييم : «پاد» بمعناي سزا و برابر مي‌آمده. چنانكه در كلمه‌هاي پادزهر و پاداش و پاسخ و پادرزم و مانند اينها. «پادزهر» بجاي درمان زهر بكار ميرود و خود ضد زهر يا برابر آن ميباشد. پاداش در اصل «پاددهش» بوده كه مقصود سزا دادن است. پاسخ «پادسخن» بوده كه برابر سخن باشد. در كتابهاي پهلوي در بسيار جا آن را «پسخن» مي‌نگارند. در ارمني هنوز بشكل درست خود «باداسخان» گفته مي‌شود. پادرزم در پهلوي آمده. رزم و پادرزم را پشت سرهم مي‌آورند و گويا مقصود از آن رزمي است كه در برابر رزم دشمن كرده شود. بعبارت امروزي «حمله‌ي متقابل». در ارمني آن را بجاي كلمه‌ي رزم بكار مي‌برند.
اينست معنايي كه از پيشوند «پاد» در دست داريم. ولي در كلمه‌ي پادشاه بهيچ يك از اين معنيها نمي‌آيد و ما نمي‌دانيم فرق شاه و پادشاه چه باشد. هر دو كلمه را بي‌تفاوت بكار مي‌برند. اينكه در فرهنگها معنايي براي اين «پاد» نوشته‌اند از پندار خويش درآورده‌اند و بنياد درستي ندارد. ماننده‌ي پادشاه ، پادوسبان است. زيرا اصل آن «كوستپان» بمعني نگه‌دارنده‌ي كوست بوده [1] پاد بر آن افزوده شده بي‌آنكه معناي روشني داشته باشد و شده پادكوستپان ، سپس سبك گرديده پادوسبان شده.

[1] ـ گفتارهاي شرق و غرب و شمال و جنوب در پيمان و كاروند كسروي ديده شود. گ.آ
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی نودم)
🔶 از گله و ناله چه سودی تواند بود؟!.
(بخش یک از سه)

در این هفته بار دیگر ، یك رشته نامه‌ها و تلگرافهای گله و ناله از سختی خواربار و از گرسنگی و بدبختی مردم رسیده. در آذربایجان بیكبار نرخها رو ببالا نهاده هی میرود و هنوز در جایی نایستاده. از شرفخانه تلگراف كرده‌اند كه نوزده تن از گرسنگی ناتوان گردیده از خود رفته‌اند. در تبریز در نتیجه‌ی سختی زندگی در این روزها آدمكشیها و خودكشیهایی رخ داده است.

این نامه‌ها پیاپی میرسد و ما نمیدانیم چه كار كنیم. زیرا از یكسو می‌بینیم اینها راستست و یك گرانی بی‌اندازه‌ای بمردم رو آورده. در خشكسالی تنها گندم و جو و خوراك كم باشد و گران گردد ، امروز هر چیزی از اندازه بیرون رفته. از یكسو هم میدانیم كه از چاپ آنها در روزنامه هیچ‌ كاری نخواهد بود و جز سیاه كردن كاغذ نتیجه نخواهد داد. از این ناله‌ها نه آن كُردان نامرد كه خواربار را خریده قاچاق میبرند دست خواهند كشید ، نه آن دلالان پستنهاد كه برای بیگانگان خواربار خریده انبار میكنند بخود خواهند آمد ، نه همسایگان (یا مهمانان ما) كه پروای گرسنگی این مردم را كمتر میكنند ترتیب اثری خواهند داد. [1]

این یكی از نادانیهای ایرانیانست كه بنوشتن در روزنامه اهمیت بی‌اندازه میدهند و چنین می‌پندارند كه این یك راه چاره‌ای میباشد.

از آنسو ما یك نكته‌ی بزرگتر دیگری را رعایت میكنیم : چنانكه بارها گفته‌ایم

🔸ایرانیها شیوه‌ی خود قرار داده‌اند كه چون آسوده‌اند بیباك و بیپروا روز گذرانند و گمان كمی و آلودگی بخود نبرند و اگر كسی كمیهای آنان را یادآوری كرد بیپروایی نمایند ، بلكه بآزارش كوشند ، با صد درماندگی دم از «غرور ملی» زنند و خود را یكی از توده‌های بنام جهان شمارند ، و همینكه روز گرفتاری رسید بناله و فریاد پردازند و بزاری و فغان كوشند.

