پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
🔶 «اکنون و آینده ما راست» (بخش ششم : کتابهای کهن و بایاهای ما)

🔸 4ـ چه سودی در تاریخ خواندن هست؟ (تکه‌ی یک از دو)

🔸 🖌 احمد کسروی


[در آغاز سال پنجم پیمان ، فتحی نامی از هواداران پیمان از بندر شاه سودهایی برای تاریخ خواندن نوشته که در پیمان چاپ شده و سپس چنین آمده :]

چون آقای فتحی از هواداران پیمان هستند و این گفتارشان از نگارشهای پیمان برکنار نیست آن را چاپ کردیم ولی می‌‌باید چند سطری بر گفته‌های ایشان بیفزاییم :

نخست اینکه تاریخ خواندن و از نیک و بد گذشتگان آگاه شدن و از آنها پند آموختن که خواست ما و آقای فتحی است چیز دیگر است و بگذشته پرداختن و آن را مایه‌ی سرگرمی ساختن چیز دیگر (1) . باید میانه‌ی این دو جدایی گزاشت چنانکه در جای دیگری آن را بازنموده‌ایم.

دوم اینکه تاریخ ایران از قرنها باینسو کار داوری را از دست داده و ما درمیان کتابهای فارسی یک تاریخی که بتوان بآن نام داوری داد پیدا نمی‌کنیم و چون خواست ما گفتگو از آن کتابها نیست تنها بیک دلیل بسنده کرده درمی‌گذریم :

پیشامد دلگداز مغول که آقای فتحی از آن یاد کرده ، در آن پیشامد گناهکار تنها سلطان‌محمد خوارزمشاه نبوده. آری او گناهکار است و همیشه باید نامش ببدی آورده شود. لیکن گناهکاران دیگر نیز فراوان بوده‌اند که چون تاریخ بداوری نپرداخته مردم آنان را نمی‌شناسند. هست یک مردی که بگفته‌ی خودش چون آمدن مغول را بخراسان و عراق شنیده زنان و فرزندان خود را بی‌سرپرست گزارده و شبانه با چند تن از بیرگان دیگری بگریخته که سپس چون مغولان به ری رسیده‌اند همه‌ی خاندان او را از دم تیغ گذرانیده‌اند ، و از بس بیرگ و بدنهاد بوده ‌این کار زشت را در کتابش نوشته است و چنین کسی که همیشه باید نامش ببدی یاد شود کسانی او را از بزرگان و پیشوایان می‌‌شمارند و کتاب شومش را چاپ کرده بدست مردم می‌‌دهند. (2)

هست مردی که از بهر خوشگذرانی هر زمان خود را بدرباری می‌‌بسته و چون هلاکو بایران آمده خود را باو بسته و جلو او افتاده و مغولان را بر سر بغداد کشیده و با این سیاهکاری هنوز مردم او را ببزرگی یاد می‌کنند. (3)

هست مرد فرومایه‌ی بدنهادی که پس از آنهمه ستمها و بیدادگریها که از هلاکو بر ایرانیان رفته بود آباقاخان پسر او را ستایش سروده و نیرومندی و پایداری او را خواسته است. (4)

هستند مردان نادان بدنهادی که چون مغولان در ایران جا گرفتند بجای آنکه بمردم دل دهند و آنان را از نومیدی بازدارند و کم‌کم دلیر گردانیده برای ایستادگی در برابر بیگانگان و بیرون راندن ایشان از ایران آماده گردانند ، بدنهادانه از هر راهی بسست گردانیدن مردم کوشیده‌اند و فلسفه‌ی جبریگری را پیش کشیده گناه مغولان را بگردن خدا انداخته‌اند و اگر کسی جستجو کند هزاران شعر درباره‌ی جبریگری سروده چنان افسانه‌ی بیسر و ته را در سراسر دلها جا داده‌اند و بدینسان بر نومیدی و سستی مردم افزوده و دست و پای آنان را بیکبار بسته‌اند. (5)


پابرگیها :
1ـ یک مثال برای این ، داستان کربلا و امام حسین را هر سال تازه گردانیدن است. مثالهای دیگر : کتابهای تذکرةالاولیاء و تذکرةالشعرا را تصحیح و چاپ کردن ، سخن از گاتهای زردشت راندن و زندگینامه‌ی فلان شاعر بی‌ارج را کاویدن.
2ـ این مرد بیرگ نجم‌الدین رازی و کتاب شومش مرصادالعباد است.
3ـ این تیره‌درون کسی نیست جز خواجه نصیرالدین توسی.
4ـ این فرومایه شاعر نامداریست که او را از «مفاخر ملی» نیز شمرده‌اند و او کسی نیست جز سعدی. داستان پستی‌آموز مرد پارسا و مست بربط ببغل ، در آغاز این کتاب ، ازوست.
5ـ بیشتر شاعران اندیشه‌های جبریگری را در شعرهای خود برنگهای گوناگون و بشیوایی سروده‌اند.


.
حزب و گمراهیهای سیاسی 3.pdf
225.7 KB
🔸 حزب و گمراهیهای سیاسی

🖌 احمد کسروی


🔹 باید از نادانیها جلو گرفت


💡 همه‌ی تکه‌ها یکجا در یک فایل پی‌دی‌اف



.
🔶 رمضان کفاش از روضه برگشته

🔸 تکه‌ی هفت از هشت


اما از چهار سال پیش که پهلوی رفت دو مرتبه سر و کله‌ی آنها پیدا شد و از نجف که مرکزشان است آمدند و همانهایی هم که در ادارات کار می‌کردند اغلب بیرون آمده دو مرتبه در رخت آخوندی رفتند و شروع بروضه‌خوانی و بد گفتن بدولت و شاه سابق نمودند.

منظورم از این حرفها این است که این آقایان تا می‌بینند کسی پیدا شده می‌خواهد دستگاه آنها را بهم زند و با کارش باعث کسادی بازار آنها می‌شود فوراً او را کافر و خداناشناس معرفی می‌کنند و در اطرافش حرفهای دروغ منتشر می‌کنند و او را بیدین خوانده تکفیر می‌نمایند. حالا حکایت کسروی هم همین طور است.

