✴️ ورجاوندبنیاد
(بزبان عادی)
(بخش یکم : دربارهی جهان و انسان)
🔸تکهی 5
(بهر 1 از 2)
🔸انسان والاترینِ آفریدگان است.🔸
انسان اگرچه از جنس جانوران است ولی با آنها یکسان نیست. انسان والاترین آفریدگان است. خدا انسانها را آفریده و این زمین را به آنها سپرده. سپرده تا از آلودگیها پاک کرده نظم و نظامش دهند و آباد کنند. سپرده تا شهرها بسازند و باغها و کشتزارها بوجود آورند ، آبها و چشمهها را بجریان اندازند ، راهها بسازند ، با بیماریها و بدیها در مبارزه باشند. سپرده تا جانوران مفید و بیآزار را پرورش دهند ، و موذی و زیانمند را از میان ببرند. سپرده که با آسایش و سعادت در آن زندگی کنند ، و همیشه سعی به پیشرفت کنند.
این افتخاری است که خدا انسان را بروی زمین جانشین خود قرار داده. افتخاری است که بخشی از کارهای خود را بآدمیان واگذار نموده.
🔸🔸🔸
یکی از گمراهیهای فلسفه این است که انسان را با چهارپایان و دیگر حیوانات همردیف دانسته و از قدر و منزلت انسان بسیار کم میکنند. این اشتباه فلسفه از اول بوده. فیلسوفان شباهتی را که در میان انسان و چهارپایان نمایان است در نظر گرفته و گوهر انسانیت را (که ما روشن خواهیم کرد) نشناخته ، به انسان بیش از این ارزش قائل نشدهاند که او را سردستهی حیوانات بدانند.
ولی انسان اگر از جنس جانورانست ، با آنان یکسان نیست. انسان گل سرسبد آفریدگان است و یک گوهر (یا سرشت) ویژهای دارد.
داروین و پیروانش میگویند : انسان و میمون از یک شاخه هستند. میگوییم : شاید که چنین بوده. این از جاهاییست که «جهش» رخ داده. از جاهاییست که دست آفریدگار نمایان شده.
بگفتهی شما دانشمندان ، در سیر آفرینش گاهی پیشامدهای غیرمنتظرهای ـ یا بهتر گویم : جهشهایی ـ رخ داده. مثلاً میگویید : خورشید تودهی بخاری بوده و در فضا میایستاده ، تا ناگهان به دور خود شروع بچرخیدن کرده است. زمین سرتاسر خالی بوده ، و هیچ نشانی از گیاه و درخت در آن نبوده تا ناگهان روییدنیها (گیاهان) پیدا شده. تا هزارهها و دههزارهها از زندگی نشانی نبوده تا ناگهان زندگی در آن پدید آمده. اینها و مانندهای اینها که در گفتههای دانشمندان است جهشهایی بحساب میآید و پیدایش آدمها نیز یکی از آنها میتواند باشد.
انسان ، چه از میمون و چه جداگانه پیدا شده ، خود موجود متفاوتی است که دارای گوهر ویژهای میباشد (دستگاه روان ، که شرح آن خواهد آمد). پیدایش انسان از میان جانوران مانند شکفتن گل از میان بوتهها و خارها ، یا مانند پدید آمدن میوه از میان شاخهها و برگها است. انسان گل جهان است ، میوهی آفرینش است.
خدا آدمیان را آفریده ، و این زمین را به آنان سپرده. سپرده که از آلودگیها و زوائد پاک کنند و به آن نظم و نظام داده آبادش کنند. سپرده که شهرهای بزرگ و کوچک برپا کنند ، و باغها و کشتزارها بوجود آورند ، آبها را به جریان اندازند ، راهها بسازند ، و با بیماریها و بدیها مبارزه کنند. سپرده تا جانوران مفید و بیآزار را از چرنده و پرنده و از هر گونه پرورش دهند ، و حیوانات موذی و زیانمند را از گزنده و خزنده و درنده از هر گونه که هست از میان بردارند. سپرده تا با آسایش و سعادت زندگی کنند ، و نیروهای خدادادی خود را برای آبادی و نیکی جهان بکار ببرند ، و همیشه رو به پیشرفت باشند. آن وظایفی که انسانها بگردن دارند اینهاست. آنچه خدا را خشنود میکند این کارها است.
.
(بزبان عادی)
(بخش یکم : دربارهی جهان و انسان)
🔸تکهی 5
(بهر 1 از 2)
🔸انسان والاترینِ آفریدگان است.🔸
انسان اگرچه از جنس جانوران است ولی با آنها یکسان نیست. انسان والاترین آفریدگان است. خدا انسانها را آفریده و این زمین را به آنها سپرده. سپرده تا از آلودگیها پاک کرده نظم و نظامش دهند و آباد کنند. سپرده تا شهرها بسازند و باغها و کشتزارها بوجود آورند ، آبها و چشمهها را بجریان اندازند ، راهها بسازند ، با بیماریها و بدیها در مبارزه باشند. سپرده تا جانوران مفید و بیآزار را پرورش دهند ، و موذی و زیانمند را از میان ببرند. سپرده که با آسایش و سعادت در آن زندگی کنند ، و همیشه سعی به پیشرفت کنند.
این افتخاری است که خدا انسان را بروی زمین جانشین خود قرار داده. افتخاری است که بخشی از کارهای خود را بآدمیان واگذار نموده.
🔸🔸🔸
یکی از گمراهیهای فلسفه این است که انسان را با چهارپایان و دیگر حیوانات همردیف دانسته و از قدر و منزلت انسان بسیار کم میکنند. این اشتباه فلسفه از اول بوده. فیلسوفان شباهتی را که در میان انسان و چهارپایان نمایان است در نظر گرفته و گوهر انسانیت را (که ما روشن خواهیم کرد) نشناخته ، به انسان بیش از این ارزش قائل نشدهاند که او را سردستهی حیوانات بدانند.
ولی انسان اگر از جنس جانورانست ، با آنان یکسان نیست. انسان گل سرسبد آفریدگان است و یک گوهر (یا سرشت) ویژهای دارد.
داروین و پیروانش میگویند : انسان و میمون از یک شاخه هستند. میگوییم : شاید که چنین بوده. این از جاهاییست که «جهش» رخ داده. از جاهاییست که دست آفریدگار نمایان شده.
بگفتهی شما دانشمندان ، در سیر آفرینش گاهی پیشامدهای غیرمنتظرهای ـ یا بهتر گویم : جهشهایی ـ رخ داده. مثلاً میگویید : خورشید تودهی بخاری بوده و در فضا میایستاده ، تا ناگهان به دور خود شروع بچرخیدن کرده است. زمین سرتاسر خالی بوده ، و هیچ نشانی از گیاه و درخت در آن نبوده تا ناگهان روییدنیها (گیاهان) پیدا شده. تا هزارهها و دههزارهها از زندگی نشانی نبوده تا ناگهان زندگی در آن پدید آمده. اینها و مانندهای اینها که در گفتههای دانشمندان است جهشهایی بحساب میآید و پیدایش آدمها نیز یکی از آنها میتواند باشد.
انسان ، چه از میمون و چه جداگانه پیدا شده ، خود موجود متفاوتی است که دارای گوهر ویژهای میباشد (دستگاه روان ، که شرح آن خواهد آمد). پیدایش انسان از میان جانوران مانند شکفتن گل از میان بوتهها و خارها ، یا مانند پدید آمدن میوه از میان شاخهها و برگها است. انسان گل جهان است ، میوهی آفرینش است.
خدا آدمیان را آفریده ، و این زمین را به آنان سپرده. سپرده که از آلودگیها و زوائد پاک کنند و به آن نظم و نظام داده آبادش کنند. سپرده که شهرهای بزرگ و کوچک برپا کنند ، و باغها و کشتزارها بوجود آورند ، آبها را به جریان اندازند ، راهها بسازند ، و با بیماریها و بدیها مبارزه کنند. سپرده تا جانوران مفید و بیآزار را از چرنده و پرنده و از هر گونه پرورش دهند ، و حیوانات موذی و زیانمند را از گزنده و خزنده و درنده از هر گونه که هست از میان بردارند. سپرده تا با آسایش و سعادت زندگی کنند ، و نیروهای خدادادی خود را برای آبادی و نیکی جهان بکار ببرند ، و همیشه رو به پیشرفت باشند. آن وظایفی که انسانها بگردن دارند اینهاست. آنچه خدا را خشنود میکند این کارها است.
.
Forwarded from کتابخانه پاکدینی (کتابهای احمد کسروی و یاران او)
خراباتیان_که_بودند_و_چه_میگفتند؟.pdf
1.6 MB
🔸 خراباتیان که بودند و چه میگفتند؟
🖌 احمد کسروی
📊 شمار ساتها : ۳۵ (اصلی) + ۲
بازپسین پراکنش : بهمن ۱۴۰۰
🔷 کتابخانهی پاکدینی
🔸 این دفتر از سوی «باهَمادِ پاکدینان» و بدست «کوشادِ تلگرام» پراکنده میگردد.
🖌 احمد کسروی
📊 شمار ساتها : ۳۵ (اصلی) + ۲
بازپسین پراکنش : بهمن ۱۴۰۰
🔷 کتابخانهی پاکدینی
🔸 این دفتر از سوی «باهَمادِ پاکدینان» و بدست «کوشادِ تلگرام» پراکنده میگردد.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)
🔸 ٢ـ حزب توده : (تکهی 1)
اول بگویم من با بسیاری از سران حزب توده آشنا هستم. با بعضی دوستی هم داریم و گاهی گفتگو کردهایم. اینست دوست نمیداشتم بآنها ایراد گیرم. ولی در مقام داوری نمیتوان بدوستی و آشنایی پابند بود. در این غائله که برای ایران پیش آمده حزب توده مؤثرترین عامل بوده و البته باید مسئولیت آنها نیز دانسته شود. از سوی دیگر روزنامههای حزب توده آزاد شده آنها خواهند توانست بایرادهای من پاسخ نویسند تا مردم ایران درمیانه قضاوت نمایند.
من خوب میدانم درمیان این حزب ، جوانان خونگرم نیکخواه بسیاری هست که دلهاشان نیکی و سرفرازی ایران را میخواهد و برای کوشش در آن راه ، بلکه برای جانفشانی ، آمادهاند و بهمین قصد در آن حزب شرکت کردهاند. رویهمرفته آن حزب را نیکخواهان راه میبرند. با اینحال رفتار آنها خالی از ایراد نیست ، و اگر حقیقت را بگوییم این حزب به ایران زیانمند افتاده.
