✴️ از نوشتههای دیگران
🔸 📖 🖌 گروگان خمینی ، رابرت دریفوس
« پدر شریعتی ، آقا محمد تقی شریعتی ، بود که بخشی از جنبش اطلاعاتی فراماسونی انگلیس بود و کانون نشر حقایق اسلامی را در مشهد تأسیس کرده بود. ... »
✴️ کانال :
🔸 «روشنفکری مذهبی» : پروژه دستگاه اطلاعاتی انگلیس
پدر علی شریعتی، «کانون نشر حقایق اسلامی» را در مشهد در برابر باهماد آزادگان و کوششهای شادروان کسروی و برای جلوگیری از گرایش جوانان مشهدی بپاکدینی پدید آورده بود.
(دنباله گفتار را در پایین بخوانید)
.
🔸 📖 🖌 گروگان خمینی ، رابرت دریفوس
« پدر شریعتی ، آقا محمد تقی شریعتی ، بود که بخشی از جنبش اطلاعاتی فراماسونی انگلیس بود و کانون نشر حقایق اسلامی را در مشهد تأسیس کرده بود. ... »
✴️ کانال :
🔸 «روشنفکری مذهبی» : پروژه دستگاه اطلاعاتی انگلیس
پدر علی شریعتی، «کانون نشر حقایق اسلامی» را در مشهد در برابر باهماد آزادگان و کوششهای شادروان کسروی و برای جلوگیری از گرایش جوانان مشهدی بپاکدینی پدید آورده بود.
(دنباله گفتار را در پایین بخوانید)
.
✴️ از نوشتههای دیگران
🔸 📖 🖌 گروگان خمینی ، رابرت دریفوس
« پدر شریعتی ، آقا محمد تقی شریعتی ، بود که بخشی از جنبش اطلاعاتی فراماسونی انگلیس بود و کانون نشر حقایق اسلامی را در مشهد تأسیس کرده بود. ... »
✴️ کانال :
🔸 «روشنفکری مذهبی» : پروژه دستگاه اطلاعاتی انگلیس
پدر علی شریعتی، «کانون نشر حقایق اسلامی» را در مشهد در برابر باهماد آزادگان و کوششهای شادروان کسروی و برای جلوگیری از گرایش جوانان مشهدی بپاکدینی پدید آورده بود.
در آن سالها شادروان کسروی هواداران بسیاری در مشهد پیدا کرده بود. شادروان حسین یزدانیان یک نمونه از آن جوانان بود که از مشهد بتهران آمده و از همراهان شادروان کسروی گردیده بود چنانکه در پیشامد ترور نخست شادروان کسروی در روز هشتم اردیبهشت 1324 یزدانیان نیز همراه او بود و در برابر حمله جنایتکاران مزدور ، جانبازی و فداکاری از خود نشان داد.
بیگمان برای انگلیسها که سیاست خود را برپایه ناتوان و پس نگهداشتن ایرانیان و تودههای شرقی استوار کردهاند ، شهر «سومناتی» مشهد ، بعنوان دژی برای ارتجاع و پایگاه بتپرستی و خرافات آخوندی شمرده میشود و از این رو ، برخاستن جوانانی مانند حسین یزدانیان که چنان بیدار و آگاه گردیده و آماده باشند تا پای جان در راه نبرد با خرافات فداکاری نمایند ، از دید جاسوسان و شبکه اطلاعاتی انگلیس در مشهد پنهان نمانده بوده و آن را خطری برای خود شناخته بودهاند.
رویدادهای آن سالها نشان میدهد که سیاستگزاران و برنامهریزان اطلاعاتی انگلیس باین نکته پی برده بودند که در این روزگار ، خرافات شیعیگری و ملایان نفرتانگیز ، توانایی کشانیدن جوانان را بسوی خود یا پایداری در برابر روشنگریهای شادروان کسروی را ندارند و چنانکه سایت بیبیسی فارسی هم در گفتار خود اشاره کرده، چارهای که اندیشیدند این بود که ناچار برای نگهداری این کیش تباه و پوسیده ، باید بآن رنگ و لعاب «مُد روز» زد ، آن را بزک کرده و بر روی آن ماله کشید تا بتوان جوانان را بسوی آن کشانید. شریعتی پدر ، «کانون نشر حقایق اسلامی» را با چنین انگیزهای برپا داشت چنانکه در سالهای آینده سیاست پشت برپایی «حسینیه ارشاد» در تهران نیز همین بود. شریعتی پسر در «حسینیه ارشاد» تهران نیز همان «پروژه»ای را دنبال میکرد که دستگاه اطلاعاتی انگلیس در مشهد بپدرش آموخته بود.
نوشته رابرت دریفوس گواهی دیگری است که سررشته جست وخیزهای آدمکهایی مانند شریعتی پدر و پسر و شیادان دیگری که با عنوانهایی همچون «روشنفکر مذهبی» یا «نواندیش مذهبی» نامیده میشوند ، در دست «مغزهای اطلاعاتی» انگلیس بوده و این یک نقشه حسابشده در برابر «جنبش پاکدینی» بوده تا جوانان را با زدن رنگ و لعاب «مُد روز» و «جوان پسند» بمذهب آخوندی سرگرم و وابسته نگهدارند.
اگر دستگاه اطلاعاتی انگلیس ، «کانون نشر حقایق اسلامی» را بدست محمدتقی شریعتی و دیگر مزدوران خود برای جلوگیری از گسترش پاکدینی در مشهد برپا داشته بود ، همزمان بدست یک آخوندی که پس از چند سال از «هندبریتانیا» بازگشته بود، تشکیلاتی همانند آن در تهران نیز ساخته بودند.
آیا میدانید آن «آخوند از هند بازگشته» یا «آخوند - جاسوس» آموزشدیده در کانون جاسوسپروری انگلیس در هند که در همان سالها با مأموریت «مبارزه با کسروی» از هند روانه تهران شده بود ، که بوده ؟!
.
🔸 📖 🖌 گروگان خمینی ، رابرت دریفوس
« پدر شریعتی ، آقا محمد تقی شریعتی ، بود که بخشی از جنبش اطلاعاتی فراماسونی انگلیس بود و کانون نشر حقایق اسلامی را در مشهد تأسیس کرده بود. ... »
✴️ کانال :
🔸 «روشنفکری مذهبی» : پروژه دستگاه اطلاعاتی انگلیس
پدر علی شریعتی، «کانون نشر حقایق اسلامی» را در مشهد در برابر باهماد آزادگان و کوششهای شادروان کسروی و برای جلوگیری از گرایش جوانان مشهدی بپاکدینی پدید آورده بود.
در آن سالها شادروان کسروی هواداران بسیاری در مشهد پیدا کرده بود. شادروان حسین یزدانیان یک نمونه از آن جوانان بود که از مشهد بتهران آمده و از همراهان شادروان کسروی گردیده بود چنانکه در پیشامد ترور نخست شادروان کسروی در روز هشتم اردیبهشت 1324 یزدانیان نیز همراه او بود و در برابر حمله جنایتکاران مزدور ، جانبازی و فداکاری از خود نشان داد.
بیگمان برای انگلیسها که سیاست خود را برپایه ناتوان و پس نگهداشتن ایرانیان و تودههای شرقی استوار کردهاند ، شهر «سومناتی» مشهد ، بعنوان دژی برای ارتجاع و پایگاه بتپرستی و خرافات آخوندی شمرده میشود و از این رو ، برخاستن جوانانی مانند حسین یزدانیان که چنان بیدار و آگاه گردیده و آماده باشند تا پای جان در راه نبرد با خرافات فداکاری نمایند ، از دید جاسوسان و شبکه اطلاعاتی انگلیس در مشهد پنهان نمانده بوده و آن را خطری برای خود شناخته بودهاند.
رویدادهای آن سالها نشان میدهد که سیاستگزاران و برنامهریزان اطلاعاتی انگلیس باین نکته پی برده بودند که در این روزگار ، خرافات شیعیگری و ملایان نفرتانگیز ، توانایی کشانیدن جوانان را بسوی خود یا پایداری در برابر روشنگریهای شادروان کسروی را ندارند و چنانکه سایت بیبیسی فارسی هم در گفتار خود اشاره کرده، چارهای که اندیشیدند این بود که ناچار برای نگهداری این کیش تباه و پوسیده ، باید بآن رنگ و لعاب «مُد روز» زد ، آن را بزک کرده و بر روی آن ماله کشید تا بتوان جوانان را بسوی آن کشانید. شریعتی پدر ، «کانون نشر حقایق اسلامی» را با چنین انگیزهای برپا داشت چنانکه در سالهای آینده سیاست پشت برپایی «حسینیه ارشاد» در تهران نیز همین بود. شریعتی پسر در «حسینیه ارشاد» تهران نیز همان «پروژه»ای را دنبال میکرد که دستگاه اطلاعاتی انگلیس در مشهد بپدرش آموخته بود.
نوشته رابرت دریفوس گواهی دیگری است که سررشته جست وخیزهای آدمکهایی مانند شریعتی پدر و پسر و شیادان دیگری که با عنوانهایی همچون «روشنفکر مذهبی» یا «نواندیش مذهبی» نامیده میشوند ، در دست «مغزهای اطلاعاتی» انگلیس بوده و این یک نقشه حسابشده در برابر «جنبش پاکدینی» بوده تا جوانان را با زدن رنگ و لعاب «مُد روز» و «جوان پسند» بمذهب آخوندی سرگرم و وابسته نگهدارند.
اگر دستگاه اطلاعاتی انگلیس ، «کانون نشر حقایق اسلامی» را بدست محمدتقی شریعتی و دیگر مزدوران خود برای جلوگیری از گسترش پاکدینی در مشهد برپا داشته بود ، همزمان بدست یک آخوندی که پس از چند سال از «هندبریتانیا» بازگشته بود، تشکیلاتی همانند آن در تهران نیز ساخته بودند.
آیا میدانید آن «آخوند از هند بازگشته» یا «آخوند - جاسوس» آموزشدیده در کانون جاسوسپروری انگلیس در هند که در همان سالها با مأموریت «مبارزه با کسروی» از هند روانه تهران شده بود ، که بوده ؟!
.
✴️ رضاشاه پهلوی
نوشتهی یک بانو
آقای کسروی
من از طرف خودم خیلی تشکر میکنم برای اینکه در این دوره تا حال از یک نفر نشنیده و ندیدم که بگوید آن شاهنشاه سابق ما در راه ایرانیان در این مدت کم چقدر زحمتها کشیده[1] و اقبال ایران مرده را تازه زنده کرده بود و آن خدماتی که آن شاهنشاه کرده بود تا حال هیچ یک از پادشاهان ایران باین کار قادر نشده بودند. بعضی از مردمان نادان و بیتجربه عیب میگیرند و میگویند : خیلی ظلم کرده بود ، سئوال میکنم چه ظلم؟ میگویند پول میگرفت! چه پول؟ مالیات زیاد. خوب ، آنکه عیب نیست که برای شاه میگیرید ولی اگر قدری در اطراف این موضوع تفکر کنید همان پولها را بخود شماها رد میکرد و همان پولها را بآبادی کشور خرج میکرد ، از آن پولها کارخانجات و راهآهن و راه شوسه درست میکرد و بیشتر احتیاجات و راحتی مردم را فراهم مینمود و هزاران افراد در این کارخانجات و راه کار کرده و اسباب معیشت زندگی خود را فراهم میکردند.
همچنین مدارس بسیار عالی از قبیل علمی و صنعتی و دانشگاهی تأسیس کرده بود و تمام بچههای غنی و فقیر آنجا تحصیل کرده و بعد از اتمام درس هر کس پی کاری رفته و در حقیقت از کارهای بد هزاران فرسنگ دور بودند و از همه مهمتر امنیت کشور بود که تمام آن پولها را داده بود برای پاسبان و نظامی و امنیه که جان و مال مردم را حفظ میکردند که در آن موقع یک نفر زن نصف شب از مشرق تا مغرب راه میرفت کسی از ترس آن جرئت نمیکرد بپرسد کجا میروی و همان پولهاست که آنها را برای تأمین بیمارستانها و پرورشگاهها که جان هزاران مردمان فقیر را از بدبختی نجات داده صرف کرده است.
