اینهایند مشتی نمونهی خروار از ارمغانهای نظام آموزشی کشور برای راه نمودن جوانان بسوی «عرفان» و شاعری.
خدمت یا خیانت این دستگاه از چنین کالاهایی که بیرون ریخته و میریزند سنجیده و دانسته میگردد.
خدمت یا خیانت این دستگاه از چنین کالاهایی که بیرون ریخته و میریزند سنجیده و دانسته میگردد.
✴️ ما چه میخواهیم؟..
🖌 احمد کسروی
📖 مهنامهی پیمان
تکهی 6 از بخش دوم
🔸 بهانهها و پاسخهای هواداران ادبیّات
تکهی (3)
کسانی از آنان همین را یک پاسخ بُرندهای میپنداشتند و بارها این را میگفتند : «نیکهاشان را میپذیریم و بدهاشان را نمیپذیریم و آنها را دور میاندازیم». چنانکه یکی هم این را گفتاری کرده و برای چاپ پیش ما فرستاده که ما در پیمان (در شمارهی ٨ سال سوم) چاپ کردهایم. روزی یکی از روزنامهنویسان یکی از شهرها که بتهران رسیده و بدیدن من آمده بود و این گفتگو را بمیان آورد او نیز همین سخن را میگفت و بسیار خرسند بود که چنین پاسخی را پیدا کرده است. گفتم : این سخن بیرون خوشایند و فریبنده میدارد ولی بسیار پوچست و از چند راه نادرست میباشد.
نخست مگر مردم خودشان توانند نیک از بد جدا گردانند؟!. اگر توانند دیگر چه نیازی بگفتههای دیگران دارند؟!.. دوم کسانی که نیک و بد را بهم آمیخته و آنچه بدهانشان آمده گفتهاند چه ارجی و چه جایگاهی توانند داشت تا مردم پیشوایانشان شناسند و بسخنانشان پردازند. این در کجای جهانست که یک دسته پندآموز و راهنما برای دیگران شمرده شوند ، ولی چون نیک از بد نشناسند بگردن این دیگران باشد که نیک از بد گفتههای ایشان را از هم بازشناسند؟!.. چنین وارونهکاری کی بوده و در کجا بوده؟!. آیا این بدان نمیماند که ما یک مرد بیسواد و نادانی را که دعوای پزشکی میکند آزاد بگزاریم و چنین گوییم : «چه زیان دارد؟!. مردم خودشان ببینند هر نسخهای که داده و سودمند است بپذیرند و هر نسخهای که سودمند نیست نپذیرند». آیا بما نخواهند گفت که مردم اگر خودشان درمانهای سودمند و زیانمند را شناختندی چه نیاز بپزشک داشتندی؟!. از این گذشته آن چه پزشکی است که بیماران خطای او را درست کنند؟!. اگر شما گفتگو از لولهنگ و کوزه میکنید بگوییم چه عیب دارد یکی ساخته و از کوره بیرون آورده و مردم خودشان ببینند آنچه درست است بخرند و آنچه شکسته است نخرند. شما از پندآموزی و پیشوایی گفتگو میدارید و پیشوا آن را گویند که همهی سخنانش راست و سودمند باشد وگرنه فالگیران و رمالان نیز چند سخن خوشنمایی توانند سرود. گذشته از همه ، اینان سخنان نیکشان هم بیزیان نیست و هرگز نشدنیست که شما یک گفتهی همهنیکی در سخنان آنان پیدا کنید.
بدتر از همه آن بود که کسانی بیشرمی نموده و چنین میگفتند : «شما بجای آنکه بدگویی از آنها کنید نیک از بد گفتههاشان را جدا گردانید». بیچارگان چون چند بار ستایش آن گفتههای پوچ را شنیده بودند میپنداشتند مگر دُر و گوهر پیدا کردهاند و میخواستند به هر بهایی سر آید نگزارند از میان برود. به یکی گفتم این کار شما بدان میماند که کوری را بیاورید و پیشروِ خود گردانید و اگر کسی ایراد کرد که این کور راه را نمیبیند و چگونه شما را راه خواهد برد؟!. پاسخ داده بگویید : «نه! آن باید در پیشروی بماند. چیزی که هست شما دست او را بگیرید و نگزارید از راه بیرون رود» یا بدان میماند که یک کسی بیک اتومبیلی شکسته و کهنه سوار شود و چون یکی ایراد گیرد که این اتومبیل راه نتواند رفت پاسخ دهد که راست میگویید ، ولی شما اتومبیل تازه و روندهی خود را باین بسته راهش برید. اینهاست مَثَل گفتههای شما ! ببینید چه اندازه از خرد بدورید! ببینید چه بیچاره و درماندهاید!
یک رشته سخنان درهمی را که از زبونترین[ذلیل] زمان تاریخ خود در دست میدارید میپندارید که دُر و گوهر است و بدینسان بنگهداری آنها میکوشید و در چنین زمانی خود را بآنها سرگرم داشتهاید.
روزی دیدم یکی گفتاری نوشته و آورده : «ادبیات روح مملکت است ، زبان ملت است ..» گفتم خوب بودی اگر اندیشیده بودی و معنی این جملهها را دانسته بودی. تو میگویی ادبیات زبان توده است. تودهی ایران در زمان مغول همه مینالیدند و میزاریدند و بِروان چنگیز نفرینها میفرستادند ولی ادبیاتتان همگی دم از خوشی زده و چنگیز را فرستادهی خدا ستوده. آخر با این بیفهمی است که خود را همسر[=همرتبه] من میشمارید و میخواهید بنوشتههایم پاسخ دهید؟!.
بدتر از همه پاسخ مردی بود که سالها در اروپا مانده و بایران بازگشته بود تا دانشها را پیش برد. چون در این بارهها گفتگو میرفت من شعری را یاد کرده و کلمهی «شاهد» و «طفل» که در آن بود معنایش را پرسیدم. پاسخی نتوانست و چنین گفت : «بعقیدهی من اینها مردان فوقالعاده بودهاند. ماها نخواهیم توانست معنای سخنان آنها را بفهمیم». گفتم پاسخ بسیار نادرستیست. زیرا سخن برای فهمیده شدنست. آن چرند است که معنایی از آن فهمیده نشود. بزرگتر از همه برانگیختگان خدایند که با گفتههای بسیار پرمغز خود جهان را تکان دهند و سخنان ایشان را همه فهمند. از این گذشته در جایی که شما سخنان آنها را نمیفهمید از کجا میدانید نیک یا بد است؟!. از کجا میدانید آنان مردان والاتر از اندازه میباشند؟!..
👇
🖌 احمد کسروی
📖 مهنامهی پیمان
تکهی 6 از بخش دوم
🔸 بهانهها و پاسخهای هواداران ادبیّات
تکهی (3)
کسانی از آنان همین را یک پاسخ بُرندهای میپنداشتند و بارها این را میگفتند : «نیکهاشان را میپذیریم و بدهاشان را نمیپذیریم و آنها را دور میاندازیم». چنانکه یکی هم این را گفتاری کرده و برای چاپ پیش ما فرستاده که ما در پیمان (در شمارهی ٨ سال سوم) چاپ کردهایم. روزی یکی از روزنامهنویسان یکی از شهرها که بتهران رسیده و بدیدن من آمده بود و این گفتگو را بمیان آورد او نیز همین سخن را میگفت و بسیار خرسند بود که چنین پاسخی را پیدا کرده است. گفتم : این سخن بیرون خوشایند و فریبنده میدارد ولی بسیار پوچست و از چند راه نادرست میباشد.
نخست مگر مردم خودشان توانند نیک از بد جدا گردانند؟!. اگر توانند دیگر چه نیازی بگفتههای دیگران دارند؟!.. دوم کسانی که نیک و بد را بهم آمیخته و آنچه بدهانشان آمده گفتهاند چه ارجی و چه جایگاهی توانند داشت تا مردم پیشوایانشان شناسند و بسخنانشان پردازند. این در کجای جهانست که یک دسته پندآموز و راهنما برای دیگران شمرده شوند ، ولی چون نیک از بد نشناسند بگردن این دیگران باشد که نیک از بد گفتههای ایشان را از هم بازشناسند؟!.. چنین وارونهکاری کی بوده و در کجا بوده؟!. آیا این بدان نمیماند که ما یک مرد بیسواد و نادانی را که دعوای پزشکی میکند آزاد بگزاریم و چنین گوییم : «چه زیان دارد؟!. مردم خودشان ببینند هر نسخهای که داده و سودمند است بپذیرند و هر نسخهای که سودمند نیست نپذیرند». آیا بما نخواهند گفت که مردم اگر خودشان درمانهای سودمند و زیانمند را شناختندی چه نیاز بپزشک داشتندی؟!. از این گذشته آن چه پزشکی است که بیماران خطای او را درست کنند؟!. اگر شما گفتگو از لولهنگ و کوزه میکنید بگوییم چه عیب دارد یکی ساخته و از کوره بیرون آورده و مردم خودشان ببینند آنچه درست است بخرند و آنچه شکسته است نخرند. شما از پندآموزی و پیشوایی گفتگو میدارید و پیشوا آن را گویند که همهی سخنانش راست و سودمند باشد وگرنه فالگیران و رمالان نیز چند سخن خوشنمایی توانند سرود. گذشته از همه ، اینان سخنان نیکشان هم بیزیان نیست و هرگز نشدنیست که شما یک گفتهی همهنیکی در سخنان آنان پیدا کنید.
بدتر از همه آن بود که کسانی بیشرمی نموده و چنین میگفتند : «شما بجای آنکه بدگویی از آنها کنید نیک از بد گفتههاشان را جدا گردانید». بیچارگان چون چند بار ستایش آن گفتههای پوچ را شنیده بودند میپنداشتند مگر دُر و گوهر پیدا کردهاند و میخواستند به هر بهایی سر آید نگزارند از میان برود. به یکی گفتم این کار شما بدان میماند که کوری را بیاورید و پیشروِ خود گردانید و اگر کسی ایراد کرد که این کور راه را نمیبیند و چگونه شما را راه خواهد برد؟!. پاسخ داده بگویید : «نه! آن باید در پیشروی بماند. چیزی که هست شما دست او را بگیرید و نگزارید از راه بیرون رود» یا بدان میماند که یک کسی بیک اتومبیلی شکسته و کهنه سوار شود و چون یکی ایراد گیرد که این اتومبیل راه نتواند رفت پاسخ دهد که راست میگویید ، ولی شما اتومبیل تازه و روندهی خود را باین بسته راهش برید. اینهاست مَثَل گفتههای شما ! ببینید چه اندازه از خرد بدورید! ببینید چه بیچاره و درماندهاید!
یک رشته سخنان درهمی را که از زبونترین[ذلیل] زمان تاریخ خود در دست میدارید میپندارید که دُر و گوهر است و بدینسان بنگهداری آنها میکوشید و در چنین زمانی خود را بآنها سرگرم داشتهاید.
روزی دیدم یکی گفتاری نوشته و آورده : «ادبیات روح مملکت است ، زبان ملت است ..» گفتم خوب بودی اگر اندیشیده بودی و معنی این جملهها را دانسته بودی. تو میگویی ادبیات زبان توده است. تودهی ایران در زمان مغول همه مینالیدند و میزاریدند و بِروان چنگیز نفرینها میفرستادند ولی ادبیاتتان همگی دم از خوشی زده و چنگیز را فرستادهی خدا ستوده. آخر با این بیفهمی است که خود را همسر[=همرتبه] من میشمارید و میخواهید بنوشتههایم پاسخ دهید؟!.
بدتر از همه پاسخ مردی بود که سالها در اروپا مانده و بایران بازگشته بود تا دانشها را پیش برد. چون در این بارهها گفتگو میرفت من شعری را یاد کرده و کلمهی «شاهد» و «طفل» که در آن بود معنایش را پرسیدم. پاسخی نتوانست و چنین گفت : «بعقیدهی من اینها مردان فوقالعاده بودهاند. ماها نخواهیم توانست معنای سخنان آنها را بفهمیم». گفتم پاسخ بسیار نادرستیست. زیرا سخن برای فهمیده شدنست. آن چرند است که معنایی از آن فهمیده نشود. بزرگتر از همه برانگیختگان خدایند که با گفتههای بسیار پرمغز خود جهان را تکان دهند و سخنان ایشان را همه فهمند. از این گذشته در جایی که شما سخنان آنها را نمیفهمید از کجا میدانید نیک یا بد است؟!. از کجا میدانید آنان مردان والاتر از اندازه میباشند؟!..
👇
این گفتگوها که میرفت یک چیز را بسیار روشن میگردانید و آن اینکه خردها بسیار ناتوان گردیده و فهمها از کار افتاده و این کسان همچون کودکانند که نه معنی زندگانی و راه آن را میدانند و نه سود و زیان خود را میشناسند. ما ناگزیر شدیم معنی درست شعر و ادبیات را روشن گردانیده و گوهر آنها را بازنماییم. آنان معنی شعر را هم نمیدانستند و چنین میپنداشتند که شاعر یک فهم و دریافت بیشتر از دیگران دارد ، و میگفتند : «شاعری قسمی از وحی است و روح شاعر بعالم بالا اتصال دارد». این سخنها را از بس گفته و شنیده بودند که خود نیز فریب خورده و براستی آن را باور میکردند و پیاپی اینها را نوشته و برخ ما میکشیدند.