پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
فرهنگ است یا نیرنگ؟
🔶 یکم دیماه و داستانش

🔸 تکه‌ی یک

🖌 احمد کسروی


چنانکه خوانندگان می‌دانند ما یکم دیماه (یا روز یکم زمستان) را عید گرفته در آن روز در همه جا کتابهایی را می‌سوزانیم. این کار را چرا می‌کنیم؟.. کتابها را چرا می‌سوزانیم؟.. برای اینکه آنها را سرچشمه‌ی بدبختیها می‌شناسیم و به یاری خدا و بخواست او بخشکانیدن آن سرچشمه می‌کوشیم.

کسانی بما ایراد گرفته رنجیدگی می‌نمایند. می‌گویم : از رنجیدگی چه برخیزد؟!. بهتر است بسخنان ما گوش دهید و با ما بداوری بنشینید که ‌اگر حق با شماست ما دست از این رفتار برداریم. وگرنه شما نیز با ما همدستی کنید.

ما باین کار بی‌مقدمه برنخاسته‌ایم. ما سالهاست در این راه می‌کوشیم و تاکنون صد گفتار بیشتر نوشته ‌این نشان داده‌ایم که مایه‌ی بدبختی این مردم اندیشه‌های پریشان و بدآموزیهای فراوانیست که در کتابها و مغزها جا گرفته. این را با دلیلهای بسیارْ روشن گردانیده‌ایم.

سپس چون بکوشش پرداخته می‌خواهیم به یاری آفریدگار جهان ریشه‌ی آن بدآموزیها را براندازیم در آن راهست که بنابود کردن کتابها می‌کوشیم و هرچه را بدست آوردیم بآتش می‌کشیم. دوباره می‌گویم : این کار را با خواست خدا می‌کنیم.

کنون شما هر سخنی دارید بگویید. آیا این توده[=ملت] را بدبخت و گرفتار می‌دانید؟!. اگر می‌دانید انگیزه‌ی آن چیست؟!. چرا بیست‌ملیون مردم نمی‌توانند بسرفرازی و آسودگی زندگی کنند؟!. چرا نمی‌توانند این سرزمین باردهی را که خدا بآنان داده نگه دارند و آباد گردانند و از آن بهره جویند؟!.. چرا همیشه توسری‌خور و لگدمالند؟!. چرا از هر حادثه‌ای شکست‌یافته بیرون می‌آیند؟!.. آیا ایرانیان چه چیزشان کمتر از دیگرانست؟!.. ساختمان تنیشان ناتوانتر است؟! ، نیروهای مغزیشان کمتر است؟!.. آخر از چیست که بدینسان زبون و درمانده‌اند؟!..

ما انگیزه‌ی اینها را روشن گردانیده‌ایم. دوباره می‌گویم : بنیاد بدبختی این مردم آن بدآموزیهاست که ‌از کتابها و یا از روزنامه‌ها یاد می‌گیرند. اینست گمراه گردیده ‌از دانستن حقایق زندگانی و از هر چیزی که مایه‌ی پیشرفت توده و نیرومندی کشور ، [و] بالاخره وسیله‌ی آسایش تواند بود بی‌بهره می‌مانند.

مثلاً در نتیجه‌ی آن کتابهاست که می‌نشینند و سخن از پیشامدهای هزاروسیصد سال پیش بمیان می‌آورند و بر سر اینکه ‌ابوبکر خلیفه بایستی بود یا علی باهم کشاکش می‌کنند ، در نتیجه‌ی آنهاست که خدا و آیین او را نشناخته در سختیها از فلان گنبد گشایش کار می‌طلبند ، در نتیجه‌ی آنهاست که هر زمان که در سایه‌ی نادانیهای خود گرفتاری پیدا می‌کنند گستاخانه گناهان را بگردن خدا انداخته چنین وامی‌نمایند که خدا خشم گرفته و آن گرفتاری را فرستاده و می‌خواهند با لابه[=التماس] و زاری خدا را از سر خشم فرود آورند ، در نتیجه‌ی آنهاست که دلها پر از جبریگریست ، در نتیجه‌ی آنهاست که زندگی را خوار داشته چنین می‌دانند که آبادی آنجهان جز در ویرانی اینجهان نتواند بود ، در نتیجه‌ی آنهاست که بمشروطه که بهترین شکل حکومت است ریشخند می‌کنند ، میهن‌پرستی را که وظیفه‌ی هر غیرتمندیست نکوهش می‌نمایند ، مالیات دادن و بسربازی رفتن را حرام می‌شمارند ، در نتیجه‌ی آنهاست که ‌از یک توده سنی و شیعی و صوفی و شیخی و کریمخانی و متشرع و علی‌اللهی و ازلی و بهائی و اسماعیلی و زردشتی و کلیمی و مسیحی پدید آمده ... اگر بخواهم همه را بشمارم باید صد صفحه بیشتر را پر گردانم.


.
✴️ ما چه می‌خواهیم؟..

🖌 احمد کسروی

📖 مهنامه‌ی پیمان

تکه‌ی 1 از بخش دوم

🔸 آغاز نبرد با بدآموزیها

با آن بدآموزیهای هزارساله ، و اندیشه‌های آشفته‌ی کهن و نو بود که می‌بایست بجنگ برخیزیم. در توده آلودگیهای بسیار درمیان می‌دیدیم ، و اگر از هر آلودگی دیگر چشم‌پوشی توانستیمی از بدی خویها و زشتی کردارها نتوانستیمی. ولی چون می‌دانستیم سرچشمه‌ی همه‌ی اینها آن بدآموزیها و اندیشه‌های آشفته است می‌بایست پیش از همه بآنها پردازیم.

آنروز کمتر کسانی این را می‌پذیرفتند. زیرا کمتر کسانی بسرچشمه‌ی آلودگیها پی می‌بردند. با آن ناتوانی نیروهای روانی که نشان دادیم یک مردم کی توانستندی درپی انگیزه و سرچشمه‌ی گرفتاریها باشند؟!.. بتوده دلبستگی نمودن و از پیشرفت و پسرفت آن گفتگو کردن در ایران با جنبش مشروطه آغازیده. در آن آغاز همه‌ی امیدها برواج مشروطه و پیشرفت قانون بسته می‌شد و اگر کسی گله از چیزی کردی درزمان[=بیدرنگ] پاسخ شنیدی : «بگزار مشروطه پیش رود همه‌ی اینها درست خواهد شد» و سپس که از مشروطه نتیجه‌ی درستی بدست نیامد این بار چنین گفته شدی : «ملت جاهل است و پی بحقوق خود نبرده باید مدارس را زیاد گردانید. مدارس همه چیز را درست خواهد کرد». سپس که از دبستان نیز آنچه خواسته می‌شد برنخاست ، این بار گیج‌وار هر کس سخن دیگری می‌گفت و بیشتر مردم باین بس می‌کردند که بگویند : «جامعه بد است» و «محیط فاسد است» و «ملت دِژِنِره[=تباه] شده» و «ایرانیان هیچ وقت چیزی نبوده‌اند». گیج‌وار اینها را می‌گفتند بی‌آنکه درپی شناختن انگیزه‌ی آلودگیها باشند ، و چنانکه گفته‌ام کم‌کم این دستاویزی برای خودنمایی و برتری‌فروشی گردیده و کسانی که این سخنها را می‌گفتند راستی‌را درپی نیکی توده نبودند. گفته‌ام که اندازه‌ی درماندگیشان این بود که هر یکی بیکبار خود را از رده‌ی توده بیرون می‌گرفت و هر کس چشمش تنها بدیگران باز می‌بود. چنین کسانی کجا و پی بردن بانگیزه‌ی آلودگیها کجا؟!

