📘 اسرار هزارساله ـ 16
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار سوم : روحانی - تکهی 1 از 6
دین امروز ما میگوید : فقیه در زمان غیبت جانشین امام است. بر این سخن چندین اشکال فقهی و عملی وارد است که برای اختصار آنها را حذف و بهمین اکتفا میکنیم که اگر این نیابت تنها برای بیان احکام است که مسلم بر خلاف مقصود شما است و اگر برای ولایت و حکومت نیز هست در این صورت ما در هر محله و گاهی در یک خانه چندین شاه خواهیم داشت ، چنانکه اکنون هم همهي فقها تا جايی که دسترسی دارند در این کار دخالت میکنند. گذشته از این که هر کسی را بهر کاری ساختند. فقیه و کشورداری همچون پزشک و میکانیکی است که هیچ با هم ربطی ندارد و پس از همهي اینها تازه طبق همان مبانی فقهی هم این ادعا (که حکومت حق فقیه است) هیچ دلیل ندارد. بعضی میگویند : لازم نیست حکومت دست فقیه باشد بلکه دست هر که هست بماند ولی از فقها اجازه بگیرند ، چنانکه بعضی از شاهان پیش همین کار را میکردند و در قانون اساسی ایران هم گفته شده.
میگویم این اجازه اگر تنها از نظر تشریفات یا برای تبرک است اینکه نتیجهي عملی ندارد ، با این حال برای خالی نبودن عریضه من به مجلس و دولت اجازه میدهم که هر کاری را برای کشور و مردم مفید میدانند انجام دهند!! و اگر برای این است که راستی همهي کارهای کشور را باین دستور انجام دهند این چیزیست نشدنی و بعبارت دیگر دور لازم میآید زیرا باین حساب بودن قانون و مجلس بسته باجازهي فقیه است و با بودن فقیه هم قانون و مجلس و دولت معنا ندارد (گفتار «حکومت و قانون» دیده شود).
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار سوم : روحانی - تکهی 1 از 6
دین امروز ما میگوید : فقیه در زمان غیبت جانشین امام است. بر این سخن چندین اشکال فقهی و عملی وارد است که برای اختصار آنها را حذف و بهمین اکتفا میکنیم که اگر این نیابت تنها برای بیان احکام است که مسلم بر خلاف مقصود شما است و اگر برای ولایت و حکومت نیز هست در این صورت ما در هر محله و گاهی در یک خانه چندین شاه خواهیم داشت ، چنانکه اکنون هم همهي فقها تا جايی که دسترسی دارند در این کار دخالت میکنند. گذشته از این که هر کسی را بهر کاری ساختند. فقیه و کشورداری همچون پزشک و میکانیکی است که هیچ با هم ربطی ندارد و پس از همهي اینها تازه طبق همان مبانی فقهی هم این ادعا (که حکومت حق فقیه است) هیچ دلیل ندارد. بعضی میگویند : لازم نیست حکومت دست فقیه باشد بلکه دست هر که هست بماند ولی از فقها اجازه بگیرند ، چنانکه بعضی از شاهان پیش همین کار را میکردند و در قانون اساسی ایران هم گفته شده.
میگویم این اجازه اگر تنها از نظر تشریفات یا برای تبرک است اینکه نتیجهي عملی ندارد ، با این حال برای خالی نبودن عریضه من به مجلس و دولت اجازه میدهم که هر کاری را برای کشور و مردم مفید میدانند انجام دهند!! و اگر برای این است که راستی همهي کارهای کشور را باین دستور انجام دهند این چیزیست نشدنی و بعبارت دیگر دور لازم میآید زیرا باین حساب بودن قانون و مجلس بسته باجازهي فقیه است و با بودن فقیه هم قانون و مجلس و دولت معنا ندارد (گفتار «حکومت و قانون» دیده شود).