بعقیدهی من در تشکیل حزب توده و در روش سیاسی آن ، چند اشتباه اساسی رخ داده است ، و من از هر کدام باختصار گفتگو خواهم کرد :
١) این حزب از روی احتیاجات ایران تشکیل نگردیده. برای آنکه مقصودم روشن گردد باید مقدمهای ذکر کنم :
برای تشکیل حزب در یک کشور ، راه طبیعی آنست که کسانی از نیکخواهان و دوراندیشان فراهم نشینند و ببینند دردهای کشور چیست ، در توده چه گرفتاریهایی هست ، به چه قسم اصلاحات نیاز میباشد ، با همسایگان چه رفتاری باید بود ـ اینها را بیندیشند و از روی بینش راههای چارهای در نظر گیرند ، و آنگاه موادی بروی کاغذ بیاورند و باهم پیمان بندند که در راه اجرای آن مواد کوشش بکار برند و کسان دیگری را بهمدستی با خود دعوت کنند.
این طریقهی تشکیل حزب است. بالاخره باید مرام یک حزب با احتیاجات توده مطابق باشد. ولی در ایران این طریقه را نمیشناسند. در این کشور طریقههایی برای تشکیل حزب هست (که گفتگو از آنها در اینجا خارج از موضوعست) و یکی از بهترین آنها اینست که ببینند در اروپا چه حزبهایی هست و از یکی از آنها پیروی نمایند.
حزب توده از این راه تأسیس یافته. بنیادگزاران آن به پیروی از تشکیلات سوسیالیستی و حزبهای کارگری اروپا این جمعیت را بنیاد گزاردهاند.
در حالی که ایران جز از کشورهای اروپاست. در این کشور گرفتاریهای بسیار بزرگتر و مهمتر از حال بدبختی کارگران و رنجبران موجود است. یک جمعیت بایستی گرفتاریهای اساسی این توده را بدیده گیرد و نخست بآنها پردازد.
برای مثل میگویم : در ایران پس از چهل سال هنوز مشروطه یا رژیم دمکراسی استقرار پیدا نکرده و انبوه مردم علاقه بآن ندارند. بلکه حقیقت اینست که نود و نه درصد مردم از معنی مشروطه ناآگاهند. تنها نام آن را شنیدهاند که آن هم با ریشخندها و توهینهایی توأم بوده است. از سوی دیگر از نظر عقاید موانعی در برابر مشروطه موجود است که تا آنها از میان برنخیزد مردم بزندگانی دمکراسی علاقه پیدا نخواهند کرد و استقرار آن رژیم در این کشور از محالات خواهد بود.
اینست در تشکیل جمعیت ، اگر احتیاجات توده در نظر گرفته میشد بایستی در گام نخست جدیتهایی برود که این مردم معنی دمکراسی را بفهمند و بآن علاقه پیدا کنند و با موانعی که از نظر عقاید درمیانست مبارزهی سختی آغاز گردد.
یک توده نخست باید حقایق اولیهی زندگانی را بفهمد تا نوبت باصلاح معاش کارگرانش رسد. آن کارگری که شما برای اصلاح معاش او میکوشید در توی خرافات غرقست و دست و پا میزند. آن کارگر آماده است سعادت خود و خانوادهاش را به یک عقیدهی خرافی قربانی سازد. آن کارگر آماده است بعنوان آنکه شما بروضهخوانی عقیده ندارید و به تکیه احترام نمیگزارید ، بر شما بشورد و آن غائلهی اصفهان را برپا گرداند.
آن روستایی که شما خود را حامی او گردانیدهاید ، در توی نادانی تا گلو فرورفته و از زندگانی چیزی نمیفهمد. شما میتوانید با سخنانی او را تحریک کنید که بارباب دخالتی در عایدات ندهد ، میتوانید تفنگ بدستش بدهید که گماشتگان ارباب را بکشد. ولی اینها حال او را اصلاح نخواهد کرد و از او دهقانی که همسر دهقانان آلمان و فرانسه باشد پدید نخواهد آورد.
🔸 ٢ـ حزب توده : (تکهی 1)
اول بگویم من با بسیاری از سران حزب توده آشنا هستم. با بعضی دوستی هم داریم و گاهی گفتگو کردهایم. اینست دوست نمیداشتم بآنها ایراد گیرم. ولی در مقام داوری نمیتوان بدوستی و آشنایی پابند بود. در این غائله که برای ایران پیش آمده حزب توده مؤثرترین عامل بوده و البته باید مسئولیت آنها نیز دانسته شود. از سوی دیگر روزنامههای حزب توده آزاد شده آنها خواهند توانست بایرادهای من پاسخ نویسند تا مردم ایران درمیانه قضاوت نمایند.
من خوب میدانم درمیان این حزب ، جوانان خونگرم نیکخواه بسیاری هست که دلهاشان نیکی و سرفرازی ایران را میخواهد و برای کوشش در آن راه ، بلکه برای جانفشانی ، آمادهاند و بهمین قصد در آن حزب شرکت کردهاند. رویهمرفته آن حزب را نیکخواهان راه میبرند. با اینحال رفتار آنها خالی از ایراد نیست ، و اگر حقیقت را بگوییم این حزب به ایران زیانمند افتاده.
بعقیدهی من در تشکیل حزب توده و در روش سیاسی آن ، چند اشتباه اساسی رخ داده است ، و من از هر کدام باختصار گفتگو خواهم کرد :
١) این حزب از روی احتیاجات ایران تشکیل نگردیده. برای آنکه مقصودم روشن گردد باید مقدمهای ذکر کنم :
برای تشکیل حزب در یک کشور ، راه طبیعی آنست که کسانی از نیکخواهان و دوراندیشان فراهم نشینند و ببینند دردهای کشور چیست ، در توده چه گرفتاریهایی هست ، به چه قسم اصلاحات نیاز میباشد ، با همسایگان چه رفتاری باید بود ـ اینها را بیندیشند و از روی بینش راههای چارهای در نظر گیرند ، و آنگاه موادی بروی کاغذ بیاورند و باهم پیمان بندند که در راه اجرای آن مواد کوشش بکار برند و کسان دیگری را بهمدستی با خود دعوت کنند.
این طریقهی تشکیل حزب است. بالاخره باید مرام یک حزب با احتیاجات توده مطابق باشد. ولی در ایران این طریقه را نمیشناسند. در این کشور طریقههایی برای تشکیل حزب هست (که گفتگو از آنها در اینجا خارج از موضوعست) و یکی از بهترین آنها اینست که ببینند در اروپا چه حزبهایی هست و از یکی از آنها پیروی نمایند.
حزب توده از این راه تأسیس یافته. بنیادگزاران آن به پیروی از تشکیلات سوسیالیستی و حزبهای کارگری اروپا این جمعیت را بنیاد گزاردهاند.
در حالی که ایران جز از کشورهای اروپاست. در این کشور گرفتاریهای بسیار بزرگتر و مهمتر از حال بدبختی کارگران و رنجبران موجود است. یک جمعیت بایستی گرفتاریهای اساسی این توده را بدیده گیرد و نخست بآنها پردازد.
برای مثل میگویم : در ایران پس از چهل سال هنوز مشروطه یا رژیم دمکراسی استقرار پیدا نکرده و انبوه مردم علاقه بآن ندارند. بلکه حقیقت اینست که نود و نه درصد مردم از معنی مشروطه ناآگاهند. تنها نام آن را شنیدهاند که آن هم با ریشخندها و توهینهایی توأم بوده است. از سوی دیگر از نظر عقاید موانعی در برابر مشروطه موجود است که تا آنها از میان برنخیزد مردم بزندگانی دمکراسی علاقه پیدا نخواهند کرد و استقرار آن رژیم در این کشور از محالات خواهد بود.
اینست در تشکیل جمعیت ، اگر احتیاجات توده در نظر گرفته میشد بایستی در گام نخست جدیتهایی برود که این مردم معنی دمکراسی را بفهمند و بآن علاقه پیدا کنند و با موانعی که از نظر عقاید درمیانست مبارزهی سختی آغاز گردد.
یک توده نخست باید حقایق اولیهی زندگانی را بفهمد تا نوبت باصلاح معاش کارگرانش رسد. آن کارگری که شما برای اصلاح معاش او میکوشید در توی خرافات غرقست و دست و پا میزند. آن کارگر آماده است سعادت خود و خانوادهاش را به یک عقیدهی خرافی قربانی سازد. آن کارگر آماده است بعنوان آنکه شما بروضهخوانی عقیده ندارید و به تکیه احترام نمیگزارید ، بر شما بشورد و آن غائلهی اصفهان را برپا گرداند.
آن روستایی که شما خود را حامی او گردانیدهاید ، در توی نادانی تا گلو فرورفته و از زندگانی چیزی نمیفهمد. شما میتوانید با سخنانی او را تحریک کنید که بارباب دخالتی در عایدات ندهد ، میتوانید تفنگ بدستش بدهید که گماشتگان ارباب را بکشد. ولی اینها حال او را اصلاح نخواهد کرد و از او دهقانی که همسر دهقانان آلمان و فرانسه باشد پدید نخواهد آورد.
✴️ حقایق زندگی (تکهی بیست وپنجم)
🔸 همه چیز را میدانند و هیچ چیز را نمیدانند (بخش 1 از 2)
تاكنون بارها گله كردهایم كه ایرانیان معنی «دانستن» را هم نمیدانند. همین داستان «قضا و قدر» یك مثل نیكی برای این موضوع میباشد.
شما اگر در مجلسی بنشینید و چنین گفتگو كنید : «در زندگانی هر كسی باید بكوشد تا نتیجه بردارد. اگر كسی نكوشد و یا راه كوشش را نداند ناچار در زندگی بسختی خواهد افتاد. همچنین تودهها آنهایی كه نكوشند و یا راه كوشش را ندانند بزیردستی میافتند و بدبخت میگردند». اینها را كه سراپا حقایقست شرح دهید ، خواهید دید شنوندگان همگی از درون دل «بلی» میگویند و سرها را برای تصدیق تكان میدهند ، خواهید دید یكی سری تكان داده میگوید : «بلی ؛ لیس للانسان الا ما سعی». آن یكی دهان پرباد كرده شعر میخواند :
دهقان سالخورده چه خوش گفت با پسر كای نور چشم من بجز از كشته ندروی
آن دیگری با لحن فیلسوفانه میسراید : «هر كسی آن دِرَود عاقبت كار كه كِشت». چهارمی بنطق پرداخته میگوید : «بلی آقا ! این نتیجهی كوشش است كه آلمان را بآن مقام رسانیده نتیجهی كوشش است كه انگلیسها بیك نصف كره حكومت میكنند». آن دیگری میگوید : «من دربارهی سعی و عمل مقالهای نوشتهام». این میگوید : «من بتازگی یك قصیدهای سرودهام». اینها را میگویند و چنین میفهمانند كه ما اینها را میدانیم و عقیدهمند میباشیم.