این یك شیوه‌ایست كه از سالها گرفته‌اند و در این راه بسیار ورزیده گردیده‌اند كه ما می‌بینیم همینكه یك گرفتاری پیش می‌آید بی‌هیچ درنگی آواز بناله و فریاد بلند میكنند ، و چون آن میگذرد چنان به بیپروایی میگرایند كه تو گویی هیچی رخ نداده و آن كسانی كه دیروز می‌نالیدند اینها نبوده‌اند.

بارها گفته‌ایم این پست‌ترین شیوه‌ی زندگانیست و ما می‌بینیم كه اگر امروز این نامه‌ها و تلگرافهای گله و فریاد را كه میرسد بچاپ رسانیم ، راستی كمك بآن نادانی و گمراهی نموده‌ایم و اینان را در شیوه‌ی ناستوده‌ی خود گستاختر و دلیرتر گردانیده‌ایم ، اینست سزا نمی‌بینیم كه آنها را چاپ كنیم ، سزا نمی‌بینیم كه در برابر چنین نادانی خاموش باشیم.

این مردم در نادانی نچندان فرورفته‌اند كه جای خاموشی باشد.

🔸اینان خود درپی كوشش نیستند و نمیگزارند دیگران نیز بكوشند.

داستان آنان داستان آن دردمندان نافهم میباشد كه نه تنها پروای دردمندی و بیماری خود نمی‌نمایند ، نه تنها بدرمان نمیكوشند ، بكسانی كه درپی درمانند زباندرازی مینمایند ، به پزشكانی كه میكوشند آزار و بدرفتاری دریغ نمیگویند.
ببینید كار بكجا كشیده كه فلان مرد پستنهاد از گوشه‌ی سُنقر بوزارت فرهنگ شكایت مینویسد كه من حزبی برپا كرده‌ام. تو گویی بیك گناه بزرگی برخاسته‌ام. بدبخت نمی‌فهمد كه امروز در همه‌ی كشورها حزب هست و كارها در دست حزبهاست. نمی‌فهمد كه همان روسها كه یك‌سال ‌و نیم است در برابر دشمن بیمناكی همچون آلمان ایستاده‌اند این ایستادگی نتیجه‌ی كوششهای یك حزب میباشد. نمی‌فهمد كه همان انگلیسها كه امروز بِیك نیم جهان فرمان میرانند كشورشان با حزب راه میرود. نمیداند كه
🔶در هر كشوری باید خردمندان و علاقه‌مندان دست یكی كنند و یک راهی را برای اداره كردن كشور پیش گیرند ، و اگر چنین دسته‌ای نباشد آن كشور دچار بدبختی خواهد گردید.
ببینید تا چه ‌اندازه در نادانی گستاخند ، ببینید چه بیشرم و خیره‌چشمند.

این بتازگی شنیده‌ام كه از آقای معراجی كه در آمل نماینده‌ی پرچم است یكی از سران آنجا به همان عنوان شكایت كرده. دریغا تو گویی نمایندگی یك روزنامه گناهست. دریغا تو گویی این روزنامه از كشور بیگانه می‌آید كه نمایندگی آن عیب كسی باشد.

ببینید نادانی و نافهمی تا كجا رسیده. ببینید در گمراهی تا كجا پیش رفته‌اند. بجای قدردانی از كوششهای یك جوان ، میخواهند نان او را ببرند. دریغ از این درماندگیها !!

ما باید امروز این نادانیها را برخ ایرانیان بكشیم تا بدانند و بفهمند و بتكان آیند. باید بگوییم :

🔸شما حق گله و ناله از پیشامد ندارید. زیرا این گرفتاریها نتیجه‌ی آن نادانیهای خودتانست ، نتیجه‌ی آن بیپرواییهاست. باید بفهمانیم كه از این گله‌ها و فریادهای شما كمترین نتیجه در دست نخواهد بود.
باید بفهمانیم كه شما اگر میخواهید از این گرفتاریها رها گردید باید بخود آیید و بآن آلودگیهای خود چاره كنید. باید بفهمانیم كه اگر در آرزوی زندگانی هستید باید همچون دیگران با ما همدستی نمایید و این پاشیدگی و بیراهی را از میان بردارید.