این کسروی یک نفر آذربایجانی است و دارای سواد عربی کامل است و معنی قرآن و حقیقت دین اسلام را خیلی بهتر از مجتهدین و علما می‌داند و چون همه‌ی کتابهای دینی و احادیث و اخبار را خوانده است از این جهت بحقه‌بازی و دروغگویی آخوندها پی برده و برای اینکه مردم را از اسرار حیله و نیرنگ آنها مطلع سازد و ثابت کند حرفهایی که اینها می‌زنند همه بر ضد دین اسلام است کتابهایی نوشته و از خود آخوندها جواب خواسته و کتابهایش را خودش به نجف و دیگر جاها که آخوندها زیاد هستند فرستاده که جواب بدهند ولی تاکنون که ده الی دوازده سال است هیچ جوابی نداده‌اند. چون حرفهای این مرد همه با دلیل است و مردم را به پیروی از عقل وامی‌دارد. در مدت کمی در همه جا مشهور شده و نوشته‌هایش با سرعت فروش می‌رود. چنانکه الان پیروانش در پنجاه شهرستان ایران تشکیلات دارند و حتا در خارجه هم معروف شده و پیرو دارد.

خلاصه مردم را سخت تکان داده و چون مفتخواری آخوندها را به رخشان کشیده همه جا حرف او و کتابهایش درمیانست.

ولی آخوندها چون دیدند که بسرعت مریدانشان دارند متفرق می‌شوند بدست و پا افتاده شروع به هو و جنجال کرده از نجف و قم تلگرافها بدولت کردند. اما هیچ سودی نداد. حالا خودشان بین مردم افتاده دروغ می‌سازند که اینها دین ندارند و کافرند ، قرآن می‌سوزانند و هزارها دروغ دیگر که آدم از گفتنش شرم می‌کند ، تنها برای اینکه مردم را نسبت باو بدبین کنند و نگزارند مریدانشان پراکنده شده دستگاه مفتخواریشان از بین برود. اصل قضیه اینست که آنها با کور کردن مردم می‌خواهند کار خودشان را بکنند ولی این مرد می‌خواهد مردم را نسبت بکارهای آنها آگاه و روشن سازد.

کسروی می‌گوید اینهمه کارگر ، عمله و بقال ، که روزها زحمت می‌کشند و پولی بدست می‌آورند چه سبب دارد که آخوندها پول آنها را بگیرند و خرج خودشان بکنند؟! بعوض آنکه وسایل آسایش و رفاه مردم را آماده کنند انصاف است که بنام خمس و زکات و سهم امام پول آنها را بگیرند و هیچ کاری هم جز روضه‌خوانی و دروغگویی برای آنها نکنند؟ آیا عدالت و انصاف باین عمل ظالمانه حکم می‌کند؟!.

چند سال پیش که تیفوس آمده بود و عده‌ی زیادی از مردم را کشت چطور این آقایان که سالیان دراز از مردم استفاده کرده و پولهای زیادی گرفته بودند هیچ کمکی نکرده و حتا یک سوزن یا دوا هم خرج او نکردند تا اینکه خارجیها که بقول آنها کافرند بما کمک کردند و عده‌ی زیادی را از مرگ نجات دادند. پس این پولها را برای چه می‌گیرند؟!.. فقط خودشان بخورند؟!.

به هر جهت سرتان را بیشتر درد نیاورم ، اساس مخالفت آخوندها با کسروی و پیروانش ، بر سر گمراه کردن مردم و مفتخواری است و آخوندها هم زور می‌زنند که دستگاه گمراه‌‌کننده‌ی خودشان را حفظ کنند. برای این منظور است که دروغ می‌سازند ، مردم را بر آنها می‌شورانند ، بالای منبرها هو می‌کنند.

مثلاً یکی از حرفهای کسروی اینست که می‌گوید ما همه مردم یک کشوریم ، باهم برادر و خواهریم ، چرا باید یکی بهائی ، یکی سنی و دیگری شیعه باشیم و آن وقت بر سر این دو دستگیها باهم نزاع کنیم و همدیگر را بکشیم؟!. بیایید حرفهامان را بزنیم و همه با عقل خودمان یک راه راست را بگیریم و مانند یک خانواده‌ی خوش و خرم ، برادر و خواهروار زندگانی کنیم. کشورمان را آباد نماییم ، از دنیا بیشتر از این استفاده بریم.

ولی این حرفها برای آخوندها ناگوار است. زیرا آنها همیشه می‌خواهند بین مردم نفاق باشد که خودشان سود برند. روضه‌خوانیها همه لعنت بر عُمَر و ابوبکر است. اگر مردم از اینها دست بکشند و دیگر شیعه و سنی در کار نباشد ، دیگر آخوند برای کی روضه بخواند و بد به عُمَر و عثمان بگوید و بنام دین و خدا دروغ بسازد؟!.


.
🔶 «حزب و گمراهیهای سیاسی»

🔸 ما بکار از راهش درآمده‌ایم (تکه‌ی پنج از شش)

🔸 🖌 احمد کسروی

روزهایی که تازه بتهران آمده بودم می‌شنیدم یکی گفته من «دائرةالمعارف» خواهم نوشت. روزی در یک مجلسی گفتگو می‌کردند گفتم : «دائرةالمعارف یا انسیکلوپیدی کتابی را می‌گویند که همه‌ی دانشها را دربر داشته باشد و اینست آن را یک تن نمی‌تواند نوشت. بلکه باید دانشمندان هر فنی در نوشتن آن شرکت کنند. پس آن کسی که مدعی است دائرةالمعارف خواهد نوشت همین دلیل است که معنی دائرةالمعارف را نمی‌داند. (1)

آن لاتی که می‌نشیند و وعده‌ی تأسیس بانک می‌دهد پیداست که معنی بانک را نمی‌داند! آن حزبسازانی که در مرامنامه‌هاشان می‌نویسند : «اصلاح دین» بیگمانست که معنی دین را نفهمیده‌اند. اگر فهمیده بودند بچنین سخنی گستاخی نمی‌نمودند.

موضوع دین بماند ، در آن زمینه‌ی «وحدت ملی» گفتگو کنم. این یک چیزیست از سالها بزبانها افتاده. از سالها این آرزو درمیانست که توده‌ی ایران همگی یکی گردند و درمیانشان جدایی و پراکندگی نباشد. ما نیز آن را آرزو می‌کنیم. ولی باید دید مقصود چیست و از چه راه می‌توان بآن رسید؟..