در حالی كه نمیدانند و باوری هم ندارند. سخنانیست شنیده و فراگرفتهاند ، ولی نفهمیده و باور هم نكردهاند. زیرا
🔸كسی كه یك چیز را باور كرده ضد آن را نپذیرد.
شما اگر علم هیئت خوانده و داستان زمین و آفتاب و دیگر كرات را بدانسان كه در این علم است یاد گرفته و باور كردهاید ، دیگر هیچگاه بافسانهی گاوماهی گوش نخواهید داد. اگر ببینید در كتابی آن را نوشته آن كتاب را دور خواهید انداخت. شما اگر از بهداشت آگاهید و این را باور كردهاید كه آدمی چون بیمار شد باید از راه پرهیز و درمان بچاره كوشد دیگر سخنی بضد آن نخواهید پذیرفت و اگر دیدید در كتابی چنین نوشته : «در بیماری چاره [1] و درمان تأثیر ندارد» مؤلف آن كتاب را نادان شمارده آن را دور میاندازید. معنی دانستن و باور كردن همینست.
كنون بیاییم بر سر موضوع. ما بایرانیان میگوییم : شما اگر باور كردهاید «در زندگی باید كوشید و نتیجه برداشت» پس چگونه است صدها ، بلكه هزارها سخنان ضد آن درمیان شما رواج دارد؟!..
« اَلعبدُ یُدَبِّرَ وَ اللهُ یُقَدِّرَ» [2] ، « تُريدُ وَ اُريدُ وَ لايَكُونُ اِلاّ ما اُريدُ »[3].
فلک بمردم نادان دهد زمام مراد تو اهل دانش و فضلی همین گناهت بس
بخت و دولت بكاردانی [4] نیست جز بتأیید آسمانی نیست
گرچه تیر از كمان همیگذرد از كماندار بیند اهل خرد
رضا بداده بده وز جبین گره بگشای که بر من و تو در اختیار نگشاده است
می خور كه ندانی زكجا آمدهای خوش باش ندانی بكجا خواهی رفت
🔸كتابهاتان پر از اینهاست و چگونه شما اینها را میپذیرید؟!.. اگر داستان كوشش راست است پس اینها چیست؟!.. پس عقیده به نذر و نیاز و سقاخانه و پیر چیست؟!..
شما اگر بكوشش و نتیجهی آن باور دارید ، پس چگونه است كه میشنوید شاعری مردم را به تنبلی میخواند و بآنان درس بیغیرتی داده میگوید : «می خور كه ندانی ز كجا آمدهای» یا میگوید : «كه بر من و تو در اختیار نگشاده است» ازو بدتان نمیآید و بدشمنی و جلوگیری نمیپردازید؟!.. این یك بام و دو هوا در دلهای شما چگونه پیدا شده؟!.
[1] : همانا «چاره» لغزش و «پرهیز» درست است. ما بدانسان که بوده آوردیم.
[2] : معنی : بنده چارهاندیشی میکند و(لی) خدا تقدیر میکند.
[3] : معنی : (از زبان خدا) تو مىخواهى ، من هم مىخواهم ، ولى جز آنچه من مىخواهم نشود.
درمیان مردم عامی نیز این سخنان هست : «الرزق علیالله» ، «روزی دست خداست» ، «تقدیر را نمیشود تغییر داد» و مانندهای اینها.
[4] : اصل : بکامرانی. که غلط چاپی مینماید. گذشته از آن ، همین بیت در نوشتههای دیگرِ نویسنده بدانسان که آوردیم آمده.
🔸 همه چیز را میدانند و هیچ چیز را نمیدانند (بخش 1 از 2)
تاكنون بارها گله كردهایم كه ایرانیان معنی «دانستن» را هم نمیدانند. همین داستان «قضا و قدر» یك مثل نیكی برای این موضوع میباشد.
شما اگر در مجلسی بنشینید و چنین گفتگو كنید : «در زندگانی هر كسی باید بكوشد تا نتیجه بردارد. اگر كسی نكوشد و یا راه كوشش را نداند ناچار در زندگی بسختی خواهد افتاد. همچنین تودهها آنهایی كه نكوشند و یا راه كوشش را ندانند بزیردستی میافتند و بدبخت میگردند». اینها را كه سراپا حقایقست شرح دهید ، خواهید دید شنوندگان همگی از درون دل «بلی» میگویند و سرها را برای تصدیق تكان میدهند ، خواهید دید یكی سری تكان داده میگوید : «بلی ؛ لیس للانسان الا ما سعی». آن یكی دهان پرباد كرده شعر میخواند :
دهقان سالخورده چه خوش گفت با پسر كای نور چشم من بجز از كشته ندروی
آن دیگری با لحن فیلسوفانه میسراید : «هر كسی آن دِرَود عاقبت كار كه كِشت». چهارمی بنطق پرداخته میگوید : «بلی آقا ! این نتیجهی كوشش است كه آلمان را بآن مقام رسانیده نتیجهی كوشش است كه انگلیسها بیك نصف كره حكومت میكنند». آن دیگری میگوید : «من دربارهی سعی و عمل مقالهای نوشتهام». این میگوید : «من بتازگی یك قصیدهای سرودهام». اینها را میگویند و چنین میفهمانند كه ما اینها را میدانیم و عقیدهمند میباشیم.
در حالی كه نمیدانند و باوری هم ندارند. سخنانیست شنیده و فراگرفتهاند ، ولی نفهمیده و باور هم نكردهاند. زیرا
🔸كسی كه یك چیز را باور كرده ضد آن را نپذیرد.
شما اگر علم هیئت خوانده و داستان زمین و آفتاب و دیگر كرات را بدانسان كه در این علم است یاد گرفته و باور كردهاید ، دیگر هیچگاه بافسانهی گاوماهی گوش نخواهید داد. اگر ببینید در كتابی آن را نوشته آن كتاب را دور خواهید انداخت. شما اگر از بهداشت آگاهید و این را باور كردهاید كه آدمی چون بیمار شد باید از راه پرهیز و درمان بچاره كوشد دیگر سخنی بضد آن نخواهید پذیرفت و اگر دیدید در كتابی چنین نوشته : «در بیماری چاره [1] و درمان تأثیر ندارد» مؤلف آن كتاب را نادان شمارده آن را دور میاندازید. معنی دانستن و باور كردن همینست.
كنون بیاییم بر سر موضوع. ما بایرانیان میگوییم : شما اگر باور كردهاید «در زندگی باید كوشید و نتیجه برداشت» پس چگونه است صدها ، بلكه هزارها سخنان ضد آن درمیان شما رواج دارد؟!..
« اَلعبدُ یُدَبِّرَ وَ اللهُ یُقَدِّرَ» [2] ، « تُريدُ وَ اُريدُ وَ لايَكُونُ اِلاّ ما اُريدُ »[3].
فلک بمردم نادان دهد زمام مراد تو اهل دانش و فضلی همین گناهت بس
بخت و دولت بكاردانی [4] نیست جز بتأیید آسمانی نیست
گرچه تیر از كمان همیگذرد از كماندار بیند اهل خرد
رضا بداده بده وز جبین گره بگشای که بر من و تو در اختیار نگشاده است
می خور كه ندانی زكجا آمدهای خوش باش ندانی بكجا خواهی رفت
🔸كتابهاتان پر از اینهاست و چگونه شما اینها را میپذیرید؟!.. اگر داستان كوشش راست است پس اینها چیست؟!.. پس عقیده به نذر و نیاز و سقاخانه و پیر چیست؟!..
شما اگر بكوشش و نتیجهی آن باور دارید ، پس چگونه است كه میشنوید شاعری مردم را به تنبلی میخواند و بآنان درس بیغیرتی داده میگوید : «می خور كه ندانی ز كجا آمدهای» یا میگوید : «كه بر من و تو در اختیار نگشاده است» ازو بدتان نمیآید و بدشمنی و جلوگیری نمیپردازید؟!.. این یك بام و دو هوا در دلهای شما چگونه پیدا شده؟!.
[1] : همانا «چاره» لغزش و «پرهیز» درست است. ما بدانسان که بوده آوردیم.
[2] : معنی : بنده چارهاندیشی میکند و(لی) خدا تقدیر میکند.
[3] : معنی : (از زبان خدا) تو مىخواهى ، من هم مىخواهم ، ولى جز آنچه من مىخواهم نشود.
درمیان مردم عامی نیز این سخنان هست : «الرزق علیالله» ، «روزی دست خداست» ، «تقدیر را نمیشود تغییر داد» و مانندهای اینها.
[4] : اصل : بکامرانی. که غلط چاپی مینماید. گذشته از آن ، همین بیت در نوشتههای دیگرِ نویسنده بدانسان که آوردیم آمده.
Forwarded from کتابخانه پاکدینی (کتابهای احمد کسروی و یاران او)
فلسفهی روزه.pdf
396.5 KB
🔶 فلسفهی روزه
🔍 دربارهی روزهداری مسلمانان
📊 شمار ساتها : 9
بازپسین پراکنش : اردیبهشت 1399
🔷 کتابخانهی پاکدینی
🔸 این دفترچه از سوی «باهَماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده میگردد.
🔍 دربارهی روزهداری مسلمانان
📊 شمار ساتها : 9
بازپسین پراکنش : اردیبهشت 1399
🔷 کتابخانهی پاکدینی
🔸 این دفترچه از سوی «باهَماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده میگردد.
✴️ ورجاوندبنیاد
(بزبان عادی)
(بخش یکم : دربارهی جهان و انسان)
🔸تکهی 5
(بهر 2 از 2)
🔸انسان والاترینِ آفریدگان است.🔸
انسان اگرچه از جنس جانوران است ولی با آنها یکسان نیست. انسان والاترین آفریدگان است. خدا انسانها را آفریده و این زمین را به آنها سپرده. سپرده تا از آلودگیها پاک کرده نظم و نظامش دهند و آباد کنند. سپرده تا شهرها بسازند و باغها و کشتزارها بوجود آورند ، آبها و چشمهها را بجریان اندازند ، راهها بسازند ، با بیماریها و بدیها در مبارزه باشند. سپرده تا جانوران مفید و بیآزار را پرورش دهند ، و موذی و زیانمند را از میان ببرند. سپرده که با آسایش و سعادت در آن زندگی کنند ، و همیشه سعی به پیشرفت کنند.