باری اگر همهی خدمات آن شاه را اینجا بنویسم البته یک کتاب تاریخی خواهد شد.
آن نعمتی عظیم بود که خداوند آن را به ایرانیان عطا فرموده بود و چون شکرش را بجا نیاوردیم دوباره از دست ما گرفت.
بانو م. افشار
پرچم : از این احساسات پاکدلانهی یک بانو خشنودیم.
ولی ای بانوی بافهم یکی از کارهای نیک آن شاه از میان بردن چادر و چاقچور و یا پیچه و روبند زنان بود که اکنون بدخواهانی میکوشند آن را دوباره برگردانند و این بشما بانوان بافهم است که دست بهم دهید و از بازگشت آن جلو گیرید. بشماست که در چنین هنگامی یک هنر و دلیری از خود نشان دهید. شما بکوشید و همهی مردان بافهم و غیرتمند پشتیبان شما هستند.
شما بانوان درسخوانده باید این اندازه فهم و جربزه از خود نشان دهید که افزار دست ملایان نافهم و مغرض نشوید. این اندازه فهم و هوش از خود نشان دهید که پس از اینهمه جشنها که بنام برداشته شدن چادر و روبند گرفتید و آنهمه سخنها راندید دوباره خود را گرفتار آن توبرهی سیاه نسازید. این بسیار ننگست که شما تصور کنید پاکدامنی در آن چادر و پیچه بوده است. چنین تصوری بسیار بیخردانه است. بازگشتن بچادر یک لطمهی بزرگی بآبروی کشور شماست. همت کنید و جلو گیرید.
بسخن آن پیرهزنان پندارپرست که رشتهی اختیارشان در دست ملایان مردمفریب است گوش ندهید.
[1] : این سپاسگزاری از آنروست که پس از پیشامدهای تلخ شهریور 1320 و برافتادن رضاشاه ، همه و از جمله آنها که تا دیروز ستایشگر او بودند آغاز کردند به بدگویی از او. نویسندهی روزنامهای نبود که جرئت کند یکی از کارهای رضاشاه را بستاید. ستایش بجای خود همهی گرفتاریهای مردم را نیز بپای آن پادشاه سترگ مینوشتند. تنها پرچم بود که قد برافراشت و از کار روزنامهنویسان و مردم نادان نکوهش کرد و دلیرانه از کارهای بزرگ او ستایش نوشت.
نکتهی بس ارجدار و درخور پروا اینبود که آن روزنامهنویسان بیشترشان ستایشگران دیروزی بودند ولی کسروی در هفت سال مهنامهی پیمان جز یکی دو بار نامی از رضاشاه نبرد و هیچگاه به ستایشگری ازو برنخاست. بلکه اگر داستان اوین (در کتاب زندگانی من بخوانید) را بدیده گیریم ، رای بُرندهی او در دادگستری بزیان دربار رضاشاهی ، دلیری و حقیقتپرستی او و اینکه تا چه اندازه پشتیبان ستمدیدگان میباشد را نیک نشان میدهد.
(پرچم روزانه ش 214)
نوشتهی یک بانو
آقای کسروی
من از طرف خودم خیلی تشکر میکنم برای اینکه در این دوره تا حال از یک نفر نشنیده و ندیدم که بگوید آن شاهنشاه سابق ما در راه ایرانیان در این مدت کم چقدر زحمتها کشیده[1] و اقبال ایران مرده را تازه زنده کرده بود و آن خدماتی که آن شاهنشاه کرده بود تا حال هیچ یک از پادشاهان ایران باین کار قادر نشده بودند. بعضی از مردمان نادان و بیتجربه عیب میگیرند و میگویند : خیلی ظلم کرده بود ، سئوال میکنم چه ظلم؟ میگویند پول میگرفت! چه پول؟ مالیات زیاد. خوب ، آنکه عیب نیست که برای شاه میگیرید ولی اگر قدری در اطراف این موضوع تفکر کنید همان پولها را بخود شماها رد میکرد و همان پولها را بآبادی کشور خرج میکرد ، از آن پولها کارخانجات و راهآهن و راه شوسه درست میکرد و بیشتر احتیاجات و راحتی مردم را فراهم مینمود و هزاران افراد در این کارخانجات و راه کار کرده و اسباب معیشت زندگی خود را فراهم میکردند.
همچنین مدارس بسیار عالی از قبیل علمی و صنعتی و دانشگاهی تأسیس کرده بود و تمام بچههای غنی و فقیر آنجا تحصیل کرده و بعد از اتمام درس هر کس پی کاری رفته و در حقیقت از کارهای بد هزاران فرسنگ دور بودند و از همه مهمتر امنیت کشور بود که تمام آن پولها را داده بود برای پاسبان و نظامی و امنیه که جان و مال مردم را حفظ میکردند که در آن موقع یک نفر زن نصف شب از مشرق تا مغرب راه میرفت کسی از ترس آن جرئت نمیکرد بپرسد کجا میروی و همان پولهاست که آنها را برای تأمین بیمارستانها و پرورشگاهها که جان هزاران مردمان فقیر را از بدبختی نجات داده صرف کرده است.
باری اگر همهی خدمات آن شاه را اینجا بنویسم البته یک کتاب تاریخی خواهد شد.
آن نعمتی عظیم بود که خداوند آن را به ایرانیان عطا فرموده بود و چون شکرش را بجا نیاوردیم دوباره از دست ما گرفت.
بانو م. افشار
پرچم : از این احساسات پاکدلانهی یک بانو خشنودیم.
ولی ای بانوی بافهم یکی از کارهای نیک آن شاه از میان بردن چادر و چاقچور و یا پیچه و روبند زنان بود که اکنون بدخواهانی میکوشند آن را دوباره برگردانند و این بشما بانوان بافهم است که دست بهم دهید و از بازگشت آن جلو گیرید. بشماست که در چنین هنگامی یک هنر و دلیری از خود نشان دهید. شما بکوشید و همهی مردان بافهم و غیرتمند پشتیبان شما هستند.
شما بانوان درسخوانده باید این اندازه فهم و جربزه از خود نشان دهید که افزار دست ملایان نافهم و مغرض نشوید. این اندازه فهم و هوش از خود نشان دهید که پس از اینهمه جشنها که بنام برداشته شدن چادر و روبند گرفتید و آنهمه سخنها راندید دوباره خود را گرفتار آن توبرهی سیاه نسازید. این بسیار ننگست که شما تصور کنید پاکدامنی در آن چادر و پیچه بوده است. چنین تصوری بسیار بیخردانه است. بازگشتن بچادر یک لطمهی بزرگی بآبروی کشور شماست. همت کنید و جلو گیرید.
بسخن آن پیرهزنان پندارپرست که رشتهی اختیارشان در دست ملایان مردمفریب است گوش ندهید.
[1] : این سپاسگزاری از آنروست که پس از پیشامدهای تلخ شهریور 1320 و برافتادن رضاشاه ، همه و از جمله آنها که تا دیروز ستایشگر او بودند آغاز کردند به بدگویی از او. نویسندهی روزنامهای نبود که جرئت کند یکی از کارهای رضاشاه را بستاید. ستایش بجای خود همهی گرفتاریهای مردم را نیز بپای آن پادشاه سترگ مینوشتند. تنها پرچم بود که قد برافراشت و از کار روزنامهنویسان و مردم نادان نکوهش کرد و دلیرانه از کارهای بزرگ او ستایش نوشت.
نکتهی بس ارجدار و درخور پروا اینبود که آن روزنامهنویسان بیشترشان ستایشگران دیروزی بودند ولی کسروی در هفت سال مهنامهی پیمان جز یکی دو بار نامی از رضاشاه نبرد و هیچگاه به ستایشگری ازو برنخاست. بلکه اگر داستان اوین (در کتاب زندگانی من بخوانید) را بدیده گیریم ، رای بُرندهی او در دادگستری بزیان دربار رضاشاهی ، دلیری و حقیقتپرستی او و اینکه تا چه اندازه پشتیبان ستمدیدگان میباشد را نیک نشان میدهد.
(پرچم روزانه ش 214)
01 سفر به اراک.pdf
222.7 KB
🔸 یاد یک سفر
🔹 همهی تکهها یکجا در یک فایل پیدیاف
🔹 همهی تکهها یکجا در یک فایل پیدیاف
🔶 «حزب و گمراهیهای سیاسی»
🔸 یک تاریخچه (تکهی دو از هشت)
معنی درست حزب آنست كه یك دسته از مردان بافهم و خرد ، و پاكدل و علاقمند ، نیازمندیهای كشور را بدیده گیرند ، و دردها را تشخیص داده راه چاره پیدا كنند و باهم نشسته و با گفتگو اندیشه و سخن یكی گردانند ، و آنوقت بكوشش برخاسته از یكسو دیگر مردان بافهم و باخرد را بسوی خود خوانند و بجمعیت خود بیفزایند ، و از یكسو در راه چارهسازی گامهایی بردارند.
این معنی درست حزبست ، و چنانكه میبینید اساس آن سه چیز است : 1ـ فهم و خرد كه دردها و چارهها را نیك فهمند و حقایق را درك كنند. 2ـ پاكدلی و علاقهمندی كه مقصود جانفشانی و رنج بردن باشد و اغراض پست خود را داخل موضوع حزبی نكنند. 3ـ كوشش بفزونی جمعیت كه نیرو بیشتر گردد و پیشرفت آسان باشد.
یك چنین حزبی موفق بكارهای بزرگی تواند بود و از خود نامی در تاریخ تواند گزاشت. در سالهای اخیر در اروپا و آسیا بیشتر كارها با دست این حزبها پیش رفته و تاریخ بیش از همه كارهای آنان را یاد میكند.
امروز در آلمان كارها در دست كیست؟!. در روسیه این كارهای شگرف را كه انجام میدهد؟. در تركیه سررشتهی كارها را كه در دست دارد؟. در همهی اینها ، و همچنین در بسیاری از كشورهای دیگر رشتهی كارها در دست حزبها میباشد.
میتوان مثلهای نزدیكتری یاد كرد. حزب «اتحاد و ترقی» عثمانی فراموش نگردیده كه در آن كشور ، مشروطه بنیاد نهاد و تا سالیانی سررشتهی همهی كارها در دست آنان بود ، و امروز كه آن حزب از میان رفته نامهای پیشروان آنها ـ از انورپاشا ، و نیازیبیگ ، محمود شوكتپاشا و دیگران ـ با احترام برده میشود و در تاریخها عكسهای آنان بچاپ میرسد.
در مصر آن كارهای تاریخی را «حزب وَفْد» انجام داده و ما باآنكه از ایشان دوریم نامهای مصطفا كامل و سعد زغلولپاشا و دیگران را شنیدهایم و همیشه با احترام بزبان میآوریم.
.
🔸 یک تاریخچه (تکهی دو از هشت)
معنی درست حزب آنست كه یك دسته از مردان بافهم و خرد ، و پاكدل و علاقمند ، نیازمندیهای كشور را بدیده گیرند ، و دردها را تشخیص داده راه چاره پیدا كنند و باهم نشسته و با گفتگو اندیشه و سخن یكی گردانند ، و آنوقت بكوشش برخاسته از یكسو دیگر مردان بافهم و باخرد را بسوی خود خوانند و بجمعیت خود بیفزایند ، و از یكسو در راه چارهسازی گامهایی بردارند.