🔶 زبان ایرانی - 98
🔸 پرسشها و پاسخها (سال سوم) ـ 1
ميدانيد سابقاً مملكت ايران را در اروپا باسم «پرس ، پرش ، پرسيا» كه معني پارس را دارد ميناميدند و زبان فارسي را هم بترتيب فوق زبان پارس ميشناختند حاليه كه مملكت ايران را «ايران» و زبان فارسي را نيز زبان ايراني ميگويند اگر در داخلهی ايران هم اداي كلمهی زبان فارسي يا پارسي ملغي و بجاي آن زبان ايراني ناميده شود اشكالي خواهد داشت يا خير؟
هامبورك ع ـ هدايت شمالي
***
ما اشكالي نميبينيم و بلكه آن را سودمند و ستوده ميشناسيم. چه بگمان ما خود ايرانيان پيش از زمان اسلام چنين نامي را براي زبان خود نداشتند. پس از اسلام چون عرب ايران را بنام «فارس» ميناميد و زبان ايران را «اللسان الفارسي» ميخواند اين نامگزاري ميان خود ايران هم رواج گرفته وگرنه بنياد ديگري نداشته و كنون بهتر رها كردن آن ميباشد.
🔸 پرسشها و پاسخها (سال سوم) ـ 1
ميدانيد سابقاً مملكت ايران را در اروپا باسم «پرس ، پرش ، پرسيا» كه معني پارس را دارد ميناميدند و زبان فارسي را هم بترتيب فوق زبان پارس ميشناختند حاليه كه مملكت ايران را «ايران» و زبان فارسي را نيز زبان ايراني ميگويند اگر در داخلهی ايران هم اداي كلمهی زبان فارسي يا پارسي ملغي و بجاي آن زبان ايراني ناميده شود اشكالي خواهد داشت يا خير؟
هامبورك ع ـ هدايت شمالي
***
ما اشكالي نميبينيم و بلكه آن را سودمند و ستوده ميشناسيم. چه بگمان ما خود ايرانيان پيش از زمان اسلام چنين نامي را براي زبان خود نداشتند. پس از اسلام چون عرب ايران را بنام «فارس» ميناميد و زبان ايران را «اللسان الفارسي» ميخواند اين نامگزاري ميان خود ايران هم رواج گرفته وگرنه بنياد ديگري نداشته و كنون بهتر رها كردن آن ميباشد.
✴️ حقایق زندگی
(تکهی نودوپنجم)
🔶 راه چه دور و چه نزدیك با پیمودنست كه بپایان میرسد
یادداشت کوشاد تلگرام :
(بخش دو از سه)
جنبش مشروطه را نوشتیم که ناانجام ماند و یک دمکراسی پایداری از آن بهرهی ایرانیان نگردید. با اینهمه از رهگذر مشروطه دگرگونیهای بزرگی در ایران رخ داد که میتوان بیداری مردم و از میان رفتن استبداد قاجاری و ستمگریهای بیاندازهی ایشان را از آن جمله شمرد. ولی از سه جنبش یادشده پیش از روی کار آمدن رضاشاه و دوازده سال آزادی حزبها و روزنامهها پس از برافتادن او چنان دستاوردهایی را نمیتوان سراغ گرفت.
بسیار كوششها بوده كه پیشگامان آن هرگز چشم به نتیجههای آنی ندوخته و آنچه برایشان اهمیت داشته همانا درستی راهشان بوده. مسیحیگری یک نمونهی آنست. زیرا تا سه قرن مسیحیگری دورهی ناتوانی خود را میگذرانید و پیشرفت چشمگیری نداشت. در نبرد با بردهداری و همچنین در جنبش سوسیالیزم دهها سال كوشش بكار رفت و پیشوایان آن جنبشها بارها به جلوگیرهای بزرگی برخوردند تا سرانجام فیروزی از راه رسید. مثال دیگر اتحاد كشورهای اروپایی پس از جنگ جهانی دوم است كه برای خردمندان اروپا یك آرمان بزرگ بوده و دشواریهای بسیاری داشته (و دارد) ولی آنانكه بنیاد این كار را گزاشتند (1950) بیگمان با گذشت بیش از نیم قرن از آغاز آن دلسرد نشدند. زیرا ایشان به آن میکوشیدند كه این آرمان هوادارانی بیابد و در این راه با برداشتن هر جلوگیری یک گام بسوی انجام آن بردارند. نیكخواهانی كه به اینگونه کوششها پرداختهاند تنها چشم به پیشرفت کارها داشتهاند نه به فرجام آن.