[1] : این گفتار در بازپسین ماههای سال 1942 نوشته شده. این هنگام جنگهای بسیار سخت و خونینی میان لشگرهای آلمان با نیروهای آرتش شوروی در جبهه‌های استالینگراد و ولگا میرفت. از آنسو در جبهه‌های مصر میان نیروهای محور و متفقین از یكسو و در «خاور دور» میان ژاپن و آمریكا جنگهای بسیار سخت دیگری در كار بود. كشور ما از یك سال پیش به اشغال نیروهای متفقین درآمده بود و ایشان در آغاز تنها از ما راه می‌خواستند كه اسلحه و خواروبار به شوروی برسانند. ولی از چندی پیش بعلت سختی جنگ در شوروی و كمبود خواروبار در آنجا به خواروبار ما نیز دست‌اندازی میكردند و دولتِ ناتوان ایران كاری از دستش برنمی‌آمد. کمیابی خواروبار تنها از این نبود که متفقین خواروبار ایران را مستقیم یا با دست قاچاقچیانی خریده می‌بردند ، بلكه انبارداران (محتكر) نیز باعث بالا رفتن بهایش شده و در نتیجه بیچیزان گرسنگی سختی میکشیدند.
سرانجام کمتر از یك ماه بعد ، نایابیِ نان به پیشامد 17 آذر 1321 در تهران انجامید كه به آشوب نان شناخته شده است. گرسنگی و تیفوس بجان مردم افتاده بود و ایرانیان براستی روزگار بسیار آشفته و سختی را میگذرانیدند. در این گیرودار دسته‌های سیاسی هم میدان یافته پیاپی به یكدیگر می‌تاختند. خوانندگانی كه از آغاز ، پرچم را خوانده بودند میدانستند كه در آن روزنامه چه اندازه از پراكندگی ایرانیان نكوهش رفته و راه یگانگی كه همان راه رهایی است نشان داده و بر آن تأكید شده بود.
ناتوانی دولت در اداره‌ی كارها یكی از علتهایش از همین دسته‌بندیهای سیاسی سرچشمه میگرفت و دیگری از میدان گرفتن ملایان و مخالفت ایشان با دولت. چنانكه پرچم در گفتارهای پیش بناچار به آن پرداخته و سه پرسش از ملایان پرسیده بود تا آنها را به پاسخگویی وادارد.
آتش شكاف میان دولت و مردم كه ملایان برافروخته به آن دامن میزدند (نگاه کنید به : گفتار «خرده‌گیری و پاسخ آن»ـ پرچم روزانه شماره‌های 219 تا 222) هم برای آن زمان كه گرسنگی و مرگ ایران را فراگرفته بود بیمگین بشمار می‌آمد و هم برای آینده‌ی این كشور. این یكی از علتهای پافشاری برای پاسخ خواستن از ملایان بود تا تكلیف دولت و مردم هرچه زودتر روشن گردد و دو تیرگی از میان برخیزد.
در یک سال گذشته در اتیوپی کارهای نیکی رخ داده. اینها در سایه‌ی کوششهایی بوده که حزب EPRDF در سی سال گذشته بکار برده. این حزب توانست وضع اضطراری را بردارد ، زندانیان سیاسی را آزاد سازد ، قانونهای سرکوبگرانه را لغو کند. کشاکشهای مرزی بیست ساله با کشور همسایه‌ی خود اریتره را به آشتی برساند.
هنوز کارهای بسیاری هست که در این کشور ستمکشیده و بینوا باید انجام گیرد. لیکن این گامها که در راه دمکراسی برداشته شده و فروغ آزادی که از آن کشور می‌تابد امیدهایی در دل آزادیخواهان جهان زنده گردانیده.
جایزه نوبل صلح امسال به آبیی احمد رهبر آن حزب و نخست وزیر اتیوپی داده شد. آبیی احمد پارسال به نخست وزیری رسید و برای پایان دادن به دشمنی‌ها با اریتره تلاش کرد.
حزب آقای احمد در برنامه‌ی خود کارهای بسیاری را نوید داده و ما نمی‌دانیم بیش از این چه اندازه در کارها فیروز خواهد بود. لیکن این را میدانیم که همین اندازه پیشرفت جز در سایه‌ی یک حزب راستین بدست نمی‌آمد.
📘 اسرار هزارساله ـ 12
🔸 علی‌اکبر حکمی‌زاده
🔶 گفتار دوم : امامت - تکه‌ی 1 از 4