این معنی درست حزبست ، و چنانكه میبینید اساس آن سه چیز است : 1ـ فهم و خرد كه دردها و چارهها را نیك فهمند و حقایق را درك كنند. 2ـ پاكدلی و علاقهمندی كه مقصود جانفشانی و رنج بردن باشد و اغراض پست خود را داخل موضوع حزبی نكنند. 3ـ كوشش بفزونی جمعیت كه نیرو بیشتر گردد و پیشرفت آسان باشد.
یك چنین حزبی موفق بكارهای بزرگی تواند بود و از خود نامی در تاریخ تواند گزاشت. در سالهای اخیر در اروپا و آسیا بیشتر كارها با دست این حزبها پیش رفته و تاریخ بیش از همه كارهای آنان را یاد میكند.
امروز در آلمان كارها در دست كیست؟!. در روسیه این كارهای شگرف را كه انجام میدهد؟. در تركیه سررشتهی كارها را كه در دست دارد؟. در همهی اینها ، و همچنین در بسیاری از كشورهای دیگر رشتهی كارها در دست حزبها میباشد.
میتوان مثلهای نزدیكتری یاد كرد. حزب «اتحاد و ترقی» عثمانی فراموش نگردیده كه در آن كشور ، مشروطه بنیاد نهاد و تا سالیانی سررشتهی همهی كارها در دست آنان بود ، و امروز كه آن حزب از میان رفته نامهای پیشروان آنها ـ از انورپاشا ، و نیازیبیگ ، محمود شوكتپاشا و دیگران ـ با احترام برده میشود و در تاریخها عكسهای آنان بچاپ میرسد.
در مصر آن كارهای تاریخی را «حزب وَفْد» انجام داده و ما باآنكه از ایشان دوریم نامهای مصطفا كامل و سعد زغلولپاشا و دیگران را شنیدهایم و همیشه با احترام بزبان میآوریم.
.
🔶 «اکنون و آینده ما راست» (بخش چهارم : فلسفه و «ادبیّات»)
🔸 4ـ بدخواهی در رخت کوشش بادبیات (تکهی سه از سه)
این درماندگیشان بسیار بکار ما میخورد. یک دسته مردان سخننافهمی که ما چون میگفتیم :
«هر کار برای نتیجه باید بود. این غزلهای بیهوده که میسرایید و بچاپ میرسانید چه نتیجه از آن میخواهید؟!.. این چه معنی دارد که یک مردی با دل سرد و آسوده و با پنجاه و شصت سال زندگانی بدروغ خود را بعاشقی زند و از سوزش دل و بیداری شب و اشک دیده که همه دروغ است بنالد؟!.. اگر کسی بیمار نباشد و بخیره[=بیجهت] فریاد زند : «وای کمرم ! از درد سر مُردم !» بچنین کسی با چه دیده نگرید و جز «دیوانه» چه نام دیگری باو دهید؟! آیا عاشق نبودن و بخیره از درد عشق ناله کردن و هر چند روز یک غزل بیرون دادن جز بیهودهگویی چه نام دیگری دارد؟!..» در پاسخ میگفتند : «آ.. آقا ! شما چه میفرمایید؟!.. غزل یک بابی از شعر و ادبیات است و همهی شعرا غزل سرودهاند». در برابر چنان پرسش بچنین پاسخ بیمغزی بس میکردند. ما از خرد و زندگانی سخن میراندیم و اینان تنها یک نام «ادبیات» پیش میآوردند ، و اینبود ناگزیر میشدیم معنی ادبیات را بپرسیم تا درمانند و اندکی بخود آیند.
در این هشت سال که ما میکوشیم و هر زمان با یک نادانی دیگری در نبردیم هیچ چیزی باندازهی آن شور و هیاهو مرا نیازرده. شعر اگرهم نیک و بیزیانش را بگیریم یکی از هزار کارهای زندگانی نیست. ما اگر در زندگی هزار نیاز میداریم یکی از آنها شعر نمیباشد و شاعری خود هنر بزرگی شمرده نمیشود. با اینحال ، تا چه اندازه دلآزار بود که میدیدیم یک دستهی بزرگی از ایرانیان همه کار را کنار نهاده و تنها بآن پرداختهاند. میدیدیم آنان را باین راه شرقشناسان انداختهاند و بیچارگان نافهمیده فریب آنان را خوردهاند. میدیدیم بروی چنان گمراهی و فریبخوارگی ایستادگی مینمایند و مردان چهل ساله و پنجاه ساله بر سر یکمشت سخن با ما از در دشمنی میآیند و بسیاری از آنان پستی و بیفرهنگی نیز دریغ نمیگویند. در زمانی که زندگانی بسختترین کوششها نیاز پیدا کرده اینان سخنان پوچی را سرمایهای برای خود میشماردند. داد از این نادانی! داد از این بیچارگی. ...
این شاعران کمترین گناهشان ستایشگری برای بیگانگان و نان خوردن از دست دیگران بوده و بسیاری از ایشان بیباک و بیپروا زشتکاریهای خود را نیز برشتهی سخن کشیدهاند و پردهی آبروی خود را دریدهاند. اینها گناههایی نیست که بتوان بپاس شیوایی سخن چشم از آنها پوشید.
بدانید تودهای که سود و زیان خود را نشناسند و بدینسان بسخن دلباختگی نمایند سزد که دیگران آنان را سبکخرد شناسند و شایندهی زندگانی آزاد ندانند. شما فریب آن را نخورید که یک دسته شرقشناسان باینها ارج میگزارند. آنان افزار سیاستند و جز فریفتن شما را نمیخواهند. مگر فراموش کردهاید که سی سال پیش[در زمان جنبش مشروطه] بیگانگان در کشور ما چه آتش میافروختند و بملیونها شعر و هزارها دیوان شاعر کمترین ارجی نمیدادند؟!.. آخر شما فهم و خردتان بکجا رفته؟!.. چه شده که خودتان نفهمید و همه رفتار و گفتار دیگران را پیش کشید؟!.. ...
.
🔸 4ـ بدخواهی در رخت کوشش بادبیات (تکهی سه از سه)
این درماندگیشان بسیار بکار ما میخورد. یک دسته مردان سخننافهمی که ما چون میگفتیم :
«هر کار برای نتیجه باید بود. این غزلهای بیهوده که میسرایید و بچاپ میرسانید چه نتیجه از آن میخواهید؟!.. این چه معنی دارد که یک مردی با دل سرد و آسوده و با پنجاه و شصت سال زندگانی بدروغ خود را بعاشقی زند و از سوزش دل و بیداری شب و اشک دیده که همه دروغ است بنالد؟!.. اگر کسی بیمار نباشد و بخیره[=بیجهت] فریاد زند : «وای کمرم ! از درد سر مُردم !» بچنین کسی با چه دیده نگرید و جز «دیوانه» چه نام دیگری باو دهید؟! آیا عاشق نبودن و بخیره از درد عشق ناله کردن و هر چند روز یک غزل بیرون دادن جز بیهودهگویی چه نام دیگری دارد؟!..» در پاسخ میگفتند : «آ.. آقا ! شما چه میفرمایید؟!.. غزل یک بابی از شعر و ادبیات است و همهی شعرا غزل سرودهاند». در برابر چنان پرسش بچنین پاسخ بیمغزی بس میکردند. ما از خرد و زندگانی سخن میراندیم و اینان تنها یک نام «ادبیات» پیش میآوردند ، و اینبود ناگزیر میشدیم معنی ادبیات را بپرسیم تا درمانند و اندکی بخود آیند.
در این هشت سال که ما میکوشیم و هر زمان با یک نادانی دیگری در نبردیم هیچ چیزی باندازهی آن شور و هیاهو مرا نیازرده. شعر اگرهم نیک و بیزیانش را بگیریم یکی از هزار کارهای زندگانی نیست. ما اگر در زندگی هزار نیاز میداریم یکی از آنها شعر نمیباشد و شاعری خود هنر بزرگی شمرده نمیشود. با اینحال ، تا چه اندازه دلآزار بود که میدیدیم یک دستهی بزرگی از ایرانیان همه کار را کنار نهاده و تنها بآن پرداختهاند. میدیدیم آنان را باین راه شرقشناسان انداختهاند و بیچارگان نافهمیده فریب آنان را خوردهاند. میدیدیم بروی چنان گمراهی و فریبخوارگی ایستادگی مینمایند و مردان چهل ساله و پنجاه ساله بر سر یکمشت سخن با ما از در دشمنی میآیند و بسیاری از آنان پستی و بیفرهنگی نیز دریغ نمیگویند. در زمانی که زندگانی بسختترین کوششها نیاز پیدا کرده اینان سخنان پوچی را سرمایهای برای خود میشماردند. داد از این نادانی! داد از این بیچارگی. ...
این شاعران کمترین گناهشان ستایشگری برای بیگانگان و نان خوردن از دست دیگران بوده و بسیاری از ایشان بیباک و بیپروا زشتکاریهای خود را نیز برشتهی سخن کشیدهاند و پردهی آبروی خود را دریدهاند. اینها گناههایی نیست که بتوان بپاس شیوایی سخن چشم از آنها پوشید.
بدانید تودهای که سود و زیان خود را نشناسند و بدینسان بسخن دلباختگی نمایند سزد که دیگران آنان را سبکخرد شناسند و شایندهی زندگانی آزاد ندانند. شما فریب آن را نخورید که یک دسته شرقشناسان باینها ارج میگزارند. آنان افزار سیاستند و جز فریفتن شما را نمیخواهند. مگر فراموش کردهاید که سی سال پیش[در زمان جنبش مشروطه] بیگانگان در کشور ما چه آتش میافروختند و بملیونها شعر و هزارها دیوان شاعر کمترین ارجی نمیدادند؟!.. آخر شما فهم و خردتان بکجا رفته؟!.. چه شده که خودتان نفهمید و همه رفتار و گفتار دیگران را پیش کشید؟!.. ...
.
🔶 گفت و شنید ۵
🔸 تکهی یک از چهار
چنانکه خوانندگان میدانند یک سخن درمیان گفت و شنید بهتر روشن گردد و چون ما در این شماره از گمراهیها دربارهی اسلام سخن راندهایم برخی گفت و شنیدهایی را دربارهی آن در اینجا میآوریم : شبهای آدینه که کسانی از یاران بخانهی من آیند و گفتگوها رود گاهی نیز برخی خردهگیران فرصت یافته با آنان همراهی نمایند و ببرخی پرسشها و خردههایی پردازند و من پاسخها دهم ، این پرسشها و پاسخها خود داستانهای شیرینیست و اینست گاهی در پیمان از آنها میآوریم.
دو هفته پیش دو تن نزد من آمدند و چون نشستند نخست بسخنان دیگری پرداختند. سپس یکی چنین گفت : «ما شنیدیم شما با اسلام مخالفید». گفتم : چه سخن شگفتی!.. سپس گفتم : من اگر بخواهم بشما پاسخ دهم سخن بدرازی خواهد انجامید. بهتر است به یک پرسشی از شما بس کنم : آیا امروز اسلام هست یا نه؟.. گفت : «البته هست منتها ...» گفتم : «منتها چه؟..» گفت : «منتها آلوده گردیده» گفتم : چیزی که آلوده گردیده چگونه خواهد توانست دیگران را بپاکی رساند؟!.. اگر من با چنین چیزی مخالف باشم چه باکی دارد؟!.. دیگر پاسخی نداد و بخاموشی گرایید.
سپس آن دیگری بسخن درآمده چنین گفت : «ما اصل اسلام را میگوییم». گفتم : «اصل اسلام در کجاست؟!.. امروز مسلمانان بچند تیرهاند و هر کدام باورهای دیگری میدارند و با دستورهای دیگری زندگی میکنند : شیعی و سنی ، شیخی و متشرع و کریمخانی ، علیاللهی ، باطنی ـ اصل اسلام در پیش کدام یکی از اینهاست؟!.». گفت : «در پیش هیچ کدام نیست. در قرآنست. اصل اسلام در قرآنست». گفتم : اگر در قرآنست پس چرا مسلمانان آن را نگرفتهاند؟!.. چرا خود شما آن را نگرفتهاید و کیش شیعی را دنبال میکنید؟!.. از پاسخ درمانده بخاموشی گرایید.
ولی دیگری از شنوندگان که سپس دانسته شد همراه ایشانست بسخن درآمده چنین گفت : «باید اسلام را اصلاح کرد». گفتم : این سخن شما بهتر از گفتههای آنان نیست.
نخست باید فراموش نکرد که شما را باین گفته دینداری و خداشناسی یا دلسوزی بمردم برنینگیخته و راستی را خواهان یک دین درستی نیستید. شما اگر خدا را شناخته بلندی نام او را خواستیدی یا دلسوزی بمردم داشتیدی بایستی از این کوششهای ما که در این راه بکار بردهایم خشنود گردیده با ما یاری کنید. شما اگر خواهان یک دین درستی میباشید برای چه با ما دشمنی مینمایید؟!. ما دینی را نشان میدهیم که کوچکترین ایرادی بآن نتوان گرفت. با اینحال شما از در دشمنی درمیآیید. راستی آنست که شما میخواهید این دستگاهی که میدارید و بگفتهی خودتان آلوده میباشد نگه دارید ، و برای نگه داشتن آنست که هر زمان بسخن دیگری میپردازید و بهانهی دیگری پیش میکشید. راستی را شما از سنگری بسنگری میگریزید. شصت سالست که این عنوان «اصلاح اسلام» بزبانها افتاده و تاکنون کاری در بیرون دیده نشده و شما که اکنون این سخنان را میگویید چون از اینجا بیرون رفتید باز بر سر کیشهای بیهودهی خود خواهید رفت. داستان شما داستان آن قمارباز است که هر زمان که خویشان و دوستانش نکوهش کردندی چون بهانهی دیگری نمیداشت چنین پاسخ دادی : «توبه خواهم کرد». این را گفتی ولی همیشه بر سر قماربازی خود بودی.
.
🔸 تکهی یک از چهار
چنانکه خوانندگان میدانند یک سخن درمیان گفت و شنید بهتر روشن گردد و چون ما در این شماره از گمراهیها دربارهی اسلام سخن راندهایم برخی گفت و شنیدهایی را دربارهی آن در اینجا میآوریم : شبهای آدینه که کسانی از یاران بخانهی من آیند و گفتگوها رود گاهی نیز برخی خردهگیران فرصت یافته با آنان همراهی نمایند و ببرخی پرسشها و خردههایی پردازند و من پاسخها دهم ، این پرسشها و پاسخها خود داستانهای شیرینیست و اینست گاهی در پیمان از آنها میآوریم.
دو هفته پیش دو تن نزد من آمدند و چون نشستند نخست بسخنان دیگری پرداختند. سپس یکی چنین گفت : «ما شنیدیم شما با اسلام مخالفید». گفتم : چه سخن شگفتی!.. سپس گفتم : من اگر بخواهم بشما پاسخ دهم سخن بدرازی خواهد انجامید. بهتر است به یک پرسشی از شما بس کنم : آیا امروز اسلام هست یا نه؟.. گفت : «البته هست منتها ...» گفتم : «منتها چه؟..» گفت : «منتها آلوده گردیده» گفتم : چیزی که آلوده گردیده چگونه خواهد توانست دیگران را بپاکی رساند؟!.. اگر من با چنین چیزی مخالف باشم چه باکی دارد؟!.. دیگر پاسخی نداد و بخاموشی گرایید.
سپس آن دیگری بسخن درآمده چنین گفت : «ما اصل اسلام را میگوییم». گفتم : «اصل اسلام در کجاست؟!.. امروز مسلمانان بچند تیرهاند و هر کدام باورهای دیگری میدارند و با دستورهای دیگری زندگی میکنند : شیعی و سنی ، شیخی و متشرع و کریمخانی ، علیاللهی ، باطنی ـ اصل اسلام در پیش کدام یکی از اینهاست؟!.». گفت : «در پیش هیچ کدام نیست. در قرآنست. اصل اسلام در قرآنست». گفتم : اگر در قرآنست پس چرا مسلمانان آن را نگرفتهاند؟!.. چرا خود شما آن را نگرفتهاید و کیش شیعی را دنبال میکنید؟!.. از پاسخ درمانده بخاموشی گرایید.
ولی دیگری از شنوندگان که سپس دانسته شد همراه ایشانست بسخن درآمده چنین گفت : «باید اسلام را اصلاح کرد». گفتم : این سخن شما بهتر از گفتههای آنان نیست.
نخست باید فراموش نکرد که شما را باین گفته دینداری و خداشناسی یا دلسوزی بمردم برنینگیخته و راستی را خواهان یک دین درستی نیستید. شما اگر خدا را شناخته بلندی نام او را خواستیدی یا دلسوزی بمردم داشتیدی بایستی از این کوششهای ما که در این راه بکار بردهایم خشنود گردیده با ما یاری کنید. شما اگر خواهان یک دین درستی میباشید برای چه با ما دشمنی مینمایید؟!. ما دینی را نشان میدهیم که کوچکترین ایرادی بآن نتوان گرفت. با اینحال شما از در دشمنی درمیآیید. راستی آنست که شما میخواهید این دستگاهی که میدارید و بگفتهی خودتان آلوده میباشد نگه دارید ، و برای نگه داشتن آنست که هر زمان بسخن دیگری میپردازید و بهانهی دیگری پیش میکشید. راستی را شما از سنگری بسنگری میگریزید. شصت سالست که این عنوان «اصلاح اسلام» بزبانها افتاده و تاکنون کاری در بیرون دیده نشده و شما که اکنون این سخنان را میگویید چون از اینجا بیرون رفتید باز بر سر کیشهای بیهودهی خود خواهید رفت. داستان شما داستان آن قمارباز است که هر زمان که خویشان و دوستانش نکوهش کردندی چون بهانهی دیگری نمیداشت چنین پاسخ دادی : «توبه خواهم کرد». این را گفتی ولی همیشه بر سر قماربازی خود بودی.
.
🔶 «حزب و گمراهیهای سیاسی»
🔸 یک تاریخچه (تکهی سه از هشت)
در خود ایران جنبش مشروطه چگونه برخاست و چگونه پیش رفت؟. نه آنست که شادروانان بهبهانی و طباطبایی بهمدستی کسانی از ملایان و بازرگانان در تهران بکوشش برخاستند ، و بیآنکه نام حزب درمیان باشد خود حزبی برای مشروطهطلبی پدید آوردند و همین حزب بینام بود که مشروطه گرفت و پارلمان بنیاد نهاد؟!.
سپس در تبریز چند تنی از بازرگانان و دیگران ـ از حاجی رسول صدقیانی و حاجی علی دوافروش و علیمسیو و جعفرآقا گنجهای و آقامیر باقر استانبولچی و مانند اینهاـ یک انجمنی نهانی بنام «مرکز غیبی» برپا کرده و با دست آن دستهی مجاهدان را بنیاد نهادند ، و در نتیجهی کوششهای این دسته بود که مشروطه در ایران ریشه گرفت.
اینان همگی نامهاشان در تاریخ بازخواهد ماند و شما میبینید که ما تاریخ مینویسیم و از کارهای جوانمردانهی آنان ستایش میکنیم و عکسهای آنان را از اینجا و آنجا بدست آورده کلیشه میکنیم و بچاپ میرسانیم.
هر کاری چون از راهش بود و پاکدلانه بود این نتیجهها را دهد که ما در اینجا یاد میکنیم و ستایش و خشنودی دریغ نمیگوییم و چون از راهش نبود و پاکدلانه نبود همچون حزبسازیهای بیست سال پیش ایران باشد که ما چون بیاد میآوریم از نفرت خودداری نمیتوانیم.
کنون شما کدام یکی از این دو رشته را میخواهید؟ آیا حزب را بآن معنی که در ایران فهمیده و عمل میکنند طالبید یا درپی معنی درست آن هستید؟
اینها را با یاران و همراهان میگفتم که گوشهاشان باین مطالب چندان بیگانه نبود و خود میدانستم که مقصودشان حزب بمعنی درست است. اینبود چون پاسخهایی دادند و پاره گفتگوها رفت قرار نهادیم در پیرامون نیازمندیهای ایران جستجوها و گفتگوها کنیم و زمینه برای پدید آوردن یک جمعیتی آماده گردانیم.
.
🔸 یک تاریخچه (تکهی سه از هشت)
در خود ایران جنبش مشروطه چگونه برخاست و چگونه پیش رفت؟. نه آنست که شادروانان بهبهانی و طباطبایی بهمدستی کسانی از ملایان و بازرگانان در تهران بکوشش برخاستند ، و بیآنکه نام حزب درمیان باشد خود حزبی برای مشروطهطلبی پدید آوردند و همین حزب بینام بود که مشروطه گرفت و پارلمان بنیاد نهاد؟!.
سپس در تبریز چند تنی از بازرگانان و دیگران ـ از حاجی رسول صدقیانی و حاجی علی دوافروش و علیمسیو و جعفرآقا گنجهای و آقامیر باقر استانبولچی و مانند اینهاـ یک انجمنی نهانی بنام «مرکز غیبی» برپا کرده و با دست آن دستهی مجاهدان را بنیاد نهادند ، و در نتیجهی کوششهای این دسته بود که مشروطه در ایران ریشه گرفت.
اینان همگی نامهاشان در تاریخ بازخواهد ماند و شما میبینید که ما تاریخ مینویسیم و از کارهای جوانمردانهی آنان ستایش میکنیم و عکسهای آنان را از اینجا و آنجا بدست آورده کلیشه میکنیم و بچاپ میرسانیم.
هر کاری چون از راهش بود و پاکدلانه بود این نتیجهها را دهد که ما در اینجا یاد میکنیم و ستایش و خشنودی دریغ نمیگوییم و چون از راهش نبود و پاکدلانه نبود همچون حزبسازیهای بیست سال پیش ایران باشد که ما چون بیاد میآوریم از نفرت خودداری نمیتوانیم.
کنون شما کدام یکی از این دو رشته را میخواهید؟ آیا حزب را بآن معنی که در ایران فهمیده و عمل میکنند طالبید یا درپی معنی درست آن هستید؟
اینها را با یاران و همراهان میگفتم که گوشهاشان باین مطالب چندان بیگانه نبود و خود میدانستم که مقصودشان حزب بمعنی درست است. اینبود چون پاسخهایی دادند و پاره گفتگوها رفت قرار نهادیم در پیرامون نیازمندیهای ایران جستجوها و گفتگوها کنیم و زمینه برای پدید آوردن یک جمعیتی آماده گردانیم.
.
🔶 «اکنون و آینده ما راست» (بخش چهارم : فلسفه و «ادبیّات»)
🔸 5ـ بایستهی دمکراسی اندیشهها و سَهِشهای[=احساسات] زنده است (تکهی یک از دو)
... ایرانیان چند هزار سال در زیر یوغ پادشاهان زیسته کتابهاشان و دلهاشان پر از پندارهای پست شاهپرستی و دستورهای زیردستی و مانند اینها بود که پس از مشروطه بایستی از میان رود و بازنماند. یک تودهای که بزندگانی آزاد دمکراسی پا میگزارند باید اندیشه و سهشهای آنان نیز دیگر گردد. (1)
از اینرو یکی از کارهایی که بایستی در ایران انجام گیرد این میبود که آن پندارهای کهن زمانهای گذشته از میان رود و آن کتابها از دست مردم گرفته شود. مثلاً فردوسی خود مرد نیکی بوده ، ولی سخنان او که بیش از همه ستایش پادشاهان خودکام و دربارهای ایشانست ، در این روزگار سراپا زیانست و بایستی از میان برخیزد. از کتاب فردوسی تنها در زمینهی زبان میشد سودجویی کرد.
