🔶 دردها و درمانها ـ بخش 9 (یا گفتارهایی از مهنامهی پیمان)
🔸 چه میباید کرد؟.. (تکهی 9)
میدانم این سخت است و بآسانی پیش نخواهد رفت. زیرا بسیاری از مردم ، بلکه بیشتری از آنان کسانیند که در خود کمی [=نقص] سراغ نمیدارند و این بآنان گران میافتد که میگوییم خود را درست گردانید. یک دستهی دیگری از این اندازه هم میگذرند و هر یکی از آنان خود را دارای سرمایههایی میشناسند که بدیگران راه نمایند ، و این از سختترین کارهاست که ما آنان را از این پندار بیرون آوریم و کمیها و آلودگیهاشان را بگردنشان گزاریم. اینان از همهی سرفرازیها و آراستگیها چشم پوشیده و تنها این را برگزیدهاند که بنشینند و برتری فروشند و گردن کشند و بخود بالند ، و سر هر سخنی از توده و از بدی آن گله کنند و چنین وانمایند که این توده شایندهی کسانی همچون آنان نیست. این یک لذت بزرگی برای ایشانست. یک زمینهایست که چند گونه هوس از خودنمایی و برتریفروشی و جداسری در آن گرد آمده و از آنسوی گاهی سودهایی نیز بدست آید.
این سختی را میدانم. چیزی که هست راه همین یکیست و بس. ما اگر میخواهیم یک تودهی نیکی داریم و از پیشرفت و سرفرازی بهره یابیم راه آن همینست که میگوییم. جهان یا سپهر [=طبیعت] هیچگاه بدلخواه مردم نگردد. این مردمند که باید پیروی از آیین جهان کنند. مردمی که میخواهند با هوس و دلخواه زیند و زندگی را تنها برای خودفروشی و جداسری میخواهند سرنوشت آنان جز خواری و زبونی نتواند بود.
در نهاد آدمی خیمهای ناستوده فراوانند ، و یکی از آنها اینست که بکمی در خود گردن نگزارد و دیگری آنکه همیشه بدیگران برتری فروشد و خردهها گیرد. اینها هر دو از ریشهی خودخواهیست که از ناپاکترین خیمهاست و چون روان و خرد ناتوان باشد نیرو گیرد و شاخهها افرازد.
امروز اگر شما گفتار و کردار مردم را بیندیشید نشان این دو خیم را بسیار خواهید یافت. انبوهی از مردم هر کار بدی که بکنند بگردن شیطان اندازند. دو تن باهم گلاویز شوند و تا بر سر خشمند به کلهی یکدیگر کوبند ، و همینکه خشمهاشان فرونشست ، بجای آنکه بدانند کار بدی کردهاند و برآن باشند که پس از آن بجلوگیری از خشم کوشند ، خود را بیکبار پاک گردانیده شیطان را گناهکار شناسند.
بسیاری از زنها شیوهی ایشانست که هر چند روز یک بار ، به بهانهی رخت و کلاه و کفش ، با شوهر خود هیاهو برپا گردانند و سپس فرونشسته چنین گویند : «فلان زن جادو کرده بود. این دعوا را او انداخت».
بسیاری از مردان ، چون زیانی ببینند بجای اینکه انگیزهی آن را که پیش از همه کارندانی خود ایشان بوده بدست آورند و باری پندی گیرند و برای آینده آگاه باشند ، بچهای را که تازه زاییده شده یا عروسی را که تازه آمده «بدقدم» نامیده پیشامد را از رهگذر او شمارند.
داستان گله از چرخ و زمانه و روزگار و باور داشتن به چشمزخم و «بدقدم و خوشقدم» و «آمد و نیامد» و مانند اینها بیش از همه نتیجهی این خیم است.
کسی که یک کار بدی میکند از دشوارترین کارهاست که شما آن را بگردنش گزارید و بارها رخ دهد که در برابر یک بدکاری کوچکی چندان ایستادگی نشان دهد و بهانهها آورد که مردم را بخود خنداند و چند برابر نتیجهی آن گناه خوار و بیارج گردد.
همین رفتار را دربارهی ناآگاهیهای خود نیز نمایند و یک سخنی را که بغلط بزبان آوردند تا توانند از آن بازنگردند و برای پردهپوشی به یک نادانی چند نادانی دیگر از خود نشان دهند.
🔸 چه میباید کرد؟.. (تکهی 9)
میدانم این سخت است و بآسانی پیش نخواهد رفت. زیرا بسیاری از مردم ، بلکه بیشتری از آنان کسانیند که در خود کمی [=نقص] سراغ نمیدارند و این بآنان گران میافتد که میگوییم خود را درست گردانید. یک دستهی دیگری از این اندازه هم میگذرند و هر یکی از آنان خود را دارای سرمایههایی میشناسند که بدیگران راه نمایند ، و این از سختترین کارهاست که ما آنان را از این پندار بیرون آوریم و کمیها و آلودگیهاشان را بگردنشان گزاریم. اینان از همهی سرفرازیها و آراستگیها چشم پوشیده و تنها این را برگزیدهاند که بنشینند و برتری فروشند و گردن کشند و بخود بالند ، و سر هر سخنی از توده و از بدی آن گله کنند و چنین وانمایند که این توده شایندهی کسانی همچون آنان نیست. این یک لذت بزرگی برای ایشانست. یک زمینهایست که چند گونه هوس از خودنمایی و برتریفروشی و جداسری در آن گرد آمده و از آنسوی گاهی سودهایی نیز بدست آید.
این سختی را میدانم. چیزی که هست راه همین یکیست و بس. ما اگر میخواهیم یک تودهی نیکی داریم و از پیشرفت و سرفرازی بهره یابیم راه آن همینست که میگوییم. جهان یا سپهر [=طبیعت] هیچگاه بدلخواه مردم نگردد. این مردمند که باید پیروی از آیین جهان کنند. مردمی که میخواهند با هوس و دلخواه زیند و زندگی را تنها برای خودفروشی و جداسری میخواهند سرنوشت آنان جز خواری و زبونی نتواند بود.
در نهاد آدمی خیمهای ناستوده فراوانند ، و یکی از آنها اینست که بکمی در خود گردن نگزارد و دیگری آنکه همیشه بدیگران برتری فروشد و خردهها گیرد. اینها هر دو از ریشهی خودخواهیست که از ناپاکترین خیمهاست و چون روان و خرد ناتوان باشد نیرو گیرد و شاخهها افرازد.
امروز اگر شما گفتار و کردار مردم را بیندیشید نشان این دو خیم را بسیار خواهید یافت. انبوهی از مردم هر کار بدی که بکنند بگردن شیطان اندازند. دو تن باهم گلاویز شوند و تا بر سر خشمند به کلهی یکدیگر کوبند ، و همینکه خشمهاشان فرونشست ، بجای آنکه بدانند کار بدی کردهاند و برآن باشند که پس از آن بجلوگیری از خشم کوشند ، خود را بیکبار پاک گردانیده شیطان را گناهکار شناسند.
بسیاری از زنها شیوهی ایشانست که هر چند روز یک بار ، به بهانهی رخت و کلاه و کفش ، با شوهر خود هیاهو برپا گردانند و سپس فرونشسته چنین گویند : «فلان زن جادو کرده بود. این دعوا را او انداخت».
بسیاری از مردان ، چون زیانی ببینند بجای اینکه انگیزهی آن را که پیش از همه کارندانی خود ایشان بوده بدست آورند و باری پندی گیرند و برای آینده آگاه باشند ، بچهای را که تازه زاییده شده یا عروسی را که تازه آمده «بدقدم» نامیده پیشامد را از رهگذر او شمارند.
داستان گله از چرخ و زمانه و روزگار و باور داشتن به چشمزخم و «بدقدم و خوشقدم» و «آمد و نیامد» و مانند اینها بیش از همه نتیجهی این خیم است.
کسی که یک کار بدی میکند از دشوارترین کارهاست که شما آن را بگردنش گزارید و بارها رخ دهد که در برابر یک بدکاری کوچکی چندان ایستادگی نشان دهد و بهانهها آورد که مردم را بخود خنداند و چند برابر نتیجهی آن گناه خوار و بیارج گردد.
همین رفتار را دربارهی ناآگاهیهای خود نیز نمایند و یک سخنی را که بغلط بزبان آوردند تا توانند از آن بازنگردند و برای پردهپوشی به یک نادانی چند نادانی دیگر از خود نشان دهند.