دین امروز ما امامت را پس از نبوت می‌شمارد ولی در عمل آن را خیلی بالاتر می‌شمارد زیرا ما و شما هیچ نشنیده‌ایم که پیغمبر کوری را شفا یا بیماری را خوب کرده باشد و ندیده‌ایم که کسی بنام پیغمبر نذری کند ولی اینها و مانند اینها را درباره‌ي امام و امامزاده بسیار شنیده و دیده‌ایم. پیغمبر می‌گوید : «من مالک سود و زیان خود نیستم.» (1) ولی اینها می‌گویند : «جهان اگر فنا شود علی فناش می‌کند.»
این مسلم است که امام هرچه باشد از پیغمبر پايین‌تر است ، پس چه شده است که برای فضائل ائمه و سادات اینهمه مجلسها برپا و کتابها نوشته شده ولی درباره‌ي پیغمبر معمول نیست؟ آیا علت اینها را جز همچشمی و لجبازی چیز دیگری می‌توان دانست؟
ما خود بیماری داشتیم نوبه‌اي وقتی تب می‌کرد پرستارش می‌گفت : «چه کنیم خدا خواسته» و چون خوب می‌شد می‌گفت : «از برکت ائمه‌ي اطهار راحت شد.» بعدها دیدم این طرز فکر عمومی است که پیشامدهای بد را از خدا و پیشامدهای خوب را از ائمه می‌دانند و پیغمبر را هم از هیچ طرف بحساب نمی‌آورند.
می‌دانم که خواهید گفت این حرفها مال عوام است و ربطی بدانشمندان ندارد.
آری این شیوه‌ي ماست که تا کسی در جلو نیست و میدان باز است تا هر جا بتوانیم می‌تازیم ولی همینکه یک کسی پیدا شد و گفت چرا زیاده‌روی می‌کنید؟ فوری ده سنگر عقب می‌رویم و می‌گويیم آن زیاده‌روی کار «عوام» بوده ، این است که چند حدیث «صحیح» از کتاب کافی در اینجا می‌آوریم و با آنچه قرآن درباره‌ي پیغمبر گفته می‌سنجیم تا ببینیم عقیده‌ي عوام از کجا آب می‌خورد.
ابی‌حمزه گفت : وارد شدم بر او و دیدم از زمین چیزی جمع می‌کند ، گفتم : اینها چیست؟ گفت : خرده‌های پر ملائکه است جمع می‌کنیم و از آن بُردی برای فرزندان خود می‌سازیم. در جای دیگر است که پس از رحلت پیغمبر جبرئیل برای دلداری فاطمه می‌آمد و او را خبر می‌داد به پیشامدهای آینده و امیرالمؤمنین آنها را می‌نوشت ، و در جای دیگر درباره‌ي این مصحف می‌گوید : سه برابر قرآن شماست و قسم بخدا نیست در آن از قرآن شما حرفی ولی در قرآن می‌گوید وحی را روح‌الامین بر «قلب تو» می‌فرستد و هیچ نامی از وحی آوردن جبرئیل (2) و یا «پر و پشم آن» درمیان نبوده و بعلاوه اگر این احادیث صحیح راستی صحیح باشد پس اسلام بجای یک پیغمبر ، چهارده پیغمبر خواهد داشت!!
و نیز در کافی است که زُراره گفت : از امام چیزی پرسیدم جوابی داد و دیگری آمد و همان را پرسید ، جواب دیگری داد و باز دیگری آمد و همان را پرسید جواب دیگری داد. بعد گفتم سه نفر از شیعیان شما یک چیز از شما پرسیدند و شما سه جواب دادید ، گفت : برای این است که اختلاف میان آنها افتد و شناخته نشوند. و در چند حدیث دیگر جوابی باین مضمون داده شده که این اختیاریست بما واگزار شده : «هَذَا عَطَاؤُنَا فَامْنُنْ أَوْ أَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسَابٍ (3) » اگر این احادیث هم صحیح باشد دیگر چه عرض کنم؟!!

1ـ سوره‌ی اعراف (7) ، آیه‌ی 188
2ـ در قرآن سه بار نام جبرئیل نام آمده : 1ـ سوره‌ی بقره (2) ، آیه‌های 97 و 98 و سوره‌ی تحریم (66) ، آیه‌ی 4. در هیچ یک از اینها سخن از دیده شدن جبرئیل نیست.
3ـ معنی : اين دِهِش ماست ، [آن را] بى‏شمار بده يا نگاه دار. سوره‌ی ص (38) ، آیه‌ی 39
می‌شنوم كسانی میگویند : «ما گناهكاریم و اینها سزای گناههای ماست».