برای روشنی مطلب باید موانع آن یگانگی را شرح دهیم : در ایران امروز چند چیز است که توده را از هم پراکنده و پریشانی بمیان ایشان انداخته : یکی از آنها کیشهاست ، در ایران شمرده‌ایم چهارده مذهب هست که پیروان هر مذهبی از هم جدا می‌باشند. دیگری از آنها زبانست. در این کشور زبانهای بسیاری هست (از ترکی و عربی و ارمنی و آسوری و فارسی) و اینها خود مایه‌ی جدایی و کینه‌توزی می‌باشد. دیگری از آنها پریشانی اندیشه‌هاست که شما چهار تن را با یک اندیشه پیدا نتوانید کرد.

اینها موانع یگانگیست و ما که چاره می‌خواهیم باید با یکایک اینها در نبرد باشیم ، و این کاریست که ما از نُه سال پیش بآن برخاسته‌ایم و می‌کوشیم. در این نُه سال ما از یکسو با این موانع نبرد کرده و به هر کدام حمله‌های سختی کرده‌ایم و از یکسو بنشر حقایق و روشن گردانیدن معنی درست زندگی تلاش نموده‌ایم.

مثلاً دیروز از مخالفتی که با شعرا کرده‌ایم سخن راندم. آن مخالفت را چرا کرده‌ایم؟... چه نتیجه از آن می‌خواستیم؟ برای این کرده‌ایم که یکی از علل پریشانی اندیشه‌ها شعرهای همان شاعران می‌باشد. اینان در زمان مغول در دور بدبختی و زبونی ایرانیان برخاسته و هرچه شنیده و اندیشیده‌اند ـ از کج و راست و سودمند و زیانمند ـ برشته‌ی نظم کشیده برای آیندگان یادگار گزارده‌اند.

شما اگر یک دیوان شاعری را باز کنید و با یک دقتی آن را جستجو نمایید ، در هر صفحه چند مطلب متناقص هم بنظم کشیده شده : تعلیمات دینی ، فلسفه‌ی یونان ، بدآموزیهای خراباتیان ، پندارهای صوفیان ، گمراهیهای باطنیان ، خرافات بنی‌اسرائیل ، بافندگیهای منجمان و بسیار مانند اینها همه بهم درآمیخته ، و با یک زبان خوش و شیوایی برشته‌ی شعر آورده گردیده. اینست کسانی که بآن دیوانها انس دارند مغزهای آنها آکنده از اندیشه‌های متناقض می‌باشد و در نتیجه‌ی همین آکندگی مغز اراده‌هاشان سست و اخلاقشان آلوده است. اینست علت مخالفت ما با آن شعرها و دیوانها.

این یک موضوعیست که باید بسیار مشروحتر از این بنویسیم. در اینجا مقصود آنست که در این نُه سال ما همه در راه یگانگی توده ، یا بگفته‌ی دیگران «وحدت ملی» کوشیده‌ایم و کنون هم در همان زمینه می‌کوشیم. اینهمه گفتارهای پیاپی برای نشر حقایق است که ‌اندیشه‌ها بهم نزدیک گردد.

ما این را خود دانسته‌ایم و می‌کوشیم. ولی دیگران تنها بنوشتنش در مرامنامه بس میکنند که نه معنایش را می‌دانند و نه کمترین کوششی را در آن راه بکار خواهند برد. بلکه همین رفتار بیخردانه‌شان که هرچند تنی یک حزبی پدید می‌آورند خود دلیل است که کمترین علاقه را باین موضوع ندارند. زیرا اگر علاقه داشتند خودشان به پراکندگی نمی‌کوشیدند. اگر علاقه داشتند با یک شوق و دلخواه بما پیوسته همدستی می‌نمودند.

داستان اینان داستان آن کودکیست که در کودکستان جمله‌هایی یادش داده بودند که یکی هم این بود : «چون پدر و مادرمان خوابیده صدا نکنیم ...». کودک این را یاد گرفته بود و هنگام ظهر که پدر و مادرش خوابیده بودند با آواز بلند آن را می‌خواند.

اینان در بیشعوری از آن کودک کمتر نیستند. «اتحاد» و «اتفاق» و «وحدت ملی» و این گونه عنوانها را یاد گرفته‌اند ولی خودشان یگانگی را بهم زده هر چهار تنی یک حزبی می‌سازند.




👇
پابرگی :
1ـ بودند کسانی که به تنهایی کتابهایی بنام «دانستنیها» یا «اطلاعات عمومی» فراهم می‌آوردند. این کتابها گردآمده‌ی دانشها نبود ، بیشتر آگاهیهای پراکنده‌ای بود که از کشورها و مردم جهان ، جغرافیا و تاریخ کشورها و مانند این زمینه‌ها گرد آورده بودند. بودند کسانی که این کتابهای تک جلدی را دائرةالمعارف نام نهادند تا بفروش آن بیفزایند.
دائرةالمعارفی که در ایران از روی روش دانشورانه تدوین یافته و شایسته‌ی این نام می‌باشد دائرةالمعارفی است که گروهی از استادان و دانشوران ایرانی با سود جستن از انسیکلوپدی کلمبیا و ترجمه‌ی بخشهایی از آن و انبوهی از آگاهیها که ویژه‌ی ایرانست فراهم آوردند و بنام «دائرةالمعارف فارسی» در سه جلد بزرگ بیرون دادند. گام دیگر در این راه را «شورای کتاب کودک» به راهبری شادروان بانو توران میرهادی بهمراهی چند صد تن از دانشوران کشور برداشت و «فرهنگنامه‌ی کودکان و نوجوانان» را آغاز کرد و جلد به جلد بیرون داد.


.
🔶 «اکنون و آینده ما راست» (بخش ششم : کتابهای کهن و بایاهای ما)

🔸 4ـ چه سودی در تاریخ خواندن هست؟ (تکه‌ی دو از دو)

🔸 🖌 احمد کسروی

هستند نامردان بیرگی که چنگیز را فرستاده‌ی خدا سروده‌اند بدین عنوان که خدا گاهی از «لطف» خود فرستاده فرستد و گاهی از «قهر» خود ، چنگیز فرستاده‌ی قهری او بوده ، و در این باره شعرها سروده و کتاب پدید آورده‌اند. (1)

هستند یک دسته‌ی شومی که چون چنگیز و هلاکو آن آتشها را در ایران و عراق برافروختند و آنهمه خاندانها را برانداختند بجای دلسوزی بحال مردم و کاستن از غم ایشان ، بخوشحالی پرداخته و زبان شماتت باز کرده چنین گفتند که خدا چنگیز و هلاکو را بگرفتن خون مجدالدین بغدادی (2) فرستاد و بدینسان نمک بزخمهای دلها پاشیدند.

