پاکدینی ـ احمد کسروی
7.53K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
🔶 زبان ایرانی (سال پنجم) - 164
🔸 در پیرامون زبان

3ـ گذشته‌ي همارگي : نوشتي. اين را در جايي گويند كه كسي همواره مي‌نوشته يا زمان درازي بآن پرداخته. «فلان مرد با پدر من دوست بود و بارها نامه نوشتي».

4ـ گذشته‌ي همانزماني : مي‌نوشت. اين را در جايي آورند كه كسي در همان هنگامي كه گفتگو از آن مي‌شود مي‌نوشته. «زماني كه ميرسيدم كاغذ مي‌نوشت».

5ـ گذشته‌ي پيوستگي : همي‌نوشت. اين گذشته‌ي همانزماني است كه معني پيوستگي يا پي درهمي را نيز فهماند. اين را در جايي گويند كه كسي در آن هنگامي كه گفتگو از آن است يك كاري را پيوسته يا پي درپي ميكرده است. «شب را همي‌ناليد» (پيوسته مي‌ناليد) «خدا را همي‌خواند» (پياپي ميگفت خدايا).

اين سه گونه‌ي واپسين بهم نزديك است و براي آنكه جدايي آنها از يكديگر نيك شناخته شود مثالهاي پايين را مي‌آوريم.

همارگي : نماز گزاشتي ـ هميشه نماز گزاشتي (در همه‌ي عمرش يا در همه‌ي يك زماني) مرد نمازگزار بودي.

همانزماني : نماز ميگزاشت ـ در آن هنگام نماز ميگزاشت ، در حال نماز گزاردن بود.

پيوستگي : نماز همي‌گزاشت ـ در آن هنگام پياپي نماز ميگزاشت.
✴️ ریشه‌ی بدبختیها (تکه‌ی پنجاه‌وسوم)

🔶 خود نمی‌كوشند و بكوشش دیگران نیز رشك می‌برند (بخش دو از دو)

كسانی از آنان از مجادله لذت می‌برند و پافشاری دارند كه بر سر هر گفتگویی بحث و جدل پیش آورند. تاكنون بارها گفته‌ایم ، خدا بآدمی خرد داده تا هر سخنی كه شنید بداوری آن سپارد و اگر براست یافت بیدرنگ بپذیرد ،

🔸بارها گفته‌ایم : این پراكندگی اندیشه‌ها كه شما گرفتارش هستید چاره‌ای جز این ندارد كه حقایقی بیرون آید و این پندارهای پراكنده از میان رود و شما اگر رستگاری می‌خواهید باید از پذیرفتن حقایق سر بازنزنید ، بارها گفته‌ایم مجادله و پیكار هیچ نتیجه‌ای ندارد و جز نشان نادانی یك كسی نتواند بود.

با این حال گروهی بجای آنكه سخنان ما را نیك بیندیشند و داوری كنند و اگر پرسشی پیدا كردند بنویسند و اگر ایرادی یافتند بپرسند تنها درپی آنند كه یكی را از یاران ما بدست آورند و بمجادله و هیاهو پردازند و بلكه گفتگو را بزباندرازیها و عیب‌جوییهای شخصی بكشانند.

یكی از یاران می‌گوید : بمجلسی رفتم دیدم گفتگو از نوشته‌های شماست و بدگوییهایی می‌كنند. این یكی خاموش نگردیده آن دیگری بسخن می‌پردازد. من خود را ناآشنا نموده گفتم مطلب بر سر چیست؟.. این بدگویی به چه عنوانست؟.. گفتند او می‌گوید : شاعر نباشد ، صوفی نباشد ، فلسفه نباشد ، مذهب نباشد. گفتم : بهمین عبارتها نوشته است؟!.. یكی از ایشان كه زباندارتر بود گفت : بهمین عبارتها ننوشته مطالب مفصلی نوشته كه نتیجه‌اش این عبارتها می‌شود. گفتم خواهش می‌كنم یكی از نوشته‌های او را بمن نشان دهید. نخست گوش نمی‌دادند ولی چون ایستادگی نمودم رفتند و یك جلد كتاب «راه رستگاری» آوردند. من آن را گرفتم و قدری ورق زدم و گفتم : راست می‌گویید. این با صوفیگری و فلسفه و شعرای خراباتی و بسیار چیزهای دیگر مخالف است. ولی من می‌بینم برای هر مطلبی دلیلها می‌آورد پس بهتر است از این دلیلها گفتگو كنید كه آیا راست است یا نه؟.. این را گفته آغاز كردم گفتار پانزدهم را كه درباره‌ی صوفیگری است خواندن ، و چون چند جمله‌ای می‌خواندم می‌گفتم خوب باین چه باید گفت؟!.. اینكه دلیل می‌آورد؟.. بدینسان یك صفحه بیشتر را خواندم و بسیاری از حاضران نرم گردیدند و بخاموشی گراییدند. ولی یك تن بهیاهو برخاسته چنین گفت : این دلیلها برای خود او خوبست ما مجبور نیستیم كه دلیلهای او را بپذیریم. گفتم عجب سخنی می‌شنوم. چطور مجبور نیستید دلیلها را بپذیرید؟!. مگر دلیل هندوانه یا خربزه‌ی دكان بقالست كه شما مختار باشید بخرید یا نخرید؟!..

🔸آن مردمی كه خود را در پذیرفتن و نپذیرفتن دلیل آزاد شمارند و در برابر حقایق بهیاهوی پردازند سرنوشتشان همین باشد كه درمیان بیست‌ملیون ، ده تن با یك اندیشه و باور پیدا نشود و در سختترین روزی نیز همدستی نتوانند ، و اینست همیشه در برابر حوادث شكست خورند و لگدمال دیگران گردند.

دیدم با این سخن نیز رام نشد و این بار عنوانهای دیگری پیش آورد و اینبود رشته‌ی سخن را بریدیم و از مجلس برخاستم.

این نمونه‌ای از نادانیهای ایشانست. ببینید برای خودخواهی و كینه‌ورزی تا چه ‌اندازه از فهم و خرد دور می‌افتند : «ما مجبور نیستیم دلیلهای او را بپذیریم» بیهوده نیست كه یك توده بدینسان خوار و بی‌ارج گردیده. بیهوده نیست كه همچون حشرات لگدمال و نابود می‌گردد. این سزای آن پستیها و نادانیهاییست كه ما یك نمونه‌اش را شرح می‌دهیم.

من بارها یادآوری كرده‌ام و بار دیگر یادآوری می‌كنم كه با اینگونه كسان بگفتگو نباید پرداخت. همینكه كسی را دیدیم درپی فهمیدن حقایق نیست و گوش بدلیل نمی‌دهد باید بیكبار ازو چشم پوشید و رشته‌ی گفتگو را برید. یكی از چیزهایی كه در آیین ما نارواست چَخِش (مجادله) می‌باشد كه باید سخت پرهیز داشت بخصوص با نادانانی كه ببدگوییها و عیبجویی‌های شخصی می‌پردازند. این نادانان پستتر از آنند كه ما با ایشان سخنی رانیم. آری ما باید بنشر حقایق كوشیم و این را یك وظیفه‌ی خدایی شناسیم. ولی این وظیفه در جاییست كه كسی را شایسته‌ی حقایق یابیم ، و اینگونه كسان كم نیستند. اگر تیره‌درونان دلیل‌ناپذیر فراوانند پاكدرونان راستی‌پژوه نیز كم نمی‌باشند. اینست باید از آن تیره‌درونان درگذریم و باین راستی‌پژوهان پردازیم.
(پرچم روزانه شماره‌های 191 و 192)
✴️ روزبه‌های (عید) ایرانیان

« ... روزبه یا عید آنست که در کشوری پیشامد بزرگ تاریخی بسود آن کشور رخ دهد و مردم برای ارج شناختن از آن پیشامد و از پدیدآورندگانش و تازه گردانیدن یاد آنان ، روز رخ دادنش را روزبه گردانند که همه ساله در آن روز جشنی گیرند. چنین روزبه سودهایی تواند داشت. گذشته از آنکه خود بیداری و هوشیاری توده را رساند هزارها کسان را وادارد که از جانفشانی در راه کشور و پدید آوردن مانندهای آن پیشامد بازنایستند. ...

افسوس که در ایران این نیز معنی خود را از دست داده. در این کشور یکی از بدیها عیدهاییست که گرفته می‌شود. من می‌پرسم : هجدهم ذیحجه چه عیدیست؟. می‌گویند : در آن روز پیغمبر اسلام علی را بخلافت برگزیده. می‌گویم : نخست این داستان دروغست. چنین چیزی نبوده. دوم بتاریخ ایران چه همبستگی داشته؟!. امروز چه سودی از آن توان برداشت؟!. خلافت که میوه‌اش را عربها و ترکها خورده و سپس هم پوسیده شده و از ریشه برافتاده ، ایرانیان بنام آغاز آن جشن می‌گیرند. آیا این نمونه‌ی نادانی یک توده نیست‌؟!.

روز پانزدهم شعبان را جشن می‌گیرند و می‌گویند : «روز ولادت امام زمانست». ما بارها پرسیدیم و بازهم می‌پرسیم : آیا این داستان امام زمان راستست؟. آیا چنان کسی هست و بدانسان که می‌گویند خواهد آمد؟. اگر چنان چیزی هست و خواهد آمد و خرد و دانش آن را براست می‌دارد همه‌مان بپذیریم و چشم براه آمدنش باشیم. اگر چنان چیزی هست و خواهد آمد و جهان را با یک نیرویی «فوق‌العاده» به نیکی خواهد آورد ما دیگر نکوشیم و رنج بیهوده بخود ندهیم. بارها این را پرسیدیم و پاسخی نشنیدیم.
آنچه ما میدانیم این اندیشه از ریشه دروغ است. چنان کسی نه بوده است و نه خواهد آمد. چنان چیزی را نه دانشها می‌پذیرد و نه خرد براست می‌دارد و نه تاریخ از آن آگاهست. چنین افسانه‌ی بیپایی را دستاویز کرده‌اند و جشن می‌گیرند آیا چنین توده‌ای را بهره‌مند از فهم و خرد توان پنداشت؟!. آیا از چنین عیدی مردم چه سودی توانند برد؟!. آیا جز آنست که هر ساله یاد این «خرافه» تازه شود؟!. جز آنست که مردم نادان به بودن چنان امامی باور بیشتر کنند و بآمدنش امید بیشتر بندند و به همان باور و امید بدبختیهای خود را فراموش کنند و درپی چاره نباشند؟!.»
(«یکم آذر 1323» ، س 3-2) (دنباله‌ی گفتار در زیر آمده)
«یک دلیل روشن بآنکه این عیدها بزیان توده می‌باشد آنست که ما دیدیم در این سه سال [1] وزیران که بیگمان دشمن این توده‌اند و ببدبختی آن میکوشند همین عیدها را که کمتر شده بود بحال نخست بازگردانیدند.

شنیدنیست که بیشتر این عیدها را ناصرالدین‌شاه گزارده. همان پانزده شعبان تا سال 1274 نمی‌بوده. در آن سال ناصرالدین‌شاه عیدش گردانیده دستور جشن و چراغان داده. یک پادشاه نافهم و فریبکار برای فریب مردم و خاموش نگه داشتن آنان باین نمایشها پرداخته و اکنون ما باید پیروی از کارهای سراپا زیان او نماییم.
ما اینها را روزبه (عید) نمی‌شناسیم. باید اینها از میان رود ...»

[1] : خواست نویسنده ، سالهای 1320 تا زمان این گفتار می‌باشد. در شهریور 1320 انگلیس و شوروی بکشور ایران تجاوز کرده و رضاشاه را برانداختند. دولتهایی که در سایه‌ی سپاهیان اشغالگر بیگانه پس از شهریور 1320 در ایران بر سر کار آمدند ، سیاست هواداری از ملایان و ارتجاع را در پیش گرفتند که کسروی بزرگ در برابر این سیاست خائنانه و زیانمند بالای مردانگی افراشت و با آن به نبرد پرداخت. در این زمینه خوانندگان توانند کتابهای «دادگاه» ، «دولت بما پاسخ دهد» و «افسران ما» را بخوانند.
🔶 گفت و شنید - (بخش دوم)
🔸 تکه‌ی 45

آ ـ بعقیده‌ی من در این موضوع به علما مراجعه نباید كرد. زیرا مطلب كه باینجا رسیده اگر علما اینها را بپذیرند باید دست از دستگاه و شئونات خود بردارند.

علما خود را نایب امام می‌دانند و به همان عنوان بر مردم حكومت می‌كنند. بگفته‌ی آقای كسروی بی‌تاج و تخت پادشاهی می‌كنند. اكنون اگر بخواهند این مطالب را قبول كنند باید از آن حكومت درگذرند و همچون من و شما بیایند در بازار مشغول كسب شوند. آیا این توقع را از ایشان توان داشت؟! ما در مشروطه به محمدعلی‌میرزا می‌گفتیم باید اختیارات تو محدود باشد ، تنها بر سر آن خونها ریخت و خانه‌ها برانداخت. الان این تكلیف به علما صد برابر از آن شاقتر است.

من یقین می‌دانم كه همینكه برویم و در خصوص امام عصر سر گفتگو را باز كنیم فوری تكفیر خواهند كرد و با پرخاش بیرونمان خواهند گردانید. آن وقت هم مگر علما این مطالب را نشنیده‌اند؟! سالهاست آقای كسروی این مطالب را می‌گوید. علما یا سكوت اختیار كرده خود را بناشنیدن می‌زنند و یا عوام را تحریك به غوغا می‌كنند. من زمستان گذشته در تبریز بودم. میرزا كاظم شبستری و میرزا حسین واعظ و چند نفر دیگر دست بهم دادند و به بهانه‌ی آنكه اینها قرآن سوزانیده‌اند عوام را تحریك كردند و آن وحشیگریها اتفاق افتاد.

روزی در مجلسی بودم. به یكی از آقایان گفتم بهتر است در رد ایشان كتابی بنویسید. گفت : جواب كفر را با مشت باید داد.

آمدیم كه جواب بدهند تازه جوابشان چه خواهد بود. من در تبریز دو سه جوابی دیدم ، یا مطالب رذلی بود یا گفتگوهای بی‌اساس. مثلاً آقای كسروی ایراد می‌گیرد كه علما می‌گویند حكومت حق ماست و این دولت غاصب است ، آنها در جوابش انكار كرده بودند. در حالی كه من و شما صد بار همین موضوع را از زبان علما شنیده‌ایم.

اساساً اگر علما این ادعا را ندارند پس این پولها را از مردم به چه عنوان می‌گیرند؟!. در نوشته‌های آقای كسروی دیدم كه خمس و زكات و مال امام ، مالیاتی بوده كه مسلمانان بخلیفه یا بحكومت وقت می‌داده‌اند. اگر علما ادعای حكومت نمی‌كنند پس آن وجوهات را به چه عنوان می‌گیرند؟!.

من پنهان نمی‌كنم كه هنوز نتوانسته‌ام تمام این مطالب كه گفته شد در عقیده‌ی خود تحلیل دهم. اشكالات زیاد دارم. ولی ما دیدیم هر مطلبی كه گفته شد دلیل هم برایش ذكر كردند. حالا دیگر با علما كاری نداریم.

ج ـ باز من یادآوری می‌كنم كه این مطالب نوشته شود و بچاپ رسد. زیرا اولاً خود ما آنها را دو بار و سه ‌بار خوانده غور می‌كنیم و اگر اشكالی پیدا كردیم با اندیشه رفع می‌كنیم. ثانیاً می‌توانیم آن نوشته را بدیگران هم بدهیم كه بخوانند و آنها نیز بدانند. ثالثاً آن وقت خواهیم توانست كه همان جزوه را بدست علما دهیم و بگوییم آقا شما باینها چه می‌گویید؟!.

د ـ بطوری كه وعده دادم همه‌ی گفتگو را (با اندك‌تغییرهایی كه قهراً روی خواهد داد) بچاپ می‌رسانیم.

ب ـ خواهشمندیم نامهای ما را تصریح ننمایید. ما نمی‌ترسیم ولی بازار وضعش دیگر است و باید محتاط باشیم.

پایان
میرزا كاظم شبستری
میرزا حسین واعظ
🔶 زبان ایرانی (سال پنجم) - 165
🔸 در پیرامون زبان

6ـ گذشته‌ي آيندگي : خواستي رفت. اين را در جايي گويند كه بهنگام كاري كار ديگري در آينده‌ي نزديك رو دادني مي‌بوده : «در آن سال كه فلان خواستي مرد من يك ماه پيش از مرگش او را ديدم». «آن روز كه بامداد سلطان بفتح خليج بيرون خواستي شده ده‌هزار مرد بمزد گرفتند .... (سفرنامه‌ی ناصرخسرو)

7ـ گذشته‌ي گذشته : نوشته بود. اين را هنگامي گويند كه يك كاري پيش از يك كار گذشته‌ي ديگري رخ داده باشد. «من چون رسيدم او رفته بود».

سپس معني اين گونه را روشنتر خواهيم ساخت.

اين هفت گونه‌ي رده‌ی نخست است و از هر يكي يك معني بيشتر خواسته نشود. شش گونه‌ي ديگر نيز هست كه هر يكي از بهم پيوستن دو گونه (از گونه‌ي هفتگانه‌ي رده‌ی نخست) پديد آيد و از هر كدام دو معني يا بيشتر خواسته شود و اينست ما آنها را رده‌ی دوم مي‌شماريم و اينك يكايك مي‌آوريم :

8ـ گذشته‌ي همانزماني ناديده : مي‌نوشته. اين همان گذشته‌ي همانزماني است كه نشانه‌ي ناديدگي (هاء) برآن افزوده شده و اين است دو معني را ميرساند ، و جدايي ميانه‌ي اين با همانزماني همان ديدگي و ناديدگيست. اگر خود او ديده خواهد گفت : «مي‌نوشت» و اگر نديده خواهد گفت : «مي‌نوشته».

9ـ گذشته‌ي پيوستگي ناديده : همي‌نوشته. اين نيز همان پيوستگيست كه نشانه‌ي ناديدگي افزوده شده و اينست دو معني را ميرساند ، و جدايي ميانه‌ي اين با گذشته‌ي پيوستگي ديدگي و ناديدگيست.
✴️ ریشه‌ی بدبختیها (تکه‌ی پنجاه‌وچهارم)

🔶 سازمان پرورش افكار لازم است
(بخش یک از یک)

🔹کوشاد تلگرام : این نوشته در پاسخ بخواننده‌ای است که راه درمان خویهای بد مردم را پدید آوردن «سازمان پرورش افكار[1] » می‌نمود و آن را پیش می‌نهاد و همچنین دو تن دیگر که به خرابی وضع ادارات ایراد گرفته چاره نشان می‌دادند.

🔸پرچم : آقای عمادی بدانند كه ما با این كوششهای خود به «پرورش اندیشه‌ها» پرداخته‌ایم و بسازمان دیگری نیاز نیست.

🔸هر چیزی سرمایه لازم دارد. پرورش اندیشه‌ها بسته به آنست كه یك دسته‌ای با اندیشه‌های راست و سودمند باشند و دست بهم داده ‌اندیشه‌های دیگران را نیز راست گردانند. شما اگر می‌خواهید یك سپاه مرتب و آراسته‌ای پدید آورید باید یك دسته افسرانی را كه خود دانش و سرمایه دارند وادارید كه هر كدام گروهی را از جوانان تربیت كنند و در فنون جنگی آموخته گردانند وگرنه راه دیگری نخواهید داشت. چنین انگارید كه شما افسرانی ندارید ولی پافشاری می‌كنید كه باید سپاهی ترتیب داده شود آیا چه نتیجه‌ای از این پیدا می‌شود جز از آنكه هر كس با یك ترتیب من‌درآورده‌ای گروهی را ورزیده گرداند و یك سپاهی پدید آید كه جز بدرد مسخره و خنده نخورد.

شما می‌گویید : «پرورش افكار» و هیچ نمی‌اندیشید كه پرورندگان كه‌ها باشند؟.. شگفتتر آنست كه این داستان یك بار آزموده گردیده. در چند سال پیش یك دستگاهی بهمین نام پدید آوردند و خرجهای گزافی را بگردن گرفتند ولی چون سرمایه‌ای درمیان نبود نتیجه آن شد كه بیست و سی تن بمیان افتادند و بمردم نطقهایی كردند : یكی از شاه‌پرستی سخن راند و در كشورِ مشروطه شاه را یگانه امیدگاه مردم نشان داد ، دیگری از پرورش ذوق (كه ما هیچ نمی‌دانیم ذوق چیست؟) گفتگو كرد ، سومی از مقامات سعدی و حافظ سخن راند ، چهارمی ستایشهای گزافه‌آمیز از تیمور لنگ سروده او را «دارای اخلاق پیغمبری» نامید ، پنجمی از رادیو [2] گفتگو كرد ، ششمی از حجامت سخن راند و مردم را خندانید ... این شد نتیجه‌ی پرورش اندیشه‌ها و جز این نبایستی بود. چنانكه امروز هم اگر بخواهند از همان راه بیایند همان نتیجه را خواهند گرفت و جز پریشان‌گوییهای خنك سودی در دست نخواهد بود.

🔸راه درست پرورش اندیشه‌ها همینست كه ما حقایق مهمی را نشر می‌كنیم و این باعث است كه صدها و هزارها مردان و جوانان باور و اندیشه یكی گردانند و سپس هر یكی در نوبت خود آموزگار توده باشند و همه را دارای یك اندیشه گردانند.

آقای عمادی و دیگران نیز باید این راه را تقویت كنند و از این راه بكنار نروند. آن گفتارهایی كه آقایان حكمی‌زاده و محیط [3] درباره‌ی خرابی ادارات و راه چاره‌ی آنها نوشتند ما بنام همراهی بچاپ رسانیدیم وگرنه دوباره می‌گوییم :

🔸تا كارها از ریشه درست نگردد تنها یك بخشی از آن درست نخواهد گردید.

امروز با حال كنونی ، ادارات اصلاح‌پذیر نیست. یك توده‌ی اینچنانی اداراتش بهتر از آن نتواند بود.

آقایان محیط و حکمی‌زاده ایراد گرفته‌اند كه بسیاری از كاركنان ادارات پول دولت را حرام و دزدیدن آن را بخود حلال می‌شمارند. این یك ایراد بزرگیست. از یك توده‌ی اینچنانی چشم رستگاری نتوان داشت ولی باید فراموش نساخت كه این در اساس كیش آنهاست و
🔸این ایرادها كه شما می‌گیرید اگر نتیجه دهد جز این نخواهد بود كه از كیش [دست] بردارد و این زمان هم گرفتار مادّیگری گردیده باز دزدی را زشت نخواهد شمرد و اگر چاره بخواهیم راه آنست كه معنی درست دین روشن گردد و این كیشها كه خود گمراهیست از میان رود و این همانست كه در جزو كوششهای ماست.

آقای عمادی هوادار جدی فرهنگ هستند. میگویند باید فرهنگ را تعمیم داد ولی هیچ اندیشیده‌اند كه كدام فرهنگ؟.. اگر مقصودشان فرهنگ كنونیست نتیجه‌ی آن همانست كه خودشان در همین گفتار شرح داده‌اند. اگر فرهنگ دیگری را می‌گویند آن كه وجود ندارد و باید بكوشیم بوجود آوریم.

اینها را می‌نویسم و مقصودم آنست كه آقایان شتاب در كار كنند و اندیشه‌های خود را بچیزهای جزیی صرف نكنند. راه نیكی همینست كه ما پیش گرفته‌ایم و باید همه‌ی نیرو و توان خود را در این راه بكار بریم.

🔸ما اگر از همین یاران خود چند هزار تن آموزگار پدید آوریم خواهیم توانست همه‌ی اندیشه‌ها را اصلاح كنیم و این زمینه‌ی دیگر اصلاحات را فراهم خواهد گردانید. الحق باید در این راه كوشیم.
(پرچم روزانه شماره‌ی 192)

[1] : «سازمان پرورش افکار» اداره‌ای در زمان رضاشاه بود که مردم را به خواستها و تصمیمهای دولت آشنا می‌کرد و می‌کوشید با برگزاری سخنرانیها و جشنهایی ایشان را با دولت همراه و هم‌اندیشه گرداند.
[2] : همانا خواست «اهمیت رادیو» بوده. در آن هنگام هنوز ایران رادیو نداشت.
[3] : حکمی‌زاده همانست که کتاب «اسرار هزارساله» را نوشته. محیط نیز جوان روشن‌اندیشی بود که در دادگاه «مقصران شهربانی» یکی از وکیلان او را گمارده بودند.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
هر كه را دیدید كه دوباره رخت سیدی یا ملایی پوشیده بدانید یك آدم باآزرمی[=باشرفی] نیست و از نیرنگبازی میخواهد بهره‌مندیهای نامشروعی كند و اینست او را خوار دارید و از این پیره‌زنان و مانندگان ایشان كه از دیدن عمامه دلهایشان بتكان می‌آید و بپاسداریهایی می‌پردازند جلو گیرید. آنان می‌پندارند از این پاسداری خدا را خشنود میگردانند. حقیقت را بفهمانید كه خدا از این نادانیها بیزار است.

ناتوانی خردها را ببینید : بدانش ، نیكوكاری ، پارسایی ، خردمندی ، كاردانی ، دلیری و دیگر مانند اینها كمترین ارجی گزارده نمی‌شود و بچند گز تنزیف سیاه و سفید ارج گزارده می‌شود. بدبخت از بس كه از خدا دور است گمان میكند رشته‌ی اختیار جهان در دست این تنزیفهاست و می‌ترسد اگر پاسداری نكند آسیب بیند اینست با یك دل لرزان بپاسداریهایی می‌پردازد.
(پرچم روزانه شماره‌ی227)
«از همین افسانه‌ی مهدی تاکنون صد آشوب برپا گردیده و یک نمونه از آنها آشوب بابیگری بوده. یک سید شیرازی به هوس مهدیگری افتاده و آوازی برآورده و مردم چون چشم به راه میبوده‌اند یک دسته گرد او را گرفته اند ، و آن بیمایه به عربی بافیهای خنک و بیمعنایی پرداخته ، و پس از کشاکشها و خونریزیها که خود او یکی از کشته شدگان بوده ، اکنون نتیجه آنست که گروهی بنام بهایی یا ازلی که در تیره مغزی و گمراهی بالاتر از شیعیانند پدید آمده اند و با صد بدی زندگی بسر میبرند. این یکی از میوه های تلخ آن درخت سیاست بوده.»

چپ : بهاءالله
راست بالا : سیدعلی‌محمد باب
راست میانه : یکی از زیارتگاههای بهاییان
راست پایین : عبدالبهاء فرزند بهاءالله هنگام دریافت لقب «سر» از دولت انگلستان

«شیعیگری یا بخوانند و داوری کنند»
🔶 زندگانی من
🔸 بخوانندگان این کتاب

این کتاب را به آقایان شیشه‌گر و آرین و دیگر یاران ارجمند آبادان ارمغان می‌گردانم.

من هرگز دوست نداشته بودم که مردی شناخته گردم و نامم بزبانها افتد. ولی چون خواه و ناخواه افتاده ، بسیار بجا می‌بود که تاریخ زندگانیم را خودم بنویسم که نیاز نباشد دیگران بپرسند و بجویند و چیزهایی از راست و دروغ ، بدست آورند.

از سوی دیگر کوششهایی که در این ده سال و بیشتر باهَماد[=حزب ، جمعیت] ما آغاز کرده ناچار یک دسته را دوستان و هواخواهان ، و یک دسته را دشمنان و بدخواهان من گردانیده و دیده می‌شود گاهی سخنی از زندگانی من بمیان می‌آورند و هر دو از راستیها دور می‌افتند.

در چند سال پیش در یکی از روزنامه‌های مصر ستایشهایی از من کرده و دانشهای بسیاری را که من نمی‌دانم ، بنامم نوشته. از جمله مرا داننده‌ی بیش از ده زبان شناسانیده بود در حالی که چنان نیست و من جز چند زبان ترکی و فارسی و عربی و انگلیسی و ارمنی را نمی‌دانم. وانگاه دانش من «زبانشناسی» بوده نه زبان‌دانی.

از آنسو بارها دیده شده دشمنان ما داستان بیرون آمدن مرا از عدلیه (که نتیجه‌ی رأیهای آزادانه‌ای می‌بود که می‌دادم و یک بار نیز دربار را محکوم گردانیدم که کاسه بر سر آن شکست) دستاویز کرده‌اند و بداستان رنگهای نچسبنده‌ی شگفتی داده‌اند.

از هر باره بجا می‌بود که من تاریخچه‌ی زندگانی خود را بنویسم و آن را اکنون که هزاران کسان از زندگان گواه راستی‌اش می‌باشند بچاپ رسانیده بپراکنم.

اینبود این کتاب را آغاز کردم و زندگانی خودم را تا سی سالگی رسانیدم. ولی چون دوازده سال بودن من در عدلیه خود یک دوره‌ی برجسته‌ای می‌باشد و من می‌خواستم آن را گشاده‌تر و بهتر نوشته در آن میان بدیهای عدلیه را نیز نشان دهم از اینرو آن را جداگانه گرفتم که در کتابی جداگانه بنام «دوازده سال در عدلیه» [1] نوشته بچاپ رسانم.

اينك اين كتاب [2] در دسترس خـوانندگان گـزارده مي‌شود. بآن كتاب ديگـر نيـز كه هنـوز نوشته نشده آغاز خواهد شد.

تهران1323 ـ کسروی

پابرگیها : (همه از ویراینده)

[1] : پس از نوشته شدن ، نویسنده نامش را «ده سال در عدليه» گزارده است.
[2] : کتاب «زندگانی من»
آیا چاره‌هایی که تاکنون برای جلوگیری از همه‌گیری بیماری کرونا (کوید - 19) اندیشیده و بکار بسته شده کارآمد بوده یا نه؟
آیا باید به محدودیتها بیفزاییم یا از آنها بکاهیم؟

نامه‌ی دکتر سید الحسینی به استاندار سیستان و بلوچستان ، ناآگاهی دولت را از وخامت وضع کنونی کرونا و گرفتاریهای سختتر این بیماری در آینده نشان میدهد.