میگویم : راستست این مردم گناهكارند كه بدینسان آسیب و گزند می‌بینند ، ولی نه بآن معنی كه شما می‌پندارید.

گناه این مردم نه آنست كه سینه نزده‌اند ، سر نشكافته‌اند ، گوش بسخنان ملایان نداده‌اند ، زنها روهاشان را باز كرده‌اند.

اینها گناه نیست و مایه‌ی گرفتاری اینها نمیباشد.

گناه این مردم آنست كه معنی زندگانی را نمی‌شناسند ،

آنست كه خرد را كنار گزارده پیروی از پندار و هوس و كینه و نادانی مینمایند ،

آنست كه در یك كشوری بیست و سی دسته‌اند و هر دسته‌ای جز درپی دلخواه خود نیست ،

آنست كه خدا سرزمینی باین باردهی بایشان داده و ارج آن را نمی‌شناسند.

از یك سرزمینی كه برای زندگانی سیصد ملیون مردم كفایت دارد باندازه‌ی زندگانی بیست ملیون استفاده نمیكنند.

(پرچم روزانه شماره‌ی ۲۳۹)
🔶 زبان ایرانی - 94
🔸 گفتگو درباره‌ی چند كلمه

7ـ پدرود : مي‌پرسند : اين كلمه چيست؟.. وانگاه آن را «بدرود» هم ميگويند آيا درست است؟.. ميگوييم : «پدرود» و «بدرود» هر دو درست است.
بايد دانست پيشوند «ب» كه امروز در فارسي بكار ميرود (بمن ، بشما ، ببازار ، بكار و مانند اينها) و چه‌بسا آن را «به» مي‌آوريم و جدا از كلمه ميگيريم اصل آن در زبان پيشين «پت» بوده ولي در گفتن در بيشتر جاها تاء را مي‌انداختند. سپس در فارسي آن را «بد» ساخته‌اند (باء بجاي پاء و دال بجاي تاء آمده) و در اينجا نيز در بيشتر جاها دال را مي‌اندازند (تنها در كلمه‌ای كه با الف آغاز مي‌شود دال را مي‌آورند) : بدو ، بدينسان ، بمن ، بشما و مانند اينها.
در چند كلمه هم هنوز پاء بحال خود بازمانده : پدرود ، پديدار ، پديد ، پنهان.
شايد كساني پاء را در اينها از ريشه‌ي كلمه بشناسد ولي نه چنانست. كلمه‌ها : درود و ديدار و ديد و نهان است. اينست در اينها نيز مي‌توان بجاي پاء باء آورد. پس بدرود درست است چنانكه گفتيم.
نيز روشن شد اصل كلمه «درود» است پيشوند بر سر آن آمده و آن را بهنگام جدا شدن از همديگر ميگفتند. چنانكه امروز هم بجاي «خداحافظ» ميتوان آن را بكار برد.
از اينجا در مرگ كسي ميگوييم : «زندگي را پدرود گفت» يا «جهان را بدورد كرد»
نكته‌ی ديگري كه از اينجا بدست آمد اينكه پيشوند را جدا نبايد نوشت و آوردن هاء بآخر آن كه امروز ميكنند بنيادي ندارد و پيشينيان هيچگاه آن را نمي‌نمودند.
8ـ چيستان : كلمه‌ی چيستان را كه بكار مي‌بريم مي‌پرسند معنايش چيست و از كجا آمده؟ مي‌گوييم : اصل آن «چيست آن؟...» بوده و بمعناي معما يا لغز بكار ميرود.
9ـ دين : مي‌پرسند بجاي كلمه‌ی دين در فارسي چه بوده آيا كيش بهمين معناست؟ ميگوييم : دين كلمه‌ی فارسي است.
اما كيش گويا در برابر مذهب بكار ميرفته. اينست ما نيز هميشه بهمين معني بكار مي‌بريم.
اين گونه كلمه‌ها كه فارسي است ولي كساني آنها را عربي مي‌پندارند باز هم هست. يكي از آنها «زمان» ميباشد كه «دمان» نيز گفته مي‌شده و فارسي است.
✴️ حقایق زندگی
(تکه‌ی نودویکم)

🔶 از گله و ناله چه سودی تواند بود؟!.
(بخش دو از سه)

ما میخواهیم از ایرانیان بپرسیم : چه شده كه شما بدینسان خوار و زبون گردیده‌اید؟!. چه شده كه دیگران خواربارتان را میخورند و شما باید گرسنه بمانید؟!. آیا علت این را میدانید؟!.