این افتخاری است که خدا انسان را بروی زمین جانشین خود قرار داده. افتخاری است که بخشی از کارهای خود را بآدمیان واگذار نموده.
🔸🔸🔸
در این جهان ، خدا انسانها را نگاهبان قرار داده. همان طور که یک باغبان علفهای هرزه را از ریشه کنده ، درختها را هرس کرده ، و گلهای زیبا را میپروراند ، انسانها نیز باید در روی زمین که بدست او سپرده شده است همین رفتار را بکنند. آنچه زیانآور و بیجا است نابود کنند ، و آنچه مفید و بجا است به محافظت آن بکوشند.
جانورانی که بروی زمینند ، زیردستان ما و در زندگی با ما شریکند. باید بآنها بزرگی کنیم ، و تا میتوانیم مگس ، پشه ، ساس ، موریانه ، عقرب ، مارمولک ، مار ، گرگ ، شغال ، پلنگ ، شیر و مانند آنها را براندازیم و به گوسفند ، گاو ، اسب ، شتر ، ماکیان ، خروس ، کبوتر و پرندههای ترانهخوان و قشنگ و هرچه از این قبیل است حمایت کنیم.
خوردن گوشت ، انسان را دشمن چهارپایان و مرغان سودمند و بیآزار کرده ، و او را از جایگاه سروری پایین آورده است. باید تا میتوان از گوشتخواری پرهیز کرد. زیرا شایستهی آدم نیست که دندان بگوشت زیردستان ضعیف فروبرد.
کسانی میگویند : همهی جانوران موذی میباشند. کبوتر و سار و گنجشک و آهو و گوزن و بزِ کوهی نیز آزارهایی دارند. بویژه اگر زیاد شوند و از ترس بیرون آیند. میگوییم : باید از این اندازه چشم پوشید. باید فراموش نکرد که آنها نیز سهم از این جهان دارند.
گروهی از کشتن حیوانات زیانمند و موذی خودداری میکنند ، و این کار را نوعی گستاخی بخدا میشناسند. میگویم : اینها باید موهای تنشان را هم نزنند ، موقع بیماری نیز درپی درمان نباشند ، و اگر با دزدی یا آدمکشی روبرو شدند از خود محافظت نکنند.
افرادی نیز سعی میکنند تا برای مار و عقرب سودهایی پیدا کنند. میگویم : اگر شما یک سود پیدا کنید زیانهاشان صد است. وانگهی ، مگر تنها مار و عقرب است و چیزهای دیگری نیست؟!.
میگویند : پس خدا چرا اینها را آفریده؟! میگویم : این رازی است سربسته و از گفتگو نیز هیچ نتیجهای نخواهد بود. در جهان هر چیزی را نمیتوان دانست. ما نمیدانیم خدا دزد و ستمگر و طمعکار و حسود و مار و عقرب و گرگ و روباه و مانند اینها را چرا آفریده. این میدانیم که مبارزه با آنها و برانداختنشان را بما سپرده.
این باعث افتخار است که خدا انسان را در روی زمین جانشین خود قرار داده. باعث افتخار است که انجام قسمتی از کارهای خود را باو سپرده. این خود جایگاه بلندی برای انسانها است.
.
(بزبان عادی)
(بخش یکم : دربارهی جهان و انسان)
🔸تکهی 5
(بهر 2 از 2)
🔸انسان والاترینِ آفریدگان است.🔸
انسان اگرچه از جنس جانوران است ولی با آنها یکسان نیست. انسان والاترین آفریدگان است. خدا انسانها را آفریده و این زمین را به آنها سپرده. سپرده تا از آلودگیها پاک کرده نظم و نظامش دهند و آباد کنند. سپرده تا شهرها بسازند و باغها و کشتزارها بوجود آورند ، آبها و چشمهها را بجریان اندازند ، راهها بسازند ، با بیماریها و بدیها در مبارزه باشند. سپرده تا جانوران مفید و بیآزار را پرورش دهند ، و موذی و زیانمند را از میان ببرند. سپرده که با آسایش و سعادت در آن زندگی کنند ، و همیشه سعی به پیشرفت کنند.
این افتخاری است که خدا انسان را بروی زمین جانشین خود قرار داده. افتخاری است که بخشی از کارهای خود را بآدمیان واگذار نموده.
🔸🔸🔸
در این جهان ، خدا انسانها را نگاهبان قرار داده. همان طور که یک باغبان علفهای هرزه را از ریشه کنده ، درختها را هرس کرده ، و گلهای زیبا را میپروراند ، انسانها نیز باید در روی زمین که بدست او سپرده شده است همین رفتار را بکنند. آنچه زیانآور و بیجا است نابود کنند ، و آنچه مفید و بجا است به محافظت آن بکوشند.
جانورانی که بروی زمینند ، زیردستان ما و در زندگی با ما شریکند. باید بآنها بزرگی کنیم ، و تا میتوانیم مگس ، پشه ، ساس ، موریانه ، عقرب ، مارمولک ، مار ، گرگ ، شغال ، پلنگ ، شیر و مانند آنها را براندازیم و به گوسفند ، گاو ، اسب ، شتر ، ماکیان ، خروس ، کبوتر و پرندههای ترانهخوان و قشنگ و هرچه از این قبیل است حمایت کنیم.
خوردن گوشت ، انسان را دشمن چهارپایان و مرغان سودمند و بیآزار کرده ، و او را از جایگاه سروری پایین آورده است. باید تا میتوان از گوشتخواری پرهیز کرد. زیرا شایستهی آدم نیست که دندان بگوشت زیردستان ضعیف فروبرد.
کسانی میگویند : همهی جانوران موذی میباشند. کبوتر و سار و گنجشک و آهو و گوزن و بزِ کوهی نیز آزارهایی دارند. بویژه اگر زیاد شوند و از ترس بیرون آیند. میگوییم : باید از این اندازه چشم پوشید. باید فراموش نکرد که آنها نیز سهم از این جهان دارند.
گروهی از کشتن حیوانات زیانمند و موذی خودداری میکنند ، و این کار را نوعی گستاخی بخدا میشناسند. میگویم : اینها باید موهای تنشان را هم نزنند ، موقع بیماری نیز درپی درمان نباشند ، و اگر با دزدی یا آدمکشی روبرو شدند از خود محافظت نکنند.
افرادی نیز سعی میکنند تا برای مار و عقرب سودهایی پیدا کنند. میگویم : اگر شما یک سود پیدا کنید زیانهاشان صد است. وانگهی ، مگر تنها مار و عقرب است و چیزهای دیگری نیست؟!.
میگویند : پس خدا چرا اینها را آفریده؟! میگویم : این رازی است سربسته و از گفتگو نیز هیچ نتیجهای نخواهد بود. در جهان هر چیزی را نمیتوان دانست. ما نمیدانیم خدا دزد و ستمگر و طمعکار و حسود و مار و عقرب و گرگ و روباه و مانند اینها را چرا آفریده. این میدانیم که مبارزه با آنها و برانداختنشان را بما سپرده.
این باعث افتخار است که خدا انسان را در روی زمین جانشین خود قرار داده. باعث افتخار است که انجام قسمتی از کارهای خود را باو سپرده. این خود جایگاه بلندی برای انسانها است.
.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)
🔸 ٢ـ حزب توده : (تکهی 2)
من گرفتاریهای کهن را که از شمار بیرونست کنار میگزارم. ما در این کشور انقلاب کردیم و خونها ریختیم و تأسیساتی برپا گردانیدیم که یکی از آنها فرهنگ بود. یک وزارتخانه با صدها دبستان و دبیرستان و دانشکده پدید آوردیم. ولی اکنون که مینگریم میبینیم که همان فرهنگ یکی از گرفتاریهاست. وزارت فرهنگ به بچههای ما چه یاد میدهد؟!.. همان تعالیم درهم و بیبهایی را که از زمان مغول و دورههای بعد از آن یادگار مانده و یکی از سرچشمههای بدبختی بوده است. جوانان ما از فرهنگ نه تنها استفاده نمیکنند ، بسیاری از آنها نیروی مغزی خود را فرسوده میگردانند.
اگر در ایران جمعیتی از روی احتیاجات کشور تأسیس مییافت ، بایستی یکی هم توجه خود را باین گرداند و یکی از آرمانهایش پدید آوردن فرهنگ تازهای باشد.
اینها را برای مثل گفتم. از این قبیل فراوانست. اینها و مانندهای اینها بسیار ضروریتر از حال کارگران است.
در این باره با سران حزب توده گفتگوهایی رفته است. آنان دو عذر میآورند :
یکی آنکه همهی گرفتاریها نتیجهی فقر و احتیاجست. ما اگر باصلاحات اقتصادی موفق شویم و مردم را از فقر نجات دهیم بدبختیها از میان خواهد رفت. وقتی هم در این باره اصراری داشتند و در روزنامههای خود گفتارها مینوشتند. ولی این اشتباه است و هیچگاه از اصلاح معاش مردم دردهای دیگر چاره نخواهد پذیرفت. این حرف را کسانی توانند پذیرفت که از گرفتاریهای اساسی این توده (که من در اینجا از ورود بذکر آنها خودداری نمودم) ناآگاه باشند ، و چون شرح این موضوع بتفصیل احتیاج دارد در اینجا از آن هم صرفنظر میکنم.
دیگری آنکه میگویند : ما عجالتاً باید مردم را بر سر خود گرد آوریم و نیرو تهیه کنیم و رشتهی حکومت را بدست خود گیریم ، آن وقت خواهیم توانست باصلاحات دست بزنیم و هرچه خواستیم انجام دهیم. ولی این هم اشتباه است.
این سخن در ایران شیوع پیدا کرده : «باید کاری کرد و قوه را بدست گرفت. آن وقت میتوان هر کاری کرد». صدها جوانان فریب این را خوردهاند و کار بجایی رسیده که فلان مرد برای امامزاده داوود راه میسازد چرا که از آن راه مردم خرافهپرست عامی را فریب دهد و بسر خود گرد آورد و بوکالت مجلس رسد ، و این را سیاستی میشمارد.
ولی اینها بسیار خامست. مردمی را که شما اغفال کنید و بسر خود گرد آورید ، نیرویی از آنها پدید نخواهد آمد.
پاسخ شما را روانشناسی میدهد : «نیرو نتیجهی عزم و اراده ، و عزم و اراده نتیجهی فهم و علاقهمندیست».
مردمی که از مقاصد شما آگاه نیستند و با آن علاقهمندی بسر شما گرد نیامدهاند ، شما نخواهید توانست در راه اجرای آن مقاصد بکارشان وادارید. بلکه همیشه ناچار خواهید بود مقاصد خود را از آنها پوشیده دارید. همیشه ناگزیر خواهید بود با نادانیها و خرافهپرستیهای آنها مماشات کنید. چنانکه امروز میترسید و نمیتوانید مقاصد خود را بآنها آشکار کنید ، همچنان آن روز خواهید ترسید و جسارت باجرای آنها نخواهید داشت.
به هر حال این عذر هم پذیرفته نیست. یک جمعیت هنگامی خواهد توانست باصلاحاتی موفق گردد که از پیش آنها را در مرامنامهی خود قید کند و افراد جمعیت را آگاه گرداند و اندیشهها را آماده سازد ، که اگر روزی رسید و حکومت را بدست گرفت ، بیهیچ مانعی آنها را بکار بندد. تاکنون راه این بوده ، از این پس هم اینست.
من نمیخواهم بگویم سران حزب توده کسان فریبکاری هستند و با نوید اصلاحات جوانان نیکخواه و حساس را فریب میدهند ، بلکه میخواهم بگویم اشتباه کردهاند و خودشان هم فریب خوردهاند.
من میبینم اینها اهمیت را تنها بآن میدهند که رشتهی حکومت را بدست آورند ، و در آن راه بکارهایی که منافی با مقاصد خودشانست میپردازند.
🔸 ٢ـ حزب توده : (تکهی 2)
من گرفتاریهای کهن را که از شمار بیرونست کنار میگزارم. ما در این کشور انقلاب کردیم و خونها ریختیم و تأسیساتی برپا گردانیدیم که یکی از آنها فرهنگ بود. یک وزارتخانه با صدها دبستان و دبیرستان و دانشکده پدید آوردیم. ولی اکنون که مینگریم میبینیم که همان فرهنگ یکی از گرفتاریهاست. وزارت فرهنگ به بچههای ما چه یاد میدهد؟!.. همان تعالیم درهم و بیبهایی را که از زمان مغول و دورههای بعد از آن یادگار مانده و یکی از سرچشمههای بدبختی بوده است. جوانان ما از فرهنگ نه تنها استفاده نمیکنند ، بسیاری از آنها نیروی مغزی خود را فرسوده میگردانند.
اگر در ایران جمعیتی از روی احتیاجات کشور تأسیس مییافت ، بایستی یکی هم توجه خود را باین گرداند و یکی از آرمانهایش پدید آوردن فرهنگ تازهای باشد.
اینها را برای مثل گفتم. از این قبیل فراوانست. اینها و مانندهای اینها بسیار ضروریتر از حال کارگران است.
در این باره با سران حزب توده گفتگوهایی رفته است. آنان دو عذر میآورند :
یکی آنکه همهی گرفتاریها نتیجهی فقر و احتیاجست. ما اگر باصلاحات اقتصادی موفق شویم و مردم را از فقر نجات دهیم بدبختیها از میان خواهد رفت. وقتی هم در این باره اصراری داشتند و در روزنامههای خود گفتارها مینوشتند. ولی این اشتباه است و هیچگاه از اصلاح معاش مردم دردهای دیگر چاره نخواهد پذیرفت. این حرف را کسانی توانند پذیرفت که از گرفتاریهای اساسی این توده (که من در اینجا از ورود بذکر آنها خودداری نمودم) ناآگاه باشند ، و چون شرح این موضوع بتفصیل احتیاج دارد در اینجا از آن هم صرفنظر میکنم.
دیگری آنکه میگویند : ما عجالتاً باید مردم را بر سر خود گرد آوریم و نیرو تهیه کنیم و رشتهی حکومت را بدست خود گیریم ، آن وقت خواهیم توانست باصلاحات دست بزنیم و هرچه خواستیم انجام دهیم. ولی این هم اشتباه است.
این سخن در ایران شیوع پیدا کرده : «باید کاری کرد و قوه را بدست گرفت. آن وقت میتوان هر کاری کرد». صدها جوانان فریب این را خوردهاند و کار بجایی رسیده که فلان مرد برای امامزاده داوود راه میسازد چرا که از آن راه مردم خرافهپرست عامی را فریب دهد و بسر خود گرد آورد و بوکالت مجلس رسد ، و این را سیاستی میشمارد.
ولی اینها بسیار خامست. مردمی را که شما اغفال کنید و بسر خود گرد آورید ، نیرویی از آنها پدید نخواهد آمد.
پاسخ شما را روانشناسی میدهد : «نیرو نتیجهی عزم و اراده ، و عزم و اراده نتیجهی فهم و علاقهمندیست».
مردمی که از مقاصد شما آگاه نیستند و با آن علاقهمندی بسر شما گرد نیامدهاند ، شما نخواهید توانست در راه اجرای آن مقاصد بکارشان وادارید. بلکه همیشه ناچار خواهید بود مقاصد خود را از آنها پوشیده دارید. همیشه ناگزیر خواهید بود با نادانیها و خرافهپرستیهای آنها مماشات کنید. چنانکه امروز میترسید و نمیتوانید مقاصد خود را بآنها آشکار کنید ، همچنان آن روز خواهید ترسید و جسارت باجرای آنها نخواهید داشت.
به هر حال این عذر هم پذیرفته نیست. یک جمعیت هنگامی خواهد توانست باصلاحاتی موفق گردد که از پیش آنها را در مرامنامهی خود قید کند و افراد جمعیت را آگاه گرداند و اندیشهها را آماده سازد ، که اگر روزی رسید و حکومت را بدست گرفت ، بیهیچ مانعی آنها را بکار بندد. تاکنون راه این بوده ، از این پس هم اینست.
من نمیخواهم بگویم سران حزب توده کسان فریبکاری هستند و با نوید اصلاحات جوانان نیکخواه و حساس را فریب میدهند ، بلکه میخواهم بگویم اشتباه کردهاند و خودشان هم فریب خوردهاند.
من میبینم اینها اهمیت را تنها بآن میدهند که رشتهی حکومت را بدست آورند ، و در آن راه بکارهایی که منافی با مقاصد خودشانست میپردازند.
✴️ حقایق زندگی (تکهی بیست و ششم)
🔸 همه چیز را میدانند و هیچ چیز را نمیدانند (بخش 2 از 2)
شگفتتر آنكه گاهی كسانی پاسخ داده میگویند : «آن عقیده در جای خود درست است و اینها در جای خود درست». ما نمیدانیم چگونه تواند بود كه دو عقیدهی ضد هم هر یكی در جای خود درست باشد. ما میگوییم : خدا بآدمیان اختیار داده كه دركارهای زندگانی بكوشند و هر كسی نتیجهی كوشش خود را درمییابد. آنان میگویند : بر من و تو اختیاری داده نشده ، و از كوشش نتیجه نتوان برداشت.
🔸این دو سخن چگونه هر دو راست تواند بود؟!..
چند سال پیش در تهران متلكی برای شهرداری ساخته بودند كه بیكی از خانهداران اخطاری شده كه خانهی تو بخیابان خواهد افتاد باید آن را خالی كنی و هرچه زودتر عمله گزارده در و پنجرهاش را بكنی. در همان روزها مأمور دیگری از شهرداری اخطاری آورده كه باید درها و پنجرههای عمارت خود را فلان رنگ گردانی ، و چون پافشاری مینمود كه همین امروز باید اقدام شود خانهدار بخشم آمده و چنین گفته : «چه میگویی آقا ! اخطاری كردهاند كه این عمارت خراب شود». مأمور پاسخ داده : «باشد ، آن جریان دیگری دارد ، این جریان دیگری».
درست داستان این كسانست كه دو عقیدهی متضاد را میگویند : هر یكی در جای خود درست است. ولی حقیقت آنست كه اینها نه آن را فهمیده و باور داشتهاند و نه این را. چنانكه بارها گفتهایم
🔸همین اندیشههای متضاد مغزها را از كار انداخته. اینان مغزهاشان بیكاره شده و اینست وظیفهی خود را انجام نمیدهد.
بدتر از همه كار آن كسانیست كه باین عقیدهی پست جبریگری جامهی مذهبی پوشانیده چنین میگویند : «خدا باید كارها را درست كند» یا بما ایراد گرفته میگویند : «پس ما عقیده نداشته باشیم كه كارها دست خداست؟!» میگویم :
🔸برای پستی و تنبلی خود بهانهی شگفتی پیدا كردهاید. ای بیخردان این آیین را همان خدای آفریدگار گزارده كه هر كسی و هر مردمی تا نكوشد نتیجه برندارد. هر كسی و هر مردمی تا خود نیك نباشد از جهان نیكی نبیند. شما با این سخنان مزورانهی خود بجنگ خدا میروید. شما میخواهید نكوشید و دست از هوسبازیهای خود برندارید و آنوقت از خدا بخواهید كه شما را به بزرگی برساند ، و یا درماندگی و بدبختی خود را كه نتیجهی قطعی نادانیها و هوسبازیهاتان بوده بگردن خدا اندازید ، و این بیشرمی را دین یا مذهب مینامید. ای بیخردان مگر خدا تنها خدای شماست؟!.. یا شما در دستگاه خدا گرامیتر از دیگران میباشید؟!..
شما از بس نافهمید ، گستاخیتان تا باینجا رسیده كه توقع دارید خدا از بهر شما آیین خود را دیگر گرداند ، و شما را با صد آلودگی بسرفرازی رساند.
🔸توقع دارید كه دیگران بكوشند و خدا نتیجهی كوششهای آنها را نصیب شما گرداند.
از نادانی بچنین گستاخیهایی برخاستهاید. اینجا جایش نیست كه بگویم شما خدا را هم نشناختهاید ، اگر خدا را شناخته بودید آیین او را هم میدانستید و بچنین توقع بیخردانهای برنمیخاستید.
(پرچم روزانه شمارهی 89)
🔸 همه چیز را میدانند و هیچ چیز را نمیدانند (بخش 2 از 2)
شگفتتر آنكه گاهی كسانی پاسخ داده میگویند : «آن عقیده در جای خود درست است و اینها در جای خود درست». ما نمیدانیم چگونه تواند بود كه دو عقیدهی ضد هم هر یكی در جای خود درست باشد. ما میگوییم : خدا بآدمیان اختیار داده كه دركارهای زندگانی بكوشند و هر كسی نتیجهی كوشش خود را درمییابد. آنان میگویند : بر من و تو اختیاری داده نشده ، و از كوشش نتیجه نتوان برداشت.
🔸این دو سخن چگونه هر دو راست تواند بود؟!..