پابرگی :
1ـ این جستار جای آن دارد که با گفتارهایی بازتر از این گردد. پیداست نویسنده بکوتاهی کوشیده. در اینجا نکتههایی را فهرستوار میتوان یاد کرد. در حکومت خودکامانه توده و کشور هیچگاه آن ارج را ندارد که در سایهی دمکراسی پیدا میکند. مردم اندیشهها و همبستگیهاشان محدود میماند و کمتر از مرز خود و خانوادهشان فراتر میرود. در حالی که مردم کشورهای دمکرات اندیشههاشان بازتر و همبستگیهاشان دامنهدارتر بوده از تواناییهای یکدیگر و افزارهای اجتماعی و در نتیجه از «همافزایی» بهرهمند میگردند. (همافزایی را گاهی با این عبارت نشان میدهند : 2<1+1 معنی آن را از این مثال میتوان دریافت. هیچ یک از اسید کلریدریک یا نیتریک نمیتواند به تنهایی بر زر تأثیر کند. لیکن تیزاب که از آمیزش این دو اسید است نیرویی دارد که بر زر تأثیر میکند. هنگامی که دو شریک همدل و سازگار باشند کارهایی از دستشان ساخته است که به تنهایی توانای انجام نیمی از آن نبودهاند) اعتماد میان مردم بیشتر است. مردم خود را نیرومندتر و بکارها تواناتر مییابند.
میدانند آسایش هر کسی در آسایش همگانست و همه بآن پابندند. ترازوی نیک و بدِ کارهاشان سود و زیان توده میباشد.
مردم در حکومت خودکامانه لگدمالند و اینست آن آزادی و گردنفرازیای که مردم کشورهای دمکراسی در گفتار و کردار دارند و حقوقی که در زندگانی برای خود قائلند ایشان ندارند. مردم کشورهای دمکراسی در برابر تغییرات ایستادگی (مقاومت) کمتری دارند و رویهمرفته به تغییر آمادهترند. مردم در حکومت خودکامانه بیش از همه سرگرم گذشتههایند و دلبستگی بیاندازه بآن دارند ولی مردم کشورهای دمکراسی امیدمندانه رویهاشان بسوی آینده است و از گذشته تنها بآزمایشهایی که بدست آوردهاند (تاریخشان) بسنده میکنند. مردمی که در یک حکومت خودکامانه میزیند خود را در چنگ سرنوشت ولی مردم دمکرات سرنوشت را در چنگ خود میدانند. از ویژگیهای مردمی که زیر یوغ حکومتهای خودکامه بسر میبرند یکی خوار داشتن تواناییهای خود و در نتیجه نومیدیست : آرزوهایی که برایش کوششی نمیکنند و اینست آنها از مرز آرزو فراتر نمیرود. از لذت دست یازیدن بکارهای بزرگ و ارجدار غافلند و لذت را در کارهای پیش پا افتادهای همچون خوردن و خوابیدن و گردش کردن میدانند. از مسئولیتپذیری گریزانند. زیرا مسئولیتپذیری نیازمند کوشش و تلاش است. این نمیدانند که اگرهم یک تن نکاشته میوهای چید ، این استثناست و هیچ تودهای نبوده که نکشته چیزی بدرود؟!. خود را در زندگانی کرایهنشین این جهان میپندارند که دیر یا زود اجارهنامهشان بسر رسیده باید خانه را بدیگری واگزارند. اینست دلبستگی بآب و خاکشان و نام نیکی که در تاریخ از خود بجا گزارند ندارند. برای ناکامیهای خود همیشه بهانههایی دارند که رایجتر از همه ، ستمهاییست که از ستمگران دیدهاند (مظلومنمایی) که بیشتر نیز سزا دادن بایشان را بخدا واگزار میکنند.
در کشورهای دمکرات دولت را توده بر سر کار میآورد و خود پشتیبان اوست. بجای آنکه دست روی دست گزاشته هر کاری را از دولت چشم بدارند هر جایی که بتوانند با پدید آوردن جمعیتهای داوطلبی بکار پرداخته از بار دولت میکاهند. بجای آنکه منتظر رهانندهای (منجی) باشند رهاننده خودشان را میدانند.
اینکه نویسنده نوشته : «یک تودهای که بزندگانی آزاد دمکراسی پا میگزارند باید اندیشه و سهشهای آنان نیز دیگر گردد.» اشارهاش باینگونه اندیشهها و سهشها است.
دمکراسی در پرورش خویهای ستوده خود آموزگار چیرهدستی است لیکن یک مردمی نخست باید بنیادیترین ستودگیها را بدارند تا دمکراسیشان در همان گامهای نخست به بنبست نرسد.
.
🔸 5ـ بایستهی دمکراسی اندیشهها و سَهِشهای[=احساسات] زنده است (تکهی یک از دو)
... ایرانیان چند هزار سال در زیر یوغ پادشاهان زیسته کتابهاشان و دلهاشان پر از پندارهای پست شاهپرستی و دستورهای زیردستی و مانند اینها بود که پس از مشروطه بایستی از میان رود و بازنماند. یک تودهای که بزندگانی آزاد دمکراسی پا میگزارند باید اندیشه و سهشهای آنان نیز دیگر گردد. (1)
از اینرو یکی از کارهایی که بایستی در ایران انجام گیرد این میبود که آن پندارهای کهن زمانهای گذشته از میان رود و آن کتابها از دست مردم گرفته شود. مثلاً فردوسی خود مرد نیکی بوده ، ولی سخنان او که بیش از همه ستایش پادشاهان خودکام و دربارهای ایشانست ، در این روزگار سراپا زیانست و بایستی از میان برخیزد. از کتاب فردوسی تنها در زمینهی زبان میشد سودجویی کرد.
پابرگی :
1ـ این جستار جای آن دارد که با گفتارهایی بازتر از این گردد. پیداست نویسنده بکوتاهی کوشیده. در اینجا نکتههایی را فهرستوار میتوان یاد کرد. در حکومت خودکامانه توده و کشور هیچگاه آن ارج را ندارد که در سایهی دمکراسی پیدا میکند. مردم اندیشهها و همبستگیهاشان محدود میماند و کمتر از مرز خود و خانوادهشان فراتر میرود. در حالی که مردم کشورهای دمکرات اندیشههاشان بازتر و همبستگیهاشان دامنهدارتر بوده از تواناییهای یکدیگر و افزارهای اجتماعی و در نتیجه از «همافزایی» بهرهمند میگردند. (همافزایی را گاهی با این عبارت نشان میدهند : 2<1+1 معنی آن را از این مثال میتوان دریافت. هیچ یک از اسید کلریدریک یا نیتریک نمیتواند به تنهایی بر زر تأثیر کند. لیکن تیزاب که از آمیزش این دو اسید است نیرویی دارد که بر زر تأثیر میکند. هنگامی که دو شریک همدل و سازگار باشند کارهایی از دستشان ساخته است که به تنهایی توانای انجام نیمی از آن نبودهاند) اعتماد میان مردم بیشتر است. مردم خود را نیرومندتر و بکارها تواناتر مییابند.
میدانند آسایش هر کسی در آسایش همگانست و همه بآن پابندند. ترازوی نیک و بدِ کارهاشان سود و زیان توده میباشد.
مردم در حکومت خودکامانه لگدمالند و اینست آن آزادی و گردنفرازیای که مردم کشورهای دمکراسی در گفتار و کردار دارند و حقوقی که در زندگانی برای خود قائلند ایشان ندارند. مردم کشورهای دمکراسی در برابر تغییرات ایستادگی (مقاومت) کمتری دارند و رویهمرفته به تغییر آمادهترند. مردم در حکومت خودکامانه بیش از همه سرگرم گذشتههایند و دلبستگی بیاندازه بآن دارند ولی مردم کشورهای دمکراسی امیدمندانه رویهاشان بسوی آینده است و از گذشته تنها بآزمایشهایی که بدست آوردهاند (تاریخشان) بسنده میکنند. مردمی که در یک حکومت خودکامانه میزیند خود را در چنگ سرنوشت ولی مردم دمکرات سرنوشت را در چنگ خود میدانند. از ویژگیهای مردمی که زیر یوغ حکومتهای خودکامه بسر میبرند یکی خوار داشتن تواناییهای خود و در نتیجه نومیدیست : آرزوهایی که برایش کوششی نمیکنند و اینست آنها از مرز آرزو فراتر نمیرود. از لذت دست یازیدن بکارهای بزرگ و ارجدار غافلند و لذت را در کارهای پیش پا افتادهای همچون خوردن و خوابیدن و گردش کردن میدانند. از مسئولیتپذیری گریزانند. زیرا مسئولیتپذیری نیازمند کوشش و تلاش است. این نمیدانند که اگرهم یک تن نکاشته میوهای چید ، این استثناست و هیچ تودهای نبوده که نکشته چیزی بدرود؟!. خود را در زندگانی کرایهنشین این جهان میپندارند که دیر یا زود اجارهنامهشان بسر رسیده باید خانه را بدیگری واگزارند. اینست دلبستگی بآب و خاکشان و نام نیکی که در تاریخ از خود بجا گزارند ندارند. برای ناکامیهای خود همیشه بهانههایی دارند که رایجتر از همه ، ستمهاییست که از ستمگران دیدهاند (مظلومنمایی) که بیشتر نیز سزا دادن بایشان را بخدا واگزار میکنند.
در کشورهای دمکرات دولت را توده بر سر کار میآورد و خود پشتیبان اوست. بجای آنکه دست روی دست گزاشته هر کاری را از دولت چشم بدارند هر جایی که بتوانند با پدید آوردن جمعیتهای داوطلبی بکار پرداخته از بار دولت میکاهند. بجای آنکه منتظر رهانندهای (منجی) باشند رهاننده خودشان را میدانند.
اینکه نویسنده نوشته : «یک تودهای که بزندگانی آزاد دمکراسی پا میگزارند باید اندیشه و سهشهای آنان نیز دیگر گردد.» اشارهاش باینگونه اندیشهها و سهشها است.
دمکراسی در پرورش خویهای ستوده خود آموزگار چیرهدستی است لیکن یک مردمی نخست باید بنیادیترین ستودگیها را بدارند تا دمکراسیشان در همان گامهای نخست به بنبست نرسد.
.
✴️ همان یادگارهای زمان مغول که شما هواداری از آنها مینمایید از هرباره با اندیشهی دمکراسی مخالفست. زیرا از یکسو بنای همهی آنها بشاهپرستی و زیردستی و زبونیست.
🔸همان گلستان سعدی ، همان بوستانش برای دورهی دمکراسی زهر است ، همان خمسهی نظامی با اندیشهی مشروطه مخالفست ، همان پندها و اندرزها که آنان سرودهاند برای این دوره بسیار زیانآور است :
پادشاهان از برای مصلحت صد خون کنند ، صلاح مملکت خویش خسروان دانند ، رخنهگرِ ملک سرافکنده به ، پادشه سایهی خدا باشد ،
هر عیب که سلطان بپسندد هنر است.
پیش خرد شاهی و پیغمبری چون دو نگینند بیک انگشتری
اینها سخنان نیک آن زمانست ولی برای این زمان سراپا زیان میباشد و بودن اینها ناگزیر است که جلو پیشرفت اندیشهی دمکراسی را بگیرد.
🔸 از یکسو هم مبنای مشروطه بآنست که مردم کشور را خانهی خود بدانند و در راه آبادی آن از هیچ کوششی بازنایستند و برای نگهداریش از سر و جان بگذرند. در حالی که سراپای گفتههای آن شاعران بر اینست که کوشش سودی ندارد :
«بودنیها بوده است».
بخت و دولت بکاردانی نیست جز بتأیید آسمانی نیست
خون خوری گر طلب روزی ننهاده کنی ،
جهان و هرچه درو هست هیچ در هیچست.
اگر روزی بدانش درفزودی ز نادان تنگ روزیتر ندیدی
خوش باش ندانی ز کجا آمدهای می خور که ندانی بکجا خواهی رفت
فلک بمردم نادان دهد زمام مراد ،
صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند
🔸اینها و صد مانند اینها که فلسفهی بیغیرتی و تنبلی است دیوانهای شاعران را پر کرده است و شما میبینید که پیاپی آنها را بچاپ رسانیده بدست جوانان میدهند و بدینسان اندیشهی کوشش و میهنپرستی را در دلهای آنان سست میگردانند.
(پرچم روزانه شمارهی 252)
🔸همان گلستان سعدی ، همان بوستانش برای دورهی دمکراسی زهر است ، همان خمسهی نظامی با اندیشهی مشروطه مخالفست ، همان پندها و اندرزها که آنان سرودهاند برای این دوره بسیار زیانآور است :
پادشاهان از برای مصلحت صد خون کنند ، صلاح مملکت خویش خسروان دانند ، رخنهگرِ ملک سرافکنده به ، پادشه سایهی خدا باشد ،
هر عیب که سلطان بپسندد هنر است.
پیش خرد شاهی و پیغمبری چون دو نگینند بیک انگشتری
اینها سخنان نیک آن زمانست ولی برای این زمان سراپا زیان میباشد و بودن اینها ناگزیر است که جلو پیشرفت اندیشهی دمکراسی را بگیرد.
🔸 از یکسو هم مبنای مشروطه بآنست که مردم کشور را خانهی خود بدانند و در راه آبادی آن از هیچ کوششی بازنایستند و برای نگهداریش از سر و جان بگذرند. در حالی که سراپای گفتههای آن شاعران بر اینست که کوشش سودی ندارد :
«بودنیها بوده است».
بخت و دولت بکاردانی نیست جز بتأیید آسمانی نیست
خون خوری گر طلب روزی ننهاده کنی ،
جهان و هرچه درو هست هیچ در هیچست.
اگر روزی بدانش درفزودی ز نادان تنگ روزیتر ندیدی
خوش باش ندانی ز کجا آمدهای می خور که ندانی بکجا خواهی رفت
فلک بمردم نادان دهد زمام مراد ،
صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند
🔸اینها و صد مانند اینها که فلسفهی بیغیرتی و تنبلی است دیوانهای شاعران را پر کرده است و شما میبینید که پیاپی آنها را بچاپ رسانیده بدست جوانان میدهند و بدینسان اندیشهی کوشش و میهنپرستی را در دلهای آنان سست میگردانند.
(پرچم روزانه شمارهی 252)
✴️ پاسخ بیک خردهگیری
🔸 باز هم درباره فروغی (تکه 1 از 2)
یکی از خوانندگان با فرهنگ کانال درباره این گفتار که در آن محمدعلی فروغی با واژه «جهودزاده» یادشده ، پرسشی کرده که چه بسا برای دیگران نیز چنین پرسشی پیش آید. اینست که برای جلوگیری از بدفهمی پاسخ کوتاهی میدهیم و چند نکته را روشن میسازیم :
امروز یهودیگری هم مانند زردشتیگری، مسیحیگری و اسلام میباشد، زیرا با اینکه یهودیگری یک دین خدایی بوده ولی در گذر زمان آلوده به خرافات گردیده و افزون بر این، زمان آن هم گذشته و امروز یک دین درستی که کسی بخواهد آن را نگهدارد و بدستورهای آن کار بندد شمرده نمیشود. شادروان کسروی نوشتن کتاب «مردم یهود» را برای روشنگری پیرامون این دین و مسیحیگری آغاز کرده بود. اینست که اگر روزی نوبت آن برسد که باین کیش نیز خردهگیری شود و ناسازگاری دستورهای آن با خرد و خواهش زمان بازنموده شود ، نباید بکسی برخورد و آن را اهانت یا ناسزا بشمار آورد. اگر چنین روشنگری و خردهگیری آزاد نباشد ، پس آن «آزادی گفتار» که اینهمه از آن دم میزنند ، چه معنی دارد ؟!
در آن نوشته که از کتاب «دادگاه» برداشته شده ، یهودیانی که دین خود را پنهان نداشته و بدیگران هم آزاری نداشتهاند ، موضوع سخن نبودهاند. ولی یهودی بودن و آن را پنهان ساختن و با دورویی در پی تباه گردانیدن و درمانده نگهداشتن یک توده مسلمان بودن، یک چیز دیگر است. رفتار دورویانه و خائنانه چنین کسانی از خواجه رشیدالدین فضلالله وزیر ایلخان مغولی که برای زبون و زیردست نگهداشتن مسلمانان ، خانقاه یا لانههای صوفیپروری میساخت تا علیاصغر حکمت و محمدعلی فروغی و سعید نفیسی و مانند آنها که برای زیردست و توسریخور نگهداشتن یک کشوری ، شعر و شاعری و بدآموزیهای زمان مغول را رواج میدادند ؛ بسیار زشت و در خور هرگونه نکوهشی است. پیداست اشاره بدورویی چنین کسانی برای آگاهی مردم و جلوگیری از فریفتن آنها، بسیار بجاست.
فروغی هواداری از ملایان مینموده و بخواست بیگانگان برآن بوده که اصلاحات زمان رضاشاه را بهم زند و در پشت سپر اسلام (خرافات آخوندی) با روشنگریهای شادروان کسروی ، کارشکنی و دشمنی میکرده و این همسو با یک سیاست پلید استعماری بوده. سرزبانها انداختن اینکه «کسروی دعوی پیغمبری کرده» و از این راه زمینه هوچیگری و آزار بشادروان کسروی را فراهم ساختن یک نمونه از این روباهبازیهای فروغی بوده است.
(1 از 2)
.
🔸 باز هم درباره فروغی (تکه 1 از 2)
یکی از خوانندگان با فرهنگ کانال درباره این گفتار که در آن محمدعلی فروغی با واژه «جهودزاده» یادشده ، پرسشی کرده که چه بسا برای دیگران نیز چنین پرسشی پیش آید. اینست که برای جلوگیری از بدفهمی پاسخ کوتاهی میدهیم و چند نکته را روشن میسازیم :
امروز یهودیگری هم مانند زردشتیگری، مسیحیگری و اسلام میباشد، زیرا با اینکه یهودیگری یک دین خدایی بوده ولی در گذر زمان آلوده به خرافات گردیده و افزون بر این، زمان آن هم گذشته و امروز یک دین درستی که کسی بخواهد آن را نگهدارد و بدستورهای آن کار بندد شمرده نمیشود. شادروان کسروی نوشتن کتاب «مردم یهود» را برای روشنگری پیرامون این دین و مسیحیگری آغاز کرده بود. اینست که اگر روزی نوبت آن برسد که باین کیش نیز خردهگیری شود و ناسازگاری دستورهای آن با خرد و خواهش زمان بازنموده شود ، نباید بکسی برخورد و آن را اهانت یا ناسزا بشمار آورد. اگر چنین روشنگری و خردهگیری آزاد نباشد ، پس آن «آزادی گفتار» که اینهمه از آن دم میزنند ، چه معنی دارد ؟!
در آن نوشته که از کتاب «دادگاه» برداشته شده ، یهودیانی که دین خود را پنهان نداشته و بدیگران هم آزاری نداشتهاند ، موضوع سخن نبودهاند. ولی یهودی بودن و آن را پنهان ساختن و با دورویی در پی تباه گردانیدن و درمانده نگهداشتن یک توده مسلمان بودن، یک چیز دیگر است. رفتار دورویانه و خائنانه چنین کسانی از خواجه رشیدالدین فضلالله وزیر ایلخان مغولی که برای زبون و زیردست نگهداشتن مسلمانان ، خانقاه یا لانههای صوفیپروری میساخت تا علیاصغر حکمت و محمدعلی فروغی و سعید نفیسی و مانند آنها که برای زیردست و توسریخور نگهداشتن یک کشوری ، شعر و شاعری و بدآموزیهای زمان مغول را رواج میدادند ؛ بسیار زشت و در خور هرگونه نکوهشی است. پیداست اشاره بدورویی چنین کسانی برای آگاهی مردم و جلوگیری از فریفتن آنها، بسیار بجاست.
فروغی هواداری از ملایان مینموده و بخواست بیگانگان برآن بوده که اصلاحات زمان رضاشاه را بهم زند و در پشت سپر اسلام (خرافات آخوندی) با روشنگریهای شادروان کسروی ، کارشکنی و دشمنی میکرده و این همسو با یک سیاست پلید استعماری بوده. سرزبانها انداختن اینکه «کسروی دعوی پیغمبری کرده» و از این راه زمینه هوچیگری و آزار بشادروان کسروی را فراهم ساختن یک نمونه از این روباهبازیهای فروغی بوده است.
(1 از 2)
.
✴️ پاسخ بیک خردهگیری
🔸 باز هم درباره فروغی (تکه 2 از 2)
علیاصغر حکمت سالها در این کشور وزیر بوده و همیشه بسود سیاست استعماری انگلیس کار کرده. حکمت در زمان وزارت معارف (فرهنگ) برای شادروان کسروی پروندهسازی کرده و او را بجهت خردهگیری از بدآموزیهای شاعران در مهنامه «پیمان»، از سمت استادی دانشگاه تهران محروم ساخته بود.
سعید نفیسی هم کسی است که سالها پس از کشته شدن شادروان کسروی، گفتار موهنی نوشته و در آنجا روشنگریهای آن بزرگمرد را درباره صوفیگری و شیعیگری نپسندیده و آنها را «مغرضانه» نامیده و با تعبیرهای زشتی بآن پاکمرد، اهانت کرده . او این اندازه دلیری و مردانگی نداشت که در زمان زندگی شادروان کسروی بخردهگیری از او در دفاع از «تشیع» و «تصوف» پردازد، زیرا میدانست چه پاسخی دریافت میداشت و از چنان پاسخی میترسید.
فروغی و حکمت و نفیسی که خود را در پشت سپر اسلام و تشیع پنهان نموده و با شادروان کسروی دشمنی میکردند، خودشان یهودی تبار بوده و پیداست که باور درستی باسلام هم نداشتهاند بلکه کردار آنان نشان میدهد که مسلمانی آنان هم دورویانه و ظاهری بوده. در آن نوشته شادروان کسروی هم ، زمینه سخن روشنگری پیرامون رفتار چنین دورویان خائن بوده است.
در چند سال اخیر در دولت شیخ گلاسکویی، تبلیغات دامنهداری بسود فروغی انجام شد تا جاییکه در یکی از همایشهای دولتی ، موضوع یکی از سخنرانیها درباره تبار یهودی فروغی بود و سخنرانی که نمیدانیم باید او را مزدور یا ناآگاه و بیدانش نامید ، کوشیده بود این موضوع را یک شایعهای که راستی آن دانسته نیست، وانماید. پیداست که همکاران کنونی فروغی در جمهوری اسلامی، انکار تبار یهودی او را برای بازسازی چهره او دربایست شناخته بودند. در حالی که ما در راستی یهودی بودن تبار فروغی دو سند پیدا کرده و در کانال گزاردیم : یکی سند بیوگرافی فروغی در وزارت خارجه انگلیس و دیگری نامه ریدر ویلیام بولارد وزیر مختار انگلیس در ایران که بهیهودی بودن پنج وزیر کابینه فروغی تصریح دارد.
شادروان کسروی پندارها و بدآموزیهای رایج را بزیان مردم و جلوگیر پیشرفت کشور میدانست و با انگیزه دلسوزی بمردم و راهنمایی ایشان و هموار ساختن راه پیشرفت کشور و توده بنبرد با مذهب اکثریت پرداخت. از سوی دیگر، فروغی بود که یهودی بودن خود را نهان ساخته و با نقاب اسلام سیاست خائنانهای را دنبال میکرده و از ملایان و خرافات آخوندی هواداری مینمود. اینست که شادروان کسروی با اشاره به «جهودزاده» بودن او در کتاب «دادگاه»، خیانت و دوروییاش را آشکار ساخته تا مردم بدانند که فروغی و مانندگان او دلسوز اسلام و مسلمانان نیستند بلکه این یک سیاست بدخواهانهای است که از جای دیگری آب میخورد.
پایان
(2 از 2)
.
🔸 باز هم درباره فروغی (تکه 2 از 2)
علیاصغر حکمت سالها در این کشور وزیر بوده و همیشه بسود سیاست استعماری انگلیس کار کرده. حکمت در زمان وزارت معارف (فرهنگ) برای شادروان کسروی پروندهسازی کرده و او را بجهت خردهگیری از بدآموزیهای شاعران در مهنامه «پیمان»، از سمت استادی دانشگاه تهران محروم ساخته بود.
سعید نفیسی هم کسی است که سالها پس از کشته شدن شادروان کسروی، گفتار موهنی نوشته و در آنجا روشنگریهای آن بزرگمرد را درباره صوفیگری و شیعیگری نپسندیده و آنها را «مغرضانه» نامیده و با تعبیرهای زشتی بآن پاکمرد، اهانت کرده . او این اندازه دلیری و مردانگی نداشت که در زمان زندگی شادروان کسروی بخردهگیری از او در دفاع از «تشیع» و «تصوف» پردازد، زیرا میدانست چه پاسخی دریافت میداشت و از چنان پاسخی میترسید.
فروغی و حکمت و نفیسی که خود را در پشت سپر اسلام و تشیع پنهان نموده و با شادروان کسروی دشمنی میکردند، خودشان یهودی تبار بوده و پیداست که باور درستی باسلام هم نداشتهاند بلکه کردار آنان نشان میدهد که مسلمانی آنان هم دورویانه و ظاهری بوده. در آن نوشته شادروان کسروی هم ، زمینه سخن روشنگری پیرامون رفتار چنین دورویان خائن بوده است.
در چند سال اخیر در دولت شیخ گلاسکویی، تبلیغات دامنهداری بسود فروغی انجام شد تا جاییکه در یکی از همایشهای دولتی ، موضوع یکی از سخنرانیها درباره تبار یهودی فروغی بود و سخنرانی که نمیدانیم باید او را مزدور یا ناآگاه و بیدانش نامید ، کوشیده بود این موضوع را یک شایعهای که راستی آن دانسته نیست، وانماید. پیداست که همکاران کنونی فروغی در جمهوری اسلامی، انکار تبار یهودی او را برای بازسازی چهره او دربایست شناخته بودند. در حالی که ما در راستی یهودی بودن تبار فروغی دو سند پیدا کرده و در کانال گزاردیم : یکی سند بیوگرافی فروغی در وزارت خارجه انگلیس و دیگری نامه ریدر ویلیام بولارد وزیر مختار انگلیس در ایران که بهیهودی بودن پنج وزیر کابینه فروغی تصریح دارد.
شادروان کسروی پندارها و بدآموزیهای رایج را بزیان مردم و جلوگیر پیشرفت کشور میدانست و با انگیزه دلسوزی بمردم و راهنمایی ایشان و هموار ساختن راه پیشرفت کشور و توده بنبرد با مذهب اکثریت پرداخت. از سوی دیگر، فروغی بود که یهودی بودن خود را نهان ساخته و با نقاب اسلام سیاست خائنانهای را دنبال میکرده و از ملایان و خرافات آخوندی هواداری مینمود. اینست که شادروان کسروی با اشاره به «جهودزاده» بودن او در کتاب «دادگاه»، خیانت و دوروییاش را آشکار ساخته تا مردم بدانند که فروغی و مانندگان او دلسوز اسلام و مسلمانان نیستند بلکه این یک سیاست بدخواهانهای است که از جای دیگری آب میخورد.
پایان
(2 از 2)
.
✴️ 📖 🖌 احمد کسروی ، در پیرامون ادبیات
دستهی ديگری از آنان كه از شاعران هواداری مینمايند فروغی و حكمت و دكتر قاسم غنی و پرفسور صدیق و پيروان ايشانند. اينان را ما نيك میشناسيم و بسخن ديگری دربارهی ايشان نياز نيست. اينان كارشان تنها هواداری از شاعران نبوده ، ما خيانتهای بدتر ديگر از آنان سراغ ميداريم. اينان تاسشان از پشت بام افتاده و جرنگش را همه شنيدهاند.
من در يكی از نشستها گفتگوی خود را با فروغی ياد كردم و چون با حكمت نيز گفتگويی داشتهام از آن نيز داستانی برايتان ياد میكنم :
هنگامی كه سال دوم پيمان را مینوشتيم گفتاری در آن چاپ كرديم كه يكی نوشته : من پيشترها شعرهای حافظ را ميخواندم و لذت میبردم. ولی از زمانی كه نوشتههای شما را درباره شاعران خواندهام ديگر لذتی از شعرهای حافظ نمیبرم. بلكه میبينم بيشتر شعرهايش بيكبار بیمعنيست ، و آنگاه غزلی را از شاعر گرفته بكاوش گزارده بود.
اين گفتار را چون بچاپ رسانيديم در همان روزها مرا كاری در وزارت فرهنگ بود. چون بنزد حكمت كه وزير ميبود رفتم همانكه نشستم بگله پرداخت كه شما از حافظ بد نوشتهايد. گفتم : نوشته از ديگری بوده ، و چون گفتههايش راست میبود بچاپ رسانيديم. او بحافظ دشنام نداده كه مايه رنجش شما يا ديگری باشد. او ميگويد : من از بيشتر شعرهای حافظ معنايی نمیفهمم ...
با يك شتابی گفت : «نمیفهمد برود تحصيل سواد كند تا بفهمد ...» گفتم : او بيسواد نيست. بِهر حال جنابعالی كه خودتان باسواد هستيد بفرماييد آنهمه ستايشهای گزافهآميز از باده كه حافظ كرده ، آنهمه پافشاری كه درباره بيهوده بودن كوشش و تلاش نشان داده ، چه معنی داشته؟!.. آن بيشرمی كه در بچهبازی از خود مینمايد ز چه رو بوده؟!.. از اين شعر چه معنای بخردانهای توان درآورد :
دوش ديدم كه ملايك در ميخانه زدند گِل آدم بسرشتند و به پيمانه زدند
اينها را كه گفتم از آن تندي كه مینمود كاست. ولی چون پاسخی نمیداشت چنين گفت : «عقيدهی من اينست كه اينان اشخاص فوقالعادهای بودند و ما قادر بفهم سخنهای ايشان نيستيم».
گفتم : پاسخ بسيار پرتيست. نخست بايد دانست كه سخن برای فهميدن است. سخن هرچه والاتر باشد درخور فهم است. آن چرندگوييست كه نتوان فهميد و معنای درستی از آن درآورد. برانگيختگان كه بارجدارترين سخنان پرداختهاند و خودشان والاترين جايگاه را ميداشتند گفتههاشان درخور فهمست. هر كس آنها را ميفهمد.
دوم در جايی كه شما بفهميدن سخنان حافظ و مانندگان او توانا نيستيد و آنها را نفهميدهايد از كجا دانستهايد كه مردان بزرگِ والاجايگاهی بودهاند؟!. از كجا كه كسان بسيار پستی نبودهاند؟!.
در آن روزها قانون استادان دانشگاه از مجلس گذشته بود كه من نيز بايستی استاد باشم. آقای حكمت چون از پاسخ درماند چنين گفت : «بِهر حال ما شما را باستادی با اين شرط خواهيم پذيرفت كه اين سخنانتان پس بگيريد ...» گفتم : در آن حال من از استادی چشم پوشيدم.
اين هم نشانهای از حال و رفتار حكمت. مردی كه از هوشياري و تيزفهمی بشيطان پاپوش دوزد ، چون از پاسخ درمانده در برابر من بيك سخن عاميانهی پستی برخاسته ـ سخنی كه اگر از يك لر كوهگردی سر زدی خندهآور بودی چه رسد بيك مرد درسخوانده و اروپاديده.
اين حكمت كه از همنژادان فروغيست ، در آن دستگاه بدخواهی پايهاش كمتر از فروغی نيست. اين مرد هنگامی كه از اروپا آمد و وزير فرهنگ شد بهايهوی ادبيات نيروی بسيار داد و آن را چند برابر گردانيد.
اين مرد همانست كه در دانشسرا درس صوفيگری نهاده. همانست كه چندی پيش همراه پورداوود و رشيد ياسمی بعنوان «هيئت فرهنگی ايران» بهند رفتند و بازگشتند. سه تن مرد پولهای گزاف از دولت گرفتند و رفتند و در اينجا و آنجا شعرهايی خواندند. شعرهايی بارمغان بردند و شعرهايی بارمغان آوردند. بجهانيان نشان دادند كه فرهنگ ايران و هند جز شعر نيست و نبايد بود.
.
دستهی ديگری از آنان كه از شاعران هواداری مینمايند فروغی و حكمت و دكتر قاسم غنی و پرفسور صدیق و پيروان ايشانند. اينان را ما نيك میشناسيم و بسخن ديگری دربارهی ايشان نياز نيست. اينان كارشان تنها هواداری از شاعران نبوده ، ما خيانتهای بدتر ديگر از آنان سراغ ميداريم. اينان تاسشان از پشت بام افتاده و جرنگش را همه شنيدهاند.
من در يكی از نشستها گفتگوی خود را با فروغی ياد كردم و چون با حكمت نيز گفتگويی داشتهام از آن نيز داستانی برايتان ياد میكنم :
هنگامی كه سال دوم پيمان را مینوشتيم گفتاری در آن چاپ كرديم كه يكی نوشته : من پيشترها شعرهای حافظ را ميخواندم و لذت میبردم. ولی از زمانی كه نوشتههای شما را درباره شاعران خواندهام ديگر لذتی از شعرهای حافظ نمیبرم. بلكه میبينم بيشتر شعرهايش بيكبار بیمعنيست ، و آنگاه غزلی را از شاعر گرفته بكاوش گزارده بود.
اين گفتار را چون بچاپ رسانيديم در همان روزها مرا كاری در وزارت فرهنگ بود. چون بنزد حكمت كه وزير ميبود رفتم همانكه نشستم بگله پرداخت كه شما از حافظ بد نوشتهايد. گفتم : نوشته از ديگری بوده ، و چون گفتههايش راست میبود بچاپ رسانيديم. او بحافظ دشنام نداده كه مايه رنجش شما يا ديگری باشد. او ميگويد : من از بيشتر شعرهای حافظ معنايی نمیفهمم ...
با يك شتابی گفت : «نمیفهمد برود تحصيل سواد كند تا بفهمد ...» گفتم : او بيسواد نيست. بِهر حال جنابعالی كه خودتان باسواد هستيد بفرماييد آنهمه ستايشهای گزافهآميز از باده كه حافظ كرده ، آنهمه پافشاری كه درباره بيهوده بودن كوشش و تلاش نشان داده ، چه معنی داشته؟!.. آن بيشرمی كه در بچهبازی از خود مینمايد ز چه رو بوده؟!.. از اين شعر چه معنای بخردانهای توان درآورد :
دوش ديدم كه ملايك در ميخانه زدند گِل آدم بسرشتند و به پيمانه زدند
اينها را كه گفتم از آن تندي كه مینمود كاست. ولی چون پاسخی نمیداشت چنين گفت : «عقيدهی من اينست كه اينان اشخاص فوقالعادهای بودند و ما قادر بفهم سخنهای ايشان نيستيم».
گفتم : پاسخ بسيار پرتيست. نخست بايد دانست كه سخن برای فهميدن است. سخن هرچه والاتر باشد درخور فهم است. آن چرندگوييست كه نتوان فهميد و معنای درستی از آن درآورد. برانگيختگان كه بارجدارترين سخنان پرداختهاند و خودشان والاترين جايگاه را ميداشتند گفتههاشان درخور فهمست. هر كس آنها را ميفهمد.