🔸سرچشمه‌ی گرفتاریها و زیان بدآموزیهای کهن و نو

ما را در این باره داستانی هست. در آنروزها که ما از شاعران (از شاعران قرنهای گذشته) نکوهش می‌نوشتیم بارها کسانی آمده چنین می‌گفتند : شما با گذشتگان چه کار دارید؟!.. از امروز آغاز کنید و پیش روید.

می‌گفتم : ما را با گذشتگان کاری نیست. آن شاعران مرده و رفته و کیفر خود را دیده‌اند ، مرا با آنان چه کار تواند بود؟. اینکه از آنان نکوهش می‌کنیم برای اینست که بدی آنان دانسته شود و اکنون و از این پس کسی پیروی از کار و رفتار ایشان نکند. از این گذشته گفته‌های فراوانی که از آنان بازمانده و سراپا آلودگیست چون کتابها را پر کرده و در دلها جا گرفته برای دور کردن آنهاست که باین نکوهش برخاسته‌ایم. مثل زده می‌گفتم : حوضی که لجن در آن ته‌نشین گردیده شما اگر خواهید از آبِ پاکیزه پر کنید باید نخست لجن را بیرون ریزید ، وگرنه هرچه آب بندید آن را هم ناپاک گرداند.



.
✴️ صوفیگری و عرفان

بخش پانزدهم

🔶 دفتر فرهنگ است یا نیرنگ؟

تکه‌ی هشتم

🖌 احمد کسروی

اینست ما نیز درمیان تلاشهای خود که در برابر بدخواهان و در راه برانداختن آن گمراهیها و نادانیها می‌کنیم ، گفتارهای بسیاری هم درباره‌ی بیپایی صوفیگری و زیانمندی آن نوشته کتابی جداگانه هم بچاپ رسانیده‌ایم.[1] ولی من بآنها بس نکرده می‌خواهم جوانان دبیرستانها و دانشکده‌ها را از دامهایی که زیر پای آنها گسترده شده آگاه گردانم و آنست که باین سخنان پرداختم.

این آزمایش نیکیست که وزارت فرهنگ شناخته گردد. آنگاه جوانان در دانشکده‌ها و دبیرستانها توانند خود نیز آزمایشهایی کنند و از چگونگی کار نیک آگاه گردند. هنگامی که درس از صوفیگریست و یا درمیان درسها سخنی از صوفیگری بمیان آورده می‌شود و شعرهای صوفیان آموخته می‌گردد ، از فرصت سود جسته از دبیر یا استاد پرسشهایی کنند : آیا صوفیگری با زندگانی سازگار است؟. آیا می‌توان با دستورهایی که صوفیان می‌دهند زندگی بسر برد؟. آیا در زمانهای گذشته ایرانیان از صوفیگری سود برده‌اند یا زیان؟. بهر چه وزارت فرهنگ هواداری از صوفیگری می‌کند و برواج آن می‌کوشد؟. بهر چه پیاپی کتابهای صوفیان را چاپ می‌کند؟. از این پرسشها بسیار توان کرد.

تنها در زمینه‌ی صوفیگری نیست. بدتر از آن شعرهای حافظ و سعدیست. جوانان توانند بدآموزیهای آنان را چه درباره‌ی جبریگری چه در دیگر زمینه‌ها به رخ دبیران و استادان کشند و پرسشهایی کنند. آن دبیری که می‌آید و از گلستان درس می‌گوید و بآن بس نکرده بستایشهای دور و دراز از سعدی می‌پردازد جوانان توانند صد پرسش از او کنند. توانند باب پنجم آن کتاب را برخ دبیر کشیده بپرسند آیا کتابی با آن زشتیها جای آنست که کتاب درسی باشد؟!.

این «حق طبیعی» هر جوان دانشجوییست که درسهایی را که می‌خواند سود آنها را از پیش بشناسد. بویژه در جایی که چنین بدگمانیهایی درمیان است.

این پرسشها که بشود دیده خواهد شد که بهیچ یکی پاسخ درستی درمیان نیست. درباره‌ی دبیر یا استاد از دو حال بیرون نیست : یا او کسیست باخرد و پاکدرون که با سَهِشهای جوانان همراهی خواهد کرد و او نیز بیدار خواهد گردید ، و یا کسیست آلوده‌مغز و دلیل‌نافهم که شناخته گردیده حالش روشن خواهد شد.

این بدی را که وزارت فرهنگ باین کشور می‌کند (یا بهتر گویم ، آن راه خیانتی که فروغیها و حکمتها و دیگران پیش گرفته‌اند) چیزی نیست که درخور چشم‌پوشی یا خاموشی باشد. من بدی‌ای را درباره‌ی یک توده بزرگتر از این نمی‌شناسم.

اینست جای هیچ گفتگو نیست که باید در برابر آن ایستادگی نشان داد. امروز راه همانست که ما اینها را بنویسیم و جوانان را بیدار گردانیم و خواهد رسید آن روزی که به یک کار بسیار بزرگتری برخاسته این فرهنگ را از میان برداریم و فرهنگی دیگر ـ فرهنگی بمعنی راست آن ـ بنیاد گزاریم.

امروز در ایران گفتگوی «تعلیمات اجباری» است. وزارت فرهنگ قانونی گذرانیده و روزنامه‌ها بشور افتاده‌اند و گفتارها می‌نویسند. در بودجه پولهایی برای بکار بستن آن قانون گنجانیده می‌شود.

بسیار نیک ، ما نیز همداستانیم. ما نیز شادمانیم. باید در سراسر کشور ـ چه در شهرها و چه در دیهها ـ دبستانها باشد. باید همه‌ی بچگان چه دختر و چه پسر درس خوانند ، باید همه‌ی مردم چه زن و چه مرد از فرهنگ بهره یابند. اینها همه راستست.

ولی آیا آموزاکها چه خواهد بود؟!. وزارت فرهنگ برای بچه‌های ساده‌ی روستایی چه ارمغان خواهد فرستاد؟!. اگر آموزاکهای وزارت فرهنگ اینهاست که هست وای بحال ایران اگر «تعلیمات اجباری» پا گیرد! وای بحال این توده‌ی بدبخت اگر آن قانون بکار بسته شود؟.

وزارت فرهنگ برای بچگان روستایی نیز شعرهای سعدی و حافظ و خیام را ارمغان خواهد فرستاد ، مغزهای آنها را نیز آلوده خواهد گردانید ، ‌نیروهای خدادادی آنها را نیز سست و بیکاره خواهد گردانید :
زین پیش نشان بودنیها بوده است پیوسته قلم ز نیک و بد ناسوده است
تقدیر ترا هر آنچه بایست بداد غم خوردن و کوشیدن ما بیهوده است /
بخت و دولت بکاردانی نیست جز بتأیید آسمانی نیست /
بگیر طُرّه‌ی مه طلعتی و غصه نخور که سعد و نحس ز تأثیر زهره و زحل است /
صبر و ظفر هردو دوستان قدیمند کز اثر صبر نوبت ظفر آید /
دنیا پلیست رهگذر مرد آخرت اهل تمیز خانه نسازند بر پلی /
سعدی خط سبز دوست دارد نه هر الف جوالدوزی /
اگر ز کوه فروغلتد آسیا سنگی نه عارفست که از راه سنگ برخیزد /

استادان دانشکده‌ها که خود مزدوران «کمپانی خیانت»اند بروستاها نیز رفته بجوانان روستایی نیز سخن رانده شعر پست پایین را :
علم نبود غیر علم عاشقی مابقی تلبیس ابلیس شقی
👇
بروی تخته نوشته در پیرامونش سخنها خواهند راند و برای دلسرد گردانیدن جوانان خونگرم روستایی از دانشها نکوهش کرده آنان را «بداشتن ذوق و عشق و پرداختن بشعر» خواهند برانگیخت.