اساساً یک کاری هرچه بزرگتر ، شكیبایی و كوششهای بیشتری میطلبد و چنین كارهایی هوسمندان و بیحوصلگان را خوش نمیآید.
از آنسو در ایران ـ از جنبش مشروطه تاكنون ـ هر کسی یا دستهای برخاسته هرگز نخواسته از راهش بکوشد. اینکه جنبندگان سیاسی ما همیشه گفتهاند «اول باید قوه را بدست گرفت ، سپس هر گونه اصلاحاتی توان کرد» ، همین نشان از آن دارد که کار را ساده پنداشته و آسان گرفتهاند. از همینها اگر بپرسید : «بسیار نیک ، چگونه نیرو را میتوان بدست گرفت؟!» ، خواهید دید که جز تحریک احساسات مردم با رسوا گردانیدن حکومت ، براه دیگری نیندیشیدهاند و خود نمیدانند.
در حالی که یک توده برای یک تحول ریشهدار نیازمند آنست که حقایق مهمی از زندگانی را یاد گیرد. جنبندگان سیاسی در ایران به تربیت مردم بها ندادهاند. آنها خواستهاند مردم را پشت سر خود بیندازند و پیش روند و جز این راهی برای کوشش ندانستهاند. در حالی که کوشش سیاسی آنست که حقایق زندگانی را بمردم یاد دهد و بدینسان آنها را همدل ، هماندیشه و در نتیجه متحد گرداند. در جایی که با تحریک احساسات مردم به چنان نتیجهای نمیتوان رسید. بلکه باید گفت جنب و جوشهای که از دوستیها و دشمنیهای ناگهانی برخیزد ، زود هم فرونشیند زیرا ریشهدار نیست.
چنانکه امروز هم شما دسته دسته از کوشندگان را میبینید که با هیاهو و جست و خیزهاشان تنها درپی بدست گرفتن «قوه»اند. شما در ایران آرمانی مانند اتحاد اروپا که به سالها کوشش نیاز دارد درمیان کوشندگان نمیبینید. مضمون سخنان جنبندگان سیاسی نیز کوشش برای دست یافتن به یک آرمان ارجدار و تلاشهای ماندگار را نشان نمیدهد.
شما اگر پیش از سال 1357 با كسانی از كوشندگان كه هنوز در میانسالی بسر میبردند گفتگو میكردید میدیدید ایشان خود را «بازنشسته از سیاست» میخوانند و یك دلسردی شگفتی از خود نشان میدهند. برخی نیز گستاخی کرده مردم را پایینتر از آنی میدانستند كه برایشان بكوشند چرا كه برای مثال مدتی زندانی كشیده و از مردم (چنانكه چشم داشتند) جنبشی ندیده بودند. اگر شما بكسی با دلیل ثابت میكردید كه باید از این آلودگیها رهایی یافت و این تنها راه است ، آنگاه میدیدی كه سخنِ دلش را بزبان آورد و گفت : «اوه! تا آنوقت نه شما زندهای نه من». معنی نهفتهی این سخن آنست که کار باید چنان باشد تا در کوتاه زمانی بتوان فرجامش را دید وگرنه من گامی برای آن نخواهم برداشت! این همانست که گفتیم در کوششهای سیاسی در ایران به بنیادگزاری پروا نشده است. در حالی که یک بنیاد استوار در این کشور کوشش به شایندگی و پیراستن مردم از اندیشههای تباه است.
(تکهی نودوپنجم)
🔶 راه چه دور و چه نزدیك با پیمودنست كه بپایان میرسد
یادداشت کوشاد تلگرام :
(بخش دو از سه)
جنبش مشروطه را نوشتیم که ناانجام ماند و یک دمکراسی پایداری از آن بهرهی ایرانیان نگردید. با اینهمه از رهگذر مشروطه دگرگونیهای بزرگی در ایران رخ داد که میتوان بیداری مردم و از میان رفتن استبداد قاجاری و ستمگریهای بیاندازهی ایشان را از آن جمله شمرد. ولی از سه جنبش یادشده پیش از روی کار آمدن رضاشاه و دوازده سال آزادی حزبها و روزنامهها پس از برافتادن او چنان دستاوردهایی را نمیتوان سراغ گرفت.
بسیار كوششها بوده كه پیشگامان آن هرگز چشم به نتیجههای آنی ندوخته و آنچه برایشان اهمیت داشته همانا درستی راهشان بوده. مسیحیگری یک نمونهی آنست. زیرا تا سه قرن مسیحیگری دورهی ناتوانی خود را میگذرانید و پیشرفت چشمگیری نداشت. در نبرد با بردهداری و همچنین در جنبش سوسیالیزم دهها سال كوشش بكار رفت و پیشوایان آن جنبشها بارها به جلوگیرهای بزرگی برخوردند تا سرانجام فیروزی از راه رسید. مثال دیگر اتحاد كشورهای اروپایی پس از جنگ جهانی دوم است كه برای خردمندان اروپا یك آرمان بزرگ بوده و دشواریهای بسیاری داشته (و دارد) ولی آنانكه بنیاد این كار را گزاشتند (1950) بیگمان با گذشت بیش از نیم قرن از آغاز آن دلسرد نشدند. زیرا ایشان به آن میکوشیدند كه این آرمان هوادارانی بیابد و در این راه با برداشتن هر جلوگیری یک گام بسوی انجام آن بردارند. نیكخواهانی كه به اینگونه کوششها پرداختهاند تنها چشم به پیشرفت کارها داشتهاند نه به فرجام آن.
اساساً یک کاری هرچه بزرگتر ، شكیبایی و كوششهای بیشتری میطلبد و چنین كارهایی هوسمندان و بیحوصلگان را خوش نمیآید.
از آنسو در ایران ـ از جنبش مشروطه تاكنون ـ هر کسی یا دستهای برخاسته هرگز نخواسته از راهش بکوشد. اینکه جنبندگان سیاسی ما همیشه گفتهاند «اول باید قوه را بدست گرفت ، سپس هر گونه اصلاحاتی توان کرد» ، همین نشان از آن دارد که کار را ساده پنداشته و آسان گرفتهاند. از همینها اگر بپرسید : «بسیار نیک ، چگونه نیرو را میتوان بدست گرفت؟!» ، خواهید دید که جز تحریک احساسات مردم با رسوا گردانیدن حکومت ، براه دیگری نیندیشیدهاند و خود نمیدانند.
در حالی که یک توده برای یک تحول ریشهدار نیازمند آنست که حقایق مهمی از زندگانی را یاد گیرد. جنبندگان سیاسی در ایران به تربیت مردم بها ندادهاند. آنها خواستهاند مردم را پشت سر خود بیندازند و پیش روند و جز این راهی برای کوشش ندانستهاند. در حالی که کوشش سیاسی آنست که حقایق زندگانی را بمردم یاد دهد و بدینسان آنها را همدل ، هماندیشه و در نتیجه متحد گرداند. در جایی که با تحریک احساسات مردم به چنان نتیجهای نمیتوان رسید. بلکه باید گفت جنب و جوشهای که از دوستیها و دشمنیهای ناگهانی برخیزد ، زود هم فرونشیند زیرا ریشهدار نیست.
چنانکه امروز هم شما دسته دسته از کوشندگان را میبینید که با هیاهو و جست و خیزهاشان تنها درپی بدست گرفتن «قوه»اند. شما در ایران آرمانی مانند اتحاد اروپا که به سالها کوشش نیاز دارد درمیان کوشندگان نمیبینید. مضمون سخنان جنبندگان سیاسی نیز کوشش برای دست یافتن به یک آرمان ارجدار و تلاشهای ماندگار را نشان نمیدهد.