ملای روسیاه میرود بالای منبر و رو بزنها گردانیده با زبان شماتت میگوید : «هان! ببینید چطور قحطی آمده؟!. باز هم روهاتان را باز میكنید؟!...»

این بیدین خداناشناس میگوید : «علت این نایابی خواروبار و سختی زندگانی رو باز كردن زنهاست». میخواهد بگوید : «چون شما زنان روهاتان را باز كرده‌اید خدا بخشم آمده و كینه‌ی رو باز كردن شما را از خاندانهای بینوا و بچه‌های بیگناه میكِشد». ببینید مردك بیدین چه دروغی بخدا می‌بندد؟!. ببینید چگونه خدا را «یك ستمگر بیباكی» نشان میدهد! [1]

یكی نمیگوید : این بیدین گردن شكسته مگر خدا تنها بایران خدایی میكند؟!. اگر رو باز كردن زنان مایه‌ی خشم اوست پس چرا بامریكاییان خشم نمیگیرد؟!. پس چرا بدختران روس كه رخت سربازی پوشیده و همیشه با مردان در آمیزشند نمی‌نگرد؟!. چرا از آنان كینه نمی‌جوید؟!. پس چرا آنها خواربار و همه چیز را بفراوانی پیدا میكنند و با خوشی زندگی را بسر میدهند؟!.

🔸ببینید این بیدینان چه‌ سان فریبتان میدهند. ببینید چه سان گمراهتان میگردانند.

شما اگر میخواهید علت زبونی و بدبختی خود را بدانید من آن را شرح میدهم. شما آیا میدانید كه در این كشورتان درمیان بیست‌ملیون مردم چند گونه پراكندگی و دسته‌بندی هست؟!. از یكسو دسته‌بندی كیشها ، از یكسو دسته‌بندی زبانها و نژادها ، از یكسو دسته‌بندی ایلها. در یك كشور كوچكی چهارده یا پانزده كیش هست. پنج یا شش زبان و نژاد هست ، هفت یا هشت ایل بزرگ هست ، و

🔸هر یكی از اینها برای خود آرمان جدایی و سیاست جدایی میدارند و هیچگاه دل با دیگران پاك نمیدارند.
سنی ، شیخی ، متشرع ، بهایی ، علی‌اللهی ، كریمخانی ، صوفی ، جهود ، مسیحی ، زردشتی ، اسماعیلی ، كرد ، آسوری ، ارمنی ، تركمن ، بختیاری ، قشقایی ، عرب ، لر ، بوئراحمدی ، شاهسون ، هزاره هر یكی نامیست كه زیر آن یك سیاست [و] یك آرمان جدایی خوابیده است.

شما اگر اینها را نمیدانید كه باید گفت از حال توده‌ی خود ناآگاهید ، و اگر میدانید باید دریابید كه یك علت بزرگ زبونی و بدبختی شما همین میباشد. یك توده‌ی پراكنده‌ی اینچنانی ناگزیر است كه زبون و لگدمال باشد.

🔸بیگانگان این دریافته‌اند كه شما یك مردم پراكنده‌ای میباشید و هیچگاه نخواهید توانست دست بهم داده یك نیرویی پدید آورید اینست پروایی از شما نمی‌نمایند و در زیر پا لگدمالتان میگردانند. [2]

ما سالهاست این گرفتاری را بشما یادآوری میكنیم و شما جز بی‌پروایی نشان نداده‌اید ، و اكنون كه به نتیجه‌ی آن دچار گردیده‌اید میخواهید با داد و ناله آن را از سر باز كنید. ولی افسوس كه نخواهید توانست ، افسوس كه آسیب و رنج فراوان خواهید دید.