هستند پستنهادانی که به پشتیبانی بستگی بمغول صد ستم بمردم بینوا روا داشتند و شکنجه‌هایی را که کسی تا آن روز در ایران ندیده بود در سر مردم آزمودند. (3)

اینها همه از آنست که تاریخ کار داوری خود را انجام نداده است و باید پس از این انجام دهد. در این باره اگر راستی را خواهیم تاریخ یک چیز پدیدار و جداگانه‌ای نیست. تاریخ را تاریخنگاران پدید آورند. روشنتر بگویم : یک کسی برخیزد و یک زمانی را برگزیند و داستانها را که در آن زمان رو داده تا آنجا که آگاهست برشته‌ی نگارش آورد ، و این کسست که میانه‌ی نیک و بد بداوری پردازد. چیزی که هست اگر این کس مرد پاکدل و بافهمی بود و از خود کینه و دلخواهی نداشت داوریهای او پایدار ماند وگرنه دیگران لغزشهای او را بازنمایند و در میانه داوریهای درستی انجام گیرد.

پس راستی را داوری ازآنِ تاریخنگارانست. درباره‌ی قرنهای گذشته‌ی ایران چنین تاریخنگارانی نبوده‌اند. روشنتر بگویم : کسی درپی داوری نبوده تا داوریش راست یا دروغ شمرده شود. کسانی که تاکنون تاریخ نوشته‌اند بیشتر آنان جز مردان چاپلوس و فرومایه نبوده‌اند و در سراسر نوشته‌های خود جز راه پستی و چاپلوسی را نپیموده‌اند. آری بیهقی و اسکندربیک و میرزا مهدیخان از این دسته برکنارند و شاید چند کتابی هم از اینگونه باشد. لکن کتابهای دیگر درخور آن نیست که ما تاریخ نامیم و از آنها داوری امید داشته باشیم و یا اگر داوریشان نادرست است بدرستی آنها کوشیم.

از کارهایی که باید بشود یکی اینست که برای قرنهای نزدیک ایران (از مغولان باینسو) تاریخ نوشته شود و کتابهای رسوایی که در دست است از میان برخیزد و این یکی از چیزهاییست که ما می‌خواهیم و اینست گاه و بیگاه گفتگو بمیان آورده شرطهایی را که در یک تاریخ باید بود یاد می‌کنیم.

چنانکه در جای دیگری گفته‌ایم پیش از همه تاریخنگار باید یک مرد گردنفرازی و از پستی و فرومایگی برکنار باشد تا بتواند بزرگی و نیرومندی بَدان را بدیده نگرفته بدی ایشان را بازنماید و افسوس که چنین کسانی بسیار نیستند. تخم چاپلوسی و پستی که کاشته شده باین آسانی از دلها ریشه‌کن نخواهد شد.

آن معنی که شما بتاریخ می‌دهید و داوری از آن چشم می‌دارید بسیار بزرگ است و بسیار سودمند است. ولی باید خَستوان [=معترف] بود که چنین تاریخی ما نمی‌داریم. نتیجه‌ای که از این گفته می‌خواهیم آنست که شما یا کسان دیگری در اندیشه باشید که بچنین تاریخهایی برخیزید. (4) آری نتوان بیکبار آن را پدید آورد چنین کاری نشدنیست. ولی می‌توان کم‌کم آن را آغاز کرد و هر کسی بگوشه‌ای از آن پرداخت و کاری انجام داد.


پابرگیها :
1ـ یکی از این نامردان حمدالله مستوفی است.
2ـ این نامرد از سران صوفیان بوده.
3ـ یکی از ایشان را جوینی بنام شرف‌الدین خوارزمی می‌شناساند.
4ـ در دفتری بنام «تاریخ و پندهایش» که از نوشتارهای کسروی فراهم آمده شرطهای تاریخنویس و سودهای تاریخ هر دو بازنموده شده است.


.
🔸 خبر افسوس‌آوری است ولی شگفت‌آور نیست.

🔸 در جایی که ایران و میهن‌پرستی در کیش و آیین مردمش جایی ندارد و دسته‌ای «امت‌گرایان» بی‌وطن و جاسوس رشته فرمانروایی آن را بدست گرفته‌اند، در جایی که بیشتر مردمش گورهایی در کربلا و نجف و سامرا را می‌پرستند و بزرگترین آرزویشان باز بودن راه کربلاست ، در جایی که قبله پاره مردم دیگرش مکه است ؛ دسته کوچک دیگری بااینکه چندهزارسال در این کشور زیسته و از آن برخوردار گردیده‌اند، خود را از آن نمی‌دانند و روی بسوی اورشلیم دارند، در جایی که قبله دسته کوچک دیگری هم عکاست و گوش بفرمان‌هایی سپرده‌اند که از حیفا می‌آید، دسته بزرگ دیگری هم پیروان حافظ و خیام و سعدی و مولوی هستند که برآنند باید گلیم خود را از ورطه بیرون کشید و دم را غنیمت شمرد و رضا بداده داد و از جبین گره گشاد ؛ در چنین کشوری چنان رفتاری شگفت‌آور نخواهد بود.

🔸 ایران میهن ماست و در آیین ما باید بمیهن و توده خود پرستید.

🔸 اینجا بهشت روی زمین است که بدست دوزخیان روی زمین ، ویران گردیده. بجای گریز از چنین بهشتی باید دوزخیان روی زمین را از آن بیرون کرد.

🔸 اگر فردوس بر روی زمین است
همینست و همینست و همینست

.
زبان پاک.pdf
711.3 KB
🔶 زبان پاک

🖌 احمد کسروی

🔹 زبانشناسی

⭐️ نارساییها و عیبهای زبان فارسی و راههای توانا و رسا گردانیدن آن

📜 این کتاب بهترین کتاب در زمینه‌ی پیرایش و آرایش زبان ایرانی است. در این کتاب از کمیهای زبان ایرانی و راه چاره‌ی آنها گفتگو شده و قاعده‌هایی از زبانشناسی نیز آورده شده و خود کتابی کم‌مانند است.
🔶 رمضان کفاش از روضه برگشته

🔸 تکه‌ی هشت از هشت


در اینجا یک چیزی یادم افتاد می‌گویم تا بفهمید که این آخوندهای روضه‌خوان تا چه اندازه دغلکارند.

یک شب یکی از روضه‌خوانها منزل ما بود. چند نفر از شیعیان کویت هم بودند. بساط تریاک هم پهن بود و آقای آخوند با کیف می‌کشید. یکی از آن شیعیان که تاجر محتکری بود این آقا را دعوت کرد که برای دهه‌ی محرم بکویت برود و روضه بخواند. زیرا در کویت چون بیشتر مردم سنی‌اند روضه‌خوان شیعه صرفش نمی‌کند برود آنجا. خلاصه قرار بر این گرفت که خود آن تاجر 3000 ریال و از بقیه هم 10000 ریال برایش جمع کنند. البته خوراک و خانه هم منزل آقای تاجر. ولی گفت باید مواظب بود که در موقع روضه‌خوانی لعنت بر عمر و ابوبکر نکنی زیرا شیخ کویت سنی است و خطر دارد. آقای آخوند که این حرف را شنید گفت پس کار دشوار است ، و چون مجلس خصوصی بود گفت محور گفتگوی ما لعنت بر این خلفا است.

مقصود اینست که ببینید چطور دین یاد مردم می‌دهند و به چه وسیله پول می‌گیرند و از کار بیشرمانه‌ی خود خجالت نمی‌کشند. این بود مختصری از حرفهایی که آخوندها می‌زنند و دیدید که همه‌اش بی‌سر و ته و پوچ بود. حالا می‌فهمید که چرا آخوندها دشمن کسروی هستند؟.


در اینجا سخن آقاجلال تمام می‌شود و کدخدازاده پس از اظهار تشکر از آقاجلال می‌گوید :

ما از این شب‌نشینی بسیار بسیار سود بردیم و خیلی ممنون شدیم. بخصوص اطلاعاتی که درباره‌ی آقای کسروی بما دادید مایه‌ی خشنودی ما گردید. این آخوندهای پست یک طور این مرد را پیش چشم ما جلوه داده بودند که تعجب می‌کردیم. راستی چنین مرد فداکاری قابل ستایش است. خواهش دارم اگر از کتابهای او در دسترس دارید بمن بدهید یا راهنماییم کنید که بخرم و برای زارعین بخوانم بلکه این بیچاره‌ها را هدایت کنم و حتا دیگر نمی‌گذارم سایه‌ی یک عمامه‌بسری هم از آن طرفها عبور کند.

راستی آدم اگر خوب فکر کند این آخوندها می‌گویند اگر کسی کوچکترین حرفی بر ضد ما بزند خدا بر او خشم می‌گیرد ولی ما می‌بینیم این آقای کسروی که با سرعت دارد دکان آنها را تخته می‌کند گذشته از اینکه مورد خشم خدا واقع نمی‌شود ، چندی پیش هم که باو دو تیر و زخمهای زیادی با چاقو زدند ، پس از سه روز شروع بنوشتن کرد. معلوم می‌شود که خدا می‌خواهد این کوششها را بکند. خدا باین مرد بزرگوار قوت بیشتری دهد و امیدواریم که ما هم تا می‌توانیم در پیش بردن حرفها و حقایقی که می‌گوید کوشش کنیم.

شب‌نشینی تمام می‌شود و در آخر کار رمضان‌ کفّاش هم متقاعد شده با روی خوش از آقاجلال خداحافظی می‌کند و می‌گوید تمام این حرفها راست بود و قول می‌دهد که دیگر بآخوندها خوش‌بین نبوده از آنها و حرفهاشان دوری کند.

پایان ـ ع. ب


.
✴️ 📖 ورجاوند بنیاد (بخش سوم بند یکم)

🔸 🖌 احمد کسروی


🔸 باید بكشور دل بندند.

توده‌ای كه در كشوری می‌زیند آنجا خانه‌ ایشانست ، سرچشمه‌ زیست ایشانست ، باید بآن دل بندند ، بآبادیش كوشند ، در راه آزادیش از تلاش بازنایستند ، و اینها را بایای خود شمارند. پرستش بمیهن كه گفته می‌شود اینهاست. پرستش بمیهن به هر كسی بایاست. كوشش بآبادی زمین بایای ورجاوندی آدمیان راست. آنگاه یك كشور هرچه آبادتر و آراسته‌تر برخورداری مردم از زندگانی بیشتر.




توده‌ای كه تكه‌ای از زمین را بمیهنی برگزیده در آن می‌زیند ، آن تكه زمین ـ یا اگر بنامش خوانیم آن كشور ـ از یكسو خانه‌ ایشانست كه در آنجا پا بجهان می‌گزارند ، می‌بالند و بزرگ می‌گردند ، بزناشویی برمی‌خیزند ، زندگانی بسر می‌برند. از یكسو نیز سرچشمه‌ی زیست ایشانست كه خوراك و نوشاك و پوشاك و گستراك و دیگر نیازاكها را از خاك و آب و هوای آنجا می‌توزند. اینست باید بآن كشور دل بندند و گرامیش دارند ، باید بآبادیش كوشند و بپیرایند و بیارایند ، باید در راه آزادیش از تلاش بازنایستند و اگر نیاز افتاد جانبازی دریغ ندارند. باید اینها را بایای خود شمارند ـ بایایی كه در نزد خدا پاسخدهش خواهند بود.

بیست‌ملیون مردم ، یا بیشتر و كمتر ، كه توده‌ای پدید آورده‌اند و در یك كشور می‌زیند ، این معنایش آنست كه خواسته‌اند در زندگانی همدست و همدرد باشند و نیروها و كوششهای خود را رویهم ریزند و در بسیج نیازاكها و در نبرد با بدیها و بیماریها و گرفتاریها بهم یاوری كنند. تو گویی فراهم نشسته‌اند و پیمانی درمیان خود بسته‌اند كه زندگی را باهم بسر برند و در برابر پیشامدها و دشواریها یكرده ایستند و هر كسی از آنان در كار و كوشش نه تنها دربند خود ، بلكه دربند همه باشد. اینست معنی توده. ما اینها را در جای خود گفته‌ایم. اكنون سخن در آنست كه آن كشور خانه‌ این توده و سرچشمه‌ زیست ایشانست كه باید ارجش دانند و نگاهش دارند و همدل و همدست بآبادیش كوشند. پرستش بمیهن كه گفته می‌شود اینهاست. میهن ارجمندتر از خانه است و باید گرامیترش داشت. پرستش بمیهن به هر كسی بایاست.