چند سال پیش در تهران متلكی برای شهرداری ساخته بودند كه بیكی از خانهداران اخطاری شده كه خانهی تو بخیابان خواهد افتاد باید آن را خالی كنی و هرچه زودتر عمله گزارده در و پنجرهاش را بكنی. در همان روزها مأمور دیگری از شهرداری اخطاری آورده كه باید درها و پنجرههای عمارت خود را فلان رنگ گردانی ، و چون پافشاری مینمود كه همین امروز باید اقدام شود خانهدار بخشم آمده و چنین گفته : «چه میگویی آقا ! اخطاری كردهاند كه این عمارت خراب شود». مأمور پاسخ داده : «باشد ، آن جریان دیگری دارد ، این جریان دیگری».
درست داستان این كسانست كه دو عقیدهی متضاد را میگویند : هر یكی در جای خود درست است. ولی حقیقت آنست كه اینها نه آن را فهمیده و باور داشتهاند و نه این را. چنانكه بارها گفتهایم
🔸همین اندیشههای متضاد مغزها را از كار انداخته. اینان مغزهاشان بیكاره شده و اینست وظیفهی خود را انجام نمیدهد.
بدتر از همه كار آن كسانیست كه باین عقیدهی پست جبریگری جامهی مذهبی پوشانیده چنین میگویند : «خدا باید كارها را درست كند» یا بما ایراد گرفته میگویند : «پس ما عقیده نداشته باشیم كه كارها دست خداست؟!» میگویم :
🔸برای پستی و تنبلی خود بهانهی شگفتی پیدا كردهاید. ای بیخردان این آیین را همان خدای آفریدگار گزارده كه هر كسی و هر مردمی تا نكوشد نتیجه برندارد. هر كسی و هر مردمی تا خود نیك نباشد از جهان نیكی نبیند. شما با این سخنان مزورانهی خود بجنگ خدا میروید. شما میخواهید نكوشید و دست از هوسبازیهای خود برندارید و آنوقت از خدا بخواهید كه شما را به بزرگی برساند ، و یا درماندگی و بدبختی خود را كه نتیجهی قطعی نادانیها و هوسبازیهاتان بوده بگردن خدا اندازید ، و این بیشرمی را دین یا مذهب مینامید. ای بیخردان مگر خدا تنها خدای شماست؟!.. یا شما در دستگاه خدا گرامیتر از دیگران میباشید؟!..
شما از بس نافهمید ، گستاخیتان تا باینجا رسیده كه توقع دارید خدا از بهر شما آیین خود را دیگر گرداند ، و شما را با صد آلودگی بسرفرازی رساند.
🔸توقع دارید كه دیگران بكوشند و خدا نتیجهی كوششهای آنها را نصیب شما گرداند.
از نادانی بچنین گستاخیهایی برخاستهاید. اینجا جایش نیست كه بگویم شما خدا را هم نشناختهاید ، اگر خدا را شناخته بودید آیین او را هم میدانستید و بچنین توقع بیخردانهای برنمیخاستید.
(پرچم روزانه شمارهی 89)
✴️ گواهی پاکدلانه ✴️
نویسنده پیش از انتشار پرچم به كمتر چیزی باور استوار میداشتم و نبایستی دارم. زیرا دلبستگی سخت من بخواندن خواناكها و آشفتگی و آخشیج هم بودن مطالبِ آنها مغزم را خسته و نیروی اندیشهام را از كار انداخته بود و به هر كاری بیآنكه هودهای بدیده دارم برمیخاستم. گاهی بهوسِ گفتارنویسی میافتادم گاهی آهنگ رماننویسی میكردم زمانی بشعرسرایی میگراییدم. خلاصه هر زمان اندیشهی دیگری میداشتم تا با روزنامهی پرچم آشنا شدم و آن را چون بیشتر از زمینههای اخلاقی و اجتماعی گفتگو میكرد بدقت میخواندم و نظر بتازگی مطالبش در پیرامون هر موضوعی ناگزیر باندیشیدن میشدم.
در این میان چون به برخی سخنان مثلاً نكوهش خیام و حافظ و سعدی برای نخستین بار پس از آنهمه ستایشهای دیگران برمیخوردم ، پذیرفتن نتوانسته برآن میشدم كه پاسخ نویسم.
ولی چون پرچم با دلیل پیش آمده از یكطرف میگفت «شعر سخن است و سخن باید تابع نیاز باشد» و از طرفی بسیاری از زشتگوییها و بدآموزیهای شعرای زمان مغول را یادآوری میكرد ، من نیز میبایست با دلیل پیش آیم و سخنانی كه شكنندهی دلیلهای پرچم توانستی بود بنویسم.
ولی چون هرچه درنگریسته میاندیشیدم خود را توانندهی چنین كاری ندیده بلكه ناگزیر بپذیرفتن میشدم ، این است از پاسخ چشم پوشیدم و منتظر پاسخ كسانی كه سالها هواداری از شعر و شاعری و از خیام و سعدی و حافظ نموده و گزافگوییهای فراوان كرده بودند شدم.
هنگامی كه دیدم عدهای خاموشی گزیده (و این خود نشان خَستُوِش[= اقرار] آنها بود) و كسانی هم بجای پاسخ و پیروی از منطق و دلیل یاوهسرایی آغاز كرده بیارجی و بیمایگی خود را نشان دادند ، دیگر جای شبهه برایم باقی نماند و مطالبی را كه مورد تردید یا بهتر گویم مورد تصدیقم بود با خشنودی پذیرفتم. پس از آن «راه رستگاری» و شمارههایی از پیمان را نیز بدست آورده خواندم.
در اینجا هم در نگاه نخست موضوعهایی را با عقیدهی خود ناسازگار میدیدم ، و چون در آن روزها كسانی انجمنی تشكیل داده خود را ناشر حقایق اسلام میشماردند و مدعی بودند كه ایرادهای اشخاص را در زمینهی دین پاسخ توانند داد از اینرو بآن انجمن نامهای نوشته گوشزد كردم كه بهتر است نخست ایرادهای پیمان را كه از چند سال باز پیاپی بكیش شما میگیرد پاسخ دهید.
چون اینان هم خود را به ناشنیدن زدند ، و خود نیز پیمان را هرچه بیشتر و دقیقتر میخواندم بحقایق نزدیكتر میشدم ، دیری نگذشت كه آن «ناسازگاری» از میان رفت و از آن پس درست با پیمان همباور گردیده و بآن گرویدم.
اكنون خرسندم و خدا را سپاس میگزارم كه مطالب پیمان جای پندارها و سخنان متضادی كه مغزم را آكنده بود گرفته و سستی باورم چاره پذیرفته است و در زمینهی دین و زندگانی بآمیغهای بسیاری پی بردهام و دیگر آن هوسها كه مرا هر زمان بكار بیهودهای سرگرم مینمود در خود نمییابم.
این را هم بنویسم گاهی میبینم كسانی از پیشرفت پیمان نومیدی مینمایند. باید دانست راست است كه پیمان كار بسیار مهم و دشواری را پیش گرفته و با گمراهی و بدآموزیهای مختلف كهن و نو در نبرد است ، ولی چون مایهی آن را كه همان كشف رازها و آمیغها در زمینهی سامان زندگانی است در دست میدارد ، هرآینه فیروز خواهد بود و كارشكنی و هیاهوی كسانی جلو پیشرفتش را نتواند گرفت.
از آنسوی چنانكه پیمان میگوید آمیغپژوهی[= حقیقتجویی] یكی از گهریترین[اصلی] خویهای آدمی است و همین خویست كه پایَندان[= ضامن] پیشرفت جهان و آدمیان میباشد زیرا همین آمیغپرستی است كه مردم وحشی قدیم را از توی غارها و جنگلها بیرون آورده و بوضع و زندگی امروزه رسانیده است.
اگر آدمی از این خوی بیبهره بودی واژهی تمدن مفهوم و معنایی نداشتی.
تهران ـ مجتبی میرباقری
(پرچم نیمهماهه سات 243)
نویسنده پیش از انتشار پرچم به كمتر چیزی باور استوار میداشتم و نبایستی دارم. زیرا دلبستگی سخت من بخواندن خواناكها و آشفتگی و آخشیج هم بودن مطالبِ آنها مغزم را خسته و نیروی اندیشهام را از كار انداخته بود و به هر كاری بیآنكه هودهای بدیده دارم برمیخاستم. گاهی بهوسِ گفتارنویسی میافتادم گاهی آهنگ رماننویسی میكردم زمانی بشعرسرایی میگراییدم. خلاصه هر زمان اندیشهی دیگری میداشتم تا با روزنامهی پرچم آشنا شدم و آن را چون بیشتر از زمینههای اخلاقی و اجتماعی گفتگو میكرد بدقت میخواندم و نظر بتازگی مطالبش در پیرامون هر موضوعی ناگزیر باندیشیدن میشدم.
در این میان چون به برخی سخنان مثلاً نكوهش خیام و حافظ و سعدی برای نخستین بار پس از آنهمه ستایشهای دیگران برمیخوردم ، پذیرفتن نتوانسته برآن میشدم كه پاسخ نویسم.
ولی چون پرچم با دلیل پیش آمده از یكطرف میگفت «شعر سخن است و سخن باید تابع نیاز باشد» و از طرفی بسیاری از زشتگوییها و بدآموزیهای شعرای زمان مغول را یادآوری میكرد ، من نیز میبایست با دلیل پیش آیم و سخنانی كه شكنندهی دلیلهای پرچم توانستی بود بنویسم.
ولی چون هرچه درنگریسته میاندیشیدم خود را توانندهی چنین كاری ندیده بلكه ناگزیر بپذیرفتن میشدم ، این است از پاسخ چشم پوشیدم و منتظر پاسخ كسانی كه سالها هواداری از شعر و شاعری و از خیام و سعدی و حافظ نموده و گزافگوییهای فراوان كرده بودند شدم.
هنگامی كه دیدم عدهای خاموشی گزیده (و این خود نشان خَستُوِش[= اقرار] آنها بود) و كسانی هم بجای پاسخ و پیروی از منطق و دلیل یاوهسرایی آغاز كرده بیارجی و بیمایگی خود را نشان دادند ، دیگر جای شبهه برایم باقی نماند و مطالبی را كه مورد تردید یا بهتر گویم مورد تصدیقم بود با خشنودی پذیرفتم. پس از آن «راه رستگاری» و شمارههایی از پیمان را نیز بدست آورده خواندم.
در اینجا هم در نگاه نخست موضوعهایی را با عقیدهی خود ناسازگار میدیدم ، و چون در آن روزها كسانی انجمنی تشكیل داده خود را ناشر حقایق اسلام میشماردند و مدعی بودند كه ایرادهای اشخاص را در زمینهی دین پاسخ توانند داد از اینرو بآن انجمن نامهای نوشته گوشزد كردم كه بهتر است نخست ایرادهای پیمان را كه از چند سال باز پیاپی بكیش شما میگیرد پاسخ دهید.
چون اینان هم خود را به ناشنیدن زدند ، و خود نیز پیمان را هرچه بیشتر و دقیقتر میخواندم بحقایق نزدیكتر میشدم ، دیری نگذشت كه آن «ناسازگاری» از میان رفت و از آن پس درست با پیمان همباور گردیده و بآن گرویدم.
اكنون خرسندم و خدا را سپاس میگزارم كه مطالب پیمان جای پندارها و سخنان متضادی كه مغزم را آكنده بود گرفته و سستی باورم چاره پذیرفته است و در زمینهی دین و زندگانی بآمیغهای بسیاری پی بردهام و دیگر آن هوسها كه مرا هر زمان بكار بیهودهای سرگرم مینمود در خود نمییابم.
این را هم بنویسم گاهی میبینم كسانی از پیشرفت پیمان نومیدی مینمایند. باید دانست راست است كه پیمان كار بسیار مهم و دشواری را پیش گرفته و با گمراهی و بدآموزیهای مختلف كهن و نو در نبرد است ، ولی چون مایهی آن را كه همان كشف رازها و آمیغها در زمینهی سامان زندگانی است در دست میدارد ، هرآینه فیروز خواهد بود و كارشكنی و هیاهوی كسانی جلو پیشرفتش را نتواند گرفت.
از آنسوی چنانكه پیمان میگوید آمیغپژوهی[= حقیقتجویی] یكی از گهریترین[اصلی] خویهای آدمی است و همین خویست كه پایَندان[= ضامن] پیشرفت جهان و آدمیان میباشد زیرا همین آمیغپرستی است كه مردم وحشی قدیم را از توی غارها و جنگلها بیرون آورده و بوضع و زندگی امروزه رسانیده است.
اگر آدمی از این خوی بیبهره بودی واژهی تمدن مفهوم و معنایی نداشتی.
تهران ـ مجتبی میرباقری
(پرچم نیمهماهه سات 243)
✴️افسوس بر این نادانی✴️
(بخش 1 از 2)
سخنان ساختگی و دروغ بنام بسیار کسان از جمله کسروی در فضای مجازی انتشار یافته و هنوز مییابد. یکی از آنها این سخن ننگین است که بنام کسروی انتشار دادهاند : «ما یک حکومت به آخوندها بدهکاریم».
هر کسی که اندک آشنایی با نوشتههای آن یگانهمرد دارد و این سخن را میشنود بیگمان میاندیشد کسی که کتاب شیعیگری و مانندهای آن (در پیرامون اسلام ، گفت و شنید ، پرسش و پاسخ ، در پاسخ بدخواهان ، در پاسخ حقیقتگو و دهها گفتار دیگر در این زمینه) را نوشته و بدینسان با بیم انداختن جانش به بیداری و آگاهی ایرانیان کوشیده ، آیا پس از آنهمه نوشتنها و جانبازیها و بنیادگزاری باهَمادِ آزادگان و کوششهای سیاسی ، چنان سخنی ازو میسزد؟!. خواهد اندیشید که آن سخنِ بس پستیست ، چنین سخنی از مرد سختکوش و دلیری همچون کسروی نبوده و نتوانستی بود. کسروی که همه در راه نبرد با گمراهی شیعیگری و دیگر گمراهیها کوشید ، او که بجان خود نترسید و از بیمناک بودن ادعای حکومت ملایان مردم را آگاه مینمود ، شدنی نیست که چنین سخنی رانده باشد.
پیش خود خواهد اندیشید که آن سخن نه از اندیشهی یک غیرتمند بلکه از اندیشهی بیغیرتانی برخاسته که امید دارند دست سرنوشت و چرخ گردون باید برای آنها کاری بکند و آنها را نمیشاید بکوششهایی برخیزند. خواهد فهمید که چنان کسانی چندان بیدردند که درپی بیداری و آگاهی اندوختن نیستند. چه اگر بودند به جستجو پرداخته از خود میپرسیدند : اگر کسی چنان باوری داشته است ، پس ملایان باید بسیار شادمان بوده ازو خشنود باشند نه اینکه کمر به کشتنش ببندند.
بیگمانست که اینها را اندیشیده و با خرد خود دروغ و ساختگی بودن آن را بازخواهد شناخت. لیکن این پس از آنست که او از اندیشهها و کوششهای کسروی آگاه بوده و خود کس دانایی باشد.
هم از اینرو باید گفت که علت انتشار چنان سخنانی ، افسوسمندانه خامی مردم و ناآگاهی ایشانست. ناآگاهی نه تنها از اندیشههای کسروی و راه پاکدینی بلکه ناآگاهی از حقایق زندگی ، تاریخ ، دانشها ، سیاست و زمینههای مانند آن که هر ایرانی باید بداند. یک آگاهی همگانی و خردی تواناست که باعث میشود راست از دروغ و نیک از بد شناخته شود.
چون دانایان به نوشتههای بیمرجع ارج نمیگزارند ما همیشه پروای ایشان میداریم و تا توانیم سخنانی که از کسروی در کانال میآوریم جایش را نیز نویسیم. این کمک میکند که بتوانند پیش و پس سخن را نیز بخوانند و بدانند.
همچنین از این سرفرازیم که تنها دستهای هستیم که نودوپنج درصد سخنان و نوشتههامان را از روز نخست انتشار مهنامهی پیمان (1312) تا کشته شدن کسروی (1324) در کانال آوردهایم و بازمانده را نیز تا چندی دیگر خواهیم آورد تا همه به آنها دسترس بدارند. نوشتهای را پنهان نکرده و نخواهیم کرد.
این دربارهی سخنان ساختگی بود. این هم باید دانست آن یگانهمرد که در نوشتن جز حقیقت چیز دیگری را بدیده نمیداشت ، ناگزیر همچون هر حقیقتگویی یاران یکدل ولی دشمنان فراوانی هم پیدا کرد. این دشمنیها با کشته شدن او از میان نرفته و نخواهد رفت و تا نوشتههای او هست و مردم میخوانند ، آنها در کار تحریف نوشتههای او و کاستن از ارج زندگانی سراسر سرفرازانهاش میباشند.
از اینرو ما ناگزیریم گاهی به آنها بپردازیم تا غرضورزیها و دشمنیهای ناکسان پردهای بر دیدگان خوانندگان نگردد.
از جملهی این دشمنان آنهایند که زیر عنوان «هویتطلبی تُرک» بمیدان درمیآیند و نشانهشان آنکه ، دربارهی کسروی همینکه زبان باز میکنند تنها یک مشت ناسزا بلکه دشنام از دهانشان بیرون میریزد. همین نشان پستی آنانست. سرانجام هم دانسته نمیشود که خواستشان چیست و دلیلشان برای هیاهو برانگیختن کدامست ، جز اینکه پیاپی «زبان مادری» را به رخها میکشند و از اینکه در کشور فارسی زبان ملی و رسمی است و «ناچارند» به این زبان درس بخوانند و چیز بنویسند ستمدیدگی از خود نشان میدهند. اینان بنام «پان ترک» هم شناخته میشوند که خوانندگان از حال ایشان آگاهند.
چیزی که اینان نمیفهمند آنست که ملاک نیک و بد کارها ، سود توده است. کسانی از جداییخواهی و در نتیجه پاره پاره شدن کشور بیزارند که آن را به زیان کشور مییابند. زیرا میدانند سود هر تودهای در همبستگی و اعتماد (سرمایهی اجتماعی) هرچه بیشتر میان افراد آن توده میباشد. در تودهای که زبانها دیگر باشد و کسانی هم یافت شوند که نسبت به زبان ملی بیزاریهای بیجا و تعصبآلود از خود نشان دهند ، چه همبستگی و چه اعتمادی میان افراد آن تواند بود؟! آن هم در کشوری که ده زبان اصلی و دهها زبان فرعی دیگر در کارست و همه «زبان مادری» بشمارند.
👇
(بخش 1 از 2)
سخنان ساختگی و دروغ بنام بسیار کسان از جمله کسروی در فضای مجازی انتشار یافته و هنوز مییابد. یکی از آنها این سخن ننگین است که بنام کسروی انتشار دادهاند : «ما یک حکومت به آخوندها بدهکاریم».
هر کسی که اندک آشنایی با نوشتههای آن یگانهمرد دارد و این سخن را میشنود بیگمان میاندیشد کسی که کتاب شیعیگری و مانندهای آن (در پیرامون اسلام ، گفت و شنید ، پرسش و پاسخ ، در پاسخ بدخواهان ، در پاسخ حقیقتگو و دهها گفتار دیگر در این زمینه) را نوشته و بدینسان با بیم انداختن جانش به بیداری و آگاهی ایرانیان کوشیده ، آیا پس از آنهمه نوشتنها و جانبازیها و بنیادگزاری باهَمادِ آزادگان و کوششهای سیاسی ، چنان سخنی ازو میسزد؟!. خواهد اندیشید که آن سخنِ بس پستیست ، چنین سخنی از مرد سختکوش و دلیری همچون کسروی نبوده و نتوانستی بود. کسروی که همه در راه نبرد با گمراهی شیعیگری و دیگر گمراهیها کوشید ، او که بجان خود نترسید و از بیمناک بودن ادعای حکومت ملایان مردم را آگاه مینمود ، شدنی نیست که چنین سخنی رانده باشد.
پیش خود خواهد اندیشید که آن سخن نه از اندیشهی یک غیرتمند بلکه از اندیشهی بیغیرتانی برخاسته که امید دارند دست سرنوشت و چرخ گردون باید برای آنها کاری بکند و آنها را نمیشاید بکوششهایی برخیزند. خواهد فهمید که چنان کسانی چندان بیدردند که درپی بیداری و آگاهی اندوختن نیستند. چه اگر بودند به جستجو پرداخته از خود میپرسیدند : اگر کسی چنان باوری داشته است ، پس ملایان باید بسیار شادمان بوده ازو خشنود باشند نه اینکه کمر به کشتنش ببندند.
بیگمانست که اینها را اندیشیده و با خرد خود دروغ و ساختگی بودن آن را بازخواهد شناخت. لیکن این پس از آنست که او از اندیشهها و کوششهای کسروی آگاه بوده و خود کس دانایی باشد.
هم از اینرو باید گفت که علت انتشار چنان سخنانی ، افسوسمندانه خامی مردم و ناآگاهی ایشانست. ناآگاهی نه تنها از اندیشههای کسروی و راه پاکدینی بلکه ناآگاهی از حقایق زندگی ، تاریخ ، دانشها ، سیاست و زمینههای مانند آن که هر ایرانی باید بداند. یک آگاهی همگانی و خردی تواناست که باعث میشود راست از دروغ و نیک از بد شناخته شود.
چون دانایان به نوشتههای بیمرجع ارج نمیگزارند ما همیشه پروای ایشان میداریم و تا توانیم سخنانی که از کسروی در کانال میآوریم جایش را نیز نویسیم. این کمک میکند که بتوانند پیش و پس سخن را نیز بخوانند و بدانند.
همچنین از این سرفرازیم که تنها دستهای هستیم که نودوپنج درصد سخنان و نوشتههامان را از روز نخست انتشار مهنامهی پیمان (1312) تا کشته شدن کسروی (1324) در کانال آوردهایم و بازمانده را نیز تا چندی دیگر خواهیم آورد تا همه به آنها دسترس بدارند. نوشتهای را پنهان نکرده و نخواهیم کرد.
این دربارهی سخنان ساختگی بود. این هم باید دانست آن یگانهمرد که در نوشتن جز حقیقت چیز دیگری را بدیده نمیداشت ، ناگزیر همچون هر حقیقتگویی یاران یکدل ولی دشمنان فراوانی هم پیدا کرد. این دشمنیها با کشته شدن او از میان نرفته و نخواهد رفت و تا نوشتههای او هست و مردم میخوانند ، آنها در کار تحریف نوشتههای او و کاستن از ارج زندگانی سراسر سرفرازانهاش میباشند.
از اینرو ما ناگزیریم گاهی به آنها بپردازیم تا غرضورزیها و دشمنیهای ناکسان پردهای بر دیدگان خوانندگان نگردد.
از جملهی این دشمنان آنهایند که زیر عنوان «هویتطلبی تُرک» بمیدان درمیآیند و نشانهشان آنکه ، دربارهی کسروی همینکه زبان باز میکنند تنها یک مشت ناسزا بلکه دشنام از دهانشان بیرون میریزد. همین نشان پستی آنانست. سرانجام هم دانسته نمیشود که خواستشان چیست و دلیلشان برای هیاهو برانگیختن کدامست ، جز اینکه پیاپی «زبان مادری» را به رخها میکشند و از اینکه در کشور فارسی زبان ملی و رسمی است و «ناچارند» به این زبان درس بخوانند و چیز بنویسند ستمدیدگی از خود نشان میدهند. اینان بنام «پان ترک» هم شناخته میشوند که خوانندگان از حال ایشان آگاهند.
چیزی که اینان نمیفهمند آنست که ملاک نیک و بد کارها ، سود توده است. کسانی از جداییخواهی و در نتیجه پاره پاره شدن کشور بیزارند که آن را به زیان کشور مییابند. زیرا میدانند سود هر تودهای در همبستگی و اعتماد (سرمایهی اجتماعی) هرچه بیشتر میان افراد آن توده میباشد. در تودهای که زبانها دیگر باشد و کسانی هم یافت شوند که نسبت به زبان ملی بیزاریهای بیجا و تعصبآلود از خود نشان دهند ، چه همبستگی و چه اعتمادی میان افراد آن تواند بود؟! آن هم در کشوری که ده زبان اصلی و دهها زبان فرعی دیگر در کارست و همه «زبان مادری» بشمارند.
👇
این روشنتر از آفتابست و هر کسی در زندگی خود بارها گواه آن بوده که در انجمنی که زبانی جز از فارسی گفتگو شود دیگران بیگانه میمانند. با چنین حالی چه جای افزایش همبستگی و اعتماد میان مردمان خواهد بود؟! آیا چنین تودهای دارای سرمایهی اجتماعی میباشد؟!..
تا به اینگونه نکتهها اندیشیده نشود اهمیت زبان ملی و یگانه در یک کشور شناخته نمیشود.
ما برآنیم که هر تودهای اگر خواهان بهتری و پیشرفت است باید برواج زبان ملی خود بکوشد. جای خشنودیست که آذربایجانیان در این آرمان ، خود از پیشگامان بودهاند. اینکه آنها ترکی را زبان نوشتار ندانسته و تنها در گفتگو بکار میبرند ، اینکه در بسیاری از خانوادههای آذربایجانی با فرزندانشان فارسی گفتگو میکنند نشان از فهم والای آنانست.
جای بسیار افسوسست که اکنون دستههایی در ایران سر برآوردهاند که سبکسرانه به خلاف این میکوشند. به بهانهی زبان مادری به کاستن از ارج زبانی میکوشند که مایهی همبستگی و ایجاد اعتماد میان افراد توده میباشد. زبان مادری بهانهی خوشی برای بیگانگان شده. ای کاش اینان درسی هم از تصمیم شادروان خیابانی و یاران او و داستان «آزادیستان» میگرفتند.
ما به این نکته تا آنجا باور داریم که میگوییم اگر روزی جهانیان بر سر زبانی همه جهانی توافق کردند ما نیز باید در ایران آن را پذیرفته یاد گیریم و برواجش کوشیم و از فارسی چشم پوشیم. باید برای آسایش هممیهنانمان این اندازه رنج را بخود هموار کنیم. آنگاه فرزندان ما روزهای بسیار بهتری را خواهند دید.
در حالی که ما به همبستگی با دیگر تودههای جهان میاندیشیم و آسایش و خرسندی جهانیان را در یگانگیها میجوییم چه جای آنست که نسبت به زبان تعصب بورزیم؟! چه جای آنست که از یکسو سخن از یگانگی بسراییم و از سوی دیگر به جداییها دامن زنیم؟!
آن یگانهمرد با زندگی و رفتارهای خود بما بهترین درسهای زندگی را آموخت. از جمله در همین زمینهی زبان ، زبان مادری او ترکی بود. ولی چون یگانگی و نیرومندی یک توده را در یگانگی زبان آن توده دیده بود به زبان مادری خود نپرداخته به رسا و توانا گردانیدن زبان فارسی پرداخت و آن را توانا و بالنده گردانید و برواجش کوشید. آرمان همیشگی او این بود که کرد و لر و بلوچ و گیلانی و مازندرانی و ترک و عرب و آسوری و ارمنی درمیان خود برواج زبان فارسی کوشند. به این کار بزرگ برخیزند تا بسود توده و کشور ایران بسر آید.
این درسیست که ما از خودگذشتگی او دربارهی زبان مادری میگیریم.
(بخش پایانی این گفتار را فردا بخوانید)
.
تا به اینگونه نکتهها اندیشیده نشود اهمیت زبان ملی و یگانه در یک کشور شناخته نمیشود.
ما برآنیم که هر تودهای اگر خواهان بهتری و پیشرفت است باید برواج زبان ملی خود بکوشد. جای خشنودیست که آذربایجانیان در این آرمان ، خود از پیشگامان بودهاند. اینکه آنها ترکی را زبان نوشتار ندانسته و تنها در گفتگو بکار میبرند ، اینکه در بسیاری از خانوادههای آذربایجانی با فرزندانشان فارسی گفتگو میکنند نشان از فهم والای آنانست.
جای بسیار افسوسست که اکنون دستههایی در ایران سر برآوردهاند که سبکسرانه به خلاف این میکوشند. به بهانهی زبان مادری به کاستن از ارج زبانی میکوشند که مایهی همبستگی و ایجاد اعتماد میان افراد توده میباشد. زبان مادری بهانهی خوشی برای بیگانگان شده. ای کاش اینان درسی هم از تصمیم شادروان خیابانی و یاران او و داستان «آزادیستان» میگرفتند.
ما به این نکته تا آنجا باور داریم که میگوییم اگر روزی جهانیان بر سر زبانی همه جهانی توافق کردند ما نیز باید در ایران آن را پذیرفته یاد گیریم و برواجش کوشیم و از فارسی چشم پوشیم. باید برای آسایش هممیهنانمان این اندازه رنج را بخود هموار کنیم. آنگاه فرزندان ما روزهای بسیار بهتری را خواهند دید.
در حالی که ما به همبستگی با دیگر تودههای جهان میاندیشیم و آسایش و خرسندی جهانیان را در یگانگیها میجوییم چه جای آنست که نسبت به زبان تعصب بورزیم؟! چه جای آنست که از یکسو سخن از یگانگی بسراییم و از سوی دیگر به جداییها دامن زنیم؟!
آن یگانهمرد با زندگی و رفتارهای خود بما بهترین درسهای زندگی را آموخت. از جمله در همین زمینهی زبان ، زبان مادری او ترکی بود. ولی چون یگانگی و نیرومندی یک توده را در یگانگی زبان آن توده دیده بود به زبان مادری خود نپرداخته به رسا و توانا گردانیدن زبان فارسی پرداخت و آن را توانا و بالنده گردانید و برواجش کوشید. آرمان همیشگی او این بود که کرد و لر و بلوچ و گیلانی و مازندرانی و ترک و عرب و آسوری و ارمنی درمیان خود برواج زبان فارسی کوشند. به این کار بزرگ برخیزند تا بسود توده و کشور ایران بسر آید.
این درسیست که ما از خودگذشتگی او دربارهی زبان مادری میگیریم.
(بخش پایانی این گفتار را فردا بخوانید)
.
✴️ ورجاوندبنیاد
(بزبان عادی)
(بخش یکم : دربارهی جهان و انسان)
🔸تکهی 6
(بهر 1 از 2)
🔸انسان تنها همین تن و جان نیست.🔸
انسان تنها همین تن و جان نیست. بلکه در او روان نیز میباشد که خود آن چیز جدایی است. خدا انسان را از دو گوهر (سرشت) جداگانه آفریده : گوهر جان و گوهر روان. جان همانست که همهی زندگان دارند و با داشتن این گوهر زنده هستند ، و منشاء افعال و امیال آن خودخواهی میباشد. ولی روان را تنها انسان دارد و منشاء افعال و امیال آن دلسوزی و خیرخواهی به دیگران ، و حقیقتپرستی و انصاف است. قدر انسان از این گوهر است.
🔸🔸🔸
هر انسانی پیش از هر چیز باید خود را بشناسد. این زیان بزرگیست که انسان خود را نشناسد. زیان بزرگی است که خود را با حیوانات یکسان بداند. آدم تنها همین تن و جان نیست. بلکه در او ، روان نیز هست که خود چیز جدایی است. کسانی که انسان را با حیوانات در یک طبقه جا میدهند از این کیفیت ناآگاهند ، و ما برای آنکه زمینه را روشن کرده و معنی هر یک از جان و روان را شرح کنیم ، بسخن بیشتری در این باره نیاز داریم :
در فلسفهی مادّی میگویند : منشاء افعال و امیال جانوران و آدