پاکدینی ـ احمد کسروی
7.53K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.29K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
نمونه‌ای از کتابهای بدآموز دوره‌‌ی ترک و مغول و پس از آن
یکی از خوانندگان هنرور ما این را نگاشته و چنین نوشته :
«كمترين كاريست كه توانستم چند سال قبل انجام دهم به پاس تلاشهای اين مرد بزرگ در اشاعه آگاهی در اين خاك غم زده !»
با سپاس ازو این نگاره را در اینجا می‌آوریم.
🔶 زندگانی من
🔸 3ـ چند سخنی از پدرم (تکه‌ی یک از چهار)

چنانکه نوشتم پدر من درس خوانده بود ولی ملایی نکرده ببازرگانی می‌پرداختی و با آنحال بپارسایی نیز می‌کوشیدی. شبهای زمستان پس از نیمه‌ی شب برخاسته تا دمیدن آفتاب با نماز و دعا و خواندن قرآن گذرانیدی. در همان حال بدستگیری بینوایان و ناتوانان نیز بسیار کوشیدی. در آن کوی ما که از شهر دور و مردمش کشاورزان و رنجکشانند و بسیاری از خاندانها کمچیز باشند ، به بسیاری از آنها پول دادی و برای بچه‌ها و زنهاشان کفش و رخت خریدی و آوردی. هر روز هنگام شام با یک دستمالی پر از کفش و رخت بخانه بازگشتی. در این باره رفتار او کم‌ مانند داشته و من بیش از این نستوده درمی‌گذرم.

کیش او شیعی می‌بود. ولی از بسیار چیزها دوری می‌جست. در آن زمان کینه‌ی سنی و شیعی بسیار سخت می‌بود. بویژه در آذربایجان که در سایه‌ی جنگهای ایران و عثمانی در زمان صفویان و کشتارها و تاراجهایی که شهرهای آذربایجان در آن پیشامدها دیده بودند دلها پر از کینه‌های سنیان می‌بود و از برخی رفتار بسیار زشتی نیز سر زدی. مثلاً روز نهم ربیع‌الاولی را بگمان آنکه روز کشته شدن خلیفه‌ی دوم بوده جشن گرفتندی و به یک رشته کارهای خنک و سبکمغزانه برخاستندی. بیش از همه طلبه‌های مدرسه‌ها و ملایان ، لگام‌گسیختگی کردندی. بنوشته‌ی مجلسی : «تا سه روز خامه برداشته می‌بود و گناهی ننوشتندی».

از آنسوی در تبریز لعنتچیان می‌بودند که کارشان گردیدن در بازار و نامهای مردگان هزارساله را بردن و نفرین فرستادن می‌بود ، و از این راه نان خوردندی. این لعنتچیان بازماندگان «تبرّائیان» زمان صفوی می‌بودند. در زمان صفوی که آتش کینه درمیان شیعی و سنی فروزان می‌بود یک دسته از درویشان پیدا شده بودند که جلو اسب امیران و وزیران افتادندی و نام خلیفگان سه‌گانه و دیگران را بزشتی بردندی.

اینگونه نادانیها را از ایران جنبش مشروطه پاک کرده است ، و اینست ایرانیان باید پاس آن جنبش را دارند.

به هر حال پدر من از این رفتار بیخردانه‌ی مردم بیزار می‌بود. بارها می‌گفتی : «قضیه‌ی شیخ عبیدالله نتیجه‌ی این کار زشت بود». شیخ عبیداللهِ کُرد در زمان ناصرالدین‌شاه برخاسته و به ساوُجبُلاغ[=مهاباد] و میاندوآب و ارومی[=ارومیه] تاخت آورده و کردان در دیهها (1) و آبادیها آنچه می‌توانستند دریغ نگفته بودند. پستانهای زنان را بریده بودند ، و من در یاد می‌دارم که هنگامی که هفت یا هشت ساله می‌بودم زنان بینوایی به دریوزه به در خانه‌ها آمدندی و پستانهای بریده‌ی خود را نشان دادندی. این داستانست که پدرم یاد می‌کردی و می‌گفتی نتیجه‌ی کارهای زشت شیعیان بوده.

نیز پدرم بکربلا و مشهد نرفتی. یک بار به مشهد برای یک کار بازرگانی و یک بار به کربلا بآهنگ دیدن برادرش و بازآوردن او رفته بود و بس.

در این باره نیز می‌گفتی : تا درمیان خویشان و همسایگان کس نیازمندی هست بزیارت نباید رفت ، در این باره بدیگران نیز پندها می‌دادی.

پابرگیها : (از ویراینده)
1ـ دیه = دِه ، ده سبک شده‌ی دیه است.
گفته‌ایم که ایران یک دوره‌ی زبونی را گذرانیده است و آن دوره‌ایست که با حمله‌ی مغول و پادشاهی آنان در این کشور به پست‌ترین حال رسید. این دوره از ننگ‌آورترین و سیاهترین دوره‌های تاریخ ایران بشمار است. در این دوره پستی خویها و اندیشه‌ها و نیز بیغیرتی و بیخردی به اوج خود رسید. اینست از متنهای آن دوره هم ایرانیان جز ناستوده‌خویی و پست‌اندیشی و کوتاه خردی بهره‌ی دیگری نمی‌برند.
ولی آموزش و پرورش ما در این کشور کسانی را پرورده است که پروایی به این حقیقت ندارند. از دیده‌ی ایشان اینها ادبیات است. هرچه هم نامش ادبیات بود ناچار نیکوست.
شما نیک بیندیشید که آیا دانش‌آموزان ما از این داستان چه خواهند آموخت؟! اگر از کسی توهین شنیدند چه باید کنند؟! اگر حقشان را پایمال کردند چه؟!
آیا شما در جایی دیده‌اید که نافهمان و بیخردان را بدینسان به راه آورند؟! آیا براه می‌آیند و چنانکه این داستان میگوید : از چنین «خلق و خویی»«عاقل میگردند»؟! اگر چنین است این کیفرها و قانونهای جزا و زندانها برای چیست؟!