آقای چهرهنگار از اهواز نامهای دربارهی پرچم نوشته و در آن چنین میگوید : «این روزنامه توسط یكی از دوستان ، آقای محمدعلی جزایری بمن معرفی شد. خود آقای جزایری را كه بعد از یك ماه و نیم دیدم ، بسیار درشگفت شدم. زیرا این جوان برای خواندن رمان تقریباً پانصد تومان خرج كرده و بیش از هزار كتاب فراهم كرده بود. لیكن دیدم كه همهی آنها را بگوشهای گزاشته و خاك روی آنها را گرفته و شگفتتر اینكه بنام دوستی ، از رمان خواندن من هم جلو گرفت. چون انگیزهی این را پرسیدم گفتارهای پرچم و پیمان را برایم بیان كرد. نه تنها دربارهی رمان بلكه هرچه خوانده بود برای من بازگفت ، و من گرچه زاییدهی شیراز و پرورشیافتهی آنجا بودم لیكن چاره جز پذیرفتن بدی شعر و سایر چیزها ندیدم ...» اینست نمونهای از حقیقتپرستی ایرانیان. كنت گوبینو اینها را نشناخته است.
(پرچم روزانه شمارههای 126 و 127)
(پرچم روزانه شمارههای 126 و 127)
🔶 گفت و شنید - (بخش دوم)
🔸 تکهی 32
همچنان میدانیم كه در سال ١٣٢٤ ق كه جنبش مشروطه درمیان بود در مشهد آشوبی بنام نان برخاست و گروهی بآستانه ملتجی گردیدند. ولی در یك شلیك چهلودو تن از ایشان كشته شدند.
همچنان میدانیم كه در سال ١٣٣٠ ق روسیان توپ بآنجا بستند و گنبد را هدف گلولهها گردانیدند و سالداتها (1) بدرون رفته كسان بسیاری را كشتند و سید محمد یزدی را دستگیر گردانیدند.
باز میدانیم كه در زمان رضاشاه در آشوبی كه مردم مشهد بنام ناخشنودی از رو باز كردن زنان پدید آورده بودند نظامیان شصتتیر به آن حرم مقدس بستند و چند هزار تن را كشته بخاك انداختند.
جای تردید نیست كه از این گنبدها و بارگاهها و منارهها كمترین سود یا زیان بكسی نتواند بود. آنها همچون دیگر جماداتست. باز جای تردید نیست كه این رفتار شیعیان بتپرستیست. ما كه خدا را میشناسیم باید از این چیزها دور باشیم. شناختن خدا برای آنست كه جز او كسی را دست دارنده در كارهای اینجهان نشناسیم. جز او بكسی پرستش یا نیایش نكنیم. از نخست كه پیغمبران برخاستهاند باین كوشیدهاند كه مردمان را از اینگونه بتپرستیها رها گردانند.
اینها مطالب ما دربارهی خداست. اما در موضوع عبادت ، ما چون خدا را شناختیم و او را آفرینندهی این جهان بزرگ دانستیم باید باو عبادت كنیم. لیكن قدم اول عبادت همانست كه خدا را بزرگ داریم و هیچ بندهای را با او شریك نگردانیم. او را با بندگان در یك ردیف نشماریم. چنانكه این موضوع را شرح دادم.
قدم دوم آنست كه خواست خدا را از این آفرینش شناخته آن را بكار بندیم. باینمعنی كه بآبادی جهان كوشیم ، زندگانی را بآیین خرد پیش بریم ، از آسایش بهرهمند گردیم ، از نعمتهای خدا لذت یابیم. اینها مایهی خشنودی خداست.
امروز در ایران بزرگترین عبادت آنست كه ما بكوشیم و بیستملیون مردم را از این بدبختی كه گرفتار شدهاند رها گردانیم.
من اگر بخواهم در اینجا از بدبختی و گرفتاری این توده شرح دهم سخن بدرازی خواهد انجامید. همین اندازه بس كه خدا سرزمینی باین پربركتی به ایرانیان داده كه دستكم به دویستوپنجاه ملیون مردم خواربار تواند داد ، ولی اكنون از نادانی و درماندگی ایرانیان به بیستملیون نمیتواند داد و غله برای ما از هندوستان و عراق میفرستند.
در این سرزمین كه همه گونه درختهای میوه از سردسیری و گرمسیری تواند بود سال میآید و میرود و نود درصد مردم میوه نمیخورند و حسرت آن را در دل میپرورند.
این یك نمونه از بدبختی ایرانیانست. این بدبختی از كجا پیدا شده؟!.. آیا این مردم برای بدبختی آفریده شدهاند؟!. چنین گمانی را توان برد؟!.
چنین گمانی نتوان برد و این بدبختی از خود مردمست. خود این مردم آلوده و گرفتارند و دچار این بدبختی گردیدهاند. خواهید گفت : آلودگیشان چیست؟. میگویم : آلودگیشان نادانی و نافهمیست كه من نمونههایی از آن برای شما یاد كردم.
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ سالدات (به روسی) = سرباز
🔸 تکهی 32
همچنان میدانیم كه در سال ١٣٢٤ ق كه جنبش مشروطه درمیان بود در مشهد آشوبی بنام نان برخاست و گروهی بآستانه ملتجی گردیدند. ولی در یك شلیك چهلودو تن از ایشان كشته شدند.
همچنان میدانیم كه در سال ١٣٣٠ ق روسیان توپ بآنجا بستند و گنبد را هدف گلولهها گردانیدند و سالداتها (1) بدرون رفته كسان بسیاری را كشتند و سید محمد یزدی را دستگیر گردانیدند.
باز میدانیم كه در زمان رضاشاه در آشوبی كه مردم مشهد بنام ناخشنودی از رو باز كردن زنان پدید آورده بودند نظامیان شصتتیر به آن حرم مقدس بستند و چند هزار تن را كشته بخاك انداختند.
جای تردید نیست كه از این گنبدها و بارگاهها و منارهها كمترین سود یا زیان بكسی نتواند بود. آنها همچون دیگر جماداتست. باز جای تردید نیست كه این رفتار شیعیان بتپرستیست. ما كه خدا را میشناسیم باید از این چیزها دور باشیم. شناختن خدا برای آنست كه جز او كسی را دست دارنده در كارهای اینجهان نشناسیم. جز او بكسی پرستش یا نیایش نكنیم. از نخست كه پیغمبران برخاستهاند باین كوشیدهاند كه مردمان را از اینگونه بتپرستیها رها گردانند.
اینها مطالب ما دربارهی خداست. اما در موضوع عبادت ، ما چون خدا را شناختیم و او را آفرینندهی این جهان بزرگ دانستیم باید باو عبادت كنیم. لیكن قدم اول عبادت همانست كه خدا را بزرگ داریم و هیچ بندهای را با او شریك نگردانیم. او را با بندگان در یك ردیف نشماریم. چنانكه این موضوع را شرح دادم.
قدم دوم آنست كه خواست خدا را از این آفرینش شناخته آن را بكار بندیم. باینمعنی كه بآبادی جهان كوشیم ، زندگانی را بآیین خرد پیش بریم ، از آسایش بهرهمند گردیم ، از نعمتهای خدا لذت یابیم. اینها مایهی خشنودی خداست.
امروز در ایران بزرگترین عبادت آنست كه ما بكوشیم و بیستملیون مردم را از این بدبختی كه گرفتار شدهاند رها گردانیم.
من اگر بخواهم در اینجا از بدبختی و گرفتاری این توده شرح دهم سخن بدرازی خواهد انجامید. همین اندازه بس كه خدا سرزمینی باین پربركتی به ایرانیان داده كه دستكم به دویستوپنجاه ملیون مردم خواربار تواند داد ، ولی اكنون از نادانی و درماندگی ایرانیان به بیستملیون نمیتواند داد و غله برای ما از هندوستان و عراق میفرستند.
در این سرزمین كه همه گونه درختهای میوه از سردسیری و گرمسیری تواند بود سال میآید و میرود و نود درصد مردم میوه نمیخورند و حسرت آن را در دل میپرورند.
این یك نمونه از بدبختی ایرانیانست. این بدبختی از كجا پیدا شده؟!.. آیا این مردم برای بدبختی آفریده شدهاند؟!. چنین گمانی را توان برد؟!.
چنین گمانی نتوان برد و این بدبختی از خود مردمست. خود این مردم آلوده و گرفتارند و دچار این بدبختی گردیدهاند. خواهید گفت : آلودگیشان چیست؟. میگویم : آلودگیشان نادانی و نافهمیست كه من نمونههایی از آن برای شما یاد كردم.
پابرگیها (از ویراینده) :
1ـ سالدات (به روسی) = سرباز
🔶 زبان ایرانی - 153
🔸 پرسشها و پاسخها دربارهي زبان (سال چهارم) ـ 4
(8)
1ـ زبان فارسي عهد ساسانيان بفارسي ميانه معروفست علت چيست؟
2ـ عرب در لغت چه معني ميدهد؟ بعضي آن را صحراگرد معني نمودهاند «از قبيل تأليفات فرهودي». دزفول ـ سيد موسا گوشهگير ـ دانشآموز دبيرستان
⭐⭐⭐
1ـ زبان زمان ساسانيان بنام پهلوي شناخته ميشود. كسي كه آن را فارسي ميانه نام نهاده گويا چنين ميخواهد كه ميانهي زبان هخامنشي و زبان پس از اسلام نهاده است.
2ـ آن معني براي كلمهي عرب درست نيست.
(9)
عينك عربي است يا فارسي اگر با فارسي آينك است چرا با عين عربي نوشته ميشود؟
از مراغه ديه كهق ـ يوسف صديق
⭐⭐⭐
عينك غلط ساختگي است و بجاي آن چنانكه نوشتهايد آيينك درست است چگونگي آنست كه در فارسي پيشين شيشه را «آبگينك» ميناميدند كه معني آن آبمانند است (چنانكه هنوز كلمهي آبگينه بِهمان معني است) سپس كساني آن را «آيينك» ميخواندهاند (باء را انداخته گاف را بدل به ياء ميكردهاند) نيز همين را آيينه نيز ميخواندهاند. چيزهايي را كه همچون شيشه و آب پيكرهبردار است با اين نام ناميدهاند سپس كه آن ابزار چشم پيدا شده چون آن نيز از اين گونه است كلمهي آيينك را نام آن ساخته و آيينه را بمعني ديرين بكار بردهاند. سه كلمهي آبگينه و آيينه و آيينك يكي است و هر كدام بمعني جداي ديگري بكار ميرود. براي روشني اين سخن كافنامه را ببينيد.
🔸 پرسشها و پاسخها دربارهي زبان (سال چهارم) ـ 4
(8)
1ـ زبان فارسي عهد ساسانيان بفارسي ميانه معروفست علت چيست؟
2ـ عرب در لغت چه معني ميدهد؟ بعضي آن را صحراگرد معني نمودهاند «از قبيل تأليفات فرهودي». دزفول ـ سيد موسا گوشهگير ـ دانشآموز دبيرستان
⭐⭐⭐
1ـ زبان زمان ساسانيان بنام پهلوي شناخته ميشود. كسي كه آن را فارسي ميانه نام نهاده گويا چنين ميخواهد كه ميانهي زبان هخامنشي و زبان پس از اسلام نهاده است.
2ـ آن معني براي كلمهي عرب درست نيست.
(9)
عينك عربي است يا فارسي اگر با فارسي آينك است چرا با عين عربي نوشته ميشود؟
از مراغه ديه كهق ـ يوسف صديق
⭐⭐⭐
عينك غلط ساختگي است و بجاي آن چنانكه نوشتهايد آيينك درست است چگونگي آنست كه در فارسي پيشين شيشه را «آبگينك» ميناميدند كه معني آن آبمانند است (چنانكه هنوز كلمهي آبگينه بِهمان معني است) سپس كساني آن را «آيينك» ميخواندهاند (باء را انداخته گاف را بدل به ياء ميكردهاند) نيز همين را آيينه نيز ميخواندهاند. چيزهايي را كه همچون شيشه و آب پيكرهبردار است با اين نام ناميدهاند سپس كه آن ابزار چشم پيدا شده چون آن نيز از اين گونه است كلمهي آيينك را نام آن ساخته و آيينه را بمعني ديرين بكار بردهاند. سه كلمهي آبگينه و آيينه و آيينك يكي است و هر كدام بمعني جداي ديگري بكار ميرود. براي روشني اين سخن كافنامه را ببينيد.
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی چهلویکم)
🔶 پراكندهاندیشی چه اثری تواند داشت؟..
(بخش یک از سه)
در چند شمارهی پیش نمونهای از پراكندگی اندیشهها را نشان دادیم. كنون میخواهیم دنبالهی سخن را گرفته پیش رویم. میخواهیم رابطهای را كه میانهی آن اندیشههای پراكنده با بدبختیها و درماندگیهای ایرانیان است روشن گردانیم : این بدبختیها و درماندگیها چه ربطی باندیشههای پراكنده دارد؟!.. مگر اندیشه هم میتواند یك تودهی بزرگی را بدینسان درمانده گرداند؟!.. برای دانستن اینها باید چند چیز را بدیده گرفت :
1) «سرچشمهی كارهای آدمی مغز اوست». شما را به هر كاری مغزتان وامیدارد. مركز اراده مغز است.
2) «مغز تابع اندیشههاییست كه در آن جا گیرد». مثلاً فلان پیرهزن بزیارت سقاخانه میرود و نذر بآنجا میبرد ولی شما بآن ریشخند میكنید و اگر بدستتان افتاد آن سقاخانه را ویران خواهید كرد ـ این تفاوت از آنجاست كه در مغز او اندیشههای دیگر است و در مغز شما اندیشههای دیگر. اگر بآن پیرهزن هم حقایق را یاد داده بگوییم : این سقاخانهها هیچكارهی جهانست. اینها نه تنها به بیماران شفا نتوانند داد ، بلكه سالانه صدها كسان را مبتلای بیماری میگردانند ـ وقتی كه اینها را باو یاد دهیم ، خواهید دید دیگر او نیز بزیارت سقاخانه نمیرود ، و بلكه باید گفت نمیتواند رفت . دیگر ارادهای كه او را بتكان آورده و بسوی سقاخانه روانه گرداند نیست.
3) «اندیشههای ضد هم مغز را از كار اندازد». چون دانستیم مغز تابع اندیشههایی است كه در آن جا گیرد باید بآسانی بپذیریم كه اندیشههای ضد هم مغز را از كار میاندازد. زیرا این اندیشهها هر یكی آن را بكار دیگری وادارد و آن درمیانه درماند. درست بدان میماند كه بیك ترنی دو لوكومتیو ببندند كه یكی از جلو باین سو كشد و دیگری از پشت بآن سو ، پیداست كه ترن درمیان آن دو بیكاره خواهد ماند.
شما اگر در سر یك سهراهی بایستید و یك كسی بآنجا رسیده بپرسد : «راه فلان اداره كدامست» و شما خود یک راهی را نشان دهید و رفیقتان راه دیگری را ، خواهید دید كه آن شخص درمانده و نتواند بهیچ یكی از دو راه روانه گردد. از این آزمایش صدها نمونه توان پیدا كرد.
اگر شما این سه مقدمه را نیك اندیشید و باهم بسنجید رابطهای را كه درمیان اندیشههای ضد هم و پریشان با درماندگیهای ایران است بآسانی خواهید دریافت. این اندیشهها مغزها را از كار انداخته و ارادهها را سست گردانیده ، اینست یك تودهی بزرگی را درمانده و بیچاره گردانیده. این چیزیست كه خودتان بآسانی توانید دریافت. با اینحال ما باز هم دلیلهایی یاد میكنیم.
امروز در سراسر جهان هیاهویی برخاسته و تودهها ، سختترین نبردها را باهم میكنند و در همهی كشورها مردمان بآیندهی خود توجه دارند و از هیچ كوششی بازنمیایستند. در همه جای جهان صدا افتاده كه باید بكوشیم و كشور خود را نگه داریم و آزادی را از دست ندهیم. اینها جملههاییست كه در كشورها تكرار میشود ، در ایران نیز این سخنان هر روز گفته میشود و با اینحال شما اگر دقت كنید تأثیری از آنها درمیان نیست و ایرانیان با صد بیپروائی روز میگذرانند. اگر این گفتهها در ایرانیان تأثیر داشت بایستی درگام نخست بهمدستی و یگانگی كوشند ، (زیرا گام نخست همهی كوششها آنست) ، و شما میبینید كه آنچه در ایران نیست ، یگانگی و همدستیست ، بلكه میبینید كه بجای همدستی بدستهبندیهای بسیار كودكانه میكوشند و هر چند تنی در یكجا نشسته یك حزبی پدید میآورند. دیگر چه دلیلی بالاتر از این كه آن سخنان را در این مردم تأثیری نیست و هیچگاه تكانی در دلهاشان پدید نمیآورد.
آیا این از چیست؟.. چرا این مردم باین حال افتادهاند؟... چرا اندیشهی خود و فرزندان خود را نمیكنند؟..
ما پاسخ این پرسشها را میدانیم. بیچاره ایرانیان بیك درد بسیار خطرناكی مبتلا گردیدهاند. مثلاً در برابر همان سخنانی كه دربارهی كشور و نگهداری آن گفته میشود در مغزها چند رشته تعلیمات ، كه همگی بضد آنهاست خوابیده و من برخی از آنها را فهرستوار در اینجا میشمارم.
1) جبریگری و اعتقاد بقضا و قدر كه از بدترین مخدرهاست. این عقیده در كتابها هست ، در شعرها هست ، در زبانها هست ، در سراسر مغزها خوابیده است :
بخت و دولت بكاردانی نیست جز بتقدیر آسمانی نیست
رضا بداده بده وز جبین گره بگشای كه بر من و تو در اختیار نگشادند
2) عقیده بدفع بلا بوسیلهی نذر و طلسم و حرز و دعا. هر زمان كه یك خطری رو میآورد ، بسیاری از مردم بجای آنكه همدست باشند و بچارهی آن كوشند هر یكی بیك وسیلهی نامشروع دیگری میپردازند. این نذر میكند اگر خودش و خاندانش سالم جَست یك گوسفندی بكُشد. آن بسر دعانویس رفته یك دعای دفع بلا میگیرد. آن دیگری امید بدعا و توسل میبندد.
چون این امیدها در دلها خوابیده اینست پروای خطر ندارند و درپی كوشش نمیباشند.
🔶 پراكندهاندیشی چه اثری تواند داشت؟..
