🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)
🔸 2ـ ایران از این چه نتیجه خواهد برداشت؟. (تکهی 2)
از اینرو از همان زمان وزیران بافهم و نیکخواه ایران ـ از میرزا تقیخان امیرکبیر و میرزا حسینخان سپهسالار و میرزا علیخان امینالدوله و دیگران ـ گرایشی بسوی انگلیسها داشتند و در کارهای خود نظریهی نمایندگان آن دولت را جلب میکردند.
ولی کمکم داستان رنگ دیگری بخود گرفت و این دبستانی برای وزرای ایران گردید. در چهل و پنجاه سال گذشته بیشتر وزیران این کشور (نه همهی آنها) کسانی بودهاند که یکسره پیروی از سیاست انگلیس کردهاند ، بلکه مصالح خود ایران را فراموش ساختهاند. بلکه اگر حقیقت را بخواهیم برخی از آنها اندیشهشان چندان پست و روانهاشان چندان ناتوان بوده که به توهّم اینکه فلان کار بسود سیاست انگلیس است آن را اجرا کردهاند در حالی که یکباره بزیان ایران بوده است. (بهترین مثل این سخن سیاست ارتجاعست که در این چهار سال دولتها بکار بستهاند. از روزی که رضاشاه افتاده این وزیران تنها به توهّم اینکه مطابق سیاست انگلیس است همهی گامهایی را که در زمان آن شاه بسوی پیش برداشته شده بود پس گردانیدهاند).
اینها ندانستهاند که اولاً هر کشوری باید درپی مصالح خود باشد و یکباره پیرو همسایه نگردد. ندانستهاند که همیشه مصلحت همسایه با مصلحت کشور یکی نیست. ندانستهاند که گردش زمان بسیار چیزها را دیگر گرداند و مردان سیاسی باید تبدیل زمان را هم بدیده گیرند. ندانستهاند که با روسیهی شوروی که با یک صیت[=آوازه] جهانگیرِ آزادیخواهی در میدان سیاست نمودار گردیده رفتار روسیهی تزاری نباید کرد.
اینها را ندانسته با یک اندیشهی محدود و سیاست کهنهی غلط بمیان آمده و هر یکی چند زمان رشتهی کارها را بدست گرفته و سپس رها کرده و راه افتادهاند.
نکتهی مهمتر اینست که این سیاست غلط و نافهمانهی آنها بانگلیسها نیز زیانمند بوده و بار آنها را سنگینتر گردانیده. زیرا در نتیجهی رفتار چهل و پنجاه سالهی اینها ایران از ناتوانی و درماندگی مانندهی بیماری بوده که انگلیسها ناچار بودهاند زیر بازوی او را گیرند و راه برند.
چنانکه گفتم اشکال مهم در این زمینه است. سررشتهداران شوروی از این بسیار ناخرسندند. این دولت که با انگلیس همچشمی سختی دارد و بیمها درمیان آنهاست ، بسیار میترسد که ایران در زیر نفوذ انگلیس باشد و روزی اگر جنگ درمیانهی آنها پیش آمد این کشور مرکز حملاتی بضد آن گردد. از اینرو بسیار میخواهد که از آمدن و رفتن آنگونه وزیران جلوگیری شود و جای گفتگو نیست که همین گفتگو را به رخ آقای قوام خواهند کشید و پافشاریها در این زمینه نشان خواهند داد.
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)
🔸 2ـ ایران از این چه نتیجه خواهد برداشت؟. (تکهی 2)
از اینرو از همان زمان وزیران بافهم و نیکخواه ایران ـ از میرزا تقیخان امیرکبیر و میرزا حسینخان سپهسالار و میرزا علیخان امینالدوله و دیگران ـ گرایشی بسوی انگلیسها داشتند و در کارهای خود نظریهی نمایندگان آن دولت را جلب میکردند.
ولی کمکم داستان رنگ دیگری بخود گرفت و این دبستانی برای وزرای ایران گردید. در چهل و پنجاه سال گذشته بیشتر وزیران این کشور (نه همهی آنها) کسانی بودهاند که یکسره پیروی از سیاست انگلیس کردهاند ، بلکه مصالح خود ایران را فراموش ساختهاند. بلکه اگر حقیقت را بخواهیم برخی از آنها اندیشهشان چندان پست و روانهاشان چندان ناتوان بوده که به توهّم اینکه فلان کار بسود سیاست انگلیس است آن را اجرا کردهاند در حالی که یکباره بزیان ایران بوده است. (بهترین مثل این سخن سیاست ارتجاعست که در این چهار سال دولتها بکار بستهاند. از روزی که رضاشاه افتاده این وزیران تنها به توهّم اینکه مطابق سیاست انگلیس است همهی گامهایی را که در زمان آن شاه بسوی پیش برداشته شده بود پس گردانیدهاند).
اینها ندانستهاند که اولاً هر کشوری باید درپی مصالح خود باشد و یکباره پیرو همسایه نگردد. ندانستهاند که همیشه مصلحت همسایه با مصلحت کشور یکی نیست. ندانستهاند که گردش زمان بسیار چیزها را دیگر گرداند و مردان سیاسی باید تبدیل زمان را هم بدیده گیرند. ندانستهاند که با روسیهی شوروی که با یک صیت[=آوازه] جهانگیرِ آزادیخواهی در میدان سیاست نمودار گردیده رفتار روسیهی تزاری نباید کرد.
اینها را ندانسته با یک اندیشهی محدود و سیاست کهنهی غلط بمیان آمده و هر یکی چند زمان رشتهی کارها را بدست گرفته و سپس رها کرده و راه افتادهاند.
نکتهی مهمتر اینست که این سیاست غلط و نافهمانهی آنها بانگلیسها نیز زیانمند بوده و بار آنها را سنگینتر گردانیده. زیرا در نتیجهی رفتار چهل و پنجاه سالهی اینها ایران از ناتوانی و درماندگی مانندهی بیماری بوده که انگلیسها ناچار بودهاند زیر بازوی او را گیرند و راه برند.
چنانکه گفتم اشکال مهم در این زمینه است. سررشتهداران شوروی از این بسیار ناخرسندند. این دولت که با انگلیس همچشمی سختی دارد و بیمها درمیان آنهاست ، بسیار میترسد که ایران در زیر نفوذ انگلیس باشد و روزی اگر جنگ درمیانهی آنها پیش آمد این کشور مرکز حملاتی بضد آن گردد. از اینرو بسیار میخواهد که از آمدن و رفتن آنگونه وزیران جلوگیری شود و جای گفتگو نیست که همین گفتگو را به رخ آقای قوام خواهند کشید و پافشاریها در این زمینه نشان خواهند داد.
✴️ حقایق زندگی (تکهی یازدهم)
🔸 دارایی چیست؟.. (بخش 1 از 3)
یكی از دانستنیهای مهم معنی داراییست. دارایی چیست؟.. بسیاری از مردم دارایی یا مال پول را میشناسند. شما اگر بفلان بازرگان ایراد گیرید كه چرا فلان كالا را باروپا میفرستید ، پاسخ دهد : میفرستیم پول بیاورد ، ثروت بیاورد.
ولی این بسیار عامیانه است. پول دارایی نیست. پول افزار مبادله است. چون پیشهوران و رنجبران باید كالای خود را باهم مبادله كنند ، مثلاً گندمكار باید مقداری از گندم خود را بكفشدوز داده كفش بگیرد ، مقداری بچیتساز داده چیت بگیرد ، همچنین با دیگر كالاداران كه باید مبادله كند ـ این مبادله در زمانهای باستان كالا بكالا بوده (چنانكه در روستاها هنوز هم هست) سپس برای آسانی كار پول را اندیشیدهاند كه وسیلهی مبادله باشد. گندمكار گندم خود را داده پول بگیرد و پول را داده كفش یا چیت یا هرچه میخواهد بخرد.
ارزش پول از اینجهت است وگرنه خود آن فلزی بیش نیست و بیش از قیمت فلزی خود ارزش ندارد. از اینجا شما میبینید كه ما امروز بجای آن كاغذ (اسكناس) را وسیلهی مبادله ساختهایم و همان استفاده را از كاغذ میكنیم.[1]
یك دستهی دیگر دارایی را كالاهای بازرگانی میشمارند : فرش ، آهن ، پشم ، پنبه ، چرم ، خرما ، گندم ، روده ، مویز ، كشمش ، قیسی ، چوب و مانند اینها.
باید گفت : اینها داراییست ولی دارایی تنها اینها نیست. اصل دارایی این زمین و هوا و آبست كه خدا بدست ما سپرده. زیرا با اینهاست كه میتوان زندگی كرد. از اینهاست كه میتوان دربایستهای[مایحتاج] زندگی را بدست آورد.
شما اگر امروز از كسانی بپرسید : «دیه توانگرتر است یا شهر؟..» خواهند گفت : «شهر ، زیرا در شهر پول هست ، زر هست ، سیم هست ، كالاهای بازرگانی هست ، ولی در دیه اینها نیست». این پاسخیست كه بشما خواهند داد ولی حقیقت نه اینست. اگر حقیقت را بخواهیم دیه توانگرتر و بینیازتر از شهر است. باین دلیل كه اگر روزی رابطه در میانهی شهر و دیه بریده شود شهریان دچار گرسنگی گردند و اگر یك ماه و دوماه بدانسان گذرد از گرسنگی بمیرند. ولی در دیه اگر هم اندك سختی روی دهد گرسنگی درمیان نباشد و روستاییان دربایستهای زندگانی را تدارك توانند كرد. از آن زمین و آب و هوا و تابش آفتاب كه در دسترس دارند چیزی بدست توانند آورد.
اینست میگویم : اصل دارایی اینهاست ، آن مردمی كه اینها را دارند «دارا» میباشند و زندگی بخوشی توانند كرد و آنان كه ندارند «نادار» میباشند و زندگیشان با سختی خواهد گذشت. (مثلاً اسكیموها كه چون در نزدیكیهای قطب شمال زندگی میكنند از تابش آفتاب بیبهرهاند و زمینهاشان نیز در بیشتر سال زیر برف پوشیده میباشد. اینست باید با گوشت خرس و گرگ و مانند آن زندگی كنند.)
مقصود از این سخن دو چیز است ، یكی آنكه حقیقت روشن گردد و ایرانیان بدانند كه با این كشوری كه دارند از توانگرترین و داراترین مردمان جهان میباشند ، این را بدانند و قدر سرزمین خود را بشناسند.
مرا شگفت افتاد كه گاهی در روزنامهها میبینم مینویسند : «ملت فقیر ایران». این یكی از جملههاییست كه تكیهگاه بسیاری از گفتارهاست. این نویسندگان نادان معنی دارایی را نمیدانند. اگر میدانستند بچنین جملهی بیپایی برنمیخاستند. نادانان بجای آنكه خود دانش آموزند و حقایق زندگی را یاد گیرند هوسبازانه خامه بدست گرفته باین یاوهگوییها میپردازند.
ما چون مینویسیم ایرانیان معنی زندگانی را نمیدانند هزاران كسان از ما میرنجند و كسانی گله كرده میگویند : «چطور ما معنی زندگانی را نمیدانیم ...» اینك این یك نمونه از ندانستنهای شماست. در یك كشور بسیار توانگری زندگی میكنید و خود را «نادار» (فقیر) میشمارید. چنین داراییای را دارید و قدر آن را نمیشناسید.
در شهریور ماه گذشته كه من بشیراز رفتم چون كسی را بایستی ببینم سراغ او را در خانهی ملایی دادند. چون بآنجا رفتیم دیدیم ملای میزبان بیمار است و خوابیده. ولی در همان حال كسانی را بر سرخود گرد آورده بآنان سخن میراند و چنین میگوید : «ما از خارجه میترسیدیم كه میآیند و بقبور مسلمین هتك احترام میكنند. دولت گذشته (دولت پهلوی) قبرستانهای ما را كند و سنگهای آنها را در خیابانها بزیر پا انداخت. ما دیگر چه ترسی از آمدن خارجه داریم ...»
ما اگرچه برای كار دیگری رفته بودیم و نمیبایست در این زمینهها بگفتگو پردازیم. ولی این سخن از بس نافهمانه و پستنهادانه بود من خودداری نتوانستم و بپاسخ برخاسته چنین گفتم : «بسیار پرتی آقای حاجی شیخ. بیگانگان بكشور ما برای كندن گورستانها نخواهند آمد. برای آن خواهند آمد كه این زمینهای پربركت را از دست ما درآورند. اینهمه جنگها و خونریزیها در جهان برای زمین است».
[1] : و امروز یک کارت بانکی بلکه یک نرمافزار در فضای مجازی همان مبادله را بانجام میرساند.
🔸 دارایی چیست؟.. (بخش 1 از 3)
یكی از دانستنیهای مهم معنی داراییست. دارایی چیست؟.. بسیاری از مردم دارایی یا مال پول را میشناسند. شما اگر بفلان بازرگان ایراد گیرید كه چرا فلان كالا را باروپا میفرستید ، پاسخ دهد : میفرستیم پول بیاورد ، ثروت بیاورد.
ولی این بسیار عامیانه است. پول دارایی نیست. پول افزار مبادله است. چون پیشهوران و رنجبران باید كالای خود را باهم مبادله كنند ، مثلاً گندمكار باید مقداری از گندم خود را بكفشدوز داده كفش بگیرد ، مقداری بچیتساز داده چیت بگیرد ، همچنین با دیگر كالاداران كه باید مبادله كند ـ این مبادله در زمانهای باستان كالا بكالا بوده (چنانكه در روستاها هنوز هم هست) سپس برای آسانی كار پول را اندیشیدهاند كه وسیلهی مبادله باشد. گندمكار گندم خود را داده پول بگیرد و پول را داده كفش یا چیت یا هرچه میخواهد بخرد.
ارزش پول از اینجهت است وگرنه خود آن فلزی بیش نیست و بیش از قیمت فلزی خود ارزش ندارد. از اینجا شما میبینید كه ما امروز بجای آن كاغذ (اسكناس) را وسیلهی مبادله ساختهایم و همان استفاده را از كاغذ میكنیم.[1]
یك دستهی دیگر دارایی را كالاهای بازرگانی میشمارند : فرش ، آهن ، پشم ، پنبه ، چرم ، خرما ، گندم ، روده ، مویز ، كشمش ، قیسی ، چوب و مانند اینها.
باید گفت : اینها داراییست ولی دارایی تنها اینها نیست. اصل دارایی این زمین و هوا و آبست كه خدا بدست ما سپرده. زیرا با اینهاست كه میتوان زندگی كرد. از اینهاست كه میتوان دربایستهای[مایحتاج] زندگی را بدست آورد.
شما اگر امروز از كسانی بپرسید : «دیه توانگرتر است یا شهر؟..» خواهند گفت : «شهر ، زیرا در شهر پول هست ، زر هست ، سیم هست ، كالاهای بازرگانی هست ، ولی در دیه اینها نیست». این پاسخیست كه بشما خواهند داد ولی حقیقت نه اینست. اگر حقیقت را بخواهیم دیه توانگرتر و بینیازتر از شهر است. باین دلیل كه اگر روزی رابطه در میانهی شهر و دیه بریده شود شهریان دچار گرسنگی گردند و اگر یك ماه و دوماه بدانسان گذرد از گرسنگی بمیرند. ولی در دیه اگر هم اندك سختی روی دهد گرسنگی درمیان نباشد و روستاییان دربایستهای زندگانی را تدارك توانند كرد. از آن زمین و آب و هوا و تابش آفتاب كه در دسترس دارند چیزی بدست توانند آورد.
اینست میگویم : اصل دارایی اینهاست ، آن مردمی كه اینها را دارند «دارا» میباشند و زندگی بخوشی توانند كرد و آنان كه ندارند «نادار» میباشند و زندگیشان با سختی خواهد گذشت. (مثلاً اسكیموها كه چون در نزدیكیهای قطب شمال زندگی میكنند از تابش آفتاب بیبهرهاند و زمینهاشان نیز در بیشتر سال زیر برف پوشیده میباشد. اینست باید با گوشت خرس و گرگ و مانند آن زندگی كنند.)
مقصود از این سخن دو چیز است ، یكی آنكه حقیقت روشن گردد و ایرانیان بدانند كه با این كشوری كه دارند از توانگرترین و داراترین مردمان جهان میباشند ، این را بدانند و قدر سرزمین خود را بشناسند.
مرا شگفت افتاد كه گاهی در روزنامهها میبینم مینویسند : «ملت فقیر ایران». این یكی از جملههاییست كه تكیهگاه بسیاری از گفتارهاست. این نویسندگان نادان معنی دارایی را نمیدانند. اگر میدانستند بچنین جملهی بیپایی برنمیخاستند. نادانان بجای آنكه خود دانش آموزند و حقایق زندگی را یاد گیرند هوسبازانه خامه بدست گرفته باین یاوهگوییها میپردازند.