از تبریز مینویسند : كردها از هر سو بخرید خواروبار میكوشند كه از راه قاچاق بعراق برند و دانسته نیست اینهمه اسكناس را از كجا آورده‌اند ، دانسته نیست چرا تا این اندازه بدی میكنند؟!. میگویم : این كردها كی نیكی كرده‌اند كه امروز كنند؟!. كی از بدی خودداری می‌نموده‌اند كه امروز نمایند؟!. كرد چون نامش دیگر و كیشش جداست انبوهی از آنها خود را از این توده نمیدانند و همیشه در آرزوی فرصتی هستند كه بدشمنی پردازند و گزند و آسیب رسانند. این نتیجه‌ی همان جدایی و دوتیرگیست. نتیجه‌ی آن «تولّا و تبرّا»[3] است كه از «فروع دین» شیعه میباشد. تنها كرد نیست ، آسوری نیز چنینست ، بهایی نیز چنینست ، زردشتی نیز چنینست.

🔸چنانكه گفتم هر دسته‌ای برای خود آرمان و سیاست جدایی دارد و هر یكی جز كینه‌ی دیگران در دل خود نمی‌پروراند. چیزی كه هست آن كردها وحشی و بیابانیند و بدخواهی خود را بدانسان بآشكار می‌آورند و دیگران در دل نگاهداشته برو نمی‌آورند. این نتیجه‌ی ناگزیری پراكندگیست.

دیگران بمانند. این ایلها كه زبان و نژادشان جز ایرانی نیست هر یكی برای خود سیاست و آرمان دیگری دارند و میخواهند تا میتوانند از آن دست برندارند. میخواهند همیشه با حال ایلی بمانند و شیوه‌ی ناستوده‌ی دیرین خود را از دست ندهند.

[1] : خوانندگان به مانندگی میان کمبود خواربار و گرسنگی انبوه مردم آن زمان بعنوان یک «بلای آسمانی» با زمین‌لرزه‌ای که چندی پیش (1396) در سر پل ذهاب رخ داد و ملایان همین سخنان پست را به مردم گفتند پروا کنند. این نشان است که ملایان خردهاشان در این هشتاد سال هیچ تکانی نخورده است.
[2] : بدانسان که انگلیسیان (برای دویست سال) میدانستند هندیان نمی‌توانند دست بهم داده ایشان را از کشورشان بیرون رانند ، به همان سان که اسرائیل بیگمان گردیده کنون از همه‌ي ‌مسلمانان جهان چنان نیرویی فراهم نمی‌شود که در برابر او بتواند کاری کند ، به همان سان هم حکومت ملایان دریافته تا ایرانیان بدینسان پراکنده و سرشار از خودسریند ، همیشه درمیان خود در کشاکش و فرسایش خواهند بود و دست بهم نتوانند داد و اینست از سوی مخالفان خود بیمناک نیست.
ایرانیان تا چنینند که هستند استقلال خود را بدست نتوانند آورد و اگر هم از رهگذر پیشامدهایی بدست آمد جز چندگاهه نخواهد بود و آن را نگاه‌داری نتوانند.

[3] : تولا ضد تبراست. تبرا نفرین و دشنام به ابوبكر و عمر است كه در ایران از زمان صفویان رواج گرفت. تولا دوستی با علی و خاندان اوست. برای آگاهی بیشتر كتاب شیعیگری (داوری) خوانده شود.
📘 اسرار هزارساله ـ 13
🔸 علی‌اکبر حکمی‌زاده
🔶 گفتار دوم : امامت - تکه‌ی 2 از 4

کتابهای تفسیر ، بسیاری از آیات قرآن را به امامت تأویل کرده‌اند تا جايی که بعضی از آنها کلمه‌های «صلاة» و «ذکات» و «ابل» و «بعوضة» قرآن را هم تفسیر به علی کرده‌اند. اگر امامت راستی تا این اندازه مورد توجه قرآن بود چرا برای یک بار هم شده این موضوع را آشکار نگفت که اینهمه جنگ بر سر این کار نشود؟
می‌گویند پیغمبر می‌ترسید از اینکه بگوید و مردم نپذیرند و حال آنکه خود قرآن و تاریخ پیغمبر گواه است که هیچ محافظه‌کاری (یا تقیه) در کار خود او نبوده. وآنگهی شما که صدها حدیث از پیغمبر نقل می‌کنید که این موضوع را صریح گفته پس دیگر این سخن چه معنا دارد؟! و نیز می‌گویند امامت در قرآن بسیار تصریح شده ولی آنها را انداخته‌اند یا تغییر داده‌اند و امام زمان که آمد قرآن درست را می‌آورد. ببینید برای اینکه شاخه را از دست ندهند چگونه ریشه را می‌زنند. خوب اگر اینطور باشد پس دیگر قرآن با تورات چه فرق خواهد داشت؟! یک دلیل بزرگ بر راستگويی پیغمبر ، قرآن است و دلیل دیگر اثر گفته‌های اوست در همرهانش. آن را می‌گویند که تغییر کرده و این را هم می‌گویند : «ارتد الناس بعد رسول الله إلا ثلثه.(1) »
ما اگر با نظر حقیقت‌جويی قرآن و تاریخ صدر اسلام را نگاه کنیم می‌بینیم که امامت در اول یک امر خیلی ساده یا سیاسی بوده که قرآن و مسلمین درباره‌ي آن ساکت بوده‌اند ولی بعدها که زمامداران ایران دیدند نمی‌توانند زیر بار خلفاء عرب یا ترک بروند و باید از نیروی توده برای ایستادگی در برابر آنها استفاده کنند امامت را باین رنگها درآوردند و ما هم که این عادت را همیشه داشته‌ایم که رو به هر طرف بیفتیم ، می‌رویم تا جايی که توانایی داریم. اگر بخواهیم از علی ستایش کنیم او را می‌بریم تا جايی که «کتاب فضل او را آب بحر کافی نیست ـ که تر کنی سر انگشت و صفحه بشماری» و اگر بخواهیم از عمَر چیزی بگويیم می‌رویم تا آنجا که خودتان بهتر می‌دانید.
آب یک جو اگر از یک سرچشمه باشد هرچه پايین‌تر آید اگر کمتر نشود زیادتر نخواهد شد ، حال شما کتابهایی را که درباره‌ي امامت نوشته شده بترتیب تاریخ با هم بسنجید و یا یک کتاب از پیش از دوره‌ي صفویه و یک کتاب هم از بعد از آن پهلوی هم بگزارید ، آنگاه می‌بینید که هرچه پايین‌تر می‌آید غلو آنها بیشتر و حجمشان بزرگتر می‌شود. شما کتاب مقتلِ سید ابن طاوس را با جلد دهم بحار و آن را با اسرار الشهارة دربندی بسنجید ، آنگاه از خود بپرسید علت اینهمه اختلاف چیست؟ اینها را که دربندی نوشته از کجا بدست آورده که سید ابن طاوس یا مجلسی بآن دسترسی نداشته؟!

1ـ معنی : پس از پیامبر همه از دین بازگشتند جز سه تن [مقداد و ابوذر غفاری و سلمان فارسی].
🔶 زبان ایرانی - 95
🔸 گفتگو درباره‌ی چند كلمه

10ـ تنديس : مي‌پرسند : پيمان بجاي صورت و عكس كلمه‌ي «پيكره» را بكار مي‌برد. بجاي مجسمه چه كلمه‌اي بايد بكار برد. مي‌گوييم : پيكر در خود فارسي بهمين معني بوده چنانكه در بيشتر زبانهاي ديگر هم بكار ميرود و ما در جاي ديگر آن را بازنموده‌ايم. اما بجاي مجسمه «تنديس» يا «تنديسه» هست كه در فرهنگها نيز آورده شده. [1]
11ـ پيشين و پسين : مي‌پرسند بجاي ظهر و عصر چه كلمه‌هايي بكار ميرفت. ميگويم : ظهر را «نيمروز» و «پيشين» و عصر را «پسين» و «نماز ديگر» مي‌ناميدند و اين نامها در كتابها بسيار بكار رفته است.
* * *
چون در شماره‌ي نه دو كلمه‌ي پيشين و پسين را آورده گفتيم در فارسي بجاي ظهر و عصر بوده آقاي قطب از دزفول در اين باره مي‌نگارند كه در دزفول هنوز اين دو كلمه بمعناي درست خود بكار ميرود. اين خود نكته‌ايست كه بسياري از كلمه‌هاي فارسي كه در تهران و شهرهاي بزرگ فراموش شده در شهرهاي كوچك هنوز بكار ميرود و بايد از آنها در اين هنگام بهره‌جويي نمود. پس از خواندن اين نوشته‌ي آقاي قطب مرا نيز ياد مي‌افتد كه در شوشتر و ديگر شهرهاي خوزستان همين كلمه‌ها را مي‌شنيدم. شايد در شهرهاي ديگر و درميان لران و بختياريان نيز اينها بكار بروند.

[1] ـ كسروي در نوشته‌هاي خود «تنديسه» بكار برده است. گ.آ