🔶 راه رستگاری
🔸 گفتار بیستم و چهارم : آموزگاران و فَرهیختاران (تکهی دو از دو)
اگر کسانی برآنند که مردانگی کنند و شرق را رها گردانند میباید بچارهی این پتیارهگرفتاری کوشند. از این راه که راستیها را میانهی مردمان رواج دهند ، که هم خِردها نیرو گیرد و از درماندگی بیرون آید و هم پندارها و نادانیها که اینهمه فراوان گردیده و مایهی پراکندگی همانهاست از میان برخیزد. اینست راه چاره. اینست و جز این نیست راه چاره!
ما گام نخست را در این راه برداشتیم و یک رشته از راستیها را در این کتاب نگاشتیم. کنون شما را میباید این را بخوانید و بیندیشید و بپذیرید و دانستههای خود را که با اینها نه سازگار است کنار گزارید و همگی یکدل و یکزبان بآموزگاری و فرهیختاری مردمان برخیزید.
میدانم بسیار سخت است دانستههای خود را کنار گزاردن ، و از هوسها و آرزوهای خویش چشم پوشیدن. لیکن اگر این کار را نکنید چه کاری توانید پیش بُرد؟!.. اینکه هر کسی چیزهای دیگری داند و رو بسوی دیگری گرداند ، همانست که امروز درمیانست و مایهی گرفتاری میباشد. اگر شما آن را از خود دور نگردانید چگونه توانید کاری انجام داد؟!..
شما چون بیاری خدا بکار برخیزید سختترین سنگ راهتان خودخواهی این و آن خواهد بود. با این بیماریِ روانها بر بسیار کسان دشوار است از دریافت و اندیشهی خود چشم پوشند و بگفتههای دیگری (اگرچه از روی دلیل باشد) گردن گزارند. شما تا نخست بر خودخواهی خویش چیره درنیایید چگونه توانید بر خودخواهیهای دیگران چیره درآیید؟!..
کنون ما را بر کسی زوری نیست و ما نمیگوییم شما ناگزیرید بگفتههای ما بگروید و آنها را بپذیرید. ولی اگر درپی راستیها هستید راستیها جز اینها نیست. اگر میخواهید بنیکی جهان کوشید جز از این راه نتواند بود.
کسانی که خواهند با ما همراه باشند باید پیمان بندند که چیزی باین سخنان نیفزایند و چیزی از آنها نکاهند. باید از خودخواهی و خودنمایی بیکبار برکنار باشند.
جایگاه بس بلندیست مردمان را برستگاری رسانیدن ، و شرق را از درماندگی چند صد ساله رهانیدن. کسانی که این کار را انجام دهند از مردان برگزیدهی جهان خواهند بود و نامهاشان همواره در تاریخ خواهد ماند ولی بچنین کاری جز با پاکدلی و از خود گذشتگی کی توان برخاستن؟!. در جهان کی کار بزرگی جز از راه پاکی و راستی پیش رفته؟!..
آخر از این پتیارهی خودخواهی و پراکندهاندیشی که شما را بدینسان خوار و زبون گردانیده چه دیدهاید که نمیتوانید دست برداشتن؟!.
بدانید ای برادران : یک کار درستی که صد تن دست بهم داده بنتیجه رسانید بسیار بهتر از صد کار ناانجامیست که هر کدام بیکی برخیزید.
اگر درپی فیروزی هستید فیروزی جز در یگانگی و همدستی نیست. صدها کسان همیشه میگویند : «نشود» میگویم : شما کی آزمودید و نشد؟!. شما کی از راهش بکاری برخاستید و نتیجه ندیدید؟!. از هزار سال باز کی در شرق یک جنبش خدایی برخاسته است؟!.. کی یک دسته مردان خود را از آلودگیها پاک نموده و دست بهم داده بنیکی جهان کوشیدهاند؟!. شما با این پاشیدگی که هر یکی تنها خود را میشناسید و هوسهای نادانی خود را ، مگر امید میداشتید بنتیجهای هم برسید؟!. دریغ از این نادانی!
کسانی که جز رشک و خودخواهی کالاشان نیست ، و هر یکی با داشتن چهل سال و پنجاه سال نمیتوانند بهوسهای خود چیره درآیند ، و ده تن یکدل و یکزبان نمیباشند ، با این درماندگی چشم میداشتهاند دیگران را بنیکی آورند!. افسوس از این نافهمی!
برادران : شما نخستین کسانی باشید که همدست و پاکدل بکاری برخیزید و بشرقیان درس فیروزی آموزید. شما پیشگامان راه رستگاری باشید. شما آموزگاران و فرهیختاران جهانیان گردید. ای یاوران خدا ، خدا همیشه یاورتان باد.
پایان
🔸 گفتار بیستم و چهارم : آموزگاران و فَرهیختاران (تکهی دو از دو)
اگر کسانی برآنند که مردانگی کنند و شرق را رها گردانند میباید بچارهی این پتیارهگرفتاری کوشند. از این راه که راستیها را میانهی مردمان رواج دهند ، که هم خِردها نیرو گیرد و از درماندگی بیرون آید و هم پندارها و نادانیها که اینهمه فراوان گردیده و مایهی پراکندگی همانهاست از میان برخیزد. اینست راه چاره. اینست و جز این نیست راه چاره!
ما گام نخست را در این راه برداشتیم و یک رشته از راستیها را در این کتاب نگاشتیم. کنون شما را میباید این را بخوانید و بیندیشید و بپذیرید و دانستههای خود را که با اینها نه سازگار است کنار گزارید و همگی یکدل و یکزبان بآموزگاری و فرهیختاری مردمان برخیزید.
میدانم بسیار سخت است دانستههای خود را کنار گزاردن ، و از هوسها و آرزوهای خویش چشم پوشیدن. لیکن اگر این کار را نکنید چه کاری توانید پیش بُرد؟!.. اینکه هر کسی چیزهای دیگری داند و رو بسوی دیگری گرداند ، همانست که امروز درمیانست و مایهی گرفتاری میباشد. اگر شما آن را از خود دور نگردانید چگونه توانید کاری انجام داد؟!..
شما چون بیاری خدا بکار برخیزید سختترین سنگ راهتان خودخواهی این و آن خواهد بود. با این بیماریِ روانها بر بسیار کسان دشوار است از دریافت و اندیشهی خود چشم پوشند و بگفتههای دیگری (اگرچه از روی دلیل باشد) گردن گزارند. شما تا نخست بر خودخواهی خویش چیره درنیایید چگونه توانید بر خودخواهیهای دیگران چیره درآیید؟!..
کنون ما را بر کسی زوری نیست و ما نمیگوییم شما ناگزیرید بگفتههای ما بگروید و آنها را بپذیرید. ولی اگر درپی راستیها هستید راستیها جز اینها نیست. اگر میخواهید بنیکی جهان کوشید جز از این راه نتواند بود.
کسانی که خواهند با ما همراه باشند باید پیمان بندند که چیزی باین سخنان نیفزایند و چیزی از آنها نکاهند. باید از خودخواهی و خودنمایی بیکبار برکنار باشند.
جایگاه بس بلندیست مردمان را برستگاری رسانیدن ، و شرق را از درماندگی چند صد ساله رهانیدن. کسانی که این کار را انجام دهند از مردان برگزیدهی جهان خواهند بود و نامهاشان همواره در تاریخ خواهد ماند ولی بچنین کاری جز با پاکدلی و از خود گذشتگی کی توان برخاستن؟!. در جهان کی کار بزرگی جز از راه پاکی و راستی پیش رفته؟!..
آخر از این پتیارهی خودخواهی و پراکندهاندیشی که شما را بدینسان خوار و زبون گردانیده چه دیدهاید که نمیتوانید دست برداشتن؟!.
بدانید ای برادران : یک کار درستی که صد تن دست بهم داده بنتیجه رسانید بسیار بهتر از صد کار ناانجامیست که هر کدام بیکی برخیزید.
اگر درپی فیروزی هستید فیروزی جز در یگانگی و همدستی نیست. صدها کسان همیشه میگویند : «نشود» میگویم : شما کی آزمودید و نشد؟!. شما کی از راهش بکاری برخاستید و نتیجه ندیدید؟!. از هزار سال باز کی در شرق یک جنبش خدایی برخاسته است؟!.. کی یک دسته مردان خود را از آلودگیها پاک نموده و دست بهم داده بنیکی جهان کوشیدهاند؟!. شما با این پاشیدگی که هر یکی تنها خود را میشناسید و هوسهای نادانی خود را ، مگر امید میداشتید بنتیجهای هم برسید؟!. دریغ از این نادانی!
کسانی که جز رشک و خودخواهی کالاشان نیست ، و هر یکی با داشتن چهل سال و پنجاه سال نمیتوانند بهوسهای خود چیره درآیند ، و ده تن یکدل و یکزبان نمیباشند ، با این درماندگی چشم میداشتهاند دیگران را بنیکی آورند!. افسوس از این نافهمی!
برادران : شما نخستین کسانی باشید که همدست و پاکدل بکاری برخیزید و بشرقیان درس فیروزی آموزید. شما پیشگامان راه رستگاری باشید. شما آموزگاران و فرهیختاران جهانیان گردید. ای یاوران خدا ، خدا همیشه یاورتان باد.
پایان
🔶 یکم دیماه و داستانش
🔸 تکهی دو
بما ایراد میگیرند که دیوان حافظ را میسوزانیم. با یک سوز دلی بزبان آورده میگویند : آقا دیوان حافظ؟!.. رواست که شما آن را بسوزانید؟!.. در جایی که ما بارها از حافظ و شعرهایش سخن رانده نشان دادیم که گفتههای او سراپا زیان میباشد. مثلاً :
بگیر طُرَّه مه طلعتی و غصه نخور که سعد و نحس ز تأثیر زهره و زحل است
بر عمل تکیه مکن خواجه که در روز ازل تو چه دانی قلم صُنع بنامت چه نوشت
ما را بمنع عقل مترسان و مِی بیار کاین شحنه در ولایت ما هیچ کاره نیست
جهان و هرچه درو هست هیچ در هیچست هزار بار من این نکته کردهام تحقیق
اینها و صد مانند اینها آیا راستست؟!.. آیا نکوهشِ کوشش ، و گفتن اینکه نیک و بد از تأثیر ستارههاست ، یا نیک و بد را بنام هر کس در روز نخست نوشتهاند ، و نکوهش خِرد و خوار گردانیدن جهان زیان ندارد؟!. آیا نتیجهی این سخنانِ بیپا نیست که مردم ایران بدینسان سست و تنبل و بیپروا[=بیاعتنا] بار آمدهاند؟!.
در روزگاری که دیگران سختترین کوششها را در راه زندگانی میکنند ، و تودهها از جوانان خود هوانورد و چترباز پدید میآورند ، آیا آموختن چنین درسهايِ بیغیرتی بجوانان ایران ریشهی خود را کندن نیست؟!..
بارها اینها را نوشتیم و پاسخ خواستیم ، و از شما جز بیپروایی و خاموشی از یک دسته ، و زباندرازی و بیفرهنگی از دستهی دیگری ندیدیم ، و اکنون که بکار برخاسته بنابود کردن آن کتابهای سراپا زیان میکوشیم این ایراد و رنجیدگی را میشنویم. در اینجاست که درمانده نمیدانیم بشما چه نامی دهیم؟!.. در اینجاست که میبینیم شما سود و زیان زندگی را نمیشناسید و جز درپی هوسبازی نیستید. در اینجاست که ناگزیر میشویم شما را یک دسته کودکان چهلساله و پنجاهساله شماریم.
برخی از اینان بهانه آورده چنین میگویند : «حالا چه هنگام این کار است؟!.. مردم از گرسنگی میمیرند. اکنون باید در اندیشهی نان بود» (1) میگویم : چه خوشبهانهای بدستتان افتاده. چون گرسنگیست باید از هر کاری دست برداشت؟. بسیار خوب ، بگویید ببینیم این گرسنگی از کجا آمده؟!.. آیا از آسمان نباریده؟!.. یا از زمین نروییده؟!.. یا سن و ملخ کشت را نابود گردانیده؟!.. آیا نه آنست که شما یک تودهی ناتوان و لگدمال میباشید و نمیتوانید خواروبار خود را نگه دارید و بخورید؟!.. آیا این ناتوانی و لگدمالی از کجاست؟!.. نه از همین کتابهاست؟!.. نه از ندانستن معنی زندگانی و راه آنست؟!..
میگویند : «اکنون باید در اندیشهی نان بود». میگویم : چه اندیشه خواهید کرد؟!.. بگویید ما نیز بدانیم. آیا جز ناله و فریاد و هایهوی چه کاری خواهید توانست؟!.. شما آن بیخردانی هستید که ناله و فریاد و هایهوی را چارهی دردها میدانید و میخواهید ما نیز با شما همراه باشیم.
از این گذشته ، اگر گرسنگیست پس چرا دیگران دست از کار خود برنمیدارند؟!.. چرا پیاپی دیوان حافظ و سعدی بچاپ رسانیده بدست مردم میدهند؟!.. چرا در چنین هنگام تنگدستی ، دولت 000'250 ریال برای چاپ رباعیات سراپا زهر خیام در بودجه میگزارد؟!.. (2) پس چرا بدخواهان در کار خود آزاد باشند ولی ما که برهایی این تودهی بدبخت میکوشیم بنام گرسنگی و گرانی دست از کار برداریم؟!..
کسانی اگر نیک اندیشند ، اینان مردانیند سستنهاد و بیپروا و راستی آنست که بدبختی توده را درنمییابند و در جستجوی چارهای نمیباشند. از بیدردی و پستی میخواهند چنین که هستند بسر برند و تکانی بخود ندهند. اینست خرسندی نمیدهند که ما نیز بکوشیم و این بهانهها را میآورند.
ما دیدیم که دروغهایی نیز ساخته و پراکنده میگردانند ، و برای شورانیدن مردم عامی چنین میگویند : «اینها قرآن را آتش میزنند». این دروغ را امسال در تهران و مراغه و در اهواز پراکنده گردانیدند. از اهواز یکی بیدستینه نامهای فرستاده چنین مینویسد : «دیدم جوانان بکتابخانه ریخته قرآن و مفتاحالجنان میخرند. پرسیدم برای چیست؟.. گفتند شب جشن کتابسوزان ماست». این اندازهی فهم یک مردیست که قرآن را با مفتاحالجنان در یک ردیف میشمارد و چون میخواهد دروغ بسازد هر دو را به یک رشته میکشد. یکی نمیگوید : ای نافهم قرآن کجا و مفتاحالجنان کجا؟!.. قرآن کتاب آسمانی یک پیغمبر بزرگواریست و مفتاحالجنان ساختهی یک آخوند مفتخوار میباشد. این دو را چگونه یکی میشماری؟!..
همین دروغسازی نشان دغلکاری آنهاست. چون پاسخی بگفتههای ما ندارند و از آنسوی نمیخواهند گردن بحقایق گزارند اینست دست بدامن دروغسازی میزنند.
👇
🔸 تکهی دو
بما ایراد میگیرند که دیوان حافظ را میسوزانیم. با یک سوز دلی بزبان آورده میگویند : آقا دیوان حافظ؟!.. رواست که شما آن را بسوزانید؟!.. در جایی که ما بارها از حافظ و شعرهایش سخن رانده نشان دادیم که گفتههای او سراپا زیان میباشد. مثلاً :
بگیر طُرَّه مه طلعتی و غصه نخور که سعد و نحس ز تأثیر زهره و زحل است
بر عمل تکیه مکن خواجه که در روز ازل تو چه دانی قلم صُنع بنامت چه نوشت
ما را بمنع عقل مترسان و مِی بیار کاین شحنه در ولایت ما هیچ کاره نیست
جهان و هرچه درو هست هیچ در هیچست هزار بار من این نکته کردهام تحقیق
اینها و صد مانند اینها آیا راستست؟!.. آیا نکوهشِ کوشش ، و گفتن اینکه نیک و بد از تأثیر ستارههاست ، یا نیک و بد را بنام هر کس در روز نخست نوشتهاند ، و نکوهش خِرد و خوار گردانیدن جهان زیان ندارد؟!. آیا نتیجهی این سخنانِ بیپا نیست که مردم ایران بدینسان سست و تنبل و بیپروا[=بیاعتنا] بار آمدهاند؟!.
در روزگاری که دیگران سختترین کوششها را در راه زندگانی میکنند ، و تودهها از جوانان خود هوانورد و چترباز پدید میآورند ، آیا آموختن چنین درسهايِ بیغیرتی بجوانان ایران ریشهی خود را کندن نیست؟!..
بارها اینها را نوشتیم و پاسخ خواستیم ، و از شما جز بیپروایی و خاموشی از یک دسته ، و زباندرازی و بیفرهنگی از دستهی دیگری ندیدیم ، و اکنون که بکار برخاسته بنابود کردن آن کتابهای سراپا زیان میکوشیم این ایراد و رنجیدگی را میشنویم. در اینجاست که درمانده نمیدانیم بشما چه نامی دهیم؟!.. در اینجاست که میبینیم شما سود و زیان زندگی را نمیشناسید و جز درپی هوسبازی نیستید. در اینجاست که ناگزیر میشویم شما را یک دسته کودکان چهلساله و پنجاهساله شماریم.
برخی از اینان بهانه آورده چنین میگویند : «حالا چه هنگام این کار است؟!.. مردم از گرسنگی میمیرند. اکنون باید در اندیشهی نان بود» (1) میگویم : چه خوشبهانهای بدستتان افتاده. چون گرسنگیست باید از هر کاری دست برداشت؟. بسیار خوب ، بگویید ببینیم این گرسنگی از کجا آمده؟!.. آیا از آسمان نباریده؟!.. یا از زمین نروییده؟!.. یا سن و ملخ کشت را نابود گردانیده؟!.. آیا نه آنست که شما یک تودهی ناتوان و لگدمال میباشید و نمیتوانید خواروبار خود را نگه دارید و بخورید؟!.. آیا این ناتوانی و لگدمالی از کجاست؟!.. نه از همین کتابهاست؟!.. نه از ندانستن معنی زندگانی و راه آنست؟!..
میگویند : «اکنون باید در اندیشهی نان بود». میگویم : چه اندیشه خواهید کرد؟!.. بگویید ما نیز بدانیم. آیا جز ناله و فریاد و هایهوی چه کاری خواهید توانست؟!.. شما آن بیخردانی هستید که ناله و فریاد و هایهوی را چارهی دردها میدانید و میخواهید ما نیز با شما همراه باشیم.
از این گذشته ، اگر گرسنگیست پس چرا دیگران دست از کار خود برنمیدارند؟!.. چرا پیاپی دیوان حافظ و سعدی بچاپ رسانیده بدست مردم میدهند؟!.. چرا در چنین هنگام تنگدستی ، دولت 000'250 ریال برای چاپ رباعیات سراپا زهر خیام در بودجه میگزارد؟!.. (2) پس چرا بدخواهان در کار خود آزاد باشند ولی ما که برهایی این تودهی بدبخت میکوشیم بنام گرسنگی و گرانی دست از کار برداریم؟!..
کسانی اگر نیک اندیشند ، اینان مردانیند سستنهاد و بیپروا و راستی آنست که بدبختی توده را درنمییابند و در جستجوی چارهای نمیباشند. از بیدردی و پستی میخواهند چنین که هستند بسر برند و تکانی بخود ندهند. اینست خرسندی نمیدهند که ما نیز بکوشیم و این بهانهها را میآورند.
ما دیدیم که دروغهایی نیز ساخته و پراکنده میگردانند ، و برای شورانیدن مردم عامی چنین میگویند : «اینها قرآن را آتش میزنند». این دروغ را امسال در تهران و مراغه و در اهواز پراکنده گردانیدند. از اهواز یکی بیدستینه نامهای فرستاده چنین مینویسد : «دیدم جوانان بکتابخانه ریخته قرآن و مفتاحالجنان میخرند. پرسیدم برای چیست؟.. گفتند شب جشن کتابسوزان ماست». این اندازهی فهم یک مردیست که قرآن را با مفتاحالجنان در یک ردیف میشمارد و چون میخواهد دروغ بسازد هر دو را به یک رشته میکشد. یکی نمیگوید : ای نافهم قرآن کجا و مفتاحالجنان کجا؟!.. قرآن کتاب آسمانی یک پیغمبر بزرگواریست و مفتاحالجنان ساختهی یک آخوند مفتخوار میباشد. این دو را چگونه یکی میشماری؟!..
همین دروغسازی نشان دغلکاری آنهاست. چون پاسخی بگفتههای ما ندارند و از آنسوی نمیخواهند گردن بحقایق گزارند اینست دست بدامن دروغسازی میزنند.
👇
پابرگیها (همه از ویراینده) :
1ـ در سال 1321 ، يك سال پس از درآمدن متفقين به ايران ، خواربار بويژه گندم كمياب گرديد چنانكه دولت دست بكار پخت و فروش «نان سيلو» كه نان پستی بود گرديد تا مرهمي بزخم گرسنگی تنگدستان و بيچيزان باشد. در ماههای پاييز آن سال اين موضوع سختی بيشتر يافت و گرسنگی ملموسترين گرفتاری گرديد. سپس در 17 آذر آشوبی در تهران در پردهی كميابی نان براه انداختند تا بدولت قوامالسلطنه ضرب شستی نشان دهند. بدستور حكومتنظامی همهی روزنامهها بازداشت شد كه پرچم نيز يكی از آنها بود. دو هفته پس از اين نيز داستان يكم ديماه پيش آمد كه شرح آن را خواهيد خواند.
بهانهی گرسنگی و گرانی را پيش كشيدن در همان روزهاست.
2ـ برای آنكه بدانيم اين پول چه ارزشی در آن روزها داشته بايد دانست كه حقوق كارمندان شصت ، هفتاد تومان و ازآنِ آموزگاران صد تومان در ماه بوده. ليكن آنچه اين بدخواهيهای وزارت فرهنگ را بهتر آشكار میسازد آنست كه اين در زمانی رخ میدهد كه دولت از تنگدستی بچاپ بیحساب اسكناس دست يازيده بدينسان بگرانی و سختی زندگانی مردم بسيار افزوده بود.
آن روز وزارت فرهنگ يكی از لانههای بدخواهی بود و اينگونه كتابها را برای دامن زدن بهياهوی «ادبيات» چاپ میكرد ولی سپس فريبخوردگان نيز خود بچاپ آنها پرداختند و بدينسان از بودجهی بدخواهيهای دولت كاستند.
1ـ در سال 1321 ، يك سال پس از درآمدن متفقين به ايران ، خواربار بويژه گندم كمياب گرديد چنانكه دولت دست بكار پخت و فروش «نان سيلو» كه نان پستی بود گرديد تا مرهمي بزخم گرسنگی تنگدستان و بيچيزان باشد. در ماههای پاييز آن سال اين موضوع سختی بيشتر يافت و گرسنگی ملموسترين گرفتاری گرديد. سپس در 17 آذر آشوبی در تهران در پردهی كميابی نان براه انداختند تا بدولت قوامالسلطنه ضرب شستی نشان دهند. بدستور حكومتنظامی همهی روزنامهها بازداشت شد كه پرچم نيز يكی از آنها بود. دو هفته پس از اين نيز داستان يكم ديماه پيش آمد كه شرح آن را خواهيد خواند.
بهانهی گرسنگی و گرانی را پيش كشيدن در همان روزهاست.
2ـ برای آنكه بدانيم اين پول چه ارزشی در آن روزها داشته بايد دانست كه حقوق كارمندان شصت ، هفتاد تومان و ازآنِ آموزگاران صد تومان در ماه بوده. ليكن آنچه اين بدخواهيهای وزارت فرهنگ را بهتر آشكار میسازد آنست كه اين در زمانی رخ میدهد كه دولت از تنگدستی بچاپ بیحساب اسكناس دست يازيده بدينسان بگرانی و سختی زندگانی مردم بسيار افزوده بود.
آن روز وزارت فرهنگ يكی از لانههای بدخواهی بود و اينگونه كتابها را برای دامن زدن بهياهوی «ادبيات» چاپ میكرد ولی سپس فريبخوردگان نيز خود بچاپ آنها پرداختند و بدينسان از بودجهی بدخواهيهای دولت كاستند.