آن آموزاكهایی كه صوفیان داشته‌اند و نیكی را در خوار داشتن جهان و دامن درچیدن از خوشیها نشان داده‌اند ، آن شعرهای بسیاری كه خراباتیان (خیام و حافظ و دیگران) سروده‌اند و جهان را هیچ و پوچ شمارده‌اند ، آن راهنماییها كه كیشها كرده‌اند و مردمان را از فهلیدن بزندگانی دلسرد گردانیده خشنودی خدا را در یك رشته كارهای بیهوده و بیخردانه بازنموده‌اند ـ اینها همه از نادانی و گمراهیست ، همه از نشناختن معنی جهان و زندگانیست. اینها پندارهای پستیست كه كسانی از خود یادگار گزارده‌اند.

آفریدگاری كه مردمان را آفریده ، زمین را میهن ایشان گردانیده و آنچه مایه‌ زندگانی و برخورداریست در آن جا داده. از خوار داشتن جهان و از پوچ شناختن آن ، و از فهلیدن بكارهای بیهوده و بیخردانه‌ كیشها ، جز ویرانی زمین و دشواری زندگانی و بی‌بهرگی مردمان از خوشی و برخورداری چه تواند برخاست؟!.

چنانكه گفته‌ایم كوشش بآبادی زمین بایای ورجاوندی آدمیان راست و هر توده‌ای باید در جای خود بآن فهلد. آنگاه این بسود خود ایشان است و یك كشور هرچه آبادتر و آراسته‌تر باشد برخورداری مردم از خوشیهای زندگانی بیشتر.


.
🔶 «حزب و گمراهیهای سیاسی» (احمد کسروی)

🔸 ما بکار از راهش درآمده‌ایم (تکه‌ی شش از شش)

🖌 احمد کسروی


کوتاه سخن آنکه ما از راه نشر حقایق پیش آمده‌ایم و مقصودمان آنست که یک رشته حقایق روشن گردد و یک دسته مردان باغیرت ـ از دور و نزدیک ـ در پیرامون آنها همدستی نمایند و راهنمای اندیشه‌های توده باشند.

ما در ایرانیان یک بیچارگی غریبی حس کردیم. در این جهان پرحوادث این مردم بیچاره نمی‌دانند چه کار کنند و رو بکدام سو آورند. همچون غریقی که به سیل افتاده دست پا زنان می‌روند و نمی‌دانند کارشان بکجا خواهد انجامید.

سالهاست در ایران راهی برای زندگانی نیست و مردم همه سرگردانند و نمی‌دانند رو بکجا برگردانند. یک دسته گوش بسوی اروپا دوخته‌اند که یک آوازی از آنسو بشنوند و فهمیده و نافهمیده دنبالش را گیرند ، و هرچه در اروپا هست از دمکرات ، و سوسیال دمکرات ، و ناسیونال سوسیالیست ، و کمونیست ـ در ایران شبیهش را سازند. یک دسته‌ی دیگری چشم از جهان پوشیده و خود را بدامن اندیشه‌ی کهن ـ از صوفیگری و خراباتیگری و مانند آن ـ می اندازند و با اینها خود را سرگرم می‌سازند. یک دسته‌ی دیگری سرگردانی را با بی‌حمیتی توأم گردانیده به بیگانگان می‌گرایند و خود را افزار دست آنان می‌گردانند.

ببینید بیچارگی بکجا رسیده : در این کشور خونها ریخته شد و پس از سالها کوشش مشروطه (یا حکومت ملی) برپا گردیده و هنوز سی و چند سال نگذشته دسته‌های انبوهی از آن دلسردی می‌نمایند ، و ما چون می‌پرسیم : «علت این دلسردی چیست؟!..» می‌بینیم پاسخی نمی‌توانند ، و علتی جز سرگردانی و نافهمی‌ برایش پیدا نمی‌کنیم.

این سرگردانی و بیچارگی توده ، من و یارانم را برآن وامی‌دارد که بمیان آییم و مردان غیرتمند را از دور و نزدیک بیاری خود خوانیم و باین سرگردانی و بیچارگی چاره ‌اندیشیم. برآن وامی‌دارد که یک رشته حقایق زندگانی را بمیان آورده و یک راهی باز کرده و همه‌ی آزادگان و غیرتمندان را بهمراهی دعوت نماییم.

ما نیک میدانیم در این کشور مردمان خونگرم باغیرت فراوانند ـ فراوانند آن مردان گردنفرازی که خواری و زبونی توده آنان را دلسوخته گردانیده و برای کوشش و جانفشانی در این راه آماده‌اند.

این دسته مردان فراوانند ، ولی از هم پراکنده‌اند و بهم مربوط نمی‌باشند. هر یکی به تنهایی در آتش درد می‌سوزند ، هر یکی به تنهایی می‌اندیشند و چاره‌ای نمی‌توانند. ما می‌خواهیم آنان را بهم مربوط گردانیم. می‌خواهیم همه را بیک راه کشانیم. بآنانست که آواز برداشته می‌گوییم :

بیایید ای غیرتمندان ، بیایید ای دلسوختگان ، بیایید هم‌اندیشه باشیم و بچاره‌ی دردها کوشیم ، بیایید از دور و نزدیک دست بهم دهیم و این توده‌ی گرفتار را رها گردانیم.

رستگاری ایران با دست شما تواند بود. ولی باید بیک راهی درآیید و همگی اندیشه و آرزو یکی گردانید. باید از دور و نزدیک خود را بما بشناسانید و با ما ارتباط پیدا کنید برای همین مقصود ما روزنامه را بنیاد گزارده‌ایم.


ما چنانکه گفته‌ایم شانزده موضوع را برگزیده‌ایم که بتدریج بگفتگو گزاریم. اینها برنامه‌ی ماست. ما که شما را بهمدستی می‌خوانیم برنامه‌ی خود را برای شما شرح می‌دهیم.

ما پیش از همه می‌خواهیم هواداری از مشروطه[=دمکراسی] کنیم. چنانکه گفته‌ایم مشروطه یا سررشته‌داریِ توده بهترین شکل حکومت است. می‌باید بکوشیم و این را در ایران استوار گردانیم و نگاهش داریم. کسانی که از این دلسردی می‌نمایند دلیلی جز هوسمندی یا نافهمی ندارند. آنان که می‌گویند : «آزموده شد این توده شایسته‌ی مشروطه نیست» باید پرسید ، این را که آزموده؟.. در این کشور هنوز مشروطه اجرا نگردیده تا کسی بیازماید مردم شایسته‌ی آن نمی‌باشند. هنوز انبوه مردم معنی مشروطه را نمی‌دانند. هنوز جز نامی از مشروطه در ایران نمی‌باشد.

دوم ایرانیان قدر کشور خود را نمی‌دانند. این سرزمین با این آب و هوا و با این باردهی ، یک نعمت گرانبهاییست که باید قدر آن را بدانند و با کاشتن و آباد کردن و کان بیرون آوردن از آن بهره‌مندی نمایند. از آنسوی همیشه بنگهداری آن کوشند و در این راه جانفشانی دریغ نگویند.

چنانکه می‌گویند ایران شش برابر خاک فرانسه است. در حالی که نفوس ایران یک نیم مردم فرانسه می‌باشد. از سنجش این ارقام می‌توان نتیجه گرفت که این سرزمین برای زندگانی دوازده برابر نفوس کنونی کفایت دارد. در جایی که با حال کنونی برای زندگانی مردمِ کم خود کفایت ندارد و ما ناگزیر گردیده از دیگران غله خریداری می‌کنیم.

این خود نتیجه‌ی ندانستن معنی زندگانی و پی نبردن بحقایق است. ما در این باره می‌خواهیم حقایق را روشن گردانیم و از راهی که نشان داده‌ایم دست بهم داده و به نگهداری این سرزمین ، و همچنین به بهره‌مندی از آن کوشیم.


👇

سوم یکی از گرفتاریها در ایران درهم‌آمیختگی کارها و پیشه‌ها و شناخته نبودن معنی آنهاست. ایرانیان معنی درست کار و پیشه را نمی‌دانند و اینست به مفتخواران و بیکاران که خود گناهکارند و باید خوارشان داشت احترام می‌گزارند. یک رشته کارهای بیهوده‌ای را (از قبیل دست بدست گردانیدن کالاها و مانند آن) مشروع می‌شمارند و از آنسوی کار کردن در ادارات دولت را که نیاز سختی بآن داریم نامشروع می‌انگارند (1) .

اینها گذشته از آنکه نادانیست و برای یک توده مایه‌ی ننگ می‌باشد خود اختلال بزرگی در پیشرفت زندگی پدید می‌آورد. اینست ما معنی حقیقی کار و پیشه را روشن گردانیده می‌کوشیم این زمینه را بحقیقت خود برگردانیم.

این چند چیز از مقاصد ما آنهاییست که تاکنون شرح کرده‌ایم و من در اینجا بطور خلاصه آوردم. بازمانده را هم بیاری خدا شرح خواهیم کرد. برای همدستی در پیرامون اینهاست که همه‌ی نیکمردان و غیرتمندان را می‌خوانیم.

(پرچم روزانه شماره‌های 69 ، 70 و 71 سال یکم)


پابرگی :
1ـ امروز ما از این سخن در شگفت می‌شویم. ولی خوبست بدانیم زمانی که ملایان دستشان از حکومت کردن کوتاه بود ، مردم را به حکومت با اینگونه سخنان بدگمان می‌گرداندند. چون حکومت را حق خود می‌دانستند می‌گفتند این دولتها که می‌آیند و می‌روند همه «جائر» و «غاصب»اند. نیمه‌آشکار و نیمه‌پنهان می‌گفتند تنها حکومت امام زمان عادل است که در نبودن آن ، حق حکومت ما راست که جانشین اوییم. اینست استخدام شدن به چنین حکومتهایی ، «عمله‌ی ظلم» شدنست. این سخنان همچنان می‌بود و مردم دهها سال دل با حکومت صاف نداشتند و ملایان نیز همچون آب زیر کاه نیمه‌نهانی به نفوذ در دلهای مردم می‌پرداختند. آن ادعاها همانست که زمانی برویه‌ی «ولایت فقیه» به آشکار درآمد و شد مرامنامه‌ی حزب‌الله. و پیشامدهای سال 57 نتیجه‌ی آنست.


.
🔶 «اکنون و آینده ما راست» (بخش ششم : کتابهای کهن و بایاهای ما)

🔸 5ـ کتابهای تاریخی و بایاهای ما (تکه‌ی یک از یک)

🖌 احمد کسروی

... در این دوره‌ها [پس از اسلام] تاریخ‌نویسان بسیار بوده‌اند و ما کتابهای بسیار بعربی و فارسی در دست می‌داریم. ولی همه می‌دانیم که آن تاریخ‌نویسان همه چیز را ننوشته‌اند و آنچه نوشته‌اند پیراسته از آلودگیها نبوده است.

در آن زمانها تاریخ را سرگذشت پادشاهان و فرمانروایان و زورورزان و جنگها و کشاکشهای آنها می‌شناختند و تنها این زمینه را دنبال می‌کردند و بیشتر تاریخنویسان تاریخ را بنام یک پادشاه و یا یک وزیر نوشته (1) ، بیش از همه بستایش و چاپلوسی می‌کوشیدند و درپی راستیها نمی‌بودند. کوتاه‌سخن : در آن زمانها این شیوه‌ی دانشمندانه‌ی امروزی که ما از اروپاییها یاد گرفته‌ایم درمیان نبوده است. اینست کتابهایی که از زمانهای گذشته بازمانده تاریخ شمرده نمی‌شود. آنها در دست ما «مدرک» است که در جستجوهای خود از آنها سود جوییم.

بهر حال یکی از کارهایی که در این زمینه باید بود اینست که هر گونه کتابها و یادداشتها که در زمینه‌ی تاریخست بچاپ رسد و پراکنده گردد که از این راه کمکی بکسانی که در این باره بجستجو خواهند پرداخت کرده شود. ...


پابرگی :
1ـ همانا نخستین تاریخ ایرانی که نه داستان پادشاهان و زورمندان بلکه تاریخ مردمان است ، تاریخ مشروطه‌ی ایران می‌باشد.


.
رمضان کفاش از روضه برگشته.pdf
707.2 KB
🔶 رمضان کفاش از روضه برگشته

🔍 زیان تعلیمات ملایان و آسیبهایی که از آنان به کشور و مردم رسیده

📊 شمار ساتها : 16

بازپسین پراکنش : اردی‌بهشت 1399

🔷 کتابخانه‌ی پاکدینی

🔸 این دفترچه از سوی «باهَماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده می‌گردد.
🔶 «اکنون و آینده ما راست» (بخش هفتم : پابندهای گران شرقیان)

احمد کسروی

🔸 1ـ این نه دینست که پروای آینده نکرده سرگرم گذشته‌هاست (تکه‌ی یک از یک)


این خود پایه‌ای در کار ماست که دین نیک روشن باشد و مرز دارد و هرگز کمی یا بیشی نپذیرد و هیچگاه بازیچه‌ی هوس این و آن نباشد ، ما گفته‌ایم در دین باید از گذشته چشم پوشید و باکنون و آینده پرداخت. گفته‌ایم باید بکسی جایی در دین باز نکرد. گفته‌ایم باید از هر پنداری بیزاری نمود. گفته‌ایم باید جهان را در پیشرفت و آینده‌ی آن را ارجدارتر از گذشته‌اش دانست. ...


.
اکنون و آینده ما راست 6.pdf
189.5 KB
🔸 اکنون و آینده ما راست

🔸 بخش ششم : کتابهای کهن و بایاهای ما

🖌 احمد کسروی

🔹 1ـ با کتابهای تاریخی خود چه رفتاری پیش گیریم؟!
🔹 2ـ سنجش ناسخ‌التواریخ
🔹 3ـ درباره‌ی کتاب نادرشاه
🔹 4ـ چه سودی در تاریخ خواندن هست؟
🔹 5ـ کتابهای تاریخی و بایاهای ما

.
🔶 شیخ قربان از نجف می‌آید

🔸 تکه‌ی یک از ده


[تابستان سال 1324 است ،] اتوبوسی از تهران راه افتاده به تبریز می‌رود. یک ملای زنجانی که از نجف می‌آید در تاکستان آمده او هم سوار اتوبوس می‌شود. ملا با جوانی از اتوبوس‌نشینان گفتگو می‌کنند. یک پیرمردی از اهل ابهررود هم گاهی دخالت می‌کند. ما آن ملا را شیخ‌قربان ، آن جوان را آقااحمد ، آن پیرمرد را علی‌بیک نام گزارده‌ایم و گفتگوشان در اینجا نقل می‌کنیم.


شیخ‌قربان : آقا چرا ریش خود را تراشیده‌اید؟..

آقااحمد : عجب! من هم می‌خواستم از شما بپرسم که چرا سر خود را تراشیده‌اید؟..

شیخ‌قربان : آقا چه می‌فرمایید! ریش تراشیدن حرامست. خدا نهی فرموده. هیچ‌کس نباید ریشش بتراشد. اما سر تراشیدن مباحست ، اختیاریست.

آقااحمد : خوب جوابی دادید. چون در اتوبوس نشسته‌ایم و بیکاریم و این آقایان مسافران هم هستند بهتر است با شما قدری صحبت کنیم. به قول تبریزیها به راه نردبان گزاریم. اما یک خواهش از شما دارم و آن اینکه اوقات‌تلخ نشوید و هرچه می‌گویید با دلیل بگویید.

شیخ‌قربان : بسیار خوب ، صحبت کنیم.

آقااحمد : گفتید ریش تراشیدن حرامست ، خدا نهی فرموده ؛ این را از کجا می‌گویید؟ مگر شما از پیش خدا می‌آیید؟.

شیخ‌قربان : این چه فرمایشیست؟! خدا پیغمبر فرستاده ، بوسیله‌ی او احکام را بما ابلاغ کرده.

آقااحمد : مقصودتان کدام پیغمبر است؟.. آیا پیغمبر اسلام؟.

شیخ‌قربان : بلی ، پیغمبر اسلام صلوات‌الله و سلامه علیه و آله.

آقااحمد : از پیغمبر اسلام قرآنی در دست ماست. من در آن کتاب گفتگویی از ریش تراشیدن و نتراشیدن ندیده‌ام. در کجای قرآن چنین چیزی هست؟!.

شیخ‌قربان : مگر تنها احکامْ قرآنست؟!. مگر همه‌ی احکام در قرآن بیان شده؟!. اغلب احکام در احادیث است. در حدیث هست که مارماهی را به خدمت امیرالمؤمنین علیه‌السلام آوردند. فرمود نخورید. قومی از بنی‌اسرائیل بودند که ریش خود را می‌تراشیدند ، خدا مَسخشان کرد و مارماهی گردانید.

آقااحمد : ممنون شدم که این حدیث را بیان کردید. ولی تعجب می‌کنم که اول می‌گفتید پیغمبر فرموده و حالا معلوم شد به قول خودتان امیرالمؤمنین علیه السلام فرموده نه پیغمبر. امیرالمؤمنین علیه‌السلام هم گفتگو از حرام بودن گوشت مارماهی کرده نه از حرام بودن ریش‌تراشی.

من می‌خواهم بگویم قضیه هم از اصل دروغ بوده. این قصه‌های آدم مسخ کردن که در کتابهای شما بسیار است تمام دروغست. شما اگر مثل ما به این مدرسه‌ها رفته درسهای تازه خوانده بودید می‌دیدید که مارماهی نیز مثل دیگر ماهیهاست. آنها چطور خلق شده‌اند این هم همانطور خلق شده. شما می‌گویید میمون ، خوک ، خرس ؛ آدم بودند که چون گناه کرده‌اند خدا مسخشان گردانیده و باین صورت انداخته. اینها افسانه‌های بنی‌اسرائیل است که بدست شما افتاده. علما بآنها مسخره می‌کنند. برعکس گفته‌ی شما علما ثابت کرده‌اند که آدم اصلش میمون بوده کم‌کم ترقی کرده آدم شده.


.