ما چون مینویسیم ایرانیان معنی زندگانی را نمیدانند هزاران كسان از ما میرنجند و كسانی گله كرده میگویند : «چطور ما معنی زندگانی را نمیدانیم ...» اینك این یك نمونه از ندانستنهای شماست. در یك كشور بسیار توانگری زندگی میكنید و خود را «نادار» (فقیر) میشمارید. چنین داراییای را دارید و قدر آن را نمیشناسید.
در شهریور ماه گذشته كه من بشیراز رفتم چون كسی را بایستی ببینم سراغ او را در خانهی ملایی دادند. چون بآنجا رفتیم دیدیم ملای میزبان بیمار است و خوابیده. ولی در همان حال كسانی را بر سرخود گرد آورده بآنان سخن میراند و چنین میگوید : «ما از خارجه میترسیدیم كه میآیند و بقبور مسلمین هتك احترام میكنند. دولت گذشته (دولت پهلوی) قبرستانهای ما را كند و سنگهای آنها را در خیابانها بزیر پا انداخت. ما دیگر چه ترسی از آمدن خارجه داریم ...»
ما اگرچه برای كار دیگری رفته بودیم و نمیبایست در این زمینهها بگفتگو پردازیم. ولی این سخن از بس نافهمانه و پستنهادانه بود من خودداری نتوانستم و بپاسخ برخاسته چنین گفتم : «بسیار پرتی آقای حاجی شیخ. بیگانگان بكشور ما برای كندن گورستانها نخواهند آمد. برای آن خواهند آمد كه این زمینهای پربركت را از دست ما درآورند. اینهمه جنگها و خونریزیها در جهان برای زمین است».
[1] : و امروز یک کارت بانکی بلکه یک نرمافزار در فضای مجازی همان مبادله را بانجام میرساند.
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)
🔸 2ـ ایران از این چه نتیجه خواهد برداشت؟. (تکهی 3)
آمدیم که آنورش گرفته شود و از این پس کسانی بوزارت رسند که هواخواه دولت شوروی (بگفتهی روزنامهها : دست چپ) باشند. بیگفتگوست که این بار هم انگلیسها ناخرسندی خواهند نمود و زبان بایراد و پرخاش خواهند گشود. این بار هم آنها خواهند ترسید که ایران مرکز حمله بضد آنها گردد.
کسانی میگویند باید کابینههای ائتلافی پدید آید. باینمعنی چند تن از این سو و چند تن از آن سو بوزارت برگزیده شوند تا هیچ یکی از دو دولت گلهمند و بیمناک نباشند. میگویم : راستست ، ولی از چنان کابینهای جز کشاکش و زد و خورد وزیران با یکدیگر و صندلیها را بر سر هم شکستن نتیجهای چشم نتوان داشت. کابینهی ائتلافی مانندهی مجلس ائتلافی تواند بود که در دورهی چهاردهم دیدیم.
میدانم خواهند گفت : پس چاره چیست؟. میگویم : راه چاره را من در کتابهای دیگری (1) بازنمودهام. این کشور برای خود سیاستی اتخاذ کند ـ سیاست بیطرفانهای که هر دو دولت بآن اطمینان پیدا کنند.
در این کشور باید گروهی با یک راه ایرانخواهانهی روشن و پایداری پا بمیان گزارند و رشتهی کارها را بدست گیرند که هم این کشور را بسوی پیش رانند و از این درماندگی بیرون آورند و هم هر دو از انگلیس و روس را از بیمی که از رهگذر این کشور دارند بیرون آورند.
میدانم در اینجا نیز باشتباه افتاده خواهند پنداشت همانکه یک دسته گرد آمدند و حزبی برپا گردانیده نام ایرانخواهی و بیطرفی بروی خود گزاردند بس خواهد بود و ما میبینیم کسانی همین کار را کردهاند. اینست میگویم : اولاً بیطرفی تنها با نام نیست. این نام بیطرفی و ایرانخواهی را بروی خود گزاردنِ کسانی ، بیاد من میاندازد آن داستانی را که در آغاز جوانی شنیده بودم :
شاهسونی که کارش راهزنی بوده مادرش بیمار شده میمرد. باو گفت : تو هرچه داری حرامست. کفن من باید از مال حلال باشد. شاهسون برخاست و تفنگش را برداشت و بسر گردنه شتافت و چون کاروانی رسید جلوشان گرفت و لختشان کرد و چون درمیان کالاها چند ذرع چلوار بود آن را بدست گرفت و لولهی تفنگ را بسینهی صاحبش تکیه داده گفت : «این را حلال کن ، کفن مادرم خواهد بود». بیچاره از ترس جان فریاد زد : «حلال کردم ، حلال کردم».
ثانیاً یک حزب یا جمعیت که میخواهد کشوری را راه برد باید از حیث اندیشه و آرمان دارای سرمایهی بزرگی باشد. باید برای راه بردن کشور در اینجهان پرهایهوی و از میان این تودههای شوریده و تکانخورده برنامهای ترتیب دهد. باید دانسته شود بدردها و بیماریهای این توده چه چارهها اندیشیده ، با همسایگان چه رفتاری بدیده گرفته ، میانهی کاپیتالیسم و کمونیسم که از شمال و جنوب بسرحد ایران رسیده چه راهی منظور داشته. با چنین سرمایه است که یک جمعیتی تواند بیطرف شناخته شود و آنگاه رشتهی کارهای این کشور را بدست گرفته راه برد. کسانی اگر خواهند معنی این گفتهها را نیک فهمند بهتر است کتاب «در راه سیاست» را بخوانند.
پابرگی :
1ـ از جمله کتاب «امروز چاره چیست؟».
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)
🔸 2ـ ایران از این چه نتیجه خواهد برداشت؟. (تکهی 3)
آمدیم که آنورش گرفته شود و از این پس کسانی بوزارت رسند که هواخواه دولت شوروی (بگفتهی روزنامهها : دست چپ) باشند. بیگفتگوست که این بار هم انگلیسها ناخرسندی خواهند نمود و زبان بایراد و پرخاش خواهند گشود. این بار هم آنها خواهند ترسید که ایران مرکز حمله بضد آنها گردد.
کسانی میگویند باید کابینههای ائتلافی پدید آید. باینمعنی چند تن از این سو و چند تن از آن سو بوزارت برگزیده شوند تا هیچ یکی از دو دولت گلهمند و بیمناک نباشند. میگویم : راستست ، ولی از چنان کابینهای جز کشاکش و زد و خورد وزیران با یکدیگر و صندلیها را بر سر هم شکستن نتیجهای چشم نتوان داشت. کابینهی ائتلافی مانندهی مجلس ائتلافی تواند بود که در دورهی چهاردهم دیدیم.
میدانم خواهند گفت : پس چاره چیست؟. میگویم : راه چاره را من در کتابهای دیگری (1) بازنمودهام. این کشور برای خود سیاستی اتخاذ کند ـ سیاست بیطرفانهای که هر دو دولت بآن اطمینان پیدا کنند.
در این کشور باید گروهی با یک راه ایرانخواهانهی روشن و پایداری پا بمیان گزارند و رشتهی کارها را بدست گیرند که هم این کشور را بسوی پیش رانند و از این درماندگی بیرون آورند و هم هر دو از انگلیس و روس را از بیمی که از رهگذر این کشور دارند بیرون آورند.
میدانم در اینجا نیز باشتباه افتاده خواهند پنداشت همانکه یک دسته گرد آمدند و حزبی برپا گردانیده نام ایرانخواهی و بیطرفی بروی خود گزاردند بس خواهد بود و ما میبینیم کسانی همین کار را کردهاند. اینست میگویم : اولاً بیطرفی تنها با نام نیست. این نام بیطرفی و ایرانخواهی را بروی خود گزاردنِ کسانی ، بیاد من میاندازد آن داستانی را که در آغاز جوانی شنیده بودم :
شاهسونی که کارش راهزنی بوده مادرش بیمار شده میمرد. باو گفت : تو هرچه داری حرامست. کفن من باید از مال حلال باشد. شاهسون برخاست و تفنگش را برداشت و بسر گردنه شتافت و چون کاروانی رسید جلوشان گرفت و لختشان کرد و چون درمیان کالاها چند ذرع چلوار بود آن را بدست گرفت و لولهی تفنگ را بسینهی صاحبش تکیه داده گفت : «این را حلال کن ، کفن مادرم خواهد بود». بیچاره از ترس جان فریاد زد : «حلال کردم ، حلال کردم».
ثانیاً یک حزب یا جمعیت که میخواهد کشوری را راه برد باید از حیث اندیشه و آرمان دارای سرمایهی بزرگی باشد. باید برای راه بردن کشور در اینجهان پرهایهوی و از میان این تودههای شوریده و تکانخورده برنامهای ترتیب دهد. باید دانسته شود بدردها و بیماریهای این توده چه چارهها اندیشیده ، با همسایگان چه رفتاری بدیده گرفته ، میانهی کاپیتالیسم و کمونیسم که از شمال و جنوب بسرحد ایران رسیده چه راهی منظور داشته. با چنین سرمایه است که یک جمعیتی تواند بیطرف شناخته شود و آنگاه رشتهی کارهای این کشور را بدست گرفته راه برد. کسانی اگر خواهند معنی این گفتهها را نیک فهمند بهتر است کتاب «در راه سیاست» را بخوانند.
پابرگی :
1ـ از جمله کتاب «امروز چاره چیست؟».
✴️ حقایق زندگی (تکهی دوازدهم)
🔸 دارایی چیست؟.. (بخش 2 از 3)
آن روز آقای هادی صدرزاده كه خود جوان دانشوریست با من بود و باین داستان گواه است. این ملا كسیست كه در دور نخستِ مجلس شورا نمایندهی فارس بود و بگفتهی خود به سیاست آشناست و همچون دیگر ملایان خشك نیست. این ترِ ایشانست كه باین نافهمیست ، ببینید خشكهاشان در چه حالند و در توی چه نادانیها میغلتند.
ببینید چه چیزهای كوچكی را بهانه ساخته بكشور و سرزمین كه سرچشمهی زندگانیست بیپروایی نشان میدهند ، ببینید با چه سخنانی مردم را از راه برده از كشور دلسرد میگردانند : «دولت چون گورستانها را كنده است ما دیگر ترسی از آمدن بیگانه نخواهیم داشت!» خدا رویتان را سیاه گرداناد. خدا بر شما نبخشایاد.
آن روزنامه نویسش ، این ملایش. از این گمراهان چندانست كه بشمار نیاید. بجای آنكه مردم را بحقایق آشنا گردانند و بقدردانی از این كشور وادارند با بهانههای بیارزش ، و با خرافات بیپا ، و با وعدههای دروغ و بیجا آنان را از پرداختن بزندگانی و كوشش بنگهداری كشور بركنار میگردانند ، و برخی از اینان چندان گستاخ و بیشرمند كه میآیند و با من كه حقایق را مینویسم بمجادله میپردازند. بیهوده نمیگویم :
🔸بزرگترین گرفتاری ایرانیان نشناختن حقایق است.
كسانی میآیند و با من گفتگو كرده چنین میگویند : «من معنی میهنپرستی را نفهمیدم. این كوه و زمین و دره چه پرستش دارد؟!..». دیگران بسخن رنگ فلسفه داده و چنین میگویند : «همهی مردمان یكی هستند. برای چه من با فلان كرمانی هممیهن باشم و با فلان بغدادی نباشم؟!..». برخی هم از راه مذهب پیش آمده چنین ایراد میگیرند : «میهنپرستی بتپرستیست. ما باید خدا را بپرستیم نه میهن را».
اینها نمونهی دیگری از ندانستن حقایق زندگانیست. اینها «میهنپرستی» میشنوند و معنای آن را نمیدانند. باید گفت : میهن تنها این كوهها و درهها و این سرزمین نیست. میهن بیك معنی مهمتر دیگری میباشد.
ما چون میگوییم : میهنپرستی مقصودمان بیش از همه آن پیمان همدستی است كه یك توده باید داشته باشند.
🔸بیست ملیون مردم كه در یكجا زیست میكنند و یك تودهای تشكیل دادهاند اینها در حقیقت پیمان باهم بستهاند كه در پیشرفت دادن بكارهای زندگانی و ایستادگی در برابر سختیها همدست باشند و در سود و زیان و اندوه و خوشی باهم شركت كنند.
مثلاً اگر راهزنانی در كرمان پیدا شدند از آذربایجان و خوزستان و گیلان و دیگر جاها سپاه برای دفع آنها بفرستند و نگویند بما چه ربطی دارد؟!.. همچنین اگر دشمنی از سوی گیلان رو نمود از همه جا بجنگ آنان شتابند و نگویند ما چه كار داریم؟!.. اگر در گوشهای از كشور خشكسالی رخ داد و مردم دچار گرسنگی گردیدند ، یا در شهرهایی زمین لرزه افتاد و ویرانیها پدید آمد ، یا بآبادیهایی سیل آمد و آسیبها رسانید ـ در همهی اینها از همه جا بدستگیری برخیزند و خود را در زیان و آسیب شریك شمارند و كنارهگیری ننمایند.
🔸یك چنین پیمانی در هر تودهای هست و اساس توده همین پیمان میباشد.
ما از «میهنپرستی» پیش از همه این معنی را میخواهیم ، و شما میبینید كه یك معنای بسیار مهم و گرانمایهای میباشد ، و اینكه نام «میهنپرستی» میگزاریم برای آنست كه این میهن ، یا این سرزمین خانهی ماست ، و گهوارهی پرورش ماست ، سرچشمهی زندگانی ماست چنانكه شرح دادیم اساس دارایی این سرزمین میباشد. اینست باید به نگهداری آن كوشیم ، باید نخستین ماده در آن پیمان نگهداری این سرزمین باشد. زیرا اگر این سرزمین را از دست دهیم آواره و سرگردان خواهیم بود. به بردگی و زیردستی بیگانگان خواهیم افتاد. زبون و خوار گردیده كمكم نابود خواهیم گردید. اینست آن را «میهن پرستی» میخوانیم. مقصود از پرستش در اینجا «خدمت» میباشد. «پرستیدن» در فارسی خدمت كردنست.
آنانكه میگویند : «این كوه و زمین و دره چه پرستشی دارد؟!..» این معنی را نمیدانند. از آنان باید پرسید : مگر شما نمیخواهید در این جهان زندگی كنید؟!.. مگر نمیخواهید با كسانی همدست باشید؟!.. مگر نمیخواهید این آب و خاك را كه سرچشمهی زندگانی شماست نگه دارید؟!.. میهنپرستی یا میهندوستی ، هر نام دیگری كه بگزارید همینهاست. این وظیفهی مردانگی هر كسیست كه در این راه با دیگران همدستی كند و كوشش دریغ نگوید.
امروز زندگانی بسیار سخت گردیده و تودهها با یكدیگر بر سر خاك و زمین سختترین نبرد را میكنند. این جنگ و خونریزی كه امروز در جهان میرود همه برای زمین است. شما نیز ناگزیرید بیپروایی ننمایید و بنگهداری سرزمین خود بكوشید. ناگزیرید در اندیشهی آیندهی خود و فرزندانتان باشید.
👇
🔸 دارایی چیست؟.. (بخش 2 از 3)
آن روز آقای هادی صدرزاده كه خود جوان دانشوریست با من بود و باین داستان گواه است. این ملا كسیست كه در دور نخستِ مجلس شورا نمایندهی فارس بود و بگفتهی خود به سیاست آشناست و همچون دیگر ملایان خشك نیست. این ترِ ایشانست كه باین نافهمیست ، ببینید خشكهاشان در چه حالند و در توی چه نادانیها میغلتند.
ببینید چه چیزهای كوچكی را بهانه ساخته بكشور و سرزمین كه سرچشمهی زندگانیست بیپروایی نشان میدهند ، ببینید با چه سخنانی مردم را از راه برده از كشور دلسرد میگردانند : «دولت چون گورستانها را كنده است ما دیگر ترسی از آمدن بیگانه نخواهیم داشت!» خدا رویتان را سیاه گرداناد. خدا بر شما نبخشایاد.
آن روزنامه نویسش ، این ملایش. از این گمراهان چندانست كه بشمار نیاید. بجای آنكه مردم را بحقایق آشنا گردانند و بقدردانی از این كشور وادارند با بهانههای بیارزش ، و با خرافات بیپا ، و با وعدههای دروغ و بیجا آنان را از پرداختن بزندگانی و كوشش بنگهداری كشور بركنار میگردانند ، و برخی از اینان چندان گستاخ و بیشرمند كه میآیند و با من كه حقایق را مینویسم بمجادله میپردازند. بیهوده نمیگویم :
🔸بزرگترین گرفتاری ایرانیان نشناختن حقایق است.
كسانی میآیند و با من گفتگو كرده چنین میگویند : «من معنی میهنپرستی را نفهمیدم. این كوه و زمین و دره چه پرستش دارد؟!..». دیگران بسخن رنگ فلسفه داده و چنین میگویند : «همهی مردمان یكی هستند. برای چه من با فلان كرمانی هممیهن باشم و با فلان بغدادی نباشم؟!..». برخی هم از راه مذهب پیش آمده چنین ایراد میگیرند : «میهنپرستی بتپرستیست. ما باید خدا را بپرستیم نه میهن را».
اینها نمونهی دیگری از ندانستن حقایق زندگانیست. اینها «میهنپرستی» میشنوند و معنای آن را نمیدانند. باید گفت : میهن تنها این كوهها و درهها و این سرزمین نیست. میهن بیك معنی مهمتر دیگری میباشد.
ما چون میگوییم : میهنپرستی مقصودمان بیش از همه آن پیمان همدستی است كه یك توده باید داشته باشند.
🔸بیست ملیون مردم كه در یكجا زیست میكنند و یك تودهای تشكیل دادهاند اینها در حقیقت پیمان باهم بستهاند كه در پیشرفت دادن بكارهای زندگانی و ایستادگی در برابر سختیها همدست باشند و در سود و زیان و اندوه و خوشی باهم شركت كنند.
مثلاً اگر راهزنانی در كرمان پیدا شدند از آذربایجان و خوزستان و گیلان و دیگر جاها سپاه برای دفع آنها بفرستند و نگویند بما چه ربطی دارد؟!.. همچنین اگر دشمنی از سوی گیلان رو نمود از همه جا بجنگ آنان شتابند و نگویند ما چه كار داریم؟!.. اگر در گوشهای از كشور خشكسالی رخ داد و مردم دچار گرسنگی گردیدند ، یا در شهرهایی زمین لرزه افتاد و ویرانیها پدید آمد ، یا بآبادیهایی سیل آمد و آسیبها رسانید ـ در همهی اینها از همه جا بدستگیری برخیزند و خود را در زیان و آسیب شریك شمارند و كنارهگیری ننمایند.
🔸یك چنین پیمانی در هر تودهای هست و اساس توده همین پیمان میباشد.
ما از «میهنپرستی» پیش از همه این معنی را میخواهیم ، و شما میبینید كه یك معنای بسیار مهم و گرانمایهای میباشد ، و اینكه نام «میهنپرستی» میگزاریم برای آنست كه این میهن ، یا این سرزمین خانهی ماست ، و گهوارهی پرورش ماست ، سرچشمهی زندگانی ماست چنانكه شرح دادیم اساس دارایی این سرزمین میباشد. اینست باید به نگهداری آن كوشیم ، باید نخستین ماده در آن پیمان نگهداری این سرزمین باشد. زیرا اگر این سرزمین را از دست دهیم آواره و سرگردان خواهیم بود. به بردگی و زیردستی بیگانگان خواهیم افتاد. زبون و خوار گردیده كمكم نابود خواهیم گردید. اینست آن را «میهن پرستی» میخوانیم. مقصود از پرستش در اینجا «خدمت» میباشد. «پرستیدن» در فارسی خدمت كردنست.
آنانكه میگویند : «این كوه و زمین و دره چه پرستشی دارد؟!..» این معنی را نمیدانند. از آنان باید پرسید : مگر شما نمیخواهید در این جهان زندگی كنید؟!.. مگر نمیخواهید با كسانی همدست باشید؟!.. مگر نمیخواهید این آب و خاك را كه سرچشمهی زندگانی شماست نگه دارید؟!.. میهنپرستی یا میهندوستی ، هر نام دیگری كه بگزارید همینهاست. این وظیفهی مردانگی هر كسیست كه در این راه با دیگران همدستی كند و كوشش دریغ نگوید.
امروز زندگانی بسیار سخت گردیده و تودهها با یكدیگر بر سر خاك و زمین سختترین نبرد را میكنند. این جنگ و خونریزی كه امروز در جهان میرود همه برای زمین است. شما نیز ناگزیرید بیپروایی ننمایید و بنگهداری سرزمین خود بكوشید. ناگزیرید در اندیشهی آیندهی خود و فرزندانتان باشید.
👇
كسی نمیگوید شما بزمین سجده كنید ، یا در برابر این كوهها و درهها بایستید و گردن كج گردانید. پرستش باین معنی را كسی از شما نمیخواهد. مقصود نگهداری كشور است كه اگر نكنید سرنوشتتان جز بندگی و زیردستی نخواهد بود. اگر نكنید نه تنها در پیش مردم ، در نزد خدا نیز شرمنده و روسیاه خواهید بود.
اینكه میگویند : «چرا من با فلان كرمانی هممیهن باشم و با فلان بغدادی نباشم»پاسخش اینست : فلان بغدادی از ما جدا میباشد و با ما پیمان همدستی ندارد. اگر بغدادیان نیز با ما همدست گردند و بتودهی ما درآیند هممیهن ما شمرده خواهند گردید.
ببینید چگونه این حقایق تاریك مانده و دستهی انبوهی اینها را نمیدانند. سالها در این سرزمین با خوشی بسر برده و از نعمتهای خدادادی آن بهره یافتهاند بیآنكه بدانند این خوشیها از كجاست و این نعمتها از چه سرچشمه میباشد بلكه
🔸 از نادانی و ناآگاهی چنین پنداشتهاند كه این خوشیها همیشه تواند بود ، بیآنكه بكوشند و نگه دارند همیشه تواند ماند.
انبوهی از آنان نه تنها خود اندیشهی این چیزها را ندارند و بكوششی در این راهها برنمیخیزند از كوششهای دیگران نیز جلو میگیرند و گستاخانه زباندرازیهایی مینمایند.
اینكه میگویند : «چرا من با فلان كرمانی هممیهن باشم و با فلان بغدادی نباشم»پاسخش اینست : فلان بغدادی از ما جدا میباشد و با ما پیمان همدستی ندارد. اگر بغدادیان نیز با ما همدست گردند و بتودهی ما درآیند هممیهن ما شمرده خواهند گردید.
ببینید چگونه این حقایق تاریك مانده و دستهی انبوهی اینها را نمیدانند. سالها در این سرزمین با خوشی بسر برده و از نعمتهای خدادادی آن بهره یافتهاند بیآنكه بدانند این خوشیها از كجاست و این نعمتها از چه سرچشمه میباشد بلكه
🔸 از نادانی و ناآگاهی چنین پنداشتهاند كه این خوشیها همیشه تواند بود ، بیآنكه بكوشند و نگه دارند همیشه تواند ماند.
انبوهی از آنان نه تنها خود اندیشهی این چیزها را ندارند و بكوششی در این راهها برنمیخیزند از كوششهای دیگران نیز جلو میگیرند و گستاخانه زباندرازیهایی مینمایند.
✴️ در پیرامون رمان
آقای كسروی من فقط رمان را اجمالاً توصیف و نتیجهاش را بازنموده درمیگذرم. داوری در اطراف آن با خوانندگان بیغرض است.
الف ـ خود رماننویس میداند كه دروغ قالب میزند.
ب ـ خواننده هم میداند كه آنچه میخواند راست نیست.
ج ـ زمینهی اغلب رمانها عشق و فحشاء است كه جز تحریك دختران و پسران به عشقهای ساختگی و ناپاك نتیجهای دربر نمیدارد.
د ـ رمانهای آمیخته با تاریخ نیز بطوری كه خودتان سابقاً بازنمودهاید گیج كننده است زیرا خواننده نمیتواند تشخیص دهد كدام قسمت آن رمان یعنی افسانه و كدام بخشش تاریخ میباشد و درست بآن میماند كه شهد و شرنگ را بهم ریخته بگویند جدا گردانید.
هـ ـ رمانهای فعلی فرقی كه با كتاب امیرارسلان و امثالش میدارد اینست كه مطالب آن كتابها همه خرافات و چیزهای باور نكردنی است كه عوام را خرافاتی و معتقد بچیزهای خردناپذیر میكند ولی مطالب این رمانها دختران و پسران را كه بیتجربه هستند یكسر بسوی فحشاء سوق میدهد.
با اینهمه معایب چرا رمان نوشته و خوانده میشود؟
1ـ شهرت طلبی و سودجویی رماننویس ، هنگامی كه اجازهی چاپ آن را میگیرد زیرا نظر این نیست كه مردم بحقایق آشنا شوند بلكه غرض نامآوری و مالاندوزی صِرف از این راه میباشد.
2ـ رمان را بیشتر جوانانِ تشكیل خانواده نداده میخوانند و این برای آنست كه غالب مطالب آن را از نظر شهوت بدلخواه خود میبینند. اگر از حق نگذریم باعث بدبختی بیشتر جوانان شهری همین خواندن رمان میباشد بدلیل آنكه جوانان دهاتی چون دسترسی به رمان نمیدارند از رهگذر جوانی اغلب صحیح و سالم میگذرند.
این بر وزارت فرهنگ است كه از راه دلسوزی بحال تودهی جوان از بیخ جلو چاپ و پخش رمانها را بگیرد و حتا اگر در خانه[ای] یافت شد آن را بنام قاچاق ضبط نماید. از این چیزهای گمراه كننده و اندیشه خراب كن است كه باید مردم محدود و محصور باشند نه نان و آب و خوراكیها و پوشاكیها و سایر دربایستهای زندگانی كه از انحصار آنها [1] مردم بسختی و تنگی افتند. متأسفانه در ایران و بیشتر از ممالك جهان قضیه برعكس عمل شده و كسی بسود و زیان این دو موضوع كه كدام باید آزاد و كدام باید در انحصار باشد رسیدگی نكرده است.
دامغان نیّری
پرچم : وزارت فرهنگ از رمان جلوگیری نمیكند و نخواهد كرد. جلوگیری را ما باید بكنیم. ما باید هر رمانی كه بدستمان افتاد درون بخاری بیندازیم. ما باید دختران و پسران خود را از خواندن رمان بازداریم. هر كاری را باید خودمان كنیم نه از دولت یا از دیگری چشم داریم. آذرماه نزدیك است و جشن كتابسوزان ما امسال [2] باشكوهتر از سالهای دیگر خواهد بود.
(پرچم روزانه ش 220)
[1] : چون در سالهایی که متفقین در ایران بودند (1320 تا 1324) بسیاری از دربایستهای زندگانی همچون نان ، برنج ، پارچه ، قند و شکر بسیار گران و نایاب شده بود و دولت آنها را در انحصار و اختیار خود گرفت و با کوپن بدست مردم میرسانید. خواست نویسنده از انحصارِ خوراک و پوشاک ، اشاره به چنان رفتار دولت است.
[2] : جشن کتابسوزان نخست در یکم آذر هر سال همزمان با روزبه پیمان انجام میگرفت. از سال 1321 برای آن روز یکم دیماه را برگزیدند.
آقای كسروی من فقط رمان را اجمالاً توصیف و نتیجهاش را بازنموده درمیگذرم. داوری در اطراف آن با خوانندگان بیغرض است.
الف ـ خود رماننویس میداند كه دروغ قالب میزند.
ب ـ خواننده هم میداند كه آنچه میخواند راست نیست.
ج ـ زمینهی اغلب رمانها عشق و فحشاء است كه جز تحریك دختران و پسران به عشقهای ساختگی و ناپاك نتیجهای دربر نمیدارد.
د ـ رمانهای آمیخته با تاریخ نیز بطوری كه خودتان سابقاً بازنمودهاید گیج كننده است زیرا خواننده نمیتواند تشخیص دهد كدام قسمت آن رمان یعنی افسانه و كدام بخشش تاریخ میباشد و درست بآن میماند كه شهد و شرنگ را بهم ریخته بگویند جدا گردانید.
هـ ـ رمانهای فعلی فرقی كه با كتاب امیرارسلان و امثالش میدارد اینست كه مطالب آن كتابها همه خرافات و چیزهای باور نكردنی است كه عوام را خرافاتی و معتقد بچیزهای خردناپذیر میكند ولی مطالب این رمانها دختران و پسران را كه بیتجربه هستند یكسر بسوی فحشاء سوق میدهد.
با اینهمه معایب چرا رمان نوشته و خوانده میشود؟
1ـ شهرت طلبی و سودجویی رماننویس ، هنگامی كه اجازهی چاپ آن را میگیرد زیرا نظر این نیست كه مردم بحقایق آشنا شوند بلكه غرض نامآوری و مالاندوزی صِرف از این راه میباشد.
2ـ رمان را بیشتر جوانانِ تشكیل خانواده نداده میخوانند و این برای آنست كه غالب مطالب آن را از نظر شهوت بدلخواه خود میبینند. اگر از حق نگذریم باعث بدبختی بیشتر جوانان شهری همین خواندن رمان میباشد بدلیل آنكه جوانان دهاتی چون دسترسی به رمان نمیدارند از رهگذر جوانی اغلب صحیح و سالم میگذرند.
این بر وزارت فرهنگ است كه از راه دلسوزی بحال تودهی جوان از بیخ جلو چاپ و پخش رمانها را بگیرد و حتا اگر در خانه[ای] یافت شد آن را بنام قاچاق ضبط نماید. از این چیزهای گمراه كننده و اندیشه خراب كن است كه باید مردم محدود و محصور باشند نه نان و آب و خوراكیها و پوشاكیها و سایر دربایستهای زندگانی كه از انحصار آنها [1] مردم بسختی و تنگی افتند. متأسفانه در ایران و بیشتر از ممالك جهان قضیه برعكس عمل شده و كسی بسود و زیان این دو موضوع كه كدام باید آزاد و كدام باید در انحصار باشد رسیدگی نكرده است.
دامغان نیّری
پرچم : وزارت فرهنگ از رمان جلوگیری نمیكند و نخواهد كرد. جلوگیری را ما باید بكنیم. ما باید هر رمانی كه بدستمان افتاد درون بخاری بیندازیم. ما باید دختران و پسران خود را از خواندن رمان بازداریم. هر كاری را باید خودمان كنیم نه از دولت یا از دیگری چشم داریم. آذرماه نزدیك است و جشن كتابسوزان ما امسال [2] باشكوهتر از سالهای دیگر خواهد بود.
(پرچم روزانه ش 220)
[1] : چون در سالهایی که متفقین در ایران بودند (1320 تا 1324) بسیاری از دربایستهای زندگانی همچون نان ، برنج ، پارچه ، قند و شکر بسیار گران و نایاب شده بود و دولت آنها را در انحصار و اختیار خود گرفت و با کوپن بدست مردم میرسانید. خواست نویسنده از انحصارِ خوراک و پوشاک ، اشاره به چنان رفتار دولت است.
[2] : جشن کتابسوزان نخست در یکم آذر هر سال همزمان با روزبه پیمان انجام میگرفت. از سال 1321 برای آن روز یکم دیماه را برگزیدند.
🔶 از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)
🔸 2ـ ایران از این چه نتیجه خواهد برداشت؟. (تکهی 4)
2) داستان حزب دمکرات و خودمختاری آذربایجان. پیداست که یکی هم در این زمینه گفتگو خواهد شد و این یکی از اشکالها خواهد بود. راستست که این موضوع داخلیست و دولت شوروی دخالت رسمی در آن نخواهد داشت. ولی نشدنیست که در آن باره دارای نظری نباشد. دولت شوروی خیزش آذربایجان را خیزش دمکراسی تلقی کرده و روزنامههای آن کشور هواداریها نشان دادهاند و به هر حال بیعلاقه نیستند و نخواهند بود.
اساساً این خود بحثیست که دولت ایران با آذربایجان چه رفتاری پیش گیرد؟. پس از رفتن آرتش شوروی چه کند؟. بآنجا سپاهی فرستد یا نه؟. اگر فرستاد آیا جنگ نخواهد شد؟. بآن جنگ چه نامی توان داد؟.
گره کار اینست که خودمختاریای که دمکراتها برای آذربایجان خواستهاند بزیان ایران است ، اگر پذیرفته شود آشفتگیها در کار پدید خواهد آورد. دولت بقانون اساسی تمسک میکند. من بآن ارجی نمیگزارم. قانون اساسی برای کشور است ، کشور برای قانون اساسی نیست. قانون اساسی را میتوان تغییر داد. ولی با همهی اینها بخودمختاری آذربایجان ، آن هم با این تاریخچهای که پیدا کرده و با سیاست بیگانگان همبستگی یافته ، خرسندی نتوان داد.
پس چه خواهد بود؟. دمکراتها میگویند پافشاری خواهیم نمود ، بسیج آرتش میکنند ، ولی آیا سزاست؟. سزاست که بر سر آرزویی که خود بزیان همه است جنگها رود و خونها ریخته گردد؟. آیا پایان آن جنگ چه خواهد بود؟.
بیش از این نمیخواهم به پیشبینی پردازم. اینها چیزهاییست که آینده روشن خواهد گردانید. آنچه باید گفت اینست که دشواریهایی در پیش داریم.
(بخش دوم : ایران از دادخواهی خود چه نتیجه تواند گرفت؟.)
🔸 2ـ ایران از این چه نتیجه خواهد برداشت؟. (تکهی 4)
2) داستان حزب دمکرات و خودمختاری آذربایجان. پیداست که یکی هم در این زمینه گفتگو خواهد شد و این یکی از اشکالها خواهد بود. راستست که این موضوع داخلیست و دولت شوروی دخالت رسمی در آن نخواهد داشت. ولی نشدنیست که در آن باره دارای نظری نباشد. دولت شوروی خیزش آذربایجان را خیزش دمکراسی تلقی کرده و روزنامههای آن کشور هواداریها نشان دادهاند و به هر حال بیعلاقه نیستند و نخواهند بود.
اساساً این خود بحثیست که دولت ایران با آذربایجان چه رفتاری پیش گیرد؟. پس از رفتن آرتش شوروی چه کند؟. بآنجا سپاهی فرستد یا نه؟. اگر فرستاد آیا جنگ نخواهد شد؟. بآن جنگ چه نامی توان داد؟.
گره کار اینست که خودمختاریای که دمکراتها برای آذربایجان خواستهاند بزیان ایران است ، اگر پذیرفته شود آشفتگیها در کار پدید خواهد آورد. دولت بقانون اساسی تمسک میکند. من بآن ارجی نمیگزارم. قانون اساسی برای کشور است ، کشور برای قانون اساسی نیست. قانون اساسی را میتوان تغییر داد. ولی با همهی اینها بخودمختاری آذربایجان ، آن هم با این تاریخچهای که پیدا کرده و با سیاست بیگانگان همبستگی یافته ، خرسندی نتوان داد.
پس چه خواهد بود؟. دمکراتها میگویند پافشاری خواهیم نمود ، بسیج آرتش میکنند ، ولی آیا سزاست؟. سزاست که بر سر آرزویی که خود بزیان همه است جنگها رود و خونها ریخته گردد؟. آیا پایان آن جنگ چه خواهد بود؟.
بیش از این نمیخواهم به پیشبینی پردازم. اینها چیزهاییست که آینده روشن خواهد گردانید. آنچه باید گفت اینست که دشواریهایی در پیش داریم.
✴️ حقایق زندگی (تکهی سیزدهم)
🔸دارایی چیست؟.. (بخش 3 از 3)
مقصود دوم از این سخنان آنكه ایرانیان اگر قدر این آب و خاك را بدانند بسیار بیشتر از اكنون بهره توانند برداشت. من از گزافه و مبالغه دوری گزینم. اینست حداقل را گرفته میگویم : بیگمان از خاك ایران ده برابر آنچه كه اكنونست بهرهمند توان گردید. این در جاییست كه وسایل شیمیایی بكار نبرند و به تدبیرهای علمی برنخیزند وگرنه بهرهمندی بسیار بیشتر از این اندازهها خواهد بود.
امروز ایرانیان گیجند و راه را گم كردهاند ، از بس مغزهاشان پر از اندیشههای بیهوده است سود و زیان خود را نمیدانند. اینست با داشتن آنهمه زمین و توانستن اینكه آبها روان گردانند ، یك زندگانی بسیار ناستودهای دارند و بیشتر سالها با بیم نایابی و گرانی بسر میبرند. با داشتن آنهمه كشتزارها ، انبوهی از مردم نان جوین میخورند. در دیهها اگر بروید مردم سالی یك بار روی میوه را نمیبینند ، ماست و روغن و كره و اینگونه خوراكها جز برای شهر نیست و در اینجا هم باید با هر چیز دیگری مخلوط باشد. تخم مرغ خوراك توانگران گردیده و دیگران را بآن چندان دسترس نیست. در تهران که پایتخت است و از همه جا میوه و خواروبار میکشد و میآورد انبوه مردم جز بهرهی اندكی از خوردنیها ندارند. میوه همچون صنایع ظریفه در پشت شیشهها نگهداشته میشود.
اینها همه از آنست كه بكشاورزی اهمیت داده نمیشود.
🔸امروز بسیاری از مردم نمیدانند كه سرچشمهی زندگانی كشاورزیست.
نمیدانند كه باید بكارند و بخورند. نمیدانند كه این زمینهایی كه دارند خود گنجینهایست و گرانبهاتر از هر گنج میباشد.
در زمانهای پیش كسانی در ایران و دیگر جاها بكیمیاگری میكوشیدند و سالها در آن راه رنج میبردند. این كار بیكبار بیهوده بود. زیرا تغییر ماهیت محالست و این باور نكردنیست كه مس زر گردد. چنانكه تاكنون از هزاران كسانی كه بآن كار پرداختهاند یكی به نتیجه نرسیده. از این گذشته زر یك چیز بسیار مهمی نیست و بیش از دیگر فلزها اثری در زندگانی ندارد. اینكه گرانست از كمی مقدارش میباشد. كیمیاگران اگر فیروز گردیدندی و مسها را زر گردانیدندی بیش از این نتیجه ندادی كه زر ارزان گردد و به همان بهای مس باشد.
🔸كیمیاگریِ خردمندانه كشاورزیست. زیرا با این كیمیاگریست كه از خاك تیره میوههای بسیار بامزه از خربزه و انگور و انجیر و هلو و مانند اینها توان درآورد.
🔸با این كیمیاگریست كه از یك دانه گندم صد دانه حاصل توان برداشت. با این كیمیاگریست كه از یك زمین خشك بدنما باغهای دلكش سبز و خرم توان پدید آورد. با این كیمیاگریست كه خوراك خاندانها را تدارك توان كرد. با این كیمیاگریست كه لذت از زندگانی توان برداشت.
این یكی از مقاصد ماست كه بكشاورزی بیشتر اهمیت دهیم. اهمیت دادن بكشاورزی تنها با كارهای وزارت كشور نیست. تنها با راهانداختن تراكتورها نیست. اینها هر یكی در جای خود سودمند است. ولی باید بیك چارههای دیگری كوشید.
🔸باید پیش از همه اندیشهها دیگر گردد پیش از همه مردم پی بحقایق زندگی برند.
باید این سخنان بسیار گفته شود و بگوش همگی برسد. باید مردم بجای سخنان بیمغز و بیهوده كه از اینجا و آنجا یاد میگیرند با این حقایق آشنا گردند.
امروز یك عیب بزرگ زندگانی همینست كه بكشاورزی كه سرچشمهی زندگانیست ارج نمیگزارند و بكشاورزان احترام نمیكنند. ولی بكارهای بیهودهای قیمت میگزارند :
🔸این فلان ادیب است ، این فلان نویسنده است ، آن فلان روضه خوانست ، آن فلان واعظست ، آن فلان شاعرست ، آن فلان رماننویس است ، آن فلان منجم است ، آن فلان سینماچیست ... اینها كه همه بیهودهكار و مفتخوارند درمیان مردم ارج بیشتر دارند تا كشاورزان و رنجبران. تا پایهی اندیشهها اینست زندگانی همین خواهد بود.
🔸ما میگوییم : باید دیهها بزرگ و شهرها كوچك گردد.
این یكی دیگر از مقاصد پرچم است. ولی این یك چیز سادهای نیست و تنها با سخن یا آرزو انجام نگیرد و ناگزیر بیك رشته تبدلاتی در آیین زندگانی و در اندیشهها نیاز میباشد. زیرا باید :
1) در دیهها وسایل زندگانی فراهم باشد : باید گرمابهها باز شود ، دبستانها بنیاد یابد ، دادگاهها برپا گردد ، دفترهای رسمیگشایش یابد ، پزشكان باندازهی نیاز یافت شود ، داروخانهها باز شود ، از تلگراف و تلفن و برق و رادیو روستاییان بهرهمند گردند ، راههای شوسهی اتومبیلرو دیهها را بهمدیگر وصل نماید.
2) قانون دهدار و دهنشین تغییر یابد و بیاجحاف و ستم دسترنج كشاورزان بخودشان واگزار گردد.
3) در شهرها جلو مفتخواری گرفته شود و مردم نتوانند بیآنكه رنجی كشند از دسترنج دیگران بهرهمند گردند و بدینسان بكارهای لازم و سودمند واداشته شوند.
4) بروستاییان و كشاورزان با دیدهی توهین نگریسته نشود و احترامی دربارهی آنان منظور گردد.
👇
🔸دارایی چیست؟.. (بخش 3 از 3)
مقصود دوم از این سخنان آنكه ایرانیان اگر قدر این آب و خاك را بدانند بسیار بیشتر از اكنون بهره توانند برداشت. من از گزافه و مبالغه دوری گزینم. اینست حداقل را گرفته میگویم : بیگمان از خاك ایران ده برابر آنچه كه اكنونست بهرهمند توان گردید. این در جاییست كه وسایل شیمیایی بكار نبرند و به تدبیرهای علمی برنخیزند وگرنه بهرهمندی بسیار بیشتر از این اندازهها خواهد بود.
امروز ایرانیان گیجند و راه را گم كردهاند ، از بس مغزهاشان پر از اندیشههای بیهوده است سود و زیان خود را نمیدانند. اینست با داشتن آنهمه زمین و توانستن اینكه آبها روان گردانند ، یك زندگانی بسیار ناستودهای دارند و بیشتر سالها با بیم نایابی و گرانی بسر میبرند. با داشتن آنهمه كشتزارها ، انبوهی از مردم نان جوین میخورند. در دیهها اگر بروید مردم سالی یك بار روی میوه را نمیبینند ، ماست و روغن و كره و اینگونه خوراكها جز برای شهر نیست و در اینجا هم باید با هر چیز دیگری مخلوط باشد. تخم مرغ خوراك توانگران گردیده و دیگران را بآن چندان دسترس نیست. در تهران که پایتخت است و از همه جا میوه و خواروبار میکشد و میآورد انبوه مردم جز بهرهی اندكی از خوردنیها ندارند. میوه همچون صنایع ظریفه در پشت شیشهها نگهداشته میشود.
اینها همه از آنست كه بكشاورزی اهمیت داده نمیشود.
🔸امروز بسیاری از مردم نمیدانند كه سرچشمهی زندگانی كشاورزیست.
نمیدانند كه باید بكارند و بخورند. نمیدانند كه این زمینهایی كه دارند خود گنجینهایست و گرانبهاتر از هر گنج میباشد.
در زمانهای پیش كسانی در ایران و دیگر جاها بكیمیاگری میكوشیدند و سالها در آن راه رنج میبردند. این كار بیكبار بیهوده بود. زیرا تغییر ماهیت محالست و این باور نكردنیست كه مس زر گردد. چنانكه تاكنون از هزاران كسانی كه بآن كار پرداختهاند یكی به نتیجه نرسیده. از این گذشته زر یك چیز بسیار مهمی نیست و بیش از دیگر فلزها اثری در زندگانی ندارد. اینكه گرانست از كمی مقدارش میباشد. كیمیاگران اگر فیروز گردیدندی و مسها را زر گردانیدندی بیش از این نتیجه ندادی كه زر ارزان گردد و به همان بهای مس باشد.
🔸كیمیاگریِ خردمندانه كشاورزیست. زیرا با این كیمیاگریست كه از خاك تیره میوههای بسیار بامزه از خربزه و انگور و انجیر و هلو و مانند اینها توان درآورد.
🔸با این كیمیاگریست كه از یك دانه گندم صد دانه حاصل توان برداشت. با این كیمیاگریست كه از یك زمین خشك بدنما باغهای دلكش سبز و خرم توان پدید آورد. با این كیمیاگریست كه خوراك خاندانها را تدارك توان كرد. با این كیمیاگریست كه لذت از زندگانی توان برداشت.
این یكی از مقاصد ماست كه بكشاورزی بیشتر اهمیت دهیم. اهمیت دادن بكشاورزی تنها با كارهای وزارت كشور نیست. تنها با راهانداختن تراكتورها نیست. اینها هر یكی در جای خود سودمند است. ولی باید بیك چارههای دیگری كوشید.
🔸باید پیش از همه اندیشهها دیگر گردد پیش از همه مردم پی بحقایق زندگی برند.
باید این سخنان بسیار گفته شود و بگوش همگی برسد. باید مردم بجای سخنان بیمغز و بیهوده كه از اینجا و آنجا یاد میگیرند با این حقایق آشنا گردند.
امروز یك عیب بزرگ زندگانی همینست كه بكشاورزی كه سرچشمهی زندگانیست ارج نمیگزارند و بكشاورزان احترام نمیكنند. ولی بكارهای بیهودهای قیمت میگزارند :
🔸این فلان ادیب است ، این فلان نویسنده است ، آن فلان روضه خوانست ، آن فلان واعظست ، آن فلان شاعرست ، آن فلان رماننویس است ، آن فلان منجم است ، آن فلان سینماچیست ... اینها كه همه بیهودهكار و مفتخوارند درمیان مردم ارج بیشتر دارند تا كشاورزان و رنجبران. تا پایهی اندیشهها اینست زندگانی همین خواهد بود.
🔸ما میگوییم : باید دیهها بزرگ و شهرها كوچك گردد.
این یكی دیگر از مقاصد پرچم است. ولی این یك چیز سادهای نیست و تنها با سخن یا آرزو انجام نگیرد و ناگزیر بیك رشته تبدلاتی در آیین زندگانی و در اندیشهها نیاز میباشد. زیرا باید :
1) در دیهها وسایل زندگانی فراهم باشد : باید گرمابهها باز شود ، دبستانها بنیاد یابد ، دادگاهها برپا گردد ، دفترهای رسمیگشایش یابد ، پزشكان باندازهی نیاز یافت شود ، داروخانهها باز شود ، از تلگراف و تلفن و برق و رادیو روستاییان بهرهمند گردند ، راههای شوسهی اتومبیلرو دیهها را بهمدیگر وصل نماید.
2) قانون دهدار و دهنشین تغییر یابد و بیاجحاف و ستم دسترنج كشاورزان بخودشان واگزار گردد.
3) در شهرها جلو مفتخواری گرفته شود و مردم نتوانند بیآنكه رنجی كشند از دسترنج دیگران بهرهمند گردند و بدینسان بكارهای لازم و سودمند واداشته شوند.
4) بروستاییان و كشاورزان با دیدهی توهین نگریسته نشود و احترامی دربارهی آنان منظور گردد.
👇
اینها مقدماتیست كه باید تهیه گردد ، ولی اساس اصلی كار آنست كه اندیشهها عوض شود و مردم بحقایق آشناتر گردند و نیك و بد و سود و زیان را درست بفهمند.
🔸🔸اساس اصلاحات دانستن حقایق است.
چون حقایق دانسته گردید مردم توجه بآنها نمایند و در نتیجهی این توجه زمینه باجرای آنها آماده گردد. امروز یك كار بزرگی آنست كه مردم تأثیری را كه كشت و كار در زندگانی دارد نیك فهمند. آن خدمتی را كه كشاورزان به توده انجام میدهند منظور نظر هر كس باشد. بالاخره باید قیمتی كه این آب و خاك دارد دانسته شود و مردم در اندیشه و آرزوی استفاده از آن باشند.
ما با بازرگانی یا با صنعت (افزارسازی) دشمنی نداریم و نمیگوییم آنها نباشد. نمیگوییم : بآنها نباید پرداخت ، درجای خود از آنها سخن خواهیم راند ، میگوییم : باید كشاورزی را سرچشمهی زندگانی شناخت و آن را اساس همهی آنها گرفت. اینست مقصود ما از این سخنان.
(پرچم روزانه شمارههای 53 تا 55)
🔸🔸اساس اصلاحات دانستن حقایق است.
چون حقایق دانسته گردید مردم توجه بآنها نمایند و در نتیجهی این توجه زمینه باجرای آنها آماده گردد. امروز یك كار بزرگی آنست كه مردم تأثیری را كه كشت و كار در زندگانی دارد نیك فهمند. آن خدمتی را كه كشاورزان به توده انجام میدهند منظور نظر هر كس باشد. بالاخره باید قیمتی كه این آب و خاك دارد دانسته شود و مردم در اندیشه و آرزوی استفاده از آن باشند.
ما با بازرگانی یا با صنعت (افزارسازی) دشمنی نداریم و نمیگوییم آنها نباشد. نمیگوییم : بآنها نباید پرداخت ، درجای خود از آنها سخن خواهیم راند ، میگوییم : باید كشاورزی را سرچشمهی زندگانی شناخت و آن را اساس همهی آنها گرفت. اینست مقصود ما از این سخنان.
(پرچم روزانه شمارههای 53 تا 55)