(بخش یک از سه)
در چند شمارهی پیش نمونهای از پراكندگی اندیشهها را نشان دادیم. كنون میخواهیم دنبالهی سخن را گرفته پیش رویم. میخواهیم رابطهای را كه میانهی آن اندیشههای پراكنده با بدبختیها و درماندگیهای ایرانیان است روشن گردانیم : این بدبختیها و درماندگیها چه ربطی باندیشههای پراكنده دارد؟!.. مگر اندیشه هم میتواند یك تودهی بزرگی را بدینسان درمانده گرداند؟!.. برای دانستن اینها باید چند چیز را بدیده گرفت :
1) «سرچشمهی كارهای آدمی مغز اوست». شما را به هر كاری مغزتان وامیدارد. مركز اراده مغز است.
2) «مغز تابع اندیشههاییست كه در آن جا گیرد». مثلاً فلان پیرهزن بزیارت سقاخانه میرود و نذر بآنجا میبرد ولی شما بآن ریشخند میكنید و اگر بدستتان افتاد آن سقاخانه را ویران خواهید كرد ـ این تفاوت از آنجاست كه در مغز او اندیشههای دیگر است و در مغز شما اندیشههای دیگر. اگر بآن پیرهزن هم حقایق را یاد داده بگوییم : این سقاخانهها هیچكارهی جهانست. اینها نه تنها به بیماران شفا نتوانند داد ، بلكه سالانه صدها كسان را مبتلای بیماری میگردانند ـ وقتی كه اینها را باو یاد دهیم ، خواهید دید دیگر او نیز بزیارت سقاخانه نمیرود ، و بلكه باید گفت نمیتواند رفت . دیگر ارادهای كه او را بتكان آورده و بسوی سقاخانه روانه گرداند نیست.
3) «اندیشههای ضد هم مغز را از كار اندازد». چون دانستیم مغز تابع اندیشههایی است كه در آن جا گیرد باید بآسانی بپذیریم كه اندیشههای ضد هم مغز را از كار میاندازد. زیرا این اندیشهها هر یكی آن را بكار دیگری وادارد و آن درمیانه درماند. درست بدان میماند كه بیك ترنی دو لوكومتیو ببندند كه یكی از جلو باین سو كشد و دیگری از پشت بآن سو ، پیداست كه ترن درمیان آن دو بیكاره خواهد ماند.
شما اگر در سر یك سهراهی بایستید و یك كسی بآنجا رسیده بپرسد : «راه فلان اداره كدامست» و شما خود یک راهی را نشان دهید و رفیقتان راه دیگری را ، خواهید دید كه آن شخص درمانده و نتواند بهیچ یكی از دو راه روانه گردد. از این آزمایش صدها نمونه توان پیدا كرد.
اگر شما این سه مقدمه را نیك اندیشید و باهم بسنجید رابطهای را كه درمیان اندیشههای ضد هم و پریشان با درماندگیهای ایران است بآسانی خواهید دریافت. این اندیشهها مغزها را از كار انداخته و ارادهها را سست گردانیده ، اینست یك تودهی بزرگی را درمانده و بیچاره گردانیده. این چیزیست كه خودتان بآسانی توانید دریافت. با اینحال ما باز هم دلیلهایی یاد میكنیم.
امروز در سراسر جهان هیاهویی برخاسته و تودهها ، سختترین نبردها را باهم میكنند و در همهی كشورها مردمان بآیندهی خود توجه دارند و از هیچ كوششی بازنمیایستند. در همه جای جهان صدا افتاده كه باید بكوشیم و كشور خود را نگه داریم و آزادی را از دست ندهیم. اینها جملههاییست كه در كشورها تكرار میشود ، در ایران نیز این سخنان هر روز گفته میشود و با اینحال شما اگر دقت كنید تأثیری از آنها درمیان نیست و ایرانیان با صد بیپروائی روز میگذرانند. اگر این گفتهها در ایرانیان تأثیر داشت بایستی درگام نخست بهمدستی و یگانگی كوشند ، (زیرا گام نخست همهی كوششها آنست) ، و شما میبینید كه آنچه در ایران نیست ، یگانگی و همدستیست ، بلكه میبینید كه بجای همدستی بدستهبندیهای بسیار كودكانه میكوشند و هر چند تنی در یكجا نشسته یك حزبی پدید میآورند. دیگر چه دلیلی بالاتر از این كه آن سخنان را در این مردم تأثیری نیست و هیچگاه تكانی در دلهاشان پدید نمیآورد.
آیا این از چیست؟.. چرا این مردم باین حال افتادهاند؟... چرا اندیشهی خود و فرزندان خود را نمیكنند؟..
ما پاسخ این پرسشها را میدانیم. بیچاره ایرانیان بیك درد بسیار خطرناكی مبتلا گردیدهاند. مثلاً در برابر همان سخنانی كه دربارهی كشور و نگهداری آن گفته میشود در مغزها چند رشته تعلیمات ، كه همگی بضد آنهاست خوابیده و من برخی از آنها را فهرستوار در اینجا میشمارم.
1) جبریگری و اعتقاد بقضا و قدر كه از بدترین مخدرهاست. این عقیده در كتابها هست ، در شعرها هست ، در زبانها هست ، در سراسر مغزها خوابیده است :
بخت و دولت بكاردانی نیست جز بتقدیر آسمانی نیست
رضا بداده بده وز جبین گره بگشای كه بر من و تو در اختیار نگشادند
2) عقیده بدفع بلا بوسیلهی نذر و طلسم و حرز و دعا. هر زمان كه یك خطری رو میآورد ، بسیاری از مردم بجای آنكه همدست باشند و بچارهی آن كوشند هر یكی بیك وسیلهی نامشروع دیگری میپردازند. این نذر میكند اگر خودش و خاندانش سالم جَست یك گوسفندی بكُشد. آن بسر دعانویس رفته یك دعای دفع بلا میگیرد. آن دیگری امید بدعا و توسل میبندد.
چون این امیدها در دلها خوابیده اینست پروای خطر ندارند و درپی كوشش نمیباشند.
🔶 گفت و شنید - (بخش دوم)
🔸 تکهی 33
در این دو نشست من با شما تنها در موضوع مذهب شیعه سخن راندم و تنها نادانیها و نافهمیهایی را كه از آن مذهب برخاسته یاد كردم. در حالی كه تنها آن مذهب نیست و مانندهای آن فراوانست. یك رشتهی دیگر نادانیهای صوفیگریست. یك رشتهی دیگر نادانیهای خراباتیگریست. یك رشتهی دیگر نادانیهای بهائیگریست. یك رشتهی دیگر بدآموزیهای مادّیگریست.
اكنون در این كشور چهارده و پانزده رشته بدآموزیها رواج دارد ، كه هر یكی به تنهایی مایهی بدبختی یك توده تواند بود. چه رسد بآنكه در این توده همهی آنها در یكجاست و همه باهم درآمیخته است. مایهی بدبختی ایرانیان اینهاست.
ما این را دانستهایم و برای آنكه توده را رها گردانیم به یك رشته كوششهای سختی برخاستهایم. با یكایك این نادانیها نبرد میكنیم. این كوششهای ما بهترین عبادتست ، بزرگترین جهاد است.
شما شنیده بودید كه من بمذهب شیعه ایراد میگیرم ، آمدید بنزد من و پرسیدید. من با مذهب شیعه چه دشمنی دارم؟!. ما میبینیم این مذهبها و دیگر بدآموزیها از یكسو گمراهیست و مردمان را از خدا دور میگرداند و از یكسو مایهی بهم خوردن زندگانی و بدبختی توده است. از اینرو با همهی آنها نبرد میكنیم.
من چنانكه دربارهی شیعیگری كتاب نوشته ایراد گرفتهام ، دربارهی رشتههای دیگر نیز نوشته و ایراد گرفتهام.
ببینید : دیوان حافظ كتابیست در این كشور دست بدست میگردد. همان كتاب بدآموزیهای زهرآلود بسیاری ـ با زبان شیوایی ـ دربر میدارد و یكی از علل بدبختیهای ایران آن را باید شمرد. ما دربارهی آن نیز كتابها و گفتارها نوشتیم. كسان بسیاری از وزیران و دیگران با ما دشمنی نمودند و زیانها رسانیدند. ما پروا ننموده پافشاریْ بیشتر گردانیدیم ، و اگر شما داستان كتابسوزان را شنیدهاید ، این دیوان حافظ از كتابهاییست كه ما میسوزانیم.
از سخن خود دور نیفتیم : این خود عبادتست كه مردمان ، جهان و زندگانی را نیك شناسند و بآیین خردمندانه زیسته جهان را آباد گردانند و از آسایش و خوشی بهرهها یابند.
آری با خدا نیایش هم باید داشت. ما چون خدا را شناختهایم و او را پدیدآورندهی خود میدانیم باید گاهی با او بنیایش پردازیم. فروتنی از خود نماییم ، سپاسها گزاریم. این باید بود برای آنكه مقتضای نجابت و نیكنهادی ماست ، نه آنكه خدا احتیاج دارد ، نه آنكه اگر نكنیم بدوزخ خواهیم رفت.
🔸 تکهی 33
در این دو نشست من با شما تنها در موضوع مذهب شیعه سخن راندم و تنها نادانیها و نافهمیهایی را كه از آن مذهب برخاسته یاد كردم. در حالی كه تنها آن مذهب نیست و مانندهای آن فراوانست. یك رشتهی دیگر نادانیهای صوفیگریست. یك رشتهی دیگر نادانیهای خراباتیگریست. یك رشتهی دیگر نادانیهای بهائیگریست. یك رشتهی دیگر بدآموزیهای مادّیگریست.
اكنون در این كشور چهارده و پانزده رشته بدآموزیها رواج دارد ، كه هر یكی به تنهایی مایهی بدبختی یك توده تواند بود. چه رسد بآنكه در این توده همهی آنها در یكجاست و همه باهم درآمیخته است. مایهی بدبختی ایرانیان اینهاست.
ما این را دانستهایم و برای آنكه توده را رها گردانیم به یك رشته كوششهای سختی برخاستهایم. با یكایك این نادانیها نبرد میكنیم. این كوششهای ما بهترین عبادتست ، بزرگترین جهاد است.
شما شنیده بودید كه من بمذهب شیعه ایراد میگیرم ، آمدید بنزد من و پرسیدید. من با مذهب شیعه چه دشمنی دارم؟!. ما میبینیم این مذهبها و دیگر بدآموزیها از یكسو گمراهیست و مردمان را از خدا دور میگرداند و از یكسو مایهی بهم خوردن زندگانی و بدبختی توده است. از اینرو با همهی آنها نبرد میكنیم.
من چنانكه دربارهی شیعیگری كتاب نوشته ایراد گرفتهام ، دربارهی رشتههای دیگر نیز نوشته و ایراد گرفتهام.
ببینید : دیوان حافظ كتابیست در این كشور دست بدست میگردد. همان كتاب بدآموزیهای زهرآلود بسیاری ـ با زبان شیوایی ـ دربر میدارد و یكی از علل بدبختیهای ایران آن را باید شمرد. ما دربارهی آن نیز كتابها و گفتارها نوشتیم. كسان بسیاری از وزیران و دیگران با ما دشمنی نمودند و زیانها رسانیدند. ما پروا ننموده پافشاریْ بیشتر گردانیدیم ، و اگر شما داستان كتابسوزان را شنیدهاید ، این دیوان حافظ از كتابهاییست كه ما میسوزانیم.
از سخن خود دور نیفتیم : این خود عبادتست كه مردمان ، جهان و زندگانی را نیك شناسند و بآیین خردمندانه زیسته جهان را آباد گردانند و از آسایش و خوشی بهرهها یابند.
آری با خدا نیایش هم باید داشت. ما چون خدا را شناختهایم و او را پدیدآورندهی خود میدانیم باید گاهی با او بنیایش پردازیم. فروتنی از خود نماییم ، سپاسها گزاریم. این باید بود برای آنكه مقتضای نجابت و نیكنهادی ماست ، نه آنكه خدا احتیاج دارد ، نه آنكه اگر نكنیم بدوزخ خواهیم رفت.
امروز کتاب ارجداری را که از یک دسته از گفتارهای پرچم گرد آوردهایم به خوانندگان ارمغان میداریم. 👇👇
🔶 زبان ایرانی - 154
🔸 پرسشها و پاسخها دربارهي زبان (سال چهارم) ـ 5
(10)
در كتابهاي قديم بعضي علماء مترداف را انكار كردهاند و از نوشتههاي شما هم آن عقيده مفهوم است پس در اين صورت چه فرقي ميانهي آفتاب و خورشيد و جهان و گيتي و كردن و نمودن ميگزاريد؟ تهران م.د
⭐️⭐️⭐️
ما نيز برآنيم كه در زبان دو كلمهي هممعني يا بگفتهي شما مترادف نتواند بودن و آن كلمهها كه هممعني مينمايد اگر درست رسيدگي شود هر يكي معناي ديگري دارد. مثلاً همان كردن و نمودن كه خودتان آوردهايد و امروز در همه جا آن دو را بيك معني ميگيرند اگر درست رسيدگي كنيم هر يكي معناي ديگري دارد. زيرا نمودن بمعني نشان دادن است و اينكه گاهي بجاي كردن ميآيد بايد در آنجا نيز معناي نمودن را نيز دربر داشته باشد. چنانكه گفته ميشود : فروتني نمود ، مردانگي نمود ، خودداري نمود ، نيكي نمود ، دغلكاري نمود ، بزرگواري نمود ، بدرفتاري نمود و همچنين. ولي هرگاه كسي بگويد : آبياري نمود ، جنگ نمود ، گريه نمود و مانند اين از روي قاعده غلط بشمار است. اگرچه امروز همه آن را ميكنند.
همهي كلمههايي كه هممعني شمرده ميشود از اين گونه است كه نخست جدا بودهاند و هر كدام معناي ديگري داشته ولي از آنجا كه گاهي باهم در يك جا گرد ميآمدهاند از اينجا از روي لغزش آنها را هممعني ميشمارند.
چيزي كه هست در بسياري از آنها جدايي كه دانستهاند فراموش شده چنانكه ما امروز درست نميدانيم جدايي ميانهي خورشيد و آفتاب چه بوده.
دربارهي جهان و گيتي همين راه است كه جدايي نخستين آنها شناخته نيست. ليكن ما در نگارشهاي خود هميشه اين دو را از هم جدا ميگيريم و گيتي را بزمين و ماه و آفتاب و ستارهها و جانوران ميگوييم و آدميان و زندگي ايشان را بديده نميگيريم. ليكن در جهان اين را نيز بچشم ميگيريم. چنانكه دربارهي گمان و انگار و پندار همين رفتار را داريم و هر يكي در جاي ديگري بكار ميبريم (گمان = ظن ، پندار = خيال و انگار = فرض).
اين شيوهايست كه بايد دربارهي همگي كلمههاي هممعني دنبال نماييم و از بهر هر يكي یک جاي ديگري پديد آوريم. آنهايي كه از خودش دارد دارد آنهايي كه ندارد ما درست كنيم.
پس نتيجه اين شد كه مترادف در آغاز زبانها نبوده و نبايستي باشد. زيرا اين بيهوده بود كه از بهر يك معني دو كلمه پديد آورند. ليكن سپس معنيهاي نزديك بهم با يكديگر درآميخته و از اينجا هممعنايي پيدا شده. ليكن ما بايد آنها را از هم جدا گردانيم و هر يكي را در جاي ديگري بكار بريم.
🔸 پرسشها و پاسخها دربارهي زبان (سال چهارم) ـ 5
(10)
در كتابهاي قديم بعضي علماء مترداف را انكار كردهاند و از نوشتههاي شما هم آن عقيده مفهوم است پس در اين صورت چه فرقي ميانهي آفتاب و خورشيد و جهان و گيتي و كردن و نمودن ميگزاريد؟ تهران م.د
⭐️⭐️⭐️
ما نيز برآنيم كه در زبان دو كلمهي هممعني يا بگفتهي شما مترادف نتواند بودن و آن كلمهها كه هممعني مينمايد اگر درست رسيدگي شود هر يكي معناي ديگري دارد. مثلاً همان كردن و نمودن كه خودتان آوردهايد و امروز در همه جا آن دو را بيك معني ميگيرند اگر درست رسيدگي كنيم هر يكي معناي ديگري دارد. زيرا نمودن بمعني نشان دادن است و اينكه گاهي بجاي كردن ميآيد بايد در آنجا نيز معناي نمودن را نيز دربر داشته باشد. چنانكه گفته ميشود : فروتني نمود ، مردانگي نمود ، خودداري نمود ، نيكي نمود ، دغلكاري نمود ، بزرگواري نمود ، بدرفتاري نمود و همچنين. ولي هرگاه كسي بگويد : آبياري نمود ، جنگ نمود ، گريه نمود و مانند اين از روي قاعده غلط بشمار است. اگرچه امروز همه آن را ميكنند.
همهي كلمههايي كه هممعني شمرده ميشود از اين گونه است كه نخست جدا بودهاند و هر كدام معناي ديگري داشته ولي از آنجا كه گاهي باهم در يك جا گرد ميآمدهاند از اينجا از روي لغزش آنها را هممعني ميشمارند.
چيزي كه هست در بسياري از آنها جدايي كه دانستهاند فراموش شده چنانكه ما امروز درست نميدانيم جدايي ميانهي خورشيد و آفتاب چه بوده.
دربارهي جهان و گيتي همين راه است كه جدايي نخستين آنها شناخته نيست. ليكن ما در نگارشهاي خود هميشه اين دو را از هم جدا ميگيريم و گيتي را بزمين و ماه و آفتاب و ستارهها و جانوران ميگوييم و آدميان و زندگي ايشان را بديده نميگيريم. ليكن در جهان اين را نيز بچشم ميگيريم. چنانكه دربارهي گمان و انگار و پندار همين رفتار را داريم و هر يكي در جاي ديگري بكار ميبريم (گمان = ظن ، پندار = خيال و انگار = فرض).
اين شيوهايست كه بايد دربارهي همگي كلمههاي هممعني دنبال نماييم و از بهر هر يكي یک جاي ديگري پديد آوريم. آنهايي كه از خودش دارد دارد آنهايي كه ندارد ما درست كنيم.
پس نتيجه اين شد كه مترادف در آغاز زبانها نبوده و نبايستي باشد. زيرا اين بيهوده بود كه از بهر يك معني دو كلمه پديد آورند. ليكن سپس معنيهاي نزديك بهم با يكديگر درآميخته و از اينجا هممعنايي پيدا شده. ليكن ما بايد آنها را از هم جدا گردانيم و هر يكي را در جاي ديگري بكار بريم.
✴️ ریشهی بدبختیها (تکهی چهلودوم)
🔶 پراكندهاندیشی چه اثری تواند داشت؟..
(بخش دو از سه)
3) خراباتیگری و باورهای رندانه كه دلها را پر گردانیده :
مِی خور كه ندانی ز كجا آمدهای خوش باش كه ندانی بكجا خواهی رفت
چون كار نه بر مراد ما خواهد رفت اندیشه و جهد ما كجا خواهد رفت
روزی كه گذشتست ازو یاد مكن فردا كه نیامدست فریاد مكن
بر نامده و گذشته بنیاد مكن حالی خوش باش و عمر بر باد مكن
این گفتههای زهرآلود كه با تار و دنبك خوانده میشود ، تا ته دلها تأثیر كرده و بدترین زیان را میرسانیده.
4) عقیدههای باطل كیشی : «انسان باید در فكر آخرت باشد این جهان فانیست و به هر نحوی كه باشد میگذرد». «الدنیا سجنالمؤمن و جنةالكافر» [1] ، «این دولت جابر است نباید باو مالیات پرداخت و سرباز داد»، «اگر كسی در این جنگها كشته شود مرتد است و بجهنم خواهد رفت».
5) تعلیمات صوفیگری : «انسان باید در فكر تهذیب نفس باشد و به كارهای دنیایی نپردازد» ، «جهاد اكبر مجادله با نفس است. باید كوشید و نفس را كشت. از آدمكشی چه نتیجه تواند بود؟!..».
6) بدآموزیهای مادّیگری : «آدم باید زیرك باشد و پول دربیاورد و زندگانی را با خوشی بسر دهد. من بروم كشته شوم كه دیگران استراحت خواهند كرد؟!.. از استراحت آنها بمن چه نتیجه خواهد بود». این نیز سخنیست كه از اروپا رسیده و در این سی سال آخر در سراسر ایران انتشار یافته و دلها را پر گردانیده.
7) فریبكاریهای سوسیالیستی : «میهنپرستی یعنی چه؟! تمام دنیا یك میهنست و همهی انسانها هممیهن میباشند». این هم از سخنانیست كه در سالهای آخر بزبانها افتاده و دستاویزی بدست یك دسته داده است.
ببینید : در برابر یك سخنی هفت رشته سخنان متناقص كه همه بضد آن میباشد رواج دارد و گوشها و دلها را پر گردانیده است. آیا اینها تأثیری نباید داشته باشد؟!.. آیا نبایستی مغزها را از كار اندازد و ارادهها را بكشد؟!. شما چگونه میخواهید كه آن سخنانی كه دربارهی كشور و نگهداری آن میگوییم تأثیر كند ولی اینها كه با زبانهای مؤثرتر گفته شده و از سالها درمیان توده رواج داشته تأثیر نكند؟!..
كسانی بما مینویسند : بهتر است هر روز در پرچم یك گفتاری دربارهی اوضاع جنگ بنویسید. میگویند : امروز مهمترین موضوع همان جنگست و باید روزنامهها بیش از همه باین پردازند. كسانی هم ایراد گرفته میگویند : آن موضوعها را كه پرچم دنبال میكند امروز وقتش نیست.
میگویم : راستست كه ما امروز بحوادث جنگ علاقهمندیم و باید از پیشامدها ناآگاه نمانیم و بیپروایی از خود ننماییم. چیزی كه هست خبرهای جنگ هر روز در روزنامهها نوشته میشود و ما نیز مینویسیم. از آنسوی هفتهای یك بار از پیشامدهای آن هفته یك خلاصهی روشنی بیرون آورده بشكل تاریخچه زیر عنوان «گزارش هفتگی» بچاپ میرسانیم. نیز دربارهی اینكه ما باید در این هنگام آشفتگی جهان آسوده و بیپروا ننشینیم و باید خود را برای ایستادگی در برابر حوادث آماده گردانیم گفتارهای پیاپی مینویسیم. آنچه ما بایست بكنیم اینهاست. دیگران خود میدانند ما به بیشتر از این نیازی نمیبینیم.
اما اینكه میگویند : «آن موضوعها را كه پرچم دنبال میكند امروز وقتش نیست»گفتهی بسیار پوچیست. ما چه امروز و چه در هر هنگام دیگری باید در اندیشهی دردهای كشور و چارهی آن باشیم. مهمترین موضوع برای ما همینست. امروز داستان ما داستان شهریست كه در آن وبا یا یك بیماری واگیر دیگری افتاده و انبوه مردم را گرفتار و بستری گردانیده ، و در همان حال آگاهی آمده كه دشمنانی بقصد تاراج آن شهر میآیند ... آیا سردستگان و پیشروان این شهر چه باید كنند؟.. آیا نه آنست كه باید از یكسو با كوشش بسیار بچارهی بیماران كوشند و كسانی را از آنان كه از بستر برمیخیزند توانا گردانند و از سوی دیگر در اندیشهی جلوگیری از دشمن باشند و هر یكی از این بهبودیافتگان را بصف خوانند و دسته دسته سپاه بسیج كنند؟.. آیا جز این راهی بنظر میرسد؟..
كنون اگر كسی در همان شهر زبان بایراد باز كند و چنین گوید : «اكنون وقت پرداختن بچارهی بیماران نیست. باید تنها در اندیشهی جنگ باشیم و هر كه را میبینیم تفنگ بدستش داده بجلو دشمن فرستیم» ، این را بگوید و نفهمد كه اگر بچارهی بیماران پرداخته نشود بیشتر مردم توانا برای رفتن بجنگ نخواهند بود و آنان كه خواهند رفت چون ناتوان و كمنیرویند جنگی نتوانسته شكست خواهند خورد.
ایراد این كسان نیز بما همانگونه است. اینان میگویند : امروز باید تنها سخن از نگهداری كشور و از میهنپرستی و اینگونه موضوعها باشد و گفتگو از شعر و اندیشههای پراكنده و مانند اینها را بوقت دیگری نگه داریم. این را میگویند و نمیفهمند كه
🔸تا اندیشههای آشفته و مغزفرسا و این بدآموزیهای ارادهكش درمیانست شما از هیچ كوششی نتیجه نخواهید برد.
[1]:جهان زندان مؤمن و بهشت کافرست.
🔶 پراكندهاندیشی چه اثری تواند داشت؟..
(بخش دو از سه)
3) خراباتیگری و باورهای رندانه كه دلها را پر گردانیده :
مِی خور كه ندانی ز كجا آمدهای خوش باش كه ندانی بكجا خواهی رفت
چون كار نه بر مراد ما خواهد رفت اندیشه و جهد ما كجا خواهد رفت
روزی كه گذشتست ازو یاد مكن فردا كه نیامدست فریاد مكن
بر نامده و گذشته بنیاد مكن حالی خوش باش و عمر بر باد مكن
این گفتههای زهرآلود كه با تار و دنبك خوانده میشود ، تا ته دلها تأثیر كرده و بدترین زیان را میرسانیده.
4) عقیدههای باطل كیشی : «انسان باید در فكر آخرت باشد این جهان فانیست و به هر نحوی كه باشد میگذرد». «الدنیا سجنالمؤمن و جنةالكافر» [1] ، «این دولت جابر است نباید باو مالیات پرداخت و سرباز داد»، «اگر كسی در این جنگها كشته شود مرتد است و بجهنم خواهد رفت».
5) تعلیمات صوفیگری : «انسان باید در فكر تهذیب نفس باشد و به كارهای دنیایی نپردازد» ، «جهاد اكبر مجادله با نفس است. باید كوشید و نفس را كشت. از آدمكشی چه نتیجه تواند بود؟!..».
6) بدآموزیهای مادّیگری : «آدم باید زیرك باشد و پول دربیاورد و زندگانی را با خوشی بسر دهد. من بروم كشته شوم كه دیگران استراحت خواهند كرد؟!.. از استراحت آنها بمن چه نتیجه خواهد بود». این نیز سخنیست كه از اروپا رسیده و در این سی سال آخر در سراسر ایران انتشار یافته و دلها را پر گردانیده.
7) فریبكاریهای سوسیالیستی : «میهنپرستی یعنی چه؟! تمام دنیا یك میهنست و همهی انسانها هممیهن میباشند». این هم از سخنانیست كه در سالهای آخر بزبانها افتاده و دستاویزی بدست یك دسته داده است.
ببینید : در برابر یك سخنی هفت رشته سخنان متناقص كه همه بضد آن میباشد رواج دارد و گوشها و دلها را پر گردانیده است. آیا اینها تأثیری نباید داشته باشد؟!.. آیا نبایستی مغزها را از كار اندازد و ارادهها را بكشد؟!. شما چگونه میخواهید كه آن سخنانی كه دربارهی كشور و نگهداری آن میگوییم تأثیر كند ولی اینها كه با زبانهای مؤثرتر گفته شده و از سالها درمیان توده رواج داشته تأثیر نكند؟!..
كسانی بما مینویسند : بهتر است هر روز در پرچم یك گفتاری دربارهی اوضاع جنگ بنویسید. میگویند : امروز مهمترین موضوع همان جنگست و باید روزنامهها بیش از همه باین پردازند. كسانی هم ایراد گرفته میگویند : آن موضوعها را كه پرچم دنبال میكند امروز وقتش نیست.
میگویم : راستست كه ما امروز بحوادث جنگ علاقهمندیم و باید از پیشامدها ناآگاه نمانیم و بیپروایی از خود ننماییم. چیزی كه هست خبرهای جنگ هر روز در روزنامهها نوشته میشود و ما نیز مینویسیم. از آنسوی هفتهای یك بار از پیشامدهای آن هفته یك خلاصهی روشنی بیرون آورده بشكل تاریخچه زیر عنوان «گزارش هفتگی» بچاپ میرسانیم. نیز دربارهی اینكه ما باید در این هنگام آشفتگی جهان آسوده و بیپروا ننشینیم و باید خود را برای ایستادگی در برابر حوادث آماده گردانیم گفتارهای پیاپی مینویسیم. آنچه ما بایست بكنیم اینهاست. دیگران خود میدانند ما به بیشتر از این نیازی نمیبینیم.
اما اینكه میگویند : «آن موضوعها را كه پرچم دنبال میكند امروز وقتش نیست»گفتهی بسیار پوچیست. ما چه امروز و چه در هر هنگام دیگری باید در اندیشهی دردهای كشور و چارهی آن باشیم. مهمترین موضوع برای ما همینست. امروز داستان ما داستان شهریست كه در آن وبا یا یك بیماری واگیر دیگری افتاده و انبوه مردم را گرفتار و بستری گردانیده ، و در همان حال آگاهی آمده كه دشمنانی بقصد تاراج آن شهر میآیند ... آیا سردستگان و پیشروان این شهر چه باید كنند؟.. آیا نه آنست كه باید از یكسو با كوشش بسیار بچارهی بیماران كوشند و كسانی را از آنان كه از بستر برمیخیزند توانا گردانند و از سوی دیگر در اندیشهی جلوگیری از دشمن باشند و هر یكی از این بهبودیافتگان را بصف خوانند و دسته دسته سپاه بسیج كنند؟.. آیا جز این راهی بنظر میرسد؟..
كنون اگر كسی در همان شهر زبان بایراد باز كند و چنین گوید : «اكنون وقت پرداختن بچارهی بیماران نیست. باید تنها در اندیشهی جنگ باشیم و هر كه را میبینیم تفنگ بدستش داده بجلو دشمن فرستیم» ، این را بگوید و نفهمد كه اگر بچارهی بیماران پرداخته نشود بیشتر مردم توانا برای رفتن بجنگ نخواهند بود و آنان كه خواهند رفت چون ناتوان و كمنیرویند جنگی نتوانسته شكست خواهند خورد.
ایراد این كسان نیز بما همانگونه است. اینان میگویند : امروز باید تنها سخن از نگهداری كشور و از میهنپرستی و اینگونه موضوعها باشد و گفتگو از شعر و اندیشههای پراكنده و مانند اینها را بوقت دیگری نگه داریم. این را میگویند و نمیفهمند كه
🔸تا اندیشههای آشفته و مغزفرسا و این بدآموزیهای ارادهكش درمیانست شما از هیچ كوششی نتیجه نخواهید برد.
[1]:جهان زندان مؤمن و بهشت کافرست.