شما اگر پیش از سال 1357 با كسانی از كوشندگان كه هنوز در میانسالی بسر میبردند گفتگو میكردید میدیدید ایشان خود را «بازنشسته از سیاست» میخوانند و یك دلسردی شگفتی از خود نشان میدهند. برخی نیز گستاخی کرده مردم را پایینتر از آنی میدانستند كه برایشان بكوشند چرا كه برای مثال مدتی زندانی كشیده و از مردم (چنانكه چشم داشتند) جنبشی ندیده بودند. اگر شما بكسی با دلیل ثابت میكردید كه باید از این آلودگیها رهایی یافت و این تنها راه است ، آنگاه میدیدی كه سخنِ دلش را بزبان آورد و گفت : «اوه! تا آنوقت نه شما زندهای نه من». معنی نهفتهی این سخن آنست که کار باید چنان باشد تا در کوتاه زمانی بتوان فرجامش را دید وگرنه من گامی برای آن نخواهم برداشت! این همانست که گفتیم در کوششهای سیاسی در ایران به بنیادگزاری پروا نشده است. در حالی که یک بنیاد استوار در این کشور کوشش به شایندگی و پیراستن مردم از اندیشههای تباه است.
چند تن از پیشگامان اتحادیهی اروپا :
بالا راست به چپ : آدنائر ، هالستین ، آلچیده د گاسپری ،
پایین چپ به راست : یوهان بِیِن ، ژوزف بِش ، چرچیل
بالا راست به چپ : آدنائر ، هالستین ، آلچیده د گاسپری ،
پایین چپ به راست : یوهان بِیِن ، ژوزف بِش ، چرچیل
✴️ گفتار یک دوشیزه
این گفتار را دوشیزه خجسته دختر آقای كسروی در نشست بانوان تهران از روی نوشتهی خود خوانده است.
بانوان گرامی :
اجازه فرمایید من هم در حضور شما چند كلمه سخن گویم :
من خدا را سپاس میگزارم كه از روزی كه چشم باز كردم خود را درمیان پاكدینی دیدم و اكنون كه یازده سال دارم و میخواهم در زندگانی چیزهایی بفهمم قلبم از خرافات پاكست. در این چند ماهه كه دبستان تعطیل بوده همهی وقت من با خواندن كتابهای پاكدینی گذشته است. از مطالب آنها آنچه آسانست فهمیدهام. در نشستهای بانوان هم از گفتگوها استفاده كردهام.
چون خواهر و خواهرزادهی من پیمان بستند كه در راه پاكدینی كوشش نمایند من هم تبعیت بایشان كرده در برابر بانوان گرامی پیمان میبندم كه باندازهی فهم و توانایی خود درمیان همسالانم پاكدینی را رواج دهم و در این راه كوشش كنم.
(ماهنامهی آبان 24)
این گفتار را دوشیزه خجسته دختر آقای كسروی در نشست بانوان تهران از روی نوشتهی خود خوانده است.
بانوان گرامی :
اجازه فرمایید من هم در حضور شما چند كلمه سخن گویم :
من خدا را سپاس میگزارم كه از روزی كه چشم باز كردم خود را درمیان پاكدینی دیدم و اكنون كه یازده سال دارم و میخواهم در زندگانی چیزهایی بفهمم قلبم از خرافات پاكست. در این چند ماهه كه دبستان تعطیل بوده همهی وقت من با خواندن كتابهای پاكدینی گذشته است. از مطالب آنها آنچه آسانست فهمیدهام. در نشستهای بانوان هم از گفتگوها استفاده كردهام.
چون خواهر و خواهرزادهی من پیمان بستند كه در راه پاكدینی كوشش نمایند من هم تبعیت بایشان كرده در برابر بانوان گرامی پیمان میبندم كه باندازهی فهم و توانایی خود درمیان همسالانم پاكدینی را رواج دهم و در این راه كوشش كنم.
(ماهنامهی آبان 24)