دوم در جايی كه شما بفهميدن سخنان حافظ و مانندگان او توانا نيستيد و آنها را نفهميدهايد از كجا دانستهايد كه مردان بزرگِ والاجايگاهی بودهاند؟!. از كجا كه كسان بسيار پستی نبودهاند؟!.
در آن روزها قانون استادان دانشگاه از مجلس گذشته بود كه من نيز بايستی استاد باشم. آقای حكمت چون از پاسخ درماند چنين گفت : «بِهر حال ما شما را باستادی با اين شرط خواهيم پذيرفت كه اين سخنانتان پس بگيريد ...» گفتم : در آن حال من از استادی چشم پوشيدم.
اين هم نشانهای از حال و رفتار حكمت. مردی كه از هوشياري و تيزفهمی بشيطان پاپوش دوزد ، چون از پاسخ درمانده در برابر من بيك سخن عاميانهی پستی برخاسته ـ سخنی كه اگر از يك لر كوهگردی سر زدی خندهآور بودی چه رسد بيك مرد درسخوانده و اروپاديده.
اين حكمت كه از همنژادان فروغيست ، در آن دستگاه بدخواهی پايهاش كمتر از فروغی نيست. اين مرد هنگامی كه از اروپا آمد و وزير فرهنگ شد بهايهوی ادبيات نيروی بسيار داد و آن را چند برابر گردانيد.
اين مرد همانست كه در دانشسرا درس صوفيگری نهاده. همانست كه چندی پيش همراه پورداوود و رشيد ياسمی بعنوان «هيئت فرهنگی ايران» بهند رفتند و بازگشتند. سه تن مرد پولهای گزاف از دولت گرفتند و رفتند و در اينجا و آنجا شعرهايی خواندند. شعرهايی بارمغان بردند و شعرهايی بارمغان آوردند. بجهانيان نشان دادند كه فرهنگ ايران و هند جز شعر نيست و نبايد بود.
.
✴️ 📖 🖌 احمد کسروی ، روزنامه پرچم
... یک روزی بود جناب آقای فروغی نخستوزیر و جناب آقای حکمت وزیر فرهنگ بودند و این دو وزیر هواداری بسیار از شعرای گذشتهی ایران مینمودند و در راه رواج آنها کوشش بیاندازه نشان میدادند. در همان روزها «کنگرهی فردوسی» تازه بپایان رسیده و در نتیجهی آن جشن و تجلیل باشکوه ، در سرتاسر ایران هواداری از شعر و شاعران رواج بیاندازه یافته بود. در بیشتر شهرها انجمن ادبی که خود انجمن شاعران بود برپا میکردند. روزنامهها پیاپی شعر و غزل بچاپ میرسانیدند.
در همان هنگام ما در سال دوم پیمان بنوشتن گفتارهایی در نکوهش از بیهودهگویی شاعران آغاز کردیم و زیانهای کتابهای بازمانده از زمان مغول و قرنهای گذشته را یکایک شمردن گرفتیم.
ما با هر شعری مخالف نیستیم. من مقصود خود را دربارهی شعر بارها نوشتهام و در پرچم نیز خواهیم نوشت. ما از یکسو با بیهودهگویی شاعران دشمنی مینمودیم و از یکسو شعرها و کتابهای زمان مغول و قرنهای گذشته را (که دورهی زبونی ایران بوده) زیانآور میدانستیم. اینها را باید در جای خود شرح دهیم.
به هر حال نوشتههای ما در چنان هنگامی با یک هیاهوی سختی مصادف گردید. انجمن ادبی و شاعران همگی بدشمنی برخاستند. برخی روزنامهها ستونهای خود را بروی گفتارهای پست و بیادبانه که کسانی در برابر دلیلهای ما مینوشتند باز کردند.
از آنسوی آقایان نخستوزیر و وزیر فرهنگ با پیمان دشمنی سختی نمودند و از فشار بازنایستادند. همان جناب آقای حکمت چون گواه این داستانست در اینجا مینویسم : در آن روزها من در دانشکدهی معقول و منقول درس مختصری [تاریخ] داشتم و چون همان هنگام قانون دانشگاه گذشت من نیز مشمول بودم که بایستی یک رسالهای بنویسم و از شمار استادان باشم و ماهانه سههزار ریال بیشتر حقوق گیرم. لیکن روزی بدیدن جناب آقای حکمت رفتم و ایشان بیمقدمه بپرخاشهایی برخاستند که چرا در پیمان از خیام و دیگر شاعران بدگویی رفته ، و در پایان چنین گفتند : «ما شما را باستادی در دانشگاه با این شرط خواهیم پذیرفت که آن نوشتههای خود را جبران کنید». من پاسخ داده گفتم : «در آن صورت باید از استادی دانشگاه چشم پوشم». چنان هم کردم. برای آنکه از راه خود برنگردم از حقوق استادی و از دیگر بهرههای آن چشم پوشیدم.
کسانی بمن ایراد میگیرند که کیف وکالت بزیر بغل گرفته و هر روز در دادگاهها در جلو این میز و آن میز میایستم. ولی من خود از این کار بسیار خرسندم. زیرا همین کیف به بغل زدن و در جلو میزهای دفتر و دادگاه ایستادنست که مرا توانا گردانیده از چنین آزمایشهایی با پیشانی باز بیرون آیم.
در اینجا جای آن نیست که بگوییم چرا آقای فروغی و آقای حکمت بکتابهای زمان مغول و بشعرای گذشته آن علاقه را نشان میدادند و چرا من آن مخالفت را میکردم. ظاهر مطلب آنست که آقایان چون خود شاعرند هواداری از شعرا مینمودند و من چون شاعر نیستم از آن بدم میآمد. ولی چنین نیست و داستان از هر دو سو بسیار عمیقتر از اینست که در بیرون دیده میشود. نه آنان کسی هستند که بنام شاعری یا شعردوستی بآن سختگیریها و فشارها پردازند و نه من کسی هستم که بعلت شاعر نبودن ، آن دشمنی را با شاعران نمایم و آن سختیها را بخود هموار گردانم. اینها علتهای دیگری دارد که باید یک روزی با خود آقایان روبرو شویم (اگر خدا خواهد) و این سخنان را بمیان آوریم و در آن هنگام در روزنامه هم خواهیم نوشت و بسیاری از رازها را آشکار خواهیم گردانید.
.
... یک روزی بود جناب آقای فروغی نخستوزیر و جناب آقای حکمت وزیر فرهنگ بودند و این دو وزیر هواداری بسیار از شعرای گذشتهی ایران مینمودند و در راه رواج آنها کوشش بیاندازه نشان میدادند. در همان روزها «کنگرهی فردوسی» تازه بپایان رسیده و در نتیجهی آن جشن و تجلیل باشکوه ، در سرتاسر ایران هواداری از شعر و شاعران رواج بیاندازه یافته بود. در بیشتر شهرها انجمن ادبی که خود انجمن شاعران بود برپا میکردند. روزنامهها پیاپی شعر و غزل بچاپ میرسانیدند.
در همان هنگام ما در سال دوم پیمان بنوشتن گفتارهایی در نکوهش از بیهودهگویی شاعران آغاز کردیم و زیانهای کتابهای بازمانده از زمان مغول و قرنهای گذشته را یکایک شمردن گرفتیم.
ما با هر شعری مخالف نیستیم. من مقصود خود را دربارهی شعر بارها نوشتهام و در پرچم نیز خواهیم نوشت. ما از یکسو با بیهودهگویی شاعران دشمنی مینمودیم و از یکسو شعرها و کتابهای زمان مغول و قرنهای گذشته را (که دورهی زبونی ایران بوده) زیانآور میدانستیم. اینها را باید در جای خود شرح دهیم.
به هر حال نوشتههای ما در چنان هنگامی با یک هیاهوی سختی مصادف گردید. انجمن ادبی و شاعران همگی بدشمنی برخاستند. برخی روزنامهها ستونهای خود را بروی گفتارهای پست و بیادبانه که کسانی در برابر دلیلهای ما مینوشتند باز کردند.
از آنسوی آقایان نخستوزیر و وزیر فرهنگ با پیمان دشمنی سختی نمودند و از فشار بازنایستادند. همان جناب آقای حکمت چون گواه این داستانست در اینجا مینویسم : در آن روزها من در دانشکدهی معقول و منقول درس مختصری [تاریخ] داشتم و چون همان هنگام قانون دانشگاه گذشت من نیز مشمول بودم که بایستی یک رسالهای بنویسم و از شمار استادان باشم و ماهانه سههزار ریال بیشتر حقوق گیرم. لیکن روزی بدیدن جناب آقای حکمت رفتم و ایشان بیمقدمه بپرخاشهایی برخاستند که چرا در پیمان از خیام و دیگر شاعران بدگویی رفته ، و در پایان چنین گفتند : «ما شما را باستادی در دانشگاه با این شرط خواهیم پذیرفت که آن نوشتههای خود را جبران کنید». من پاسخ داده گفتم : «در آن صورت باید از استادی دانشگاه چشم پوشم». چنان هم کردم. برای آنکه از راه خود برنگردم از حقوق استادی و از دیگر بهرههای آن چشم پوشیدم.
کسانی بمن ایراد میگیرند که کیف وکالت بزیر بغل گرفته و هر روز در دادگاهها در جلو این میز و آن میز میایستم. ولی من خود از این کار بسیار خرسندم. زیرا همین کیف به بغل زدن و در جلو میزهای دفتر و دادگاه ایستادنست که مرا توانا گردانیده از چنین آزمایشهایی با پیشانی باز بیرون آیم.
در اینجا جای آن نیست که بگوییم چرا آقای فروغی و آقای حکمت بکتابهای زمان مغول و بشعرای گذشته آن علاقه را نشان میدادند و چرا من آن مخالفت را میکردم. ظاهر مطلب آنست که آقایان چون خود شاعرند هواداری از شعرا مینمودند و من چون شاعر نیستم از آن بدم میآمد. ولی چنین نیست و داستان از هر دو سو بسیار عمیقتر از اینست که در بیرون دیده میشود. نه آنان کسی هستند که بنام شاعری یا شعردوستی بآن سختگیریها و فشارها پردازند و نه من کسی هستم که بعلت شاعر نبودن ، آن دشمنی را با شاعران نمایم و آن سختیها را بخود هموار گردانم. اینها علتهای دیگری دارد که باید یک روزی با خود آقایان روبرو شویم (اگر خدا خواهد) و این سخنان را بمیان آوریم و در آن هنگام در روزنامه هم خواهیم نوشت و بسیاری از رازها را آشکار خواهیم گردانید.
.
🔸 شعر و شاعری ، صوفیگری و شیعیگری : افزار سیاست استعماری انگلیس
🔸سیاست رواج شعر و شاعری و صوفیگری و شیعیگری از کجا آب میخورد ؟!
🔸 علیاصغر حکمت ، مزدور جهودزادهای که همیشه برای امپریالیزم انگلیس سودمند بود.
🔸 در پایان سند بیوگرافی علیاصغر حکمت که وزارت خارجه انگلیس آماده کرده ، درباره او چنین نوشته : « همیشه برای ما بسیار سودمند بوده».
🔸 برای آگاهی بیشتر درباره علیاصغر حکمت و سیاست استعماری انگلیس ، گفتارهای بالا را بخوانید.
.
🔸سیاست رواج شعر و شاعری و صوفیگری و شیعیگری از کجا آب میخورد ؟!
🔸 علیاصغر حکمت ، مزدور جهودزادهای که همیشه برای امپریالیزم انگلیس سودمند بود.
🔸 در پایان سند بیوگرافی علیاصغر حکمت که وزارت خارجه انگلیس آماده کرده ، درباره او چنین نوشته : « همیشه برای ما بسیار سودمند بوده».
🔸 برای آگاهی بیشتر درباره علیاصغر حکمت و سیاست استعماری انگلیس ، گفتارهای بالا را بخوانید.
.