✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی پنجم)
🔶 همگی از این تودهاند (بخش یک از دو)
ما میگوییم : شما اگر میخواهید یك تودهی سرفراز و نیكنامی باشید و در جهان به آسایش و آزادی زندگی كنید ، راهش آنست كه بكوشید و نیك باشید. میگوییم : از گله و ناله و فریاد نتیجه نتواند بود.
این گفتههای ما بكسانی گران میافتد و خوش نمیآید. اینان میخواهند كه همیشه گناه را بگردن دیگران اندازند و با ناله و زاری و بدگویی خشم خود را فرونشانند و دیگر درپی چاره نباشند. میخواهند ما نیز در پرچم موافق میل ایشان رفتار کنیم و سخنان تندی نویسیم و باین و آن تعرض كنیم. میگویم : چنین كاری آسانست ولی نتیجه نخواهد داشت ـ باید كاری كرد كه باین دردها چاره شود.
🔸ببینید امروز همگی از وضع گذشته مینالند ولی علت آن را جستجو نمیكنند و درپی این نیستند كه دیگر آن وضع بازنگردد.
امروز در روزنامهها یك رشته گفتارهایی دربارهی زندان و شكنجههای آن نوشته میشود. كسانی كه گرفتار زندان بودهاند و آزاد گردیدهاند آنچه را كه دیده و دانستهاند مینویسند و از مختاری رئیس پیشین شهربانی شكایتهای بسیار میكنند.
اینها همه راست است. مختاری نیز بیگفتگو گناهكار است و باید بكیفر خود برسد. ولی من میپرسم : مگر مختاری از آفریقا آمده بود؟! مگر از میان همین مردم نبود؟!..
من مختاری را نمیشناسم و هیچ گونه آمیزش با او نداشته و یك بار هم او را ندیدهام. ولی نیك میدانم كه او نیز پیش از آنكه بآن مقام برسد همچون دیگران دم از وجدان میزده و نیكی از خود نشان میداده و از ستم و مردمآزاری نفرت مینموده. ولی چون بآن مقام رسیده از ضعف نفس خودداری نتوانسته و خوی درندگی آشكار ساخته.
شكایت از بدرفتاری پاسبانان زندان میشود. اینها همه راستست. ولی آیا آن پاسبانان از كشور دیگری آورده شده؟!.. آیا از میان همین توده برنخاسته؟!.. آنها همان كسانی هستند كه میآیند و مینشینند و آنها نیز همان سخنانی را كه بزبانهاست میگویند. آنها نیز دم از نیكی میزنند. چیزی كه هست چون ضعیفنفسند همینكه اختیار بدستشان میافتد همچون درندهی خونخواری گردیده آن دُژرفتاریها را میكنند.
پس بدانید که توده آلوده است. بدانید كه باید بچارهی این توده كوشید. چاره نیز همان است كه هر كس نخست بخود پردازد و خود را آراسته گرداند.
داستان محاكمهی 53 تن را در سه سال پیش خوانندگان فراموش نكردهاند. من در آن محاكمه كه بودم خدا میداند آن روز یكی از روزهایی بود كه من پیش خود كوچك گردیدم : روز نخست كه 48 تن را آورده و در سالن فتحعلیشاهی بروی نیمكتها نشانده و در پیرامونهاشان پاسبانان و دیدهبانان گمارده بودند ، و از یكسو قاضیان و كاركنان دادگاه و از یكسو وكلای مدافع ، برای محاكمه آماده میشدند من نگاه میكردم دیدم همهی كسانی كه در اینجا هستند جز دربند خودنمایی نیستند. به هر یكی مینگریستم میدیدم گردن راست گرفته ، و سینه پیش آورده و با یك تفاخری ایستاده كه تو گویی یك فوج سربازند و شهری را فتح كردهاند. یا تو گویی این 53 تن دشمنان قهاری بودهاند و اینان با دلیری و زور بازو آنها را دستگیر ساختهاند. یك نگاههای خشمآلودی بسوی آنها میانداختند كه بتصور نیاید.
مخصوصاً مینگریستم «دادیار» كه در دست راست دادگاه بروی یك بلندی مینشست یك تن ضباط در پشت سر او میایستاد كه پروندهها را یكایك باو بدهد. همان ضباطِ هیچكاره چنان گردن میافراشت و سینه جلو میداد كه تماشا داشت.
دادستان كه یا از كمی نطق و بیان و یا بملاحظهی دیگری خود بدادگاه نیامده دستیارش را فرستاده بود ، با اینهمه از خودنمایی بازنمانده پیاپی میآمد و میرفت و دستورها میداد و دخالتها میكرد. اگر از یكایك كسان سخن رانم مایهی رنجش خواهد بود.
بالاخره محاكمه آغاز یافت. «ادعانامه» خوانده شد. من نمیدانم آن را كه تدوین كرده بود كه در مقدمهاش زور خود را بكار برده و چنین خواسته بود كه جرم را هرچه بزرگتر نشان دهد. از جمله عبارت «مقدمین بر علیه استقلال كشور» را بكار برده بود كه من همین را ایراد گرفته گفتم :
«اقدام بر علیه استقلال كشور در قانون مادّهی جداگانه دارد كه شما در این ادعانامه بآن استناد نكردهاید و كیفر آن «اعدام» است كه شما نخواستهاید. با اینحال چرا این عبارت را گنجانیدهاید؟!..» از اینگونه ایرادهای بسیاری داشت.
🔶 همگی از این تودهاند (بخش یک از دو)
ما میگوییم : شما اگر میخواهید یك تودهی سرفراز و نیكنامی باشید و در جهان به آسایش و آزادی زندگی كنید ، راهش آنست كه بكوشید و نیك باشید. میگوییم : از گله و ناله و فریاد نتیجه نتواند بود.
این گفتههای ما بكسانی گران میافتد و خوش نمیآید. اینان میخواهند كه همیشه گناه را بگردن دیگران اندازند و با ناله و زاری و بدگویی خشم خود را فرونشانند و دیگر درپی چاره نباشند. میخواهند ما نیز در پرچم موافق میل ایشان رفتار کنیم و سخنان تندی نویسیم و باین و آن تعرض كنیم. میگویم : چنین كاری آسانست ولی نتیجه نخواهد داشت ـ باید كاری كرد كه باین دردها چاره شود.
🔸ببینید امروز همگی از وضع گذشته مینالند ولی علت آن را جستجو نمیكنند و درپی این نیستند كه دیگر آن وضع بازنگردد.
امروز در روزنامهها یك رشته گفتارهایی دربارهی زندان و شكنجههای آن نوشته میشود. كسانی كه گرفتار زندان بودهاند و آزاد گردیدهاند آنچه را كه دیده و دانستهاند مینویسند و از مختاری رئیس پیشین شهربانی شكایتهای بسیار میكنند.
اینها همه راست است. مختاری نیز بیگفتگو گناهكار است و باید بكیفر خود برسد. ولی من میپرسم : مگر مختاری از آفریقا آمده بود؟! مگر از میان همین مردم نبود؟!..
من مختاری را نمیشناسم و هیچ گونه آمیزش با او نداشته و یك بار هم او را ندیدهام. ولی نیك میدانم كه او نیز پیش از آنكه بآن مقام برسد همچون دیگران دم از وجدان میزده و نیكی از خود نشان میداده و از ستم و مردمآزاری نفرت مینموده. ولی چون بآن مقام رسیده از ضعف نفس خودداری نتوانسته و خوی درندگی آشكار ساخته.
شكایت از بدرفتاری پاسبانان زندان میشود. اینها همه راستست. ولی آیا آن پاسبانان از كشور دیگری آورده شده؟!.. آیا از میان همین توده برنخاسته؟!.. آنها همان كسانی هستند كه میآیند و مینشینند و آنها نیز همان سخنانی را كه بزبانهاست میگویند. آنها نیز دم از نیكی میزنند. چیزی كه هست چون ضعیفنفسند همینكه اختیار بدستشان میافتد همچون درندهی خونخواری گردیده آن دُژرفتاریها را میكنند.
پس بدانید که توده آلوده است. بدانید كه باید بچارهی این توده كوشید. چاره نیز همان است كه هر كس نخست بخود پردازد و خود را آراسته گرداند.
داستان محاكمهی 53 تن را در سه سال پیش خوانندگان فراموش نكردهاند. من در آن محاكمه كه بودم خدا میداند آن روز یكی از روزهایی بود كه من پیش خود كوچك گردیدم : روز نخست كه 48 تن را آورده و در سالن فتحعلیشاهی بروی نیمكتها نشانده و در پیرامونهاشان پاسبانان و دیدهبانان گمارده بودند ، و از یكسو قاضیان و كاركنان دادگاه و از یكسو وكلای مدافع ، برای محاكمه آماده میشدند من نگاه میكردم دیدم همهی كسانی كه در اینجا هستند جز دربند خودنمایی نیستند. به هر یكی مینگریستم میدیدم گردن راست گرفته ، و سینه پیش آورده و با یك تفاخری ایستاده كه تو گویی یك فوج سربازند و شهری را فتح كردهاند. یا تو گویی این 53 تن دشمنان قهاری بودهاند و اینان با دلیری و زور بازو آنها را دستگیر ساختهاند. یك نگاههای خشمآلودی بسوی آنها میانداختند كه بتصور نیاید.
مخصوصاً مینگریستم «دادیار» كه در دست راست دادگاه بروی یك بلندی مینشست یك تن ضباط در پشت سر او میایستاد كه پروندهها را یكایك باو بدهد. همان ضباطِ هیچكاره چنان گردن میافراشت و سینه جلو میداد كه تماشا داشت.
دادستان كه یا از كمی نطق و بیان و یا بملاحظهی دیگری خود بدادگاه نیامده دستیارش را فرستاده بود ، با اینهمه از خودنمایی بازنمانده پیاپی میآمد و میرفت و دستورها میداد و دخالتها میكرد. اگر از یكایك كسان سخن رانم مایهی رنجش خواهد بود.
بالاخره محاكمه آغاز یافت. «ادعانامه» خوانده شد. من نمیدانم آن را كه تدوین كرده بود كه در مقدمهاش زور خود را بكار برده و چنین خواسته بود كه جرم را هرچه بزرگتر نشان دهد. از جمله عبارت «مقدمین بر علیه استقلال كشور» را بكار برده بود كه من همین را ایراد گرفته گفتم :
«اقدام بر علیه استقلال كشور در قانون مادّهی جداگانه دارد كه شما در این ادعانامه بآن استناد نكردهاید و كیفر آن «اعدام» است كه شما نخواستهاید. با اینحال چرا این عبارت را گنجانیدهاید؟!..» از اینگونه ایرادهای بسیاری داشت.
📘 اسرار هزارساله ـ 32
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار پنجم : قانون - تکهی 3 از 4
راست است که آدمی در راه محتاج براهنماست ولی خدا چشم و عقلی هم بما داده. شما اگر بخواهید رو به مقصودی روید یک چیز از راهنما میپرسید و صد برابر آن از چشم خود و چگونگی راه استفاده میکنید. همچنین ما راه خدا را هم با سه وسیله میتوانیم بشناسیم : اول گفتههای مسلم برانگیختگان خداست که شما آن را نیک میشناسید. دوم عقل است که شما آن را یکی از دلیلهای چهارگانه میشمارید ولی در عمل هیچ بحساب نمیآورید. آری عقل آلوده به فرضهای شخصی میشود ولی چارهي آن را هم کرده باینکه کسان دیگری که در آن کار نفع ندارند دربارهي آن داوری کنند و یا قانون بگزارند و بعلاوه آلودگی خود دین هم باین غرضها کمتر از عقل نیست. سِیُم آيین طبیعت است که هیچ آن را نمیشناسید و حال آنکه بهتر و روشنتر از همه ارادهي الهی را بیان میکند.
شما اگر وارد خانهای شدید و دیدید یک جا گِلکاری است و یک جا آجر فرش ، یک اتاق درش باز است و دیگری قفل ، و یک غذا روی میز آماده است و دیگری در گوشه پنهان ، البته خواهید فهمید که از چه راه باید بروید و کجا باید بنشینید و از چه غذا باید بخورید. همچنین ما وقتی نگاه کنیم بدستگاه طبیعت و قوانین آن که آفریدهي خداست بخوبی میتوانیم بفهمیم که خدا از ما چه میخواهد.
ما چون نگاه میکنیم به تن خود ، میبینیم که همهي عضوهای گوناگون مدیری دارند بنام مغز که همه را برای انجام یک مقصود که نگهداری تن است بکار وامیدارد و میبینیم که این اعضا با تغییر محیط طرز کار خود را تغییر میدهند. میبینیم هر عضوی اول برای اجتماع است بعد برای خود. میبینیم هر عضوی وظیفهي خود را انجام نداد بیمار میشود و این بیماری گاهی هم همهي تن را فرومیگیرد. میفهمیم توده هم که در حکم تن است حاکم و سرباز و مالیات و قانون میخواهد و این قانون هم باید در صورت تغییر محیط مناسب آن شود.
ما چون دیدیم گردش اینجهان همه از روی آیین طبیعت است و دیدیم آنان که بیرون از این آیین ادعايی دارند جز حرف چیزی بدستشان نیست ، میفهمیم که امام حاجت نمیدهد و امامزاده کور را بینا نمیکند و نذر و روضه و ختم کسی را بحاجتش نمیرساند و از روی استخاره و رمل کسی نمیتواند از آینده خبر دهد و تربت و آب دعا بیماری را شفا نمیدهد. اگر باور ندارید بگویید هر کس چنین ادعاهايی دارد بیاورد در برابر چند نفر آدم دقیق و کنجکاو نشان دهد تا ببینید که خدا قانونهايی را که با دست خود وضع کرده بدست این مردمان کلاهبردار عوض نخواهد کرد.
مگر با حرف میتوان آیین خدا را عوض کرد. اینهمه گفتند مالیات حرام است و کار دولت ظلم است ، هیچ نتوانستند جلو آن را بگیرند ولی آن را آلوده کردند. آری رودخانهي بزرگی که با فشار رو به پایین میآید با خاک نمیتوان جلو آن را گرفت و اگر کسی جلو آن ایستاده بیهوده خود را خسته کرده ولی در این میان آب را هم گلآلود نموده است.
🔸 علیاکبر حکمیزاده
🔶 گفتار پنجم : قانون - تکهی 3 از 4
راست است که آدمی در راه محتاج براهنماست ولی خدا چشم و عقلی هم بما داده. شما اگر بخواهید رو به مقصودی روید یک چیز از راهنما میپرسید و صد برابر آن از چشم خود و چگونگی راه استفاده میکنید. همچنین ما راه خدا را هم با سه وسیله میتوانیم بشناسیم : اول گفتههای مسلم برانگیختگان خداست که شما آن را نیک میشناسید. دوم عقل است که شما آن را یکی از دلیلهای چهارگانه میشمارید ولی در عمل هیچ بحساب نمیآورید. آری عقل آلوده به فرضهای شخصی میشود ولی چارهي آن را هم کرده باینکه کسان دیگری که در آن کار نفع ندارند دربارهي آن داوری کنند و یا قانون بگزارند و بعلاوه آلودگی خود دین هم باین غرضها کمتر از عقل نیست. سِیُم آيین طبیعت است که هیچ آن را نمیشناسید و حال آنکه بهتر و روشنتر از همه ارادهي الهی را بیان میکند.
شما اگر وارد خانهای شدید و دیدید یک جا گِلکاری است و یک جا آجر فرش ، یک اتاق درش باز است و دیگری قفل ، و یک غذا روی میز آماده است و دیگری در گوشه پنهان ، البته خواهید فهمید که از چه راه باید بروید و کجا باید بنشینید و از چه غذا باید بخورید. همچنین ما وقتی نگاه کنیم بدستگاه طبیعت و قوانین آن که آفریدهي خداست بخوبی میتوانیم بفهمیم که خدا از ما چه میخواهد.
ما چون نگاه میکنیم به تن خود ، میبینیم که همهي عضوهای گوناگون مدیری دارند بنام مغز که همه را برای انجام یک مقصود که نگهداری تن است بکار وامیدارد و میبینیم که این اعضا با تغییر محیط طرز کار خود را تغییر میدهند. میبینیم هر عضوی اول برای اجتماع است بعد برای خود. میبینیم هر عضوی وظیفهي خود را انجام نداد بیمار میشود و این بیماری گاهی هم همهي تن را فرومیگیرد. میفهمیم توده هم که در حکم تن است حاکم و سرباز و مالیات و قانون میخواهد و این قانون هم باید در صورت تغییر محیط مناسب آن شود.
ما چون دیدیم گردش اینجهان همه از روی آیین طبیعت است و دیدیم آنان که بیرون از این آیین ادعايی دارند جز حرف چیزی بدستشان نیست ، میفهمیم که امام حاجت نمیدهد و امامزاده کور را بینا نمیکند و نذر و روضه و ختم کسی را بحاجتش نمیرساند و از روی استخاره و رمل کسی نمیتواند از آینده خبر دهد و تربت و آب دعا بیماری را شفا نمیدهد. اگر باور ندارید بگویید هر کس چنین ادعاهايی دارد بیاورد در برابر چند نفر آدم دقیق و کنجکاو نشان دهد تا ببینید که خدا قانونهايی را که با دست خود وضع کرده بدست این مردمان کلاهبردار عوض نخواهد کرد.
مگر با حرف میتوان آیین خدا را عوض کرد. اینهمه گفتند مالیات حرام است و کار دولت ظلم است ، هیچ نتوانستند جلو آن را بگیرند ولی آن را آلوده کردند. آری رودخانهي بزرگی که با فشار رو به پایین میآید با خاک نمیتوان جلو آن را گرفت و اگر کسی جلو آن ایستاده بیهوده خود را خسته کرده ولی در این میان آب را هم گلآلود نموده است.
hezb o gomrãhihãye siãsi.pdf
725.5 KB
✴️ حزب و گمراهیهای سیاسی
چون این روزها باز هم حزبهای خفته سر برافراشتهاند و تو گویی بایای حزب تنها رای گرفتن از مردم و کرسیهای مجلس را بدست گرفتنست ، و از آنسو مردم نیز حقیقت حزب را نمیدانند و چشم و گوش بسته به پای صندوقهای رای رفته به حزبها رای میدهند و این را یک حقی برای خود میدانند که اگر بکار نبندند زیان کردهاند یا بایای شهروندی خود را بجا نیاوردهاند ، اینست بجا دانستیم این رشته گفتارها را که در این روزها ارج بیشتری دارد در کانال بیاوریم.
ما امیدمندیم ایرانیان در هر کاری با چشم باز به رویدادها بیندیشند و سود کشور را همیشه بدیده دارند.
چون این روزها باز هم حزبهای خفته سر برافراشتهاند و تو گویی بایای حزب تنها رای گرفتن از مردم و کرسیهای مجلس را بدست گرفتنست ، و از آنسو مردم نیز حقیقت حزب را نمیدانند و چشم و گوش بسته به پای صندوقهای رای رفته به حزبها رای میدهند و این را یک حقی برای خود میدانند که اگر بکار نبندند زیان کردهاند یا بایای شهروندی خود را بجا نیاوردهاند ، اینست بجا دانستیم این رشته گفتارها را که در این روزها ارج بیشتری دارد در کانال بیاوریم.
ما امیدمندیم ایرانیان در هر کاری با چشم باز به رویدادها بیندیشند و سود کشور را همیشه بدیده دارند.
🔶 زبان ایرانی - 114
🔸 پرسشها و پاسخها (سال سوم) ـ 17 (تکهی 2 از 2)
دور نرويم. اين يقين است كه نخست آدميان بيشتر چيزها و كارها را با برگردانيدن آواز آنها ميفهمانيدهاند. ولي اين دربارهی همهي كلمهها نيست. آن چيزهايي كه آواز ندارد و بسياري از چيزهاي ديگر از اين راه نيست.
زماني در اصول كشاكش مينمودند : «آيا دلالت الفاظ ذاتي است يا وضعي» امروز جايي براي چنان گفتگو بازنمانده و در سايهي پيشرفت زبانشناسي اين زمينه بسيار روشن گرديده.
اينست چگونگي پيدايش زبانها. نيز بايد دانست هر زباني در آغاز پيدايش خود بسيار ساده و كوتاه بوده و شايد قرنها هر زباني بيش از چند صد كلمه نداشته ليكن رفتهرفته هرچه زندگاني از سادگي دور و ابزار زندگاني فزونتر و انديشهي آدمي باريكتر گرديده زبان نيز بر بزرگي افزوده تا آنجا كه امروز سادهترين زباني (از زبانهاي شناختهي ما) كمتر از پنجاههزار كلمه ندارد و چهبسا پارهای زبانها تا چهارصد و پنجاههزار كلمه داشته باشد.
اينكه ميپرسيد : چگونه شده يكي انگليسي و ديگري بفرانسه و سومي بتازي سخن ميراند چون از نخست آدميان دستهدسته در روي زمين پراكنده بودهاند و هر دستهاي جدا از ديگران ميزيستهاند از اينجا هركدام زبان ديگري پديد آوردهاند. آن تيرههايي كه پهلوي هم بودهاند و زبانشان يكي بوده اينان نيز چون پراكنده شدهاند هر دستهاي زبانش براه ديگري افتاده و كمكم دورتر از ديگران گرديده تا آنجا كه زبان جداگانهاي شده. از اينجاست كه زبانها نيز خاندان دارند و هر چند زباني از يك خاندان بشمار ميرود. چنانكه زبانهاي فارسي و يوناني و لاتين و سنسكريت از يك خاندان شمرده ميشوند همچنين مانند اينها.
اينكه كساني داستان نمرود و برج بابل را ياد ميكنند افسانهي عاميانهاي بيش نيست و هيچ ارجي بآن نتوان گزاشت.
يك گفتگوي ديگر اينست كه آيا ميتوان همهي زبانها را از يك خاندان شمرد بدينسان كه بگوييم نخست همگي يك زبان بوده و كمكم از هم جدا گرديده. در اين باره راه گفتگو روشن نشده ولي من نيك ميدانم كه چنان چيزي درست نيست و نميتوان همهي زبانها را از يك رشته گرفت. چيزي كه هست دليل اين گفته دراز است و بايد در جاي ديگري بدان پردازيم.
🔸 پرسشها و پاسخها (سال سوم) ـ 17 (تکهی 2 از 2)
دور نرويم. اين يقين است كه نخست آدميان بيشتر چيزها و كارها را با برگردانيدن آواز آنها ميفهمانيدهاند. ولي اين دربارهی همهي كلمهها نيست. آن چيزهايي كه آواز ندارد و بسياري از چيزهاي ديگر از اين راه نيست.
زماني در اصول كشاكش مينمودند : «آيا دلالت الفاظ ذاتي است يا وضعي» امروز جايي براي چنان گفتگو بازنمانده و در سايهي پيشرفت زبانشناسي اين زمينه بسيار روشن گرديده.
اينست چگونگي پيدايش زبانها. نيز بايد دانست هر زباني در آغاز پيدايش خود بسيار ساده و كوتاه بوده و شايد قرنها هر زباني بيش از چند صد كلمه نداشته ليكن رفتهرفته هرچه زندگاني از سادگي دور و ابزار زندگاني فزونتر و انديشهي آدمي باريكتر گرديده زبان نيز بر بزرگي افزوده تا آنجا كه امروز سادهترين زباني (از زبانهاي شناختهي ما) كمتر از پنجاههزار كلمه ندارد و چهبسا پارهای زبانها تا چهارصد و پنجاههزار كلمه داشته باشد.
اينكه ميپرسيد : چگونه شده يكي انگليسي و ديگري بفرانسه و سومي بتازي سخن ميراند چون از نخست آدميان دستهدسته در روي زمين پراكنده بودهاند و هر دستهاي جدا از ديگران ميزيستهاند از اينجا هركدام زبان ديگري پديد آوردهاند. آن تيرههايي كه پهلوي هم بودهاند و زبانشان يكي بوده اينان نيز چون پراكنده شدهاند هر دستهاي زبانش براه ديگري افتاده و كمكم دورتر از ديگران گرديده تا آنجا كه زبان جداگانهاي شده. از اينجاست كه زبانها نيز خاندان دارند و هر چند زباني از يك خاندان بشمار ميرود. چنانكه زبانهاي فارسي و يوناني و لاتين و سنسكريت از يك خاندان شمرده ميشوند همچنين مانند اينها.
اينكه كساني داستان نمرود و برج بابل را ياد ميكنند افسانهي عاميانهاي بيش نيست و هيچ ارجي بآن نتوان گزاشت.
يك گفتگوي ديگر اينست كه آيا ميتوان همهي زبانها را از يك خاندان شمرد بدينسان كه بگوييم نخست همگي يك زبان بوده و كمكم از هم جدا گرديده. در اين باره راه گفتگو روشن نشده ولي من نيك ميدانم كه چنان چيزي درست نيست و نميتوان همهي زبانها را از يك رشته گرفت. چيزي كه هست دليل اين گفته دراز است و بايد در جاي ديگري بدان پردازيم.
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی ششم)
🔶 همگی از این تودهاند
(بخش دو از دو)
محاكمه چند روز امتداد یافت. پس از بازپرسها و رسیدگیها نوبت دفاع بوكلاء رسید. یكی از آنان كه اروپا دیده و در آنجا درس خوانده بود بجای مدافعه از متهم ، بستایش از اروپا پرداخت و ایران و ایرانیان را نكوهش بسیار كرد. دیگری كه سفری باروپا كرده دو یا سه ماهی در شهرهای آن گردیده بود او نیز سفر خود را گفت و داستانی از آنجا یاد كرد.
دیگری چون از دستهی دیگر بود بمناسبت روز رمضان یك حدیثی خواند و قدری موعظه كرد. همچنین هر یكی بیش از همه خود را و دانش خود را نشان داد و جز دو سه تنی بدفاع حسابی نپرداخت.
سپس نوبت دفاع بخود متهمان رسید. دفاعهای اینها شنیدنی بود. هر یكی بنوبت خود سخنان مغزداری گفتند و به بیگناهی خود دلیلها یاد كردند. جز از دو یا سه تنی كه بگفتههای بیهودهای پرداختند دیگران رفتار بسیار متینی كردند. یك دسته از شاگردان دانشكدهها تنها گناهشان آشنایی پیدا كردن با دكتر اَرانی و گوش دادن بسخنان او بود.
اینان با دلیل بیگناهی خود را به رخ دادگاه كشیدند ، و از سختیهای زندان سخنها راندند ، و از بیتابی و ناآرامی مادران و خواهران خود شرحها سرودند. برخی از اینان چنان دفاع كردند و سخنان مؤثری گفتند كه بیشتر شنوندگان را بگریه انداختند.
بیگناهی این دسته چندان روشن ، و این دفاعهاشان چندان مؤثر بود كه من یقین داشتم اینها را رها خواهند كرد. میدانستم محاكمه ساده نیست ، با اینحال گمان محكومیت به بیشتر از پانزده یا شانزده تن نمیدادم. میگفتم : برای بازمانده چون هیچ عنوانی نیست تبرئه خواهند كرد. ولی برخلاف این تصور دو روز دیگر چون حكم دادند دیده شد بیش از دو تن را تبرئه نكردهاند.
كنون شما ببینید آیا تنها مختاری گناهكار است؟!.. آیا آن قاضیانی كه چنین رأیی دادهاند گناهكار نیستند؟
🔸آیا چه گناهی بدتر از اینكه كسانی بروی میز داوری نشینند ولی گوش بسفارش یا دستور دیگران دارند؟!..
از آنسوی میپرسم : آیا این قاضیان از حبشه آمدهاند؟ آیا نه از میان همین توده برخاستهاند؟! آیا نه از ردیف دیگران میباشند؟!
🔸آیا شما میپندارید كه اگر دیگران بجای آنان گمارده شوند بهتر خواهند بود؟!.
اگر چنین میپندارید اشتباه كردهاید. آن قاضیان از همین تودهاند و تنها آنان نیستند كه پا بروی حق میگزارند ، اگر دیگران را بجای آنان گماریم همان رفتار خواهند كرد. از هزاران تن یكی پیدا میشود كه گوش بهوا و هوس ندهد و بخاطر شغل یا بامید ترفیعِ رتبه از راه راستی برنگردد.
🔸بالاخره نتیجه آنست كه توده آلوده است. از چنین توده قاضی ، و وكیل ، و سرشهربانی و زندانبان و پاسبان بهتر از این درنیاید. اینست باید به نیكی توده كوشید ، و آن نیز با بدگویی از مختاری و آه و ناله از شكنجههای روزهای زندان و مانند اینها بدست نیاید. باید از راهش وارد شد ، و راهش همینست كه ما پیش گرفتهایم.
نمیگویم : باید بدیهای مختاری یا دیگران را ننوشت. میگویم : آنها را كه مینویسید نتیجه این را بگیرید كه توده آلوده است و با ما همراهی كنید كه بچارهی این آلودگی كوشیم.
(پرچم روزانه شمارهی 13)
🔶 همگی از این تودهاند
(بخش دو از دو)
محاكمه چند روز امتداد یافت. پس از بازپرسها و رسیدگیها نوبت دفاع بوكلاء رسید. یكی از آنان كه اروپا دیده و در آنجا درس خوانده بود بجای مدافعه از متهم ، بستایش از اروپا پرداخت و ایران و ایرانیان را نكوهش بسیار كرد. دیگری كه سفری باروپا كرده دو یا سه ماهی در شهرهای آن گردیده بود او نیز سفر خود را گفت و داستانی از آنجا یاد كرد.
دیگری چون از دستهی دیگر بود بمناسبت روز رمضان یك حدیثی خواند و قدری موعظه كرد. همچنین هر یكی بیش از همه خود را و دانش خود را نشان داد و جز دو سه تنی بدفاع حسابی نپرداخت.
سپس نوبت دفاع بخود متهمان رسید. دفاعهای اینها شنیدنی بود. هر یكی بنوبت خود سخنان مغزداری گفتند و به بیگناهی خود دلیلها یاد كردند. جز از دو یا سه تنی كه بگفتههای بیهودهای پرداختند دیگران رفتار بسیار متینی كردند. یك دسته از شاگردان دانشكدهها تنها گناهشان آشنایی پیدا كردن با دكتر اَرانی و گوش دادن بسخنان او بود.
اینان با دلیل بیگناهی خود را به رخ دادگاه كشیدند ، و از سختیهای زندان سخنها راندند ، و از بیتابی و ناآرامی مادران و خواهران خود شرحها سرودند. برخی از اینان چنان دفاع كردند و سخنان مؤثری گفتند كه بیشتر شنوندگان را بگریه انداختند.
بیگناهی این دسته چندان روشن ، و این دفاعهاشان چندان مؤثر بود كه من یقین داشتم اینها را رها خواهند كرد. میدانستم محاكمه ساده نیست ، با اینحال گمان محكومیت به بیشتر از پانزده یا شانزده تن نمیدادم. میگفتم : برای بازمانده چون هیچ عنوانی نیست تبرئه خواهند كرد. ولی برخلاف این تصور دو روز دیگر چون حكم دادند دیده شد بیش از دو تن را تبرئه نكردهاند.
كنون شما ببینید آیا تنها مختاری گناهكار است؟!.. آیا آن قاضیانی كه چنین رأیی دادهاند گناهكار نیستند؟
🔸آیا چه گناهی بدتر از اینكه كسانی بروی میز داوری نشینند ولی گوش بسفارش یا دستور دیگران دارند؟!..
از آنسوی میپرسم : آیا این قاضیان از حبشه آمدهاند؟ آیا نه از میان همین توده برخاستهاند؟! آیا نه از ردیف دیگران میباشند؟!
🔸آیا شما میپندارید كه اگر دیگران بجای آنان گمارده شوند بهتر خواهند بود؟!.
اگر چنین میپندارید اشتباه كردهاید. آن قاضیان از همین تودهاند و تنها آنان نیستند كه پا بروی حق میگزارند ، اگر دیگران را بجای آنان گماریم همان رفتار خواهند كرد. از هزاران تن یكی پیدا میشود كه گوش بهوا و هوس ندهد و بخاطر شغل یا بامید ترفیعِ رتبه از راه راستی برنگردد.
🔸بالاخره نتیجه آنست كه توده آلوده است. از چنین توده قاضی ، و وكیل ، و سرشهربانی و زندانبان و پاسبان بهتر از این درنیاید. اینست باید به نیكی توده كوشید ، و آن نیز با بدگویی از مختاری و آه و ناله از شكنجههای روزهای زندان و مانند اینها بدست نیاید. باید از راهش وارد شد ، و راهش همینست كه ما پیش گرفتهایم.
نمیگویم : باید بدیهای مختاری یا دیگران را ننوشت. میگویم : آنها را كه مینویسید نتیجه این را بگیرید كه توده آلوده است و با ما همراهی كنید كه بچارهی این آلودگی كوشیم.
(پرچم روزانه شمارهی 13)