🔶 گفت و شنید - (بخش یکم)
🔸 تکهی 3
آ ـ حقيقت اينست كه اين دليلها رد كردني نيست. من با آنكه چندان معلومات ندارم ميبينم اين حرفها راستست. اما ... (خاموشي)
د ـ پيداست كه شما چون فهم و خردتان را بكار ميگماريد ميبينيد كه اين گفتهها راستست. ليكن از سوي ديگر نميتوانيد عقيدههاي هزارساله را باين آساني ترك كنيد. اينست يك «اما» ميگزاريد.
ج ـ بلي حقيقت همين است.
د ـ بسيار خوب. اكنون ميآييم بر سر زدن فاطمه و شكستن دندهی او و سقط كردن محسن. اينها سخنانيست كه تاريخ بيكبار از آنها ناآگاهست. آنچه من ميدانم اينها در كتابهاي معتبر خود شيعيان نيز نبوده. به هر حال اينها دروغست. زيرا اينها را چنين ميگويند كه چون عليبنابيطالب به ابوبكر بيعت نميكرد عمر رفت بدر خانهاش كه او را بياورد و فاطمه چون در پشت در ايستاده نميگزاشت باز شود ، عمر فشار داد و او را ميانهی در و ديوار گزاشت. در حالي كه اصل قضيه دروغست. علي از بيعت به ابوبكر امتناع نكرد و نبايستي بكند. دليل اين را سپس خواهيم دانست.
از آنسو همان علي دختر خود امكلثوم را كه دختر همان فاطمه بود به عمر بزني داد. آيا معقولست كه پس از آن بدرفتاري از عمر چنين وصلتي با او رخ دهد؟!.
ج ـ ببخشيد ، در اينجا هم علماي ما پاسخي داده و گفتهاند كه بجاي امكلثوم جِنّيهاي را فرستادند. ولي حقيقت آنست كه حرفهاي شما مرا بتكان آورده كه خودم خجالت ميكشم همهی حرفهاي آنها را بگويم. محض خنده اين تكه را ذكر كردم.
د ـ آري اينها جز درخور خنده نيست. سخن خود را دنبال كنيم. ميگويند : محسن نام بچهاش سقط شد. من ميپرسم : بچهاي كه بجهان نيامده نام چه ميخواسته؟!. آنگاه از كجا ميدانستهاند كه پسر است تا نام محسن بگزارند؟!.
اما فدك كه باغي يا زميني بوده از مال يك يهودي ، كه پس از فتح خَيبَر از بابت غنيمت جنگي به پيغمبر رسيده بود ، پس از مرگ آن بزرگوار دخترش فاطمه آن را خواست. ابوبكر كه خليفه شده بود گفت : پيغمبر فرموده هرچه از من بماند مال بيتالمال (صدقه) است. دختر پيغمبر هم خاموش گرديد و تمام شد و رفت. نه علي و نه ديگران سخني نگفتند. زيرا ابوبكر پاكتر از آن بود كه از زبان پيغمبر دروغ سازد ، مردم او را ميشناختند.
اينكه گفته ميشود كه خود سنيان نوشتهاند دختر پيغمبر از ابوبكر و عمر ناراضي مرد ، اولاً : دانسته نيست كه راست باشد. ملايان شما از اين دروغها بسيار ساختهاند. ثانياً : فرض كنيم كه راستست و چنان سخني در كتابهاي سنيان هست ، تازه معنايش آنست كه دختر پيغمبر از رفتار ابوبکر که مخالف دلخواه او بوده رنجیده بوده. دختر پیغمبر نيز بشر بوده. بيش از اين معنايي ندارد.
🔸 تکهی 3
آ ـ حقيقت اينست كه اين دليلها رد كردني نيست. من با آنكه چندان معلومات ندارم ميبينم اين حرفها راستست. اما ... (خاموشي)
د ـ پيداست كه شما چون فهم و خردتان را بكار ميگماريد ميبينيد كه اين گفتهها راستست. ليكن از سوي ديگر نميتوانيد عقيدههاي هزارساله را باين آساني ترك كنيد. اينست يك «اما» ميگزاريد.
ج ـ بلي حقيقت همين است.
د ـ بسيار خوب. اكنون ميآييم بر سر زدن فاطمه و شكستن دندهی او و سقط كردن محسن. اينها سخنانيست كه تاريخ بيكبار از آنها ناآگاهست. آنچه من ميدانم اينها در كتابهاي معتبر خود شيعيان نيز نبوده. به هر حال اينها دروغست. زيرا اينها را چنين ميگويند كه چون عليبنابيطالب به ابوبكر بيعت نميكرد عمر رفت بدر خانهاش كه او را بياورد و فاطمه چون در پشت در ايستاده نميگزاشت باز شود ، عمر فشار داد و او را ميانهی در و ديوار گزاشت. در حالي كه اصل قضيه دروغست. علي از بيعت به ابوبكر امتناع نكرد و نبايستي بكند. دليل اين را سپس خواهيم دانست.
از آنسو همان علي دختر خود امكلثوم را كه دختر همان فاطمه بود به عمر بزني داد. آيا معقولست كه پس از آن بدرفتاري از عمر چنين وصلتي با او رخ دهد؟!.
ج ـ ببخشيد ، در اينجا هم علماي ما پاسخي داده و گفتهاند كه بجاي امكلثوم جِنّيهاي را فرستادند. ولي حقيقت آنست كه حرفهاي شما مرا بتكان آورده كه خودم خجالت ميكشم همهی حرفهاي آنها را بگويم. محض خنده اين تكه را ذكر كردم.
د ـ آري اينها جز درخور خنده نيست. سخن خود را دنبال كنيم. ميگويند : محسن نام بچهاش سقط شد. من ميپرسم : بچهاي كه بجهان نيامده نام چه ميخواسته؟!. آنگاه از كجا ميدانستهاند كه پسر است تا نام محسن بگزارند؟!.
اما فدك كه باغي يا زميني بوده از مال يك يهودي ، كه پس از فتح خَيبَر از بابت غنيمت جنگي به پيغمبر رسيده بود ، پس از مرگ آن بزرگوار دخترش فاطمه آن را خواست. ابوبكر كه خليفه شده بود گفت : پيغمبر فرموده هرچه از من بماند مال بيتالمال (صدقه) است. دختر پيغمبر هم خاموش گرديد و تمام شد و رفت. نه علي و نه ديگران سخني نگفتند. زيرا ابوبكر پاكتر از آن بود كه از زبان پيغمبر دروغ سازد ، مردم او را ميشناختند.
اينكه گفته ميشود كه خود سنيان نوشتهاند دختر پيغمبر از ابوبكر و عمر ناراضي مرد ، اولاً : دانسته نيست كه راست باشد. ملايان شما از اين دروغها بسيار ساختهاند. ثانياً : فرض كنيم كه راستست و چنان سخني در كتابهاي سنيان هست ، تازه معنايش آنست كه دختر پيغمبر از رفتار ابوبکر که مخالف دلخواه او بوده رنجیده بوده. دختر پیغمبر نيز بشر بوده. بيش از اين معنايي ندارد.
🔶 زبان ایرانی - 124
🔸 بهم خوردن گونههای کارواژهها (سال چهارم) – 10
3ـ گذشتهي همارگي : اين گونه چنانكه گفتيم در كتابهاي پيشين فراوانست و تا قرن پنچم هر كسي آن را ميشناخته و در جاي خود بكار ميبرده. در كتابهاي بيهقي و گرديزي و سفرنامهي ناصرخسرو و اسرارالتوحيد و طبقات ناصري و بسيار مانند اينها همگي آن را بدرستي آوردهاند ولي پس از آن كمكم معناي آن تاريكي گرفته و چهبسا كساني بجاي آن همانزماني را آوردهاند و روزبروز اين غلطكاري رواج گرفته تا آنجا كه اين گونهي گذشته از يادها دور شده كه از قرن ششم باز جز پارهای نويسندگان بادانش آن را بيكبار نشناختهاند و اگر كساني گاهي شناختهاند از روي بينش نبوده اينست نتوانستهاند در جاي خود بكار برند. براي مثل نويسندهي مطلعالسعدين را ياد ميكنم. چه او گاهي اين گونهي گذشته را آورده ولي جايش را نشناخته است. چنانكه در يكجا دربارهی سلطان حسين جلايري مينگارد :
«واركان دولت آذربايجان از حركات شنيعهي سلطان حسين بن سلطان اويس ملول بودند چه ايام باستماع نغمات دلاويز گذرانيدي و صباح بتجرع اقداح برواح رسانيدي ...».
با آنكه سلطان حسين يك سال پيش پادشاهي يافته و هنوز نميشد اين كارها را شيوهي هميشگي او شناخت و بايستي در اينجا بگويد : «ميگزارد و ميرساند ...».
سپس در جاي ديگري دربارهی شهر شام مينگارد :
«ناگاه آتش در شهر دمشق افتاد ... و پيشتر سالي يك بار و دو بار در شهر آتش ميفتاد و قضات و اكابر جمع آمده مينشاندند ...».
در اينجا بگفتهي خودش از يك كار همارگي گفتگو دارد و بايستي بگويد : «آتش فتادي ... جمع آمده نشاندندي ...».
اگر همين كتاب را جستجو كني چندان لغزش در اين زمينه رو داده كه بشمار نيايد. يك نكتهي ديگري كه بايد گفت اينكه در بسياري از كتابها كه نويسندهي آنها اين گونهي گذشته را ميشناخته و آن را در جاي خود درست بكار ميبرده در قرنهاي ديرتر رونويسان چون خودشان آنها را نميشناختهاند بدستبرد پرداخته ديگرگونه نمودهاند. اينك از تاريخ بيهقي دو نمونه ميآوريم :
سلطانمسعود با ابونصر مشكان صاحبديوان گفتگوي دبيران را دارند : «گفت همچنين است كه هميگويي اما اين دو تن در روزگار گذشته مشرفان بودهاند از جهت من در ديوان تو امروز ديوان را نشايند بونصر گفت بزرگا غبنا كه اين حال امروز دانستم امير گفت اگر پيشتر مقرر گشتي چه كرديي گفت هر دو را از ديوان دور كردمي كه دبير خاين بكار نيايد ...».
در اين عبارت «چه كرديي» را چون نشناختهاند «چه كردي» گردانيدهاند با آنكه ديده ميشود كارهاي ديگر عبارت از گونهي همارگي است نه از گونهي ساده.
در جاي ديگر باز چنان گفتگويي از دبيران ميرود و چنين مينگارد :
«امير گفت همچنين است كه بوالفتح كه بدان وقت كه بديوان بونصر بود هرچه در كار پدر ما رفتي بما نبشتي از بهر پدرش را كه بديوان خليفت هرات بود من كه بونصرم گفتم دريغا كه من امروز اين سخن ميشنوم امير گفت اگر بدان وقت شنوديي چه كرديي گفتم بگفتي تا قفاش بدريدندي و از ديوان بيرون كردندي ...».
در اين عبارت نيز «شنوديي» و «چه كرديي» را ديگرگونه كرده «شنودي» و «چه كردي» نوشتهاند و چون كتاب بچاپ ميرسيده كسي كه سرپرستي ميكرده سپس يك «مي» بر سر هر كدام افزوده كه آن نيز غلط و خود دليل است كه نه رونويسان پيشين و نه اين سرپرست چاپ از گذشتهي همارگي آگاهي نداشتهاند.
🔸 بهم خوردن گونههای کارواژهها (سال چهارم) – 10
3ـ گذشتهي همارگي : اين گونه چنانكه گفتيم در كتابهاي پيشين فراوانست و تا قرن پنچم هر كسي آن را ميشناخته و در جاي خود بكار ميبرده. در كتابهاي بيهقي و گرديزي و سفرنامهي ناصرخسرو و اسرارالتوحيد و طبقات ناصري و بسيار مانند اينها همگي آن را بدرستي آوردهاند ولي پس از آن كمكم معناي آن تاريكي گرفته و چهبسا كساني بجاي آن همانزماني را آوردهاند و روزبروز اين غلطكاري رواج گرفته تا آنجا كه اين گونهي گذشته از يادها دور شده كه از قرن ششم باز جز پارهای نويسندگان بادانش آن را بيكبار نشناختهاند و اگر كساني گاهي شناختهاند از روي بينش نبوده اينست نتوانستهاند در جاي خود بكار برند. براي مثل نويسندهي مطلعالسعدين را ياد ميكنم. چه او گاهي اين گونهي گذشته را آورده ولي جايش را نشناخته است. چنانكه در يكجا دربارهی سلطان حسين جلايري مينگارد :
«واركان دولت آذربايجان از حركات شنيعهي سلطان حسين بن سلطان اويس ملول بودند چه ايام باستماع نغمات دلاويز گذرانيدي و صباح بتجرع اقداح برواح رسانيدي ...».
با آنكه سلطان حسين يك سال پيش پادشاهي يافته و هنوز نميشد اين كارها را شيوهي هميشگي او شناخت و بايستي در اينجا بگويد : «ميگزارد و ميرساند ...».
سپس در جاي ديگري دربارهی شهر شام مينگارد :
«ناگاه آتش در شهر دمشق افتاد ... و پيشتر سالي يك بار و دو بار در شهر آتش ميفتاد و قضات و اكابر جمع آمده مينشاندند ...».
در اينجا بگفتهي خودش از يك كار همارگي گفتگو دارد و بايستي بگويد : «آتش فتادي ... جمع آمده نشاندندي ...».
اگر همين كتاب را جستجو كني چندان لغزش در اين زمينه رو داده كه بشمار نيايد. يك نكتهي ديگري كه بايد گفت اينكه در بسياري از كتابها كه نويسندهي آنها اين گونهي گذشته را ميشناخته و آن را در جاي خود درست بكار ميبرده در قرنهاي ديرتر رونويسان چون خودشان آنها را نميشناختهاند بدستبرد پرداخته ديگرگونه نمودهاند. اينك از تاريخ بيهقي دو نمونه ميآوريم :
سلطانمسعود با ابونصر مشكان صاحبديوان گفتگوي دبيران را دارند : «گفت همچنين است كه هميگويي اما اين دو تن در روزگار گذشته مشرفان بودهاند از جهت من در ديوان تو امروز ديوان را نشايند بونصر گفت بزرگا غبنا كه اين حال امروز دانستم امير گفت اگر پيشتر مقرر گشتي چه كرديي گفت هر دو را از ديوان دور كردمي كه دبير خاين بكار نيايد ...».
در اين عبارت «چه كرديي» را چون نشناختهاند «چه كردي» گردانيدهاند با آنكه ديده ميشود كارهاي ديگر عبارت از گونهي همارگي است نه از گونهي ساده.
در جاي ديگر باز چنان گفتگويي از دبيران ميرود و چنين مينگارد :
«امير گفت همچنين است كه بوالفتح كه بدان وقت كه بديوان بونصر بود هرچه در كار پدر ما رفتي بما نبشتي از بهر پدرش را كه بديوان خليفت هرات بود من كه بونصرم گفتم دريغا كه من امروز اين سخن ميشنوم امير گفت اگر بدان وقت شنوديي چه كرديي گفتم بگفتي تا قفاش بدريدندي و از ديوان بيرون كردندي ...».
در اين عبارت نيز «شنوديي» و «چه كرديي» را ديگرگونه كرده «شنودي» و «چه كردي» نوشتهاند و چون كتاب بچاپ ميرسيده كسي كه سرپرستي ميكرده سپس يك «مي» بر سر هر كدام افزوده كه آن نيز غلط و خود دليل است كه نه رونويسان پيشين و نه اين سرپرست چاپ از گذشتهي همارگي آگاهي نداشتهاند.
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی پانزدهم)
🔶 شهریور1320 و درسهای آن
(بخش سه از چهار)
رسواییهای آن چند روز چندانست كه اگر بنویسند چند جلد كتاب تواند بود. چه جوانان دلیر و نازنینی كه بخون آغشتند. چه افسران كارآمدی كه قربانی خیانت شدند و از میان رفتند. چه گزندهایی كه شهرها و آبادیها دید ، پس از همه چه رسواییها و بدنامیها كه كشور و توده برد.
اكنون سخن در آنست كه در چنان خیانت بیآزرمانهی بزرگی ، بیش از همه ، وزارت جنگ كار كرده. رل بزرگتر را در آن نمایش سراپا خیانت ، این وزارت بگردن گرفته. راستست كه گفتگوهای سیاسی با نخستوزیر میبوده و در آن باره وزارت جنگ را گناهكار نتوان گرفت. ولی پس از آنكه دو دولت راه میخواستند و ایران ایستادگی مینمود و این روشن شده بود كه كار بجنگ خواهد انجامید وزارت جنگ اگر اندیشهی خیانت نداشتی بایستی با شتاب بسیار به بسیج جنگ پردازد و بسرلشگرها كه در آذربایجان و خراسان و خوزستان و كردستان میبودند دستورها دهد و افزارها فرستد و بشمارهی سپاهیان افزاید ، از هر باره باستوار گردانیدن مرزها كوشد ، كه چنانكه همه دانستند یك گام در این راه برداشته نشده بود.
ما در تهران میبودیم و میدیدیم كه از یكسو سخن از ایستادگی است و بانگلیسها و روسها پاسخهای سخت داده میشود و با انگیزش دولت در روزنامهی اطلاعات گفتار نوشته میشود كه «ما كلمهی ترس را مدتهاست از قاموس خود بیرون كردهایم» ، و در همان حال كمترین آمادگی نمیرود و پروایی نمیشود.
چنانكه نوشته شد و همه دانستند سرلشگران استانها تلگراف كرده آگاهی میدادهاند كه آمادگیهایی در مرز از سوی دولت همسایه پدیدار است و دستور میخواستهاند. وزارت جنگ بآنها پاسخی نمیداده. تلگراف سرلشگر مطبوعی بچاپ رسید كه در پانزدهم مرداد با «رمز» بستاد آرتش آگاهیها میداده و دستور میخواسته و ستاد آرتش پاسخی بآن نداده سرلشگر محتشمی در روزنامه نوشت كه از چندی پیش آمادگیهای مرزی همسایه را بتهران مینوشته و دستور میخواسته كه وزارت جنگ بهیچ یك از آنها پاسخی نفرستاده.
اینها چیزهاییست كه همه دانستهاند. از آنسو چون جنگ آغاز یافت ما در تهران دیدیم كه دولت انبارهای خواربار را بست و نایابی پدید آورد. بنزین باتوبوسها نداد و آنها را از كار انداخت. برای ترسانیدن مردم دروغها پراكند. روزـ نوشته پراكند كه «آگهی خطر هوایی در شب با خاموش شدن چراغهای برق داده میشود» و شب بیآنكه هواپیمایی در آسمان باشد چراغها را خاموش گردانید و مردم جنگنادیدهی تهران را بهراس انداخت.
بدتر از همهی اینها «مرخص» كردن سربازان و بیرون ریختن ایشان از سربازخانهها میبود كه روز چهارم یا پنجم جنگ دیده شد. سربازان را كه بیشترشان روستایی میبودند رختها و كفشهاشان كنده با رختها و كفشهای پارهی خودشان بیرون ریختند كه هر كسی كه آنها را در خیابان میدید برسوایی و بدبختی كشور افسوس میخورد.
كم كسی در تهران آن روز اندوهبار را فراموش كرده. این كار را كرده بودند كه مردم را بیكبار نومید گردانیده بفهمانند كه ایران دیگر نماند. كرده بودند كه رسوایی هرچه فزونتر باشد و سرافكندگی غیرتمندان هرچه سختتر گردد.
چنانكه سپس در روزنامهها نوشتند و دانسته شد ، این كار بیآزرمانه را سرلشگر ضرغامی رئیس ستاد ارتش و سرلشگر[متن اصلی : سرتیپ] احمد نخجوان كفیل وزارت جنگ كرده بودند كه رضاشاه چون دانسته بسیار خشمناك شده و بر سر نخجوان رفته و او را كتك زده ، و با دستور او بوده كه دوباره سربازان را بازگردانیدهاند.
اینها همه نیك میرساند كه وزارت جنگ یكی از لانههای بدخواهان میبوده. نیك میرساند كه كسانی كه آن وزارتخانه را راه میبردهاند ـ سرلشگران و سرتیپهایی كه رشتهی كارهای آنجا را در دست میداشتهاند ـ بیشترشان از دستهی خائنان میبودهاند. مردان بیناموس و بیآزرمی میبودهاند كه در توی رخت افسری بنابود گردانیدن كشور و تودهی خود میكوشیدهاند.
در همان هنگام كه در تهران این رسواییها رخ میداد و این خیانتها میرفت در استانها نیز سرلشگران و سرتیپان كه میباید گفت از دستهی بدخواهان میبودند ، هر یكی بنوبهی خود كارهای خائنانهی دیگری میكرد و رسواییهای دیگر پدید میآورد. روز آزمایش فرارسیده و «دیپلمههای دانشكدهی خیانت» هر یكی هنر خود را استادانه نشان میدادند. آن سرلشگر مطیعی بود كه در رضاییه زیردستان خود را گزاشت و با چند تن از افسران كه افزار دزدیهای او میبودند از راه كردستان رو بگریز نهاد. سرتیپ قادری در اردبیل همان رفتار را كرد. سربازان را گزارده خود را بیرون انداخت. سرلشگر محتشمی در خراسان همان كار را كرد و رسواییهای بیشتر بار آورد.
👇
🔶 شهریور1320 و درسهای آن
(بخش سه از چهار)
رسواییهای آن چند روز چندانست كه اگر بنویسند چند جلد كتاب تواند بود. چه جوانان دلیر و نازنینی كه بخون آغشتند. چه افسران كارآمدی كه قربانی خیانت شدند و از میان رفتند. چه گزندهایی كه شهرها و آبادیها دید ، پس از همه چه رسواییها و بدنامیها كه كشور و توده برد.
اكنون سخن در آنست كه در چنان خیانت بیآزرمانهی بزرگی ، بیش از همه ، وزارت جنگ كار كرده. رل بزرگتر را در آن نمایش سراپا خیانت ، این وزارت بگردن گرفته. راستست كه گفتگوهای سیاسی با نخستوزیر میبوده و در آن باره وزارت جنگ را گناهكار نتوان گرفت. ولی پس از آنكه دو دولت راه میخواستند و ایران ایستادگی مینمود و این روشن شده بود كه كار بجنگ خواهد انجامید وزارت جنگ اگر اندیشهی خیانت نداشتی بایستی با شتاب بسیار به بسیج جنگ پردازد و بسرلشگرها كه در آذربایجان و خراسان و خوزستان و كردستان میبودند دستورها دهد و افزارها فرستد و بشمارهی سپاهیان افزاید ، از هر باره باستوار گردانیدن مرزها كوشد ، كه چنانكه همه دانستند یك گام در این راه برداشته نشده بود.
ما در تهران میبودیم و میدیدیم كه از یكسو سخن از ایستادگی است و بانگلیسها و روسها پاسخهای سخت داده میشود و با انگیزش دولت در روزنامهی اطلاعات گفتار نوشته میشود كه «ما كلمهی ترس را مدتهاست از قاموس خود بیرون كردهایم» ، و در همان حال كمترین آمادگی نمیرود و پروایی نمیشود.
چنانكه نوشته شد و همه دانستند سرلشگران استانها تلگراف كرده آگاهی میدادهاند كه آمادگیهایی در مرز از سوی دولت همسایه پدیدار است و دستور میخواستهاند. وزارت جنگ بآنها پاسخی نمیداده. تلگراف سرلشگر مطبوعی بچاپ رسید كه در پانزدهم مرداد با «رمز» بستاد آرتش آگاهیها میداده و دستور میخواسته و ستاد آرتش پاسخی بآن نداده سرلشگر محتشمی در روزنامه نوشت كه از چندی پیش آمادگیهای مرزی همسایه را بتهران مینوشته و دستور میخواسته كه وزارت جنگ بهیچ یك از آنها پاسخی نفرستاده.
اینها چیزهاییست كه همه دانستهاند. از آنسو چون جنگ آغاز یافت ما در تهران دیدیم كه دولت انبارهای خواربار را بست و نایابی پدید آورد. بنزین باتوبوسها نداد و آنها را از كار انداخت. برای ترسانیدن مردم دروغها پراكند. روزـ نوشته پراكند كه «آگهی خطر هوایی در شب با خاموش شدن چراغهای برق داده میشود» و شب بیآنكه هواپیمایی در آسمان باشد چراغها را خاموش گردانید و مردم جنگنادیدهی تهران را بهراس انداخت.
بدتر از همهی اینها «مرخص» كردن سربازان و بیرون ریختن ایشان از سربازخانهها میبود كه روز چهارم یا پنجم جنگ دیده شد. سربازان را كه بیشترشان روستایی میبودند رختها و كفشهاشان كنده با رختها و كفشهای پارهی خودشان بیرون ریختند كه هر كسی كه آنها را در خیابان میدید برسوایی و بدبختی كشور افسوس میخورد.
كم كسی در تهران آن روز اندوهبار را فراموش كرده. این كار را كرده بودند كه مردم را بیكبار نومید گردانیده بفهمانند كه ایران دیگر نماند. كرده بودند كه رسوایی هرچه فزونتر باشد و سرافكندگی غیرتمندان هرچه سختتر گردد.
چنانكه سپس در روزنامهها نوشتند و دانسته شد ، این كار بیآزرمانه را سرلشگر ضرغامی رئیس ستاد ارتش و سرلشگر[متن اصلی : سرتیپ] احمد نخجوان كفیل وزارت جنگ كرده بودند كه رضاشاه چون دانسته بسیار خشمناك شده و بر سر نخجوان رفته و او را كتك زده ، و با دستور او بوده كه دوباره سربازان را بازگردانیدهاند.
اینها همه نیك میرساند كه وزارت جنگ یكی از لانههای بدخواهان میبوده. نیك میرساند كه كسانی كه آن وزارتخانه را راه میبردهاند ـ سرلشگران و سرتیپهایی كه رشتهی كارهای آنجا را در دست میداشتهاند ـ بیشترشان از دستهی خائنان میبودهاند. مردان بیناموس و بیآزرمی میبودهاند كه در توی رخت افسری بنابود گردانیدن كشور و تودهی خود میكوشیدهاند.
در همان هنگام كه در تهران این رسواییها رخ میداد و این خیانتها میرفت در استانها نیز سرلشگران و سرتیپان كه میباید گفت از دستهی بدخواهان میبودند ، هر یكی بنوبهی خود كارهای خائنانهی دیگری میكرد و رسواییهای دیگر پدید میآورد. روز آزمایش فرارسیده و «دیپلمههای دانشكدهی خیانت» هر یكی هنر خود را استادانه نشان میدادند. آن سرلشگر مطیعی بود كه در رضاییه زیردستان خود را گزاشت و با چند تن از افسران كه افزار دزدیهای او میبودند از راه كردستان رو بگریز نهاد. سرتیپ قادری در اردبیل همان رفتار را كرد. سربازان را گزارده خود را بیرون انداخت. سرلشگر محتشمی در خراسان همان كار را كرد و رسواییهای بیشتر بار آورد.
👇
در كردستان و آن پیرامونها در سایهی پستی و بیآزرمی این افسران رسواییهایی رخ داد كه من از گفتن ننگ میدارم. در چند جا كردان سربازان را بمیان گرفتند و تفنگ و افزارهای دیگر از دست آنان درآوردند. صد زشتی رخ داد.
در چند جا خود افسران تفنگها و افزارها در كوه و بیابان ریختند كه بدست كردان و شاهسونان و دیگران بیفتد تا سر بگردنكشی و نافرمانی و راهزنی برآورند. این خیانت بسیار پست از سرتیپ پوریا و سرتیپ قادری و دیگران سر زد.
در همه جا سرلشگران و افسران بزرگ كامیونهای آرتش را كه میبایست در دسترس سربازان گزارده شود ویژهی زنان و فرزندان و كاچال[=اسباب خانه] و كالای خود گردانیدند. در هنگامی كه سربازان و برخی افسران غیرتمند پیش رفته در برابر دشمن میجنگیدند و جانبازی میكردند این افسران خائن با همهی كامیونها و اتومبیلها كه در زیر دست میداشتند فرزندان و كاچالهای خود را راه میانداختند. سرهنگ شكمگندهای را در تبریز میشناسم كه میگویند در همان روز نخست كه در صوفیان و آن پیرامونها جنگ میرفت و هواپیماهای روسها بالاسر شهر میپرید و میغرید ـ این سرهنگ در بازار بخریدن «جواهرات» و زرینهافزار میپرداخت و چون غرش هواپیماها برمیخاست جملههای دشنامآمیزی دربارهی ایران و آرتش ایران بزبان میآورد.
همچنان در تهران ، جنبشی بنام كوچ پدید آمده چون زنان و فرزندان شاه ـ شاهپورها و شاهدختها ـ به اسپهان میكوچیدند ، افسران بزرگ ، از شاه نیز جلوتر افتاده زنان و فرزندان خود را با اتومبیلهای آرتش به اسپهان فرستادند. سپس خودشان هم پا بگریز نهاده راه افتادند. دیدنی میبوده كه این افسران والاجایگاه چگونه خود را در اتومبیلها پنهان ساخته و میگریختهاند. از كسانی كه نام میبرند كه در آن روز تهران و آرتش و مردم را گزارده برای نگهداری خود گریختهاند سرلشگر یزدانپناه فرمانده پادگان مركز ، سرلشگر نقدی فرمانده لشگر دوم ، سرلشگر بوذرجمهری فرمانده لشگر یكم ، سرلشگر احمد نخجوان كفیل وزارت جنگ بودهاند. سرلشگر یزدانپناه همان افسر است كه رئیس دانشكده میبوده و برای این كشور افسران میپروریده. همان افسر است كه گفتارها در میهنپرستی به شاگردان میرانده.
در چند جا خود افسران تفنگها و افزارها در كوه و بیابان ریختند كه بدست كردان و شاهسونان و دیگران بیفتد تا سر بگردنكشی و نافرمانی و راهزنی برآورند. این خیانت بسیار پست از سرتیپ پوریا و سرتیپ قادری و دیگران سر زد.
در همه جا سرلشگران و افسران بزرگ كامیونهای آرتش را كه میبایست در دسترس سربازان گزارده شود ویژهی زنان و فرزندان و كاچال[=اسباب خانه] و كالای خود گردانیدند. در هنگامی كه سربازان و برخی افسران غیرتمند پیش رفته در برابر دشمن میجنگیدند و جانبازی میكردند این افسران خائن با همهی كامیونها و اتومبیلها كه در زیر دست میداشتند فرزندان و كاچالهای خود را راه میانداختند. سرهنگ شكمگندهای را در تبریز میشناسم كه میگویند در همان روز نخست كه در صوفیان و آن پیرامونها جنگ میرفت و هواپیماهای روسها بالاسر شهر میپرید و میغرید ـ این سرهنگ در بازار بخریدن «جواهرات» و زرینهافزار میپرداخت و چون غرش هواپیماها برمیخاست جملههای دشنامآمیزی دربارهی ایران و آرتش ایران بزبان میآورد.
همچنان در تهران ، جنبشی بنام كوچ پدید آمده چون زنان و فرزندان شاه ـ شاهپورها و شاهدختها ـ به اسپهان میكوچیدند ، افسران بزرگ ، از شاه نیز جلوتر افتاده زنان و فرزندان خود را با اتومبیلهای آرتش به اسپهان فرستادند. سپس خودشان هم پا بگریز نهاده راه افتادند. دیدنی میبوده كه این افسران والاجایگاه چگونه خود را در اتومبیلها پنهان ساخته و میگریختهاند. از كسانی كه نام میبرند كه در آن روز تهران و آرتش و مردم را گزارده برای نگهداری خود گریختهاند سرلشگر یزدانپناه فرمانده پادگان مركز ، سرلشگر نقدی فرمانده لشگر دوم ، سرلشگر بوذرجمهری فرمانده لشگر یكم ، سرلشگر احمد نخجوان كفیل وزارت جنگ بودهاند. سرلشگر یزدانپناه همان افسر است كه رئیس دانشكده میبوده و برای این كشور افسران میپروریده. همان افسر است كه گفتارها در میهنپرستی به شاگردان میرانده.
سرلشگر کریم بوذرجمهری
بوذرجمهری در سوم شهریور 1320 فرمانده لشگر یک تهران بود. وی در شورای عالی جنگ که طرح خائنانهی مرخص کردن سربازان وظیفه و استخدام سربازان پیمانی را تصویب کرد عضویت داشت. به نوشتهی عاقلی او نیز از خشم رضاشاه بیبهره نماند و قرار بود محاکمه شود (عاقلی 1367، به یاری دانشنامهی جهان اسلام) که رضاشاه از ایران رفت و این دسته از افسران خائن از محاکمه جستند.
بوذرجمهری در سوم شهریور 1320 فرمانده لشگر یک تهران بود. وی در شورای عالی جنگ که طرح خائنانهی مرخص کردن سربازان وظیفه و استخدام سربازان پیمانی را تصویب کرد عضویت داشت. به نوشتهی عاقلی او نیز از خشم رضاشاه بیبهره نماند و قرار بود محاکمه شود (عاقلی 1367، به یاری دانشنامهی جهان اسلام) که رضاشاه از ایران رفت و این دسته از افسران خائن از محاکمه جستند.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
✴️ حماسهی حضور!
خدا را سپاس که بیشتر مردم به دروغگویی ملایان و حکومتشان پی برده و دیگر پیروی کورکورانه از آنان نمیکنند.
خدا را سپاس که دستگاه تبلیغاتیِ حکومت تشتش از بام افتاده و صدایش را همه شنیدهاند. خدا را سپاس که دروغسازان و دروغگویان مشتشان باز شده و رسواتر از همیشهاند.
اینها همه جای سپاس دارد. لیکن نباید به این اندازه بس کرد و باید درپی یادگرفتن حقایق زندگی بود و به نیکی توده کوشید تا بتوان بجای این پتیارهی میکروبی ، این حکومت ملایی ، یک حکومت دمکراسی را جانشین ساخت.
خدا را سپاس که بیشتر مردم به دروغگویی ملایان و حکومتشان پی برده و دیگر پیروی کورکورانه از آنان نمیکنند.
خدا را سپاس که دستگاه تبلیغاتیِ حکومت تشتش از بام افتاده و صدایش را همه شنیدهاند. خدا را سپاس که دروغسازان و دروغگویان مشتشان باز شده و رسواتر از همیشهاند.
اینها همه جای سپاس دارد. لیکن نباید به این اندازه بس کرد و باید درپی یادگرفتن حقایق زندگی بود و به نیکی توده کوشید تا بتوان بجای این پتیارهی میکروبی ، این حکومت ملایی ، یک حکومت دمکراسی را جانشین ساخت.
🔶 گفت و شنید - (بخش یکم)
🔸 تکهی 4
ب ـ من خودم در پاي منبر مرحوم شريعت سنگلجي بودم. يك شب رمضان چون چند نفر از سنيها نيز آمده بودند مرحوم شريعت آن شب تعريف از شيخين كرد. بعضي مريدها رنجيدند. فرداشب آمد و رفت بالاي منبر و گفت : ديشب خوابي ديدهام كه بايد براي شما نقل كنم ، من كه ديشب تعريف از شيخين كردم در خواب ديدم : جاييست صديقهی طاهره سلامالله عليها ايستاده. بمن اشاره كرد و فرمود : «يا شيخ بيا» من رفتم فرمود : «من از شيخين راضي نيستم. فدك را از دست من گرفتند. مرا راضي كنند بعد از آن».
د ـ آقا ، شريعت سنگلجي براي راضي كردن مريدان پولدار از اين خوابها بسيار توانستي ديد. من تعجب ميكنم كه شما اين چيزها را بميان ميآوريد. ببينيد معني دارد كه دختر پيغمبر در آنجهان پس از هزاروسيصد سال كينهی فدك را از دل بيرون نكرده باشد و تازه بگويد : «مرا راضي كنند بعد از آن»؟!.. اين چيزها ننگآور است. خواهشمندم ديگر خارج از موضوع نشويد تا من بدليلهايي كه دربارهی خلافت آوردهايد پاسخ دهم.
شما سه دليل شمرديد كه پيغمبر ، امام عليبنابيطالب را جانشين گردانيده بود. يك به يك پاسخ ميدهم.
نخست داستان غدير خم : ميگوييد پيغمبر فرمود : «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ ، فَهذا عَلِيٌّ مَوْلاهُ». من در شگفتم كه چرا ملايان معني اين جمله را نميدانند. درميان عرب داستاني بنام «ولاء» بوده است. باينمعني كسي كه غلام خود را آزاد ميكرده ميانهی آن غلام با آقايش رابطهی «ولاء» توليد ميشده و احكامي داشته. مثلاً اگر آن غلام بيوارث ميمرد ارث او بآقايش ميرسيد. همچنين عشاير عرب با يكديگر پيمان ميبستند كه بقول خودشان «حليف» يكديگر ميشدند. درميان آنها نيز رابطهی «ولاء» توليد ميشد و آن نيز احكامي داشت.
در كتابهاي فقه «ولاء» يك بابيست. پيغمبر اسلام از مردم عرب ميبود و با كساني درميانه رابطهی «ولاء» ميداشت. در آن باره علي را كه دامادش ميبود جانشين خود كرده و فرموده : «من با هر كسي ولاء داشتم و مولايش ميبودم پس از من اين علي مولاي او خواهد بود». بالاخره اين يك وصيت خانوادهاي بوده.
من نميدانم اين جمله كجا و داستان خلافت كجاست؟!. اگر مقصود پيغمبر خليفه گردانيدن علي بودي بايستي نخست توضيح دهد كه مردم ، خليفه يا جانشين مرا خدا بايد معين كند. اول اين را كه خودش يك موضوع بسيار مهم بود بمردم ابلاغ كند ، پس از آن علي را نامزد جانشيني گردانيده صريح و آشكار بفرمايد : «خليفهی اول من علي خواهد بود. خدا او را برگزيده است».
«مولا» در زبان عربي بمعني جانشين يا سلطان نبوده. مولا جز به همان معني «دارندهی ولاء» شناخته نميشده و اينست ميبينيم كه هم به غلام آزاد شده و هم بآقاي آزادكننده گفته ميشده است.
از اين گذشته ، اگر حكم اسلام اين بوده كه خليفه را خدا برگزيند ، پس چرا اين در قرآن گفته نشده؟!. پس چرا چنين حكم مهمي در قرآن نيامده؟!.
🔸 تکهی 4
ب ـ من خودم در پاي منبر مرحوم شريعت سنگلجي بودم. يك شب رمضان چون چند نفر از سنيها نيز آمده بودند مرحوم شريعت آن شب تعريف از شيخين كرد. بعضي مريدها رنجيدند. فرداشب آمد و رفت بالاي منبر و گفت : ديشب خوابي ديدهام كه بايد براي شما نقل كنم ، من كه ديشب تعريف از شيخين كردم در خواب ديدم : جاييست صديقهی طاهره سلامالله عليها ايستاده. بمن اشاره كرد و فرمود : «يا شيخ بيا» من رفتم فرمود : «من از شيخين راضي نيستم. فدك را از دست من گرفتند. مرا راضي كنند بعد از آن».
د ـ آقا ، شريعت سنگلجي براي راضي كردن مريدان پولدار از اين خوابها بسيار توانستي ديد. من تعجب ميكنم كه شما اين چيزها را بميان ميآوريد. ببينيد معني دارد كه دختر پيغمبر در آنجهان پس از هزاروسيصد سال كينهی فدك را از دل بيرون نكرده باشد و تازه بگويد : «مرا راضي كنند بعد از آن»؟!.. اين چيزها ننگآور است. خواهشمندم ديگر خارج از موضوع نشويد تا من بدليلهايي كه دربارهی خلافت آوردهايد پاسخ دهم.
شما سه دليل شمرديد كه پيغمبر ، امام عليبنابيطالب را جانشين گردانيده بود. يك به يك پاسخ ميدهم.
نخست داستان غدير خم : ميگوييد پيغمبر فرمود : «مَنْ كُنْتُ مَوْلاهُ ، فَهذا عَلِيٌّ مَوْلاهُ». من در شگفتم كه چرا ملايان معني اين جمله را نميدانند. درميان عرب داستاني بنام «ولاء» بوده است. باينمعني كسي كه غلام خود را آزاد ميكرده ميانهی آن غلام با آقايش رابطهی «ولاء» توليد ميشده و احكامي داشته. مثلاً اگر آن غلام بيوارث ميمرد ارث او بآقايش ميرسيد. همچنين عشاير عرب با يكديگر پيمان ميبستند كه بقول خودشان «حليف» يكديگر ميشدند. درميان آنها نيز رابطهی «ولاء» توليد ميشد و آن نيز احكامي داشت.
در كتابهاي فقه «ولاء» يك بابيست. پيغمبر اسلام از مردم عرب ميبود و با كساني درميانه رابطهی «ولاء» ميداشت. در آن باره علي را كه دامادش ميبود جانشين خود كرده و فرموده : «من با هر كسي ولاء داشتم و مولايش ميبودم پس از من اين علي مولاي او خواهد بود». بالاخره اين يك وصيت خانوادهاي بوده.
من نميدانم اين جمله كجا و داستان خلافت كجاست؟!. اگر مقصود پيغمبر خليفه گردانيدن علي بودي بايستي نخست توضيح دهد كه مردم ، خليفه يا جانشين مرا خدا بايد معين كند. اول اين را كه خودش يك موضوع بسيار مهم بود بمردم ابلاغ كند ، پس از آن علي را نامزد جانشيني گردانيده صريح و آشكار بفرمايد : «خليفهی اول من علي خواهد بود. خدا او را برگزيده است».
«مولا» در زبان عربي بمعني جانشين يا سلطان نبوده. مولا جز به همان معني «دارندهی ولاء» شناخته نميشده و اينست ميبينيم كه هم به غلام آزاد شده و هم بآقاي آزادكننده گفته ميشده است.
از اين گذشته ، اگر حكم اسلام اين بوده كه خليفه را خدا برگزيند ، پس چرا اين در قرآن گفته نشده؟!. پس چرا چنين حكم مهمي در قرآن نيامده؟!.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سیل را با تربت کربلا جلو میگیرند ، وبا را با زیارت عاشورا خواندن ، بلاهای دیگر را با نذر و دعا و «توسل» به ائمه. اینست همهی سرمایهی دانشی ملایان.
ای ایرانیان ، شما با دانشهایی که خواندهاید اگر دریافتهاید که سیل با یک مشت خاک و وبا و دیگر بیماریها و بلاها با دعا و نذر جلو گرفته نمیشود ، این نیز دریابید اینها که دعوی پیشوایی مردم را دارند در چه تاریکیهای نادانی بسر میبرند. ببینید با این «گمراهیها» که ایشان راست ، آیا در این روزگار دانش و همبستگیهای جهانی ایشان شایندهي ادارهی یک ده هستند؟!
آیا این از بدی ما مردم نیست که اینان بر گردهی ما سوارند؟!
ای ایرانیان ، شما با دانشهایی که خواندهاید اگر دریافتهاید که سیل با یک مشت خاک و وبا و دیگر بیماریها و بلاها با دعا و نذر جلو گرفته نمیشود ، این نیز دریابید اینها که دعوی پیشوایی مردم را دارند در چه تاریکیهای نادانی بسر میبرند. ببینید با این «گمراهیها» که ایشان راست ، آیا در این روزگار دانش و همبستگیهای جهانی ایشان شایندهي ادارهی یک ده هستند؟!
آیا این از بدی ما مردم نیست که اینان بر گردهی ما سوارند؟!
🔶 زبان ایرانی - 125
🔸 بهم خوردن گونههای کارواژهها (سال چهارم) – 11
4ـ گذشتهي همانزماني : اين گونه را اگر در معناي خود بكار برند تاريكي درميان نيست و ما را بگفتگويي نياز نميباشد.
چيزي كه بايد گفت اينكه «مي» در آغاز اين گونه نخست «همي» بوده در كتابهاي پهلوي و پس از آن در كتابهاي قرنهاي سوم و چهارم اسلام هميشه «همي» آورده ميشود ليكن سپس سبك گرديده و «مي» شده چنانكه در تاريخ بيهقي و كتاب ناصرخسرو و اسرارالتوحيد و مانند اينها در همگي «مي» آورده شده. اينكه گرديزي و پارهای نويسندگان ديگر در قرن پنجم نيز «همي» آوردهاند بايد گفت از راه پيروي بشيوهی نگارش قرنهاي پيشين بوده. چه بيهقي و ناصرخسرو همزمان گرديزي بودهاند.
باري چون «مي» رواج گرفته كساني از نگارندگان «همي» را بيكبار از كار نينداخته و آن را در يك معني خاصي بكار بردهاند. بدينسان كه از آن معني پيوستگي و دمادمي خواستهاند و چون اين كار ايشان بسيار بجاست ما ميخواهيم آن را رواج دهيم و از اين راه يك گونهي نويني براي گذشته و اكنون پديد خواهد آمد. ببينيد : اگر بگوييم : مينوشت اين را ميفهماند كه در همان زمان مينوشت و اينكه آيا پيوسته مينوشت يا پياپي مينوشت فهميده نميشود ولي اگر بگوييم همينوشت ـ اين از بهر پيوستگي است.
ميگويند : «شب را هميناليد» معنايش اينست كه پيوسته در ناليدن بود. «خدا را هميخواند» معنايش اينست پياپي خدا را ميخواند.
ما گفتهايم كه گونههاي نويني براي كارهاي فارسي ياد خواهيم كرد اين يكي از آنهاست كه هم در گذشته و هم در اكنون ميآيد ولي آن را «پيوستگي» ميناميم (گذشتهي پيوستگي) و براي اينكه فرق اين با همارگي نيز درست شناخته گردد مثالهاي پايين را ياد ميكنيم :
گذشتهي همارگي : «نماز گزاردي» مرد نمازگزار بود در عمرش هميشه نماز گزاردي.
گذشتهي همانزماني : «نماز ميگزاشت» در آن هنگام در حال نماز گزاردن بود.
گذشتهي پيوستگي : «نماز هميگزاشت» در آن هنگام پياپي نماز ميگزاشت.
همين است حال اكنون كه گفته شود : «نماز گزارد» و «نماز ميگزارد» و «نماز هميگزارد».
بايد دانست اين گونهي نوين ويژهي فارسي است در زبانهاي ديگر كمتر ديده ميشود و در زبان آذربايجان برابر آن نيست.
هم بايد دانست كه «مي» و «همي» گاهي از كار جدا ميافتد و خود كلمهي جداگانهايست. چنانكه ميتوان گفت : «همي نماز گزارد».
🔸 بهم خوردن گونههای کارواژهها (سال چهارم) – 11
4ـ گذشتهي همانزماني : اين گونه را اگر در معناي خود بكار برند تاريكي درميان نيست و ما را بگفتگويي نياز نميباشد.
چيزي كه بايد گفت اينكه «مي» در آغاز اين گونه نخست «همي» بوده در كتابهاي پهلوي و پس از آن در كتابهاي قرنهاي سوم و چهارم اسلام هميشه «همي» آورده ميشود ليكن سپس سبك گرديده و «مي» شده چنانكه در تاريخ بيهقي و كتاب ناصرخسرو و اسرارالتوحيد و مانند اينها در همگي «مي» آورده شده. اينكه گرديزي و پارهای نويسندگان ديگر در قرن پنجم نيز «همي» آوردهاند بايد گفت از راه پيروي بشيوهی نگارش قرنهاي پيشين بوده. چه بيهقي و ناصرخسرو همزمان گرديزي بودهاند.
باري چون «مي» رواج گرفته كساني از نگارندگان «همي» را بيكبار از كار نينداخته و آن را در يك معني خاصي بكار بردهاند. بدينسان كه از آن معني پيوستگي و دمادمي خواستهاند و چون اين كار ايشان بسيار بجاست ما ميخواهيم آن را رواج دهيم و از اين راه يك گونهي نويني براي گذشته و اكنون پديد خواهد آمد. ببينيد : اگر بگوييم : مينوشت اين را ميفهماند كه در همان زمان مينوشت و اينكه آيا پيوسته مينوشت يا پياپي مينوشت فهميده نميشود ولي اگر بگوييم همينوشت ـ اين از بهر پيوستگي است.
ميگويند : «شب را هميناليد» معنايش اينست كه پيوسته در ناليدن بود. «خدا را هميخواند» معنايش اينست پياپي خدا را ميخواند.
ما گفتهايم كه گونههاي نويني براي كارهاي فارسي ياد خواهيم كرد اين يكي از آنهاست كه هم در گذشته و هم در اكنون ميآيد ولي آن را «پيوستگي» ميناميم (گذشتهي پيوستگي) و براي اينكه فرق اين با همارگي نيز درست شناخته گردد مثالهاي پايين را ياد ميكنيم :
گذشتهي همارگي : «نماز گزاردي» مرد نمازگزار بود در عمرش هميشه نماز گزاردي.
گذشتهي همانزماني : «نماز ميگزاشت» در آن هنگام در حال نماز گزاردن بود.
گذشتهي پيوستگي : «نماز هميگزاشت» در آن هنگام پياپي نماز ميگزاشت.
همين است حال اكنون كه گفته شود : «نماز گزارد» و «نماز ميگزارد» و «نماز هميگزارد».
بايد دانست اين گونهي نوين ويژهي فارسي است در زبانهاي ديگر كمتر ديده ميشود و در زبان آذربايجان برابر آن نيست.
هم بايد دانست كه «مي» و «همي» گاهي از كار جدا ميافتد و خود كلمهي جداگانهايست. چنانكه ميتوان گفت : «همي نماز گزارد».
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی شانزدهم)
🔶 شهریور1320 و درسهای آن
(بخش چهار از چهار)
...
یك كار وزارت جنگ كه درپی آن خیانت ، و خود برای بپایان رسانیدن آن كرد این بود كه افسرانی كه در شهرستانها آن رفتار رسوا را كرده بودند ، چون یكایك بتهران رسیدند بكمترین بازخواستی از آنان برنخاست كه تو گفتی هیچ كاری رخ نداده. بلكه بهمهی آنان روی خوش نشان داد و بآنان كه كارهاشان از دستشان رفته بوده كارهای دیگری بدیده گرفت.
در حالی كه آن افسران خیانتهای آشكار كرده و گناهشان یكی دو تا نمیبود. گذشته از «تخلفات» كه ما از آنها آگاه نمیباشیم و سخن نمیرانیم رفتارهای زشت و پست دیگری از هر یكی از آنان سر زده بود كه بزبانها افتاده و از همه جا آواز بدگویی مردم بلند میبود.
[سپس رفتارهای نامردانه و پست افسرانی را كه نام برده یكایك بازمینماید و گزندهایی كه بمردم رسیده و آسیبهایی كه به سرفرازی و امیدهای ایشان رسیده را نشان میدهد.]
...
بسیاری از افسران نامردی را بآنجا رسانیده بودند كه در چنان هنگامی در اندیشهی دزدی باشند و خواروبار سربازان را بار كرده راه افتند و آنها را گرسنه و تهیدست گزارند. در تبریز كه برخی افسران با دستهی خود پیش رفته بجنگ پرداخته بودند در پشت سر افسرانی جیره و پول آنها را دزدیده راه افتاده بودند. از اینگونه نامردیهای پست چندان میبود كه بگفتن نیاید. با این حال وزارت جنگ نخواست از كسی بازخواستی كند.
راستی هم آنست كه كسی نمیبود كه به بازخواست برخیزد. بیشتر افسران آنها میبودند كه در آن خیانت زشت دست داشته و در آن نمایش رلی بازی كرده بودند. اگر دو یا سه تن افسران پاكی میبودند آنها نیز نمیتوانستند آوازی درآورند.
گفته میشد رضاشاه سخت برآشفته میخواست «دیوان حرب» برپا گرداند كه خود رئیس آن باشد و سرلشگر ضرغامی و سرلشگر نخجوان و دیگر افسران خائن را بمحاكمه بكشد. ولی تا توانستهاند جلو گرفتهاند و سپس هم او افتاده و رفته.
بیگمان باید دانست كه اگر هایهوی روزنامهها نبودی و نامهای سرلشگر معینی و سرلشگر محتشمی و سرتیپ قادری و دیگر روسیاهان بزبانها نیفتادی ، وزارت جنگ نه تنها كار ، «ترفیع» هم بآنها دادی. ما در این باره دلیلی در دست میداریم كه میباید گفت : «نمونهای از خیرهرویی و بیشرمی خائنان» است.
سروانی كه در رضائیه[=ارومیه] از دستكهای دزدی و ستمگری سرلشگر معینی میبوده كه در گریختن او را نیز همراه برداشته ، در سنندج بیك دسته از سربازان شوروی دچار آمدهاند كه همانكه آن سربازان را دیدهاند اتومبیل را گزارده هر یكی بجایی گریختهاند ، و چون سربازان شوروی شلیك كردهاند یك گلوله از پشت سر بپای آن سروان خورده كه آن را زخمی گردانیده. وزارت جنگ بنام آنكه در جنگ زخم برداشته ، باو «ترفیع» داده كه ما چون داستان را در روزنامهی پرچم دنبال میكردیم آن سروان نوشتهها را آورد و ما خود با دیده دیدیم.
روزنامهها كه آن هایهوی را كردند و از جمله ما در روزنامهی پرچم گفتارهای بسیار نوشتیم وزارت جنگ نتوانست به سرلشگر معینی و سرلشگر محتشمی و سرتیپ قادری و دیگران «ترفیع» دهد و یا سر كار نگه دارد. ولی با آنهمه خواهشها محاكمه برپا نگردانید. آنچه دانسته شد تنها سرتیپ قادری را نهانی بمحاكمه كشیدند و نتیجهی آن بیرون نیامد. (جز اینكه یكی از روزنامهها حكم دادگاه را بدست آورده بچاپ رسانید).
چنانكه میدانید چندی پیش در مجلس هم گفتگوها در این زمینه بمیان آمد و سرانجام قانونی گذشت كه آن افسران را بمحاكمه كشند. ولی تاكنون نشانی از چنان كاری پیدا نیست. آنچه ما میدانیم یا محاكمه نخواهند كرد یا اگر كردند به پردهپوشی و رویهكاری و ماستمالی خواهند كوشید.
شُوَندش[سبب] ناگفته پیداست : اگر آنان را بمحاكمه كشند صد خیانت نهان دیگر بیرون خواهد افتاد و چیزهای نادانستنی دانسته خواهد شد.
...
آنها زشتكاریهای افسران و وزیران بود. بیایید بدیگران : در چنان هنگامی ملایان چه كردند ، روزنامهنویسان چه كردند ، روستائیان چه كردند ، ایلها چه كردند ، یكایك از دیده گذرانید و كارهاشان بیاد آورید.
👇
🔶 شهریور1320 و درسهای آن
(بخش چهار از چهار)
...
یك كار وزارت جنگ كه درپی آن خیانت ، و خود برای بپایان رسانیدن آن كرد این بود كه افسرانی كه در شهرستانها آن رفتار رسوا را كرده بودند ، چون یكایك بتهران رسیدند بكمترین بازخواستی از آنان برنخاست كه تو گفتی هیچ كاری رخ نداده. بلكه بهمهی آنان روی خوش نشان داد و بآنان كه كارهاشان از دستشان رفته بوده كارهای دیگری بدیده گرفت.
در حالی كه آن افسران خیانتهای آشكار كرده و گناهشان یكی دو تا نمیبود. گذشته از «تخلفات» كه ما از آنها آگاه نمیباشیم و سخن نمیرانیم رفتارهای زشت و پست دیگری از هر یكی از آنان سر زده بود كه بزبانها افتاده و از همه جا آواز بدگویی مردم بلند میبود.
[سپس رفتارهای نامردانه و پست افسرانی را كه نام برده یكایك بازمینماید و گزندهایی كه بمردم رسیده و آسیبهایی كه به سرفرازی و امیدهای ایشان رسیده را نشان میدهد.]
...
بسیاری از افسران نامردی را بآنجا رسانیده بودند كه در چنان هنگامی در اندیشهی دزدی باشند و خواروبار سربازان را بار كرده راه افتند و آنها را گرسنه و تهیدست گزارند. در تبریز كه برخی افسران با دستهی خود پیش رفته بجنگ پرداخته بودند در پشت سر افسرانی جیره و پول آنها را دزدیده راه افتاده بودند. از اینگونه نامردیهای پست چندان میبود كه بگفتن نیاید. با این حال وزارت جنگ نخواست از كسی بازخواستی كند.
راستی هم آنست كه كسی نمیبود كه به بازخواست برخیزد. بیشتر افسران آنها میبودند كه در آن خیانت زشت دست داشته و در آن نمایش رلی بازی كرده بودند. اگر دو یا سه تن افسران پاكی میبودند آنها نیز نمیتوانستند آوازی درآورند.
گفته میشد رضاشاه سخت برآشفته میخواست «دیوان حرب» برپا گرداند كه خود رئیس آن باشد و سرلشگر ضرغامی و سرلشگر نخجوان و دیگر افسران خائن را بمحاكمه بكشد. ولی تا توانستهاند جلو گرفتهاند و سپس هم او افتاده و رفته.
بیگمان باید دانست كه اگر هایهوی روزنامهها نبودی و نامهای سرلشگر معینی و سرلشگر محتشمی و سرتیپ قادری و دیگر روسیاهان بزبانها نیفتادی ، وزارت جنگ نه تنها كار ، «ترفیع» هم بآنها دادی. ما در این باره دلیلی در دست میداریم كه میباید گفت : «نمونهای از خیرهرویی و بیشرمی خائنان» است.
سروانی كه در رضائیه[=ارومیه] از دستكهای دزدی و ستمگری سرلشگر معینی میبوده كه در گریختن او را نیز همراه برداشته ، در سنندج بیك دسته از سربازان شوروی دچار آمدهاند كه همانكه آن سربازان را دیدهاند اتومبیل را گزارده هر یكی بجایی گریختهاند ، و چون سربازان شوروی شلیك كردهاند یك گلوله از پشت سر بپای آن سروان خورده كه آن را زخمی گردانیده. وزارت جنگ بنام آنكه در جنگ زخم برداشته ، باو «ترفیع» داده كه ما چون داستان را در روزنامهی پرچم دنبال میكردیم آن سروان نوشتهها را آورد و ما خود با دیده دیدیم.
روزنامهها كه آن هایهوی را كردند و از جمله ما در روزنامهی پرچم گفتارهای بسیار نوشتیم وزارت جنگ نتوانست به سرلشگر معینی و سرلشگر محتشمی و سرتیپ قادری و دیگران «ترفیع» دهد و یا سر كار نگه دارد. ولی با آنهمه خواهشها محاكمه برپا نگردانید. آنچه دانسته شد تنها سرتیپ قادری را نهانی بمحاكمه كشیدند و نتیجهی آن بیرون نیامد. (جز اینكه یكی از روزنامهها حكم دادگاه را بدست آورده بچاپ رسانید).
چنانكه میدانید چندی پیش در مجلس هم گفتگوها در این زمینه بمیان آمد و سرانجام قانونی گذشت كه آن افسران را بمحاكمه كشند. ولی تاكنون نشانی از چنان كاری پیدا نیست. آنچه ما میدانیم یا محاكمه نخواهند كرد یا اگر كردند به پردهپوشی و رویهكاری و ماستمالی خواهند كوشید.
شُوَندش[سبب] ناگفته پیداست : اگر آنان را بمحاكمه كشند صد خیانت نهان دیگر بیرون خواهد افتاد و چیزهای نادانستنی دانسته خواهد شد.
...
آنها زشتكاریهای افسران و وزیران بود. بیایید بدیگران : در چنان هنگامی ملایان چه كردند ، روزنامهنویسان چه كردند ، روستائیان چه كردند ، ایلها چه كردند ، یكایك از دیده گذرانید و كارهاشان بیاد آورید.
👇
من چون سخنم از افسران میبود تنها گریختن آنها را گفتم. ولی آیا استاندارها و فرماندارها و رئیسشهربانیها و كلانترها نگریختند؟!. آیا سران ادارهها نگریختند؟!. آیا روستاییان براهآهن تبریز و تهران نریختند و آهنها و تیرهای آنها را نكندند؟!. آیا ملایان فرصت یافته بكینهی سالهای گذشته بزباندرازیها و بدگوییها برنخاستند؟!. آیا كشاورزان از گشادن راه كربلا بشادمانی برخاسته در چنان هنگام گرفتاری بیستویكهزار تن بتهران نریختند و با گرفتن گذرنامه بعراق نشتافتند؟!. آیا روزنامهها نبودند كه تا دیروز ستایش از رضاشاه و از شاهپورها و شاهدختهایش را بایای[=وظیفهی] خود میشماردند و صد چاپلوسی مینمودند و بیكبار بازگشتند و به بد نوشتن پرداختند؟!. آیا نمایندگان نبودند كه تا دیروز هر یكی خود را نوكری از رضاشاه میشناخت و فروتنی و چاپلوسی بیاندازه مینمود و اكنون بیكبار رو گردانیده هر یكی با زبان دیگری بدگفتن از او آغاز كردند؟!.»
(كسروی ، افسران ما ،1323 ص 33 تا 46)
[دنبالهی این گفتار بسیار ارجدارست و سخن از علتهای این آلودگیها رانده آنها را در سه بخش «آموزاكها» ، «پیشامدها» و «سرگذشتها» جداگانه بازمینماید.]
(كسروی ، افسران ما ،1323 ص 33 تا 46)
[دنبالهی این گفتار بسیار ارجدارست و سخن از علتهای این آلودگیها رانده آنها را در سه بخش «آموزاكها» ، «پیشامدها» و «سرگذشتها» جداگانه بازمینماید.]
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
گاهی که سخن از نادانیهای ملایان و سخنان فرومایهشان بمیان میآید کسانی از پیروانشان بهانه میآورند که اینها را ملایان بیسواد و بیدانش میگویند. ولی چنانکه گفتیم این جز بهانه نیست. ما از بزرگانشان هم نادانیهایی شنیده و دیدهایم که اگر نشنیده و ندیده بودیم شاید این بهانه را میپذیرفتیم. همان با تربت کربلا جلو سیل را گرفتن از ملایان کوچک نیست از بزرگانشان است. این کلیپ هم نمونهای دیگر.
این جوادی آملی است که از ملایان بزرگ بشمارست. چهل سال بیشتر از کیسهی مردم مفت خورده و این چیزها را به مغز مردم فروکرده.
ملغمهای از دانش متالورژی و معدنشناسی ملایان بزرگ. و همچنین معنی «نوآوری».
ببینید مردم بدبخت ما روزیِ چه کسانی را در این چهل سال از کیسهشان دادهاند.
این جوادی آملی است که از ملایان بزرگ بشمارست. چهل سال بیشتر از کیسهی مردم مفت خورده و این چیزها را به مغز مردم فروکرده.
ملغمهای از دانش متالورژی و معدنشناسی ملایان بزرگ. و همچنین معنی «نوآوری».
ببینید مردم بدبخت ما روزیِ چه کسانی را در این چهل سال از کیسهشان دادهاند.
🔶 گفت و شنید - (بخش یکم)
🔸 تکهی 5
شما آيهی «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ ...» را دليل ميآوريد. اولاً بهتر است آيه را از اول بخوانيد تا بدانيد كه باين موضوع نميچسبد : «حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَن تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ»
در اين آيه از آغاز تا انجام سخن از خوردنيهاي حرام رانده شده و درو آنچه نيست داستان خلافت است. معني آيه اينست : «حرام شد بشما مردار (ميته) و خون و گوشت خوك و هرچه بينام خدا سر بريده شود و آنچه خفه شده يا با زدن و افتادن و شاخ زدن مرده و آنچه درندگان پاره كردهاند. مگر آنهايي كه پاك گردانيد (نمرده باشد و سرش ببريد) و آنچه براي بتها سر بريده شده. همچنان استخاره با اَزلام (تكهچوبها). امروز كافران دربارهی شما نوميد شدند. ديگر از آنان نترسيد و از من ترسيد. امروز دين شما را درست گردانيدم و نيكيهاي خود دربارهی شما بپايان رسانيدم و اسلام را براي شما دين برگزيدم مگر كسي كه بگرسنگي افتد و ناچار باشد و قصد گناه نكند (كه ميتواند از آن گوشتها بخورد). خدا مهربان و آمرزنده است».
اين آيه كجا و داستان خلافت علي كجاست؟!. آنگاه چه شده كه خدا اصل موضوع را نگويد و منّتگزاريش را بگويد؟!. نميدانم اينها را هيچ انديشيدهايد يا نه؟!.
پابرگیها : (همه از ویراینده است)
1ـ سورهی مائده (5) ، آیهی 3
🔸 تکهی 5
شما آيهی «الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ ...» را دليل ميآوريد. اولاً بهتر است آيه را از اول بخوانيد تا بدانيد كه باين موضوع نميچسبد : «حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنزِيرِ وَمَا أُهِلَّ لِغَيْرِ اللَّهِ بِهِ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيحَةُ وَمَا أَكَلَ السَّبُعُ إِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَأَن تَسْتَقْسِمُوا بِالْأَزْلَامِ ذَلِكُمْ فِسْقٌ الْيَوْمَ يَئِسَ الَّذِينَ كَفَرُوا مِن دِينِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِ الْيَوْمَ أَكْمَلْتُ لَكُمْ دِينَكُمْ وَأَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِي وَرَضِيتُ لَكُمُ الْإِسْلَامَ دِينًا فَمَنِ اضْطُرَّ فِي مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّإِثْمٍ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَّحِيمٌ»
در اين آيه از آغاز تا انجام سخن از خوردنيهاي حرام رانده شده و درو آنچه نيست داستان خلافت است. معني آيه اينست : «حرام شد بشما مردار (ميته) و خون و گوشت خوك و هرچه بينام خدا سر بريده شود و آنچه خفه شده يا با زدن و افتادن و شاخ زدن مرده و آنچه درندگان پاره كردهاند. مگر آنهايي كه پاك گردانيد (نمرده باشد و سرش ببريد) و آنچه براي بتها سر بريده شده. همچنان استخاره با اَزلام (تكهچوبها). امروز كافران دربارهی شما نوميد شدند. ديگر از آنان نترسيد و از من ترسيد. امروز دين شما را درست گردانيدم و نيكيهاي خود دربارهی شما بپايان رسانيدم و اسلام را براي شما دين برگزيدم مگر كسي كه بگرسنگي افتد و ناچار باشد و قصد گناه نكند (كه ميتواند از آن گوشتها بخورد). خدا مهربان و آمرزنده است».
اين آيه كجا و داستان خلافت علي كجاست؟!. آنگاه چه شده كه خدا اصل موضوع را نگويد و منّتگزاريش را بگويد؟!. نميدانم اينها را هيچ انديشيدهايد يا نه؟!.
پابرگیها : (همه از ویراینده است)
1ـ سورهی مائده (5) ، آیهی 3