آقای دکتر غنی فرصت دیگری یافته میدان بزرگتری برای رواج دادن بصوفیگری باز خواهد کرد و برای آنکه مردان روستایی را از کار کشاورزی بازدارد افسانه‌های «کرامات» صوفیان ، بویژه «مکالمه با نباتات و حیوانات و خاک را بطلا یا احجار کریمه مبدل ساختن» را بآنان یاد خواهد داد.

اینهاست نتیجه‌هایی که از «قانون تعلیمات اجباری» وزارت فرهنگ گرفته خواهد شد.
این را بچاپ می‌رسانیم و از آقای دکتر غنی و از وزارت فرهنگ پاسخ خواهیم بیوسید.
کسروی

پایان

[1] : کتاب «صوفیگری»
✴️ بهداشت تنی ـ بهداشت روانی

🖌 کوشاد
تلگرام

تکه‌ی 1

آدمیان در زندگی به هوا برای تنفس و خوراک و نوشاک و خانه و دیگر چیزها نیاز دارند. می‌دانیم که در اینها نیک و بد توأم است و آدمی همیشه کوشیده نیک آنها را گرفته از بدشان دوری کند : در هوای آلوده نماند ، خوراک و نوشاک ناسالم را دور ریزد و جز نیک و پاک آنها را نخورد. همچنان در جاهای ناپاک ننشیند.

این رفتار یا «رعایت بهداشت» تنها برای تن نیست. برای روان نیز بهداشت روانی می‌باید. مثلاً در پرورش روان نوجوانان گفتار و کردار دوستان او اهمیت فراوان دارد. از دیرباز این دانسته شده که گفتار و کردار دوست چه نیک و چه بد در آدمی تأثیر می‌گزارد. چون رفتار و گفتاری هست که جوان ، نیک از بد آنها را بازنمی‌تواند شناخت ،‌ پدر و مادر و آموزگاران راهنمایی می‌کنند که با که دوستی کند و با که نکند. زیرا بدانسان که رعایت بهداشت تنی می‌باید ، رعایت بهداشت روانی نیز دربایست است.

در هر کشوری چندین سازمان همچون «غذا و دارو» و «حفاظت از محیط زیست» دستگاههای دیده‌بانی (نظارت) بر بهداشت تنی می‌باشند. [1] این سازمانها بایا (وظیفه) دارند هوا و خوراک و نوشاک و دارو (ورودیها به تن) را از آلودگی و ناپاکی و تقلب نگاه دارند.

اکنون جای پرسشست که بهداشت روانی چگونه بدست می‌آید و تأمین آن به گردن چه دستگاهی است؟!.. آیا نه آنست که بهداشت روانی از راه پروا داشتن به نیک و بد ورودیهای چشم و گوش (دیده‌ها و شنیده‌ها) بدست می‌آید؟!. بدینسان که پس از بازشناختن نیک از بد آنها ، باید راه نیکهایش گشاده و راه بدهایش بسته باشد.

یک بخش از دیده‌ها و شنیده‌ها ، اندیشه‌هاست و بیشتری از آن ورودیهای مغز بشمار است. در این زمینه آموزش و پرورش ، آن دانش باستانی‌ ، این بایا را بگردن دارد که برواج اندیشه‌های نیک بکوشد و از اندیشه‌های بد جلو گیرد. از روی قانون در ایران ، وزارت فرهنگ در گذشته و وزارتخانه‌های آموزش و پرورش ، ارشاد و آموزش عالیِ کنونی چنان بایایی را بگردن داشته و دارند.

ولی در کار اینها آنچه دانسته شده دو چیز است : یکم آنکه این وزارتخانه‌ها شایستگی (صلاحیت) چنان بایایی را نداشته و ندارند. زیرا باید سود توده را نیک دانسته و بدین سان اندیشه‌های نیک و سودمند را از اندیشه‌های بد و زیانمند بازشناسند در جایی که خود خفتگانی‌اند که خفته را بیدار نتوانند کرد. دوم ، در این کشور دستهایی در کارست که مغز جوانانْ آشفته و زهرآلود شود و در نتیجه در زندگانی آینده تا می‌شود بیکاره و زبون بمانند. فسوسا آن وزارتخانه‌ها خود در این خیانت دست دارند. بیچاره توده‌ی ایران که فرزندانشان را برای تأمین بهداشت روانی و یادگیری حقایق زندگی به چنان دستگاههایی می‌سپارند. دستگاههایی که به زهرآلود گردانیدن اندیشه‌های آنان می‌کوشد.

برای آنکه پنداشته نشود این یک تهمت است به شرحهای زیر می‌پردازیم :
نخست می‌پرسیم : مگر نه آنست که نظام آموزشی باید برنامه‌ی آموزش و پرورش کشور را چنان تدوین کند که خروجیهای مدرسه‌ها و دانشگاهها از درسهایی که یاد گرفته‌اند در کار و پیشه و در زندگانی آینده‌‌ی خود سود برند؟!. گمان نداریم کسی با این سخن ناهم‌آواز باشد. از این دیدگاه به نظام آموزشی پیش و کنونی خرده فراوان توان گرفت. در مدرسه دو رشته چیز یاد داده می‌شود : نخست ، یک رشته دانشهایی همچون فیزیک و شیمی و ریاضی و زیست‌شناسی است. دوم ، هرچه جز آنهاست. بگذریم که همان دانشها از جبر و مثلثات و شیمی و فیزیک نیز آن اندازه که تا دیپلم دبیرستان همه‌ی دانش‌آموزان ناچار به درس خواندنند برای هر پیشه‌ای سودمند نیست و ناچاریست که تباه گردانیدن عمر جوانان شمارده شود. لیکن چون آنها باری بدآموزی نیست کنون از آنها چشم پوشیده به دیگر «آموزشها» می‌پردازیم.

می‌پرسیم : آیا همه‌ی آنچه بدانش‌آموزان (بویژه دبیرستانیها) یاد داده می‌شود در زندگی و کار و پیشه‌شان سودمند می‌افتد؟! به سخن دیگر ،‌ در این روزگاری که توده‌ها یک دم نیاسوده با شتاب بسیار هر روز تغییرهای بزرگی در دانش و صنعت و هنرها پدید می‌آورند ، آیا ما به دانش‌آموزانمان درسهایی که بکار امروز جهان بیاید یاد می‌دهیم؟!

گفتیم نظام آموزشی باید 1) حقایق زندگی به بچگانمان بیاموزد و 2) آنها را از بدآموزیها دور دارد تا بهداشت روانیشان فراهم شود.

لیکن دیده می‌شود که در هر دو زمینه این دستگاه خود نادان و ناپاکست.



[1] : در ایران وزارتخانه‌ها و سازمانهای زیردست دیگری هستند که هر کدام بر بخشی از تولید ، تدارک و فروش خوراک و نوشاک دخالت دارند.‌ از جمله وزارتخانه‌های کشاورزی ، بهداشت ، نیرو و بازرگانی ، و سازمانهای دامپروری و شیلات.



.
🔶 یکم دیماه و داستانش

🔸 تکه‌ی دو

🖌 احمد کسروی


ما می‌گوییم : انگیزه‌ی درماندگی و زبونی مردم اینهاست. اینهاست که توده را از هم پراکنده و دسته دسته بجان یکدیگر انداخته ، اینهاست که خونها را از جوش انداخته و پستی و زبونی بار آورده ، اینهاست که ‌اندیشه‌ها را گمراه گردانیده و از حقایق زندگانی پرت ساخته ، اینهاست که فهمها و خردها را بیکاره گردانیده ، اینهاست که خویهای ستوده را از میان برده.

شما اگر گفته‌های ما را نمی‌پذیرید هر سخنی دارید بگویید. بگویید تا بدانیم. اینکه خود را کنار گیرید و تنها رنجیدگی نشان دهید بسیار بیهوده ‌است. از رنجیدگی شما ما را چه باکست؟!. این خود گناهی از شماست که در چنین زمینه‌ی بسیار ارجداری بی‌پروایی نمایید و کنار ایستید ، وآنگاه ‌از یک نتیجه‌ی روشنی که ما از گفتگوهای خود برمی‌داریم برنجیدگی پردازید.

بما ایراد می‌گیرند که دیوان حافظ را می‌سوزانیم. با یک سوز دلی بزبان آورده می‌گویند : آقا دیوان حافظ؟!.. رواست که شما آن را بسوزانید؟!.. در جایی که ما بارها از حافظ و شعرهایش سخن رانده نشان دادیم که گفته‌های او سراپا زیان می‌باشد. مثلاً :

بگیر طُرَّه‌ی مه طلعتی و غصه نخور
که سعد و نحس ز تأثیر زهره و زحل است

بر عمل تکیه مکن خواجه که در روز ازل
تو چه دانی قلم صُنع بنامت چه نوشت

ما را بمنع عقل مترسان و مِی بیار
کاین شحنه در ولایت ما هیچ کاره نیست

جهان و هرچه درو هست هیچ در هیچست
هزار بار من این نکته کرده‌ام تحقیق

اینها و صد مانند اینها آیا راستست؟!.. آیا نکوهشِ کوشش ، و گفتن اینکه نیک و بد از تأثیر ستاره‌هاست ، یا نیک و بد را بنام هر کس در روز نخست نوشته‌اند ، و نکوهش خِرد و خوار گردانیدن جهان زیان ندارد؟!. آیا نتیجه‌ی این سخنان‌ِ بیپا نیست که مردم ایران بدینسان سست و تنبل و بی‌پروا[=بی‌اعتنا] بار آمده‌اند؟!.

در روزگاری که دیگران سختترین کوششها را در راه زندگانی می‌کنند ، و توده‌ها از جوانان خود هوانورد و چترباز پدید می‌آورند ، آیا آموختن چنین درسهای بی‌غیرتی بجوانان ایران ریشه‌ی خود را کندن نیست؟!..

بارها اینها را نوشتیم و پاسخ خواستیم ، و از شما جز بی‌پروایی و خاموشی از یک دسته ، و زباندرازی و بیفرهنگی از دسته‌ی دیگری ندیدیم ، و اکنون که بکار برخاسته بنابود کردن آن کتابهای سراپا زیان می‌کوشیم این ایراد و رنجیدگی را می‌شنویم. در اینجاست که درمانده نمی‌دانیم بشما چه نامی دهیم؟!.. در اینجاست که می‌بینیم شما سود و زیان زندگی را نمی‌شناسید و جز درپی هوسبازی نیستید. در اینجاست که ناگزیر می‌شویم شما را یک دسته کودکان چهل‌ساله و پنجاه‌ساله شماریم.

برخی از اینان بهانه آورده چنین می‌گویند : «حالا چه هنگام این کار است؟!.. مردم از گرسنگی می‌میرند. اکنون باید در اندیشه‌ی نان بود.» (1) می‌گویم : چه خوش‌بهانه‌ای بدستتان افتاده. چون گرسنگیست باید از هر کاری دست برداشت؟. بسیار خب ، بگویید ببینیم این گرسنگی از کجا آمده؟!.. آیا از آسمان نباریده؟!.. یا از زمین نروییده؟!.. یا سن و ملخ کشت را نابود گردانیده؟!.. آیا نه آنست که شما یک توده‌ی ناتوان و لگدمال می‌باشید و نمی‌توانید خواروبار خود را نگه دارید و بخورید؟!.. آیا این ناتوانی و لگدمالی از کجاست؟!.. نه ‌از همین کتابهاست؟!.. نه ‌از ندانستن معنی زندگانی و راه آنست؟!..

می‌گویند : «اکنون باید در اندیشه‌ی نان بود». می‌گویم : چه ‌اندیشه خواهید کرد؟!.. بگویید ما نیز بدانیم. آیا جز ناله و فریاد و هایهوی چه کاری خواهید توانست؟!.. شما آن بیخردانی هستید که ناله و فریاد و هایهوی را چاره‌ی دردها می‌دانید و می‌خواهید ما نیز با شما همراه باشیم.



پابرگی :
1ـ در سال 1321 ، یک سال پس از درآمدن متفقین به ‌ایران ، خواربار بویژه گندم کمیاب گردید چنانکه دولت دست بکار پخت و فروش «نان سیلو» که نان پستی بود گردید تا مرهمی بزخم گرسنگی تنگدستان و بیچیزان باشد. در ماههای پاییز آن سال این موضوع سختی بیشتر یافت و گرسنگی ملموسترین گرفتاری گردید. سپس در 17 آذر آشوبی در تهران در پرده‌ی کمیابی نان براه‌ انداختند تا بدولت قوام‌السلطنه ضرب شستی نشان دهند. بدستور حکومت‌نظامی همه‌ی روزنامه‌ها بازداشت شد که پرچم نیز یکی از آنها بود. دو هفته پس از این نیز داستان یکم دیماه پیش آمد که شرح آن را خواهید خواند.
بهانه‌ی گرسنگی و گرانی را پیش کشیدن در همان روزهاست. ـ ویراینده


.
✴️ ما چه می‌خواهیم؟..

🖌 احمد کسروی

📖 مهنامه‌ی پیمان

تکه‌ی 2 از بخش دوم

🔸سرچشمه‌ی گرفتاریها و زیان بدآموزیهای کهن و نو
(بازمانده از دیروز)

روزی یکی آمده چنین گفت : «این چیزها که می‌نویسید بیشترش فراموش شده و از میان رفته. آن باطنیگری که می‌گویید مردم نامش را هم نمی‌دانند چه رسد بآنکه بدآموزیهایش را یاد گرفته باشند». گفتم : چه خوش ناآگاهید شما ! دسته‌ای از باطنیان هنوز هستند و همانند که امروز پیروان سِر آقاخان می‌باشند و در ایران و عراق و هند پراکنده‌اند. از این گذشته گورانها و علی‌اللهی‌ها که در آذربایجان و کردستان و همدان و کرمانشاهان فراوانند آمیزش بسیار با باطنیان می‌دارند. سپس کتابها و شعرها پر از بدآموزیهای آنان می‌باشد و کیشهای گوناگون که در ایران رواج می‌دارد هر یکی چیزهایی را از باطنیگری برداشته‌اند. این داستان ولایت در کیش شیعی (یا روشنتر گویم عنوان اینکه پایه‌ی دین ، دوستی امام علی‌بن‌ابیطالب و فرزندان او می‌باشد) از باطنیان گرفته شده. این شعر که بزبانها افتاده : «هر لحظه بشکلی بت عیار برآمد ...» و یا این شعر که می‌گوید : «اسدالله در وجود آمد در پس پرده هرچه بود آمد» یا این شعرها که می‌گوید : «در کون [و] مکان هرچه عیان بود علی بود ...» و صد مانند اینها همگی از باطنیگریست. این پندارها از بس مفت شده و زیر پا ریخته تا بشاعران نیز رسیده. می‌دانم خواهید گفت اینها پیش از این بوده و از این پس از میان خواهد رفت. ولی این امیدِ بیجاییست. اینها اگر بحال خود باشد تا هزار سال دیگر از میان نرود و تنها چیزی که باشد اینست که با بدآموزیها و پندارهای نوین دیگری که از اروپا برخیزد بهم آمیزد ، وآنگاه دستهایی در کار است که نگزارد اینها فراموش گردد و از میان رود. مگر نمی‌بینید چه هیاهو بنام ادبیات برپا شده و با چه شور و شتابی بازمانده‌های کهن زمان مغول را تازه می‌گردانند؟!. این چند شعر که خواندم من همه را از روزنامه‌ها و مهنامه‌ها بیاد سپرده‌ام و چیزهاییست که هر چندگاه یک بار تازه می‌گردانند. شما بکتاب «وجه دین» ناصرخسرو که درباره‌ی باطنیگریست و تازه در اروپا چاپ و بایران فرستاده شده چه می‌گویید؟ اگر این جلوگیریهای ما کارگر نیفتد آیا مردم آن را نخواهند خواند؟!.. آیا از گفته‌هایش بیاد نخواهند سپرد؟!.. با اینهاست که شما می‌گویید باطنیگری از میان رفته و فراموش شده؟!.

یکی از یادگارهای شوم باطنیان گزارش (تأویل) است که در سراسر شرق رواج بسیار گرفته و می‌باید گفت که یکی از بیماریها شده. شما در انجمنی هر گفته‌ی بی‌معنایی را که از یک شاعری یا کتابنویسی عنوان کنید و ایراد گیرید درزمان از چند جا بانگ بلند کنند : «نه آقا ! آن معنای دیگری دارد» و هر یکی از مغز پوچ خود سخنان دیگری بنام گزارش بیرون ریزد. بارها رخ داده که یکی یک جمله‌ی بی‌معنایی را از خود ساخته و پیش کسانی بنام آنکه از فلان شاعر یا از بهمان ملاست خوانده و بخرده‌گیری پرداخته و بیدرنگ شنوندگان بپاسخ‌گویی برخاسته و سرِ گزارش را باز کرده‌اند. من خود این را با دیده دیده‌ام و آزموده‌ام. در زمان جوانی روزی یکی از یارانم چنین کاری کرد و یک شعر بی‌معنایی را که خود ساخته بود : «سدره خواهی و نخواهی منتهی سدره مطلق ندارد منتهی» در نشستی خواند و بخرده‌گیری پرداخت. یکی از ملایان که در آنجا بود خاموشی نتوانسته چنین گفت : «آقای فلان من شما را عاقل تصور می‌کردم. بکلمات بزرگان و اساتید قیمت باید گزاشت. این بیت من نمی‌دانم گوینده‌اش کیست. ولی از خود کلام پیداست که از یکی از اساتید عرفاء صدور یافته ، اگر من حالا معنای آن را برای شما شرح کنم از عمل خود نادم خواهید بود؟...» این را گفته و بگزارش پرداخت و چندان بیهوده سرود که ما ناگزیر شده چگونگی را بی‌پرده گردانیدیم.

آخوند می‌رود بالای منبر : فلان امام فرموده «أنا آدم آل محمد». یک ساعت بیشتر در پیرامون چنین جمله‌ی پوچی سخن می‌راند و صدها بیهوده‌گویی می‌کند و مردمِ گیج را گیجتر می‌گرداند ، و یکی نمی‌گوید : «ای درمانده! این جمله پوچ است و چنین سخنی از یک امامی نتواند بود ، وآنگاه چه سود دارد که یک ساعت مردم را از کار بازداری و آن را با گفته‌های پوچتری بمعنی رسانی؟!. مگر هر جمله‌ای که بگوش می‌خورد باید برایش معنی پیدا کرد؟!».

چه صوفیان و چه خراباتیان و چه شاعران هر یکی سخنان بیهوده‌‌ی بسیار از خود بازگزارده‌اند و بسیاری از ایشان از بیشرمیها نیز بازنایستاده‌اند و ما همینکه بیکی از آنها ایراد گرفته می‌گوییم : آخر این چیست؟!. چرا باید باین گفته‌های بی‌آبرو ارج گزارد؟!. درزمان دهان خود را پهن ساخته می‌گویند : «اینها معنای دیگر دارد!» بزرگ و کوچک ، باسواد و بیسواد این را ازبر می‌دارند. آیا این از کجاست؟!. آیا نه از باطنیان بیادگار مانده؟!.
👇
شما زیان اینها را نمی‌دانید و پروای اینها نمی‌کنید. ولی در یک توده اینها نشان پستی خردهاست. شما می‌گویید : «مردم نام باطنیگری را هم نمی‌دانند» ندانستن نام و دانستن آن چه اثری تواند داشت؟!. مردمی که بیک نادانی گرفتارند زیان آن را خواهند دید گو که نامش را ندانند. ما خود همان را می‌گوییم. ما می‌گوییم صد بدآموزی از کهن و نو بهم آمیخته و مردم بی‌آنکه نامهای آنها را بشناسند و بی‌آنکه بدانند از کجا آمده آلوده‌ی آنها می‌باشند.

مادیگری چهل سال نیست پایش به ایران رسیده. در این زمان اندکی ، هزاران و صدهزاران کسان آلوده‌ی بدآموزیهای آن می‌باشند و بیشتر آنها نام مادیگری را هم نشنیده‌اند. در جای دیگر نیز گفته‌ام آخوندهایی که سی سال در نجف مانده‌اند و همه‌ی درسهاشان از فقه و اصول و این چیزها بوده چون می‌آیند و با من گفتگو می‌کنند می‌بینم بدآموزیهای مادیگری را بیرون می‌ریزند و چون می‌گویم اینها از مادّیانست باور نمی‌کنند. اینان سخنانی را در روزنامه‌ها خوانده و بی‌آنکه بدانند از کجاست در مغزهای خود جا داده‌اند. باطنیگری نیز مانند این می‌باشد.

این بود اندازه‌ی ناآگاهی ایرانیان از سرچشمه‌ی گرفتاریها و بیچارگیهای خودشان. این بود اندازه‌ی ناآگاهی ایشان از زیان بدآموزیهای کهن و نو.
«سر» سلطان محمدشاه (آقاخان سوم)

آقاخان سوم (1877 کراچی ـ 1957 سوئیس) وی چهل‌وهشتمین امام اسماعیلیه (باطنی) بوده است. پس ازو نوه‌اش کریم آقاخان (آقاخان چهارم) بامامت رسید و تاکنون هست. ـ و
یکم دی‌ماه و داستانش
✴️ بهداشت تنی ـ بهداشت روانی

🖌 کوشاد
تلگرام

تکه‌ی 2

🔸 سنجش ارزش نظام آموزشی

نخست از حقایق زندگی مثالهایی آورده ببینیم نظام آموزش ما آنها را می‌داند و یاد می‌دهد؟!. یکی از ارجدارترین حقایق زندگی اینست : «کار و کسب برای راه افتادن کارهای اجتماع است. برای روزی بدست آوردن یا ثروت اندوختن نیست». این یک حقیقت پرارجی می‌باشد. فرق بسیارست میان توده‌ای که باور دارد کارهایی که می‌کند و پیشه‌هایی که برمی‌گزیند باید بسود توده باشد و اینست از مفتخواری و کارهایی که توده را سودی از آنها نیست می‌پرهیزد ، با آن توده‌ای که افرادش کار و کسب را تنها وسیله‌ا‌ی برای کسب درآمد و راه افتادن زندگی می‌دانند. اینست از هر راهی پول درآمد ، آن راه‌ را مشروع و پولش را سزا می‌دانند و کاری به سود و زیان آن به توده ندارند. چون در این باره در نوشته‌های ما شرح کامل آمده [1] اینجا به آن نپرداخته می‌پرسیم :

آیا فرزندان ما در نظام آموزشی کشور چنان حقیقتی را یاد می‌گیرند (نه آنکه می‌شنوند)؟! آیا نه آنست که همینکه از درس آسودند و بکار پرداختند هر کدام درپی آنست که بیشترین درآمدها را بدست آورد و به چیزی که نمی‌اندیشد سودیست که از کار او به توده می‌رسد؟! اگر چنان حقیقتی یاد داده می‌شد ، آیا شرکتهای هرمی مانند گلدکوئست اینهمه «شریک» پیدا می‌کرد؟! آنچه ما می‌بینیم آنست که بسیاری از خروجیهای نظام آموزشی کشور بکار بورس و پایش نرخ ارز و سکه و خانه و خودرو و خرید و فروش آنها مشغول می‌باشند. این راه کسب روزی آنهاست که کالاهایی را کم‌بها خریده گران بفروشند و با سود آنها زندگی بسر برند. بسیار کسان هستند که چون پیشه‌شان را بپرسید با گردنی افراشته می‌گویند : فلان رشته را در دانشگاه خواندم ولی اکنون «کار بورس می‌کنم».

مثال دیگری بیاوریم. می‌پرسیم : آیا فرزندان ما از دبیرستان یا دانشگاه که درآمدند میهن‌پرست بار می‌آیند؟! آیا اساساً معنی درست میهن‌پرستی به شاگردان مدرسه‌ها و دانشگاهها یاد داده می‌شود؟! شاید کسانی برخی شعرها در ستایش میهن‌ که در کتابهای درسی پراکنده‌وار گنجانیده شده را یاد کنند ، در حالی که میهن‌پرستی با شعر سرودن نتواند بود. بویژه آنکه شاگردانی که آنها را می‌خوانند صد چیز دیگر شنیده یا می‌خوانند که بضد آن شعرهاست. مثلاً اندیشه‌های جبریگری و خراباتیگری که شعرها را فراگرفته کجا با میهن‌پرستی سازش دارد؟! کجا صوفیگری با میهن‌پرستی سازش دارد؟! آن دستگاه اندیشه‌ای سراسر زهر و آلودگی که میهن‌پرستی را «بت‌پرستی‌» می‌خواند کجا با میهن‌پرستی سازش دارد؟!

چندی پیش به پیامی در پیامرسانها برخوردم که شاهدی است از غیب بر اینکه معنی میهن‌پرستی در مغز جوانان ما به چه حال پستی درآمده. نوشته : «اگر می‌خواهید آخوندها را دق‌مرگ و از این سرزمین بیرون کنید فقط کافیست ایرانی باشید! یعنی برقصید ، بخندید ، شادی کنید ، زیبا بپوشید ، به زنان احترام بگذارید ، بجای گداخانه‌های کربلا و سامرا به تخت‌جمشید و آرامگاه فردوسی سفر کنید ، گریه نکنید ، نام ایرانی بر همه چیز بگذارید ، کورش و حافظ و مولانا و فردوسی را گرامی بدارید ، بفرزندانتان شاهنامه بیاموزید ، آهنگ شجریان با سنتور و کمانچه برایشان بگذارید ،‌ نوروز و مهرگان ، شب یلدا و چهارشنبه سوری را اجرا کنید و در یک جمله انسان باشید. با انتشار همین متن چند خطی ، به نجات ایرانیان دربند کمک کنید».

سخنِ زیر در نوشته‌های ما بارها آمده و شما با بدیده گرفتن حال پیرامونیانتان راستیِ آن را می‌توانید بسنجید : «میهن‌پرستی اگر چهار دیوار داشته یکم را کیشها ، دوم را ادبیات ، سوم را مادیگری ، چهارم [را] شکستها و نافیروزیهای سی و اند ساله برانداخته. شما اگر کاری می‌خواهید باید باینها چاره اندیشید. باید این جلوگیرها را از میان بردارید».

یاد دادن معنی میهن‌پرستی جزو آموزاکهایی بوده که می‌بایست نظام آموزشی به آن بهای فراوان دهد. فسوسا که نداده و نخواسته‌اند داد. افسوس‌انگیز است که کسان بسیاری میهن‌پرستی را دلبستگی به فلان شاعر و بهمان عارف ایرانی و ازبر داشتن شعرها و سخنان آنها می‌دانند. از چنین میوه‌هایی می‌توان درخت نظام آموزشی را شناخت.

مثال دیگر از آموزش حقایق زندگی را از یاد دادن معنی مشروطه (یا دمکراسی) بیاوریم تا نظام آموزشی در ایران هرچه بهتر شناخته گردد.



[1] : در کتابهای «ورجاوندبنیاد» ، «کار و پیشه و پول» و «حقایق زندگی».



.
🔶 یکم دیماه و داستانش

🔸 تکه‌ی سه

🖌 احمد کسروی


از این گذشته ، اگر گرسنگیست پس چرا دیگران دست از کار خود برنمی‌دارند؟!.. چرا پیاپی دیوان حافظ و سعدی بچاپ رسانیده بدست مردم می‌دهند؟!.. چرا در چنین هنگام تنگدستی ، دولت 250/000 ریال برای چاپ رباعیات سراپا زهر خیام در بودجه می‌گزارد؟!.. (1) پس چرا بدخواهان در کار خود آزاد باشند ولی ما که برهایی این توده‌ی بدبخت می‌کوشیم بنام گرسنگی و گرانی دست از کار برداریم؟!..

کسانی اگر نیک اندیشند ، اینان مردانیند سستنهاد و بی‌پروا ، و راستی آنست که بدبختی توده را درنمی‌یابند و در جستجوی چاره‌ای نمی‌باشند. از بیدردی و پستی می‌خواهند چنین که هستند بسر برند و تکانی بخود ندهند. اینست خرسندی نمی‌دهند که ما نیز بکوشیم و این بهانه‌ها را می‌آورند.

ما دیدیم که دروغهایی نیز ساخته پراکنده می‌گردانند ، و برای شورانیدن مردم عامی چنین می‌گویند : «اینها قرآن را آتش می‌زنند». این دروغ را امسال در تهران و مراغه و در اهواز پراکنده گردانیدند. از اهواز یکی بی‌دستینه[=بی‌امضاء] نامه‌ای فرستاده چنین می‌نویسد : «دیدم جوانان بکتابخانه ریخته قرآن و مفتاح‌الجنان می‌خرند. پرسیدم برای چیست؟.. گفتند شب جشن کتابسوزان ماست». این اندازه‌ی فهم یک مردیست که قرآن را با مفتاح‌الجنان در یک ردیف می‌شمارد و چون می‌خواهد دروغ بسازد هر دو را به یک رشته می‌کشد. یکی نمی‌گوید : ای نافهم قرآن کجا و مفتاح‌الجنان کجا؟!.. قرآن کتاب آسمانی یک پیغمبر بزرگواریست و مفتاح‌الجنان ساخته‌ی یک آخوند مفتخوار می‌باشد. این دو را چگونه یکی می‌شماری؟!..

همین دروغسازی نشان دغلکاری آنهاست. چون پاسخی بگفته‌های ما ندارند و از آنسوی نمی‌خواهند گردن بحقایق گزارند اینست دست بدامن دروغسازی می‌زنند.

ما تاکنون صد گفتار نوشته نشان داده‌ایم که کدام کتابهاست که زیانکار می‌دانیم و بنابود کردنش می‌کوشیم ، و چندی پیش نیز زیر عنوان «چه کتابهایی را می‌سوزانیم؟..» گفتاری در پرچم نوشتیم که ‌اینک آن را بدانسان که نوشته شده در پایین می‌آوریم :

«چنانکه گفته‌ایم روز نخست دیماه برای کتابسوزانیست. در آن روز باید کتابهای ناپاک و زیانمند را به بخاری انداخته سوزانید. من می‌شنوم کسانی این را برای ما ایراد می‌گیرند و چنین می‌گویند : «او ! اینها کتاب می‌سوزانند!» می‌گویم : آری ما کتاب می‌سوزانیم. ولی کدام کتاب؟..

آن کتابی که یک شاعرک بی‌ارجی با خدا بی‌فرهنگیهایی می‌کند : «در فابریک خدا بسته شود».

آن کتابی که یک جوان بدنامی بآفرینش خرده می‌گیرد : «خلقت من از ازل یک وصله‌ی ناجور بود».

آن کتابی که یک شاعرک یاوه‌گوی مفتخواری دستگاه باین بزرگی و آراستگی را نمی‌پسندد : «جهان و هرچه در او هست هیچ در هیچست».

آن کتابی که یک مرد ناپاکی بدیگران درس ناپاکی می‌دهد : «در ایام جوانی چنانکه ‌افتد و دانی با نوجوان پسری سری و سرّی داشتم ..».

آن کتابی که عربیهای مغلوط می‌بافد و آن را بخدای آفریدگار نسبت می‌دهد : «و کان من عند ربک منزولا».

آن کتابی که یک پدر درمانده به یک پسر درمانده نامه می‌نویسد و با صد بیشرمی چنین عنوان می‌کند : «کتاب من الله ‌العزیز الحکیم الی الله ‌الحمید المجید».

آن کتابی که بخدا دروغ بسته بمردم یاد می‌دهد در بیماری دعا بخوانند : «و من کان به صداع فلیقراء هذا الدعاء». اینگونه کتابهای ناپاک و مانندهای اینهاست که آتش می‌زنیم و نابود می‌گردانیم. نافهم آن کسانی که بما ایراد می‌گیرند».


پابرگی :
1ـ برای آنکه بدانیم این پول چه‌ ارزشی در آن روزها داشته باید دانست که حقوق کارمندان شصت ، هفتاد تومان و ازآن‌ِ آموزگاران صد تومان در ماه بوده. لیکن آنچه ‌این بدخواهیهای وزارت فرهنگ را بهتر آشکار می‌سازد آنست که ‌این در زمانی رخ می‌دهد که دولت از تنگدستی بچاپ بی‌حساب اسکناس دست یازیده بدینسان بگرانی و سختی زندگانی مردم بسیار افزوده بود.
آن روز وزارت فرهنگ یکی از لانه‌های بدخواهی بود و اینگونه کتابها را برای دامن زدن بهیاهوی «ادبیات» چاپ می‌کرد ولی سپس فریبخوردگان نیز خود بچاپ آنها پرداختند و بدینسان از بودجه‌ی بدخواهیهای دولت کاستند. ـ ویراینده


.
✴️ ما چه می‌خواهیم؟..

🖌 احمد کسروی

📖 مهنامه‌ی پیمان

تکه‌ی 3 از بخش دوم

🔸 یک نیرنگ زیرکانه : جنبشی بنام «ادبیات»

یک پیشامد دلخراش این بود که هنگامی که ما آماده می‌شدیم با این بدآموزیها و اندیشه‌ها نبرد کنیم و بکندن ریشه‌ی آنها کوشیم در ایران جنبشی بنام ادبیات پیش آمده و دسته‌ی بزرگی بهواداری از آنها برخاسته و با یک شور و دیوانگی (همچون شور و دیوانگی اروپاییگری) بفزونی رواج آنها می‌کوشیدند.

اینان از ادبیات بیش از همه شعر را می‌شناختند ، و از شعر نیز بیش از همه با دیوانها و کتابهای شعرای قرنهای پیش آشنایی می‌داشتند و بیش از همه برواج اینها می‌کوشیدند ، و ما گفتیم که این شاعران که در زمان مغول و پس از آن برخاسته‌اند آنچه را که از گفته‌های بیهوده و بدآموزیهای زهرآلود پیشینیان شنیده‌اند ـ از جبریگری و پندارهای قلندرانه و بیدردیهای خراباتیانه ، و انگارهای پا در هوای صوفیان و بسیار از اینگونه ـ با زبانهای آسان و گیرنده‌ای برشته‌ی سخن کشیده‌اند ، و کسانی که دیوانها و کتابهای آنان را بخوانند بی‌آنکه خود بخواهند و بدانند انبوهی از آن بدآموزیهای آشفته را در مغز خود جا دهند.

این زیان که نتیجه‌ی آن فرسودگی فهم و ناتوانی خرد و آشفتگی اندیشه است جز از زیانیست که از راه خویها پیش آید و کسانی که کمترین آلودگیهای آنها ستایشگری زورمندان و ستمگران و روزی خوردن از دست دیگران بوده از فراگرفتن گفته‌های آنها و از دل بستن بآنها هرآینه خویهای هر کسی بپستی گراید و این نه چیزیست که یکی انکار تواند کرد.

این شور را شرقشناسان پدید آورده و کسان بسیاری از شرقیان فهمیده و نافهمیده به پیروی از ایشان برخاسته بودند و می‌توان گفت مایه‌ی پیشرفت آن نیز اروپاییگری بود. بیچاره شرقیان که در برابر اروپاییان خود را باخته و خیره گردیده بودند همینکه می‌شنیدند یک شرقشناسی ستایش از فلان شاعر ایرانی نموده و یا کتاب بهمان صوفی را بچاپ رسانیده تکان سختی می‌خوردند و بی‌آنکه از سود و زیان آن آگاه باشند با یک شور و دیوانگی بپیروی از ایشان برمی‌خاستند.

کار بجایی رسید که ناکسانی ـ ناکسانی که بدخواه کشور و توده‌ی خود می‌بودند برخیزند و چنین گویند : «سرمایه‌ی آبروی ما این شعر و فلسفه و ادبیاتست. ما باید تنها باینها کوشیم» و کسانی در رخت جهانگردی از اروپا و آمریکا بیایند و سخن رانند و چنین گویند : «شرق وظیفه‌ی دیگری دارد و غرب وظیفه‌ی دیگری. وظیفه‌ی شرق پیش بردن شعر و فلسفه است. ما در غرب هر زمان که از تلاشهای مادی خود دچار خستگی و دل‌افسردگی شویم با خواندن شعر و فلسفه‌ی شرقی بخود تسلّی دهیم».

کسانی باین اندیشه‌ی زهرآلود رخت دیگری پوشانیده چنین می‌گفتند : «این مادّه‌پرستی که بجهان غلبه کرده چاره‌اش جز با ترویج عرفان و تصوف نخواهد بود». این سخنان از جای دیگر بود و استادان بسیار آزموده‌ای اینها را یاد می‌دادند.

نتیجه‌ای که از این هیاهو برمی‌خاست آن بود که از یکسو انبوهی از مردم ـ از جوانان و پیران ـ بدیوانهای شاعران رو آورده و با یک گرمی آنها را می‌خواندند و شعرهای آنها را بیاد می‌سپردند و بگفته‌ی آنها دل می‌بستند ، و کسانی فرصت یافته پیاپی دیوانهای شعر چاپ کرده بدست مردم می‌دادند ، و کسانی کتابها درباره‌ی شاعران می‌نوشتند و ستایشهای گزافه‌آمیز از آنان می‌نمودند ، و در دبستانها «تاریخ شعرا» درس می‌گفتند ، و از یکسو شعرسرایی و قافیه‌بافی رواج بی‌اندازه یافته هزارها کسان شاعری می‌نمودند و در بیشتر شهرها انجمنهای ادبی برپا می‌شد. فراموش نکرده‌ام جوانی را از کرمان که به بیشتر روزنامه‌های تهران و شیراز شعر می‌فرستاد و این روزنامه‌ها که بدست من می‌رسید هر یکی را باز می‌کردم شعرهای تازه‌ای ازو می‌دیدم. جوان بدبخت فریب هیاهو را خورده و چنین می‌پنداشت شعر هرچه فزونتر بهتر ، و بدانسان خودکشی می‌کرد.

تنها در این اندازه نایستاده و [به] جنبش شاخه‌هایی نیز داده و یک دسته در این گرماگرم به بدآموزیهای کهن صوفیان و باطنیان و بفلسفه پرداخته و بدستاویز «تحقیق» برواج آنها می‌کوشیدند و یک دسته سخن از ایران باستان و شَت زردشت بمیان آورده باین بهانه پندارهای بیپای زردشتیگری را از سر نو پراکنده می‌گردانیدند.
👇
ما امروز تاریخچه و سرچشمه‌ی آن شور را نیک می‌دانیم و روزی که آن را با نشانیهایش بنویسیم مردم نیز چگونگی را خواهند دانست . ولی آنروز این تاریخچه را نمی‌دانستیم و تنها این می‌دانستیم که یک شور بسیار زیان‌آور و سبکمغزانه‌ایست و می‌باید با آن نبرد کنیم. شوریست که سودش بیگانگان را خواهد بود و ما نباید در برابر آن خاموش ایستیم. از این گذشته این شور از هر باره آخشیج خواست ما بود. ما می‌خواستیم اندیشه‌های پراکنده را براندازیم ، و این شور[شور شعر و شاعری] رواج آنها را بیشتر می‌گردانید. ما می‌خواستیم پستیها و آلودگیهای زمان مغول را از میان بریم و اینان آنها را پایدارتر می‌ساختند. ما می‌خواستیم مردم را از پرداختن بگذشته بازداریم و رویها را بسوی آینده برگردانیم و اینان می‌کوشیدند آنان را سرگرم آلودگیهای کهن گردانند.
ما چه می‌خواهیم؟
✴️ جنبش کتابسوزان : گامی بسوی رستگاری

🖌 کوشاد تلگرام

بارها از گمراهیها و اندیشه‌های بدآموز و زیانمند سخن رانده‌ایم. آنها گفتگویی ادیبانه یا برای آنکه نقشی بر کاغذ باشد نبوده. برای آن نبوده که گفته و نوشته شود و سپس از یادها رود. ما به این کوششها برای چنین خواست بی‌ارجی برنخاسته‌ایم. پیش از ما آن یگانه‌مرد نیز جانش را برای یک رشته سخنان ادبی یا فیلسوفانه فدا نکرد. خواست ما بسیار بالاتر و بزرگتر از اینهاست.

کسانی دور ایستاده‌اند و این کوششهای ما را ساده و هوسمندانه یا تندروانه می‌پندارند. لیکن باید دانست چنین نیست. تا دورند چنین اشتباهاتی از ایشان شگفت نیست. باید نزدیک آیند و ببینند که امروز بزرگتر از کوششهای ما در ایران نیست. ما نه تنها نشان داده‌ایم که بدبختی و تیره‌روزی و درماندگی مردم از اندیشه‌هاییست که در مغزها می‌باشد ، نه تنها نشان داده‌ایم که با چنان اندیشه‌هایی نمی‌توان در این روزگار زندگی سرفرازانه‌ای داشت و درمیان توده‌های پیشرفته جایی باز کرد ، نه تنها چنین توده‌ای با چنان اندیشه‌ها و گمراهیهایی جز توسری خوری و زیردستی شایسته‌ی زندگی بهتری نیستند بلکه به این بس نکرده راه چاره را که دور کردن اینها از مغزهاست نشان داده‌ایم. نشان داده‌ایم که اساساً ایرانیان بی‌آنکه از این بدآموزیهای هزارساله‌ رها گردند از هیچ نیکی بهره‌مند نخواهند شد.

از تاریخ مثالها آورده راز استواری و نیرومندی توده‌ها را بازنموده‌ایم. داستان برخاستن و کوششهای خستگی‌ناپذیر نادرشاه و سرانجام آن شکوه و بزرگی که برای ایران در دست کرد ، جنبش جانفشانانه‌ی مشروطه و پایان ناانجام آن ، پیشامدهایی که در شهریور 1320 رخ داد و رسواییهایی را که بهره‌ی ما گردید گواه سخنان خود گرفتیم. این نشان دادیم که گمراهیها تنها با بازنمودن حقایق ریشه‌کن نخواهد شد بلکه باید با هرچه با حقایق ناسازگارست نبردید و ریشه‌اش را کند.

نادانانی که این معنیها را نمی‌دانند بجای آنکه نزدیک آیند و ببینند ما چه می‌گوییم و چرا به نابودی کتابهای زیانمند کمر بسته‌ایم ،‌ از همان دور به سخنان پوچی برمی‌خیزند. همان که خودشان این کار را هوسمندی پنداشته‌اند دیگر گمان اشتباه بخود نمی‌برند. اگر به همانها بگویید : کسانی که به این جنبش برخاسته‌اند چنین باور دارند که : سرچشمه‌ی بدبختیهای ایرانیان اندیشه‌های زیانمند و زهرآلودست. و برای رستن از آسیب آنها ناچار باید نابودشان کرد. شما که مخالفت می‌کنی خودت چه اندیشیده‌ای؟ بدبختی این مردم از چیست؟ ریشه‌اش کجاست؟ اینها را بپرسید تا ببینید که درمانند و پاسخی نتوانند.

کسروی ، آن یگانه‌مرد بی‌مقدمه به چنین جنبشی برنخاست. ده سال بیشتر آلودگیهای هزارساله که مغزها را فراگرفته یکایک نشان داد و زیانهاشان را برشمارد. پس از صد گفتار که در این زمینه نوشت و دلیل آورد ، آنگاه گفت : «اینها اگر بماند شما را نابود می‌گرداند و شما پیش افتید و آنها را نابود گردانید».

در این چندگاه که ما در این کانال به پراکندن اندیشه‌های پاکدینی پرداخته‌ایم کسانی مغز سخنان ما را دریافته ، در این جنبش با ما همراهی کرده‌اند. چنانکه خوانندگان می‌دانند ما از یاران خواسته‌ایم که خانه‌هاشان را از کتابهای زیانمند بپیرایند و آنگاه دیگران را نیز به این کار برانگیزند.

بیگمان این کوششها نتیجه خواهد داد. در جهان هیچ کوششی نیست که از راهش باشد و نتیجه ندهد.

جوانان باید بدانند «درخت آرزو میوه ندارد». با گله کردن از گرانیها و اختلاسها و قاچاقچیگری و دیگر نابسامانیهای کشور و با بدگویی از وزیران و وکیلان و دستاربندان ، کشور سامان نخواهد پذیرفت. باید به این «قانون و اصل» بسیار ارجدار باور کنند که لازمست مردم نیک گردند :
«یک مردمی تا خود نیک نباشند ، از نیکیهای جهان بهره نخواهند برد».
یک گام در راه نیکی دور گردانیدن این کتابهای سراسر زهر‌آلود از خود می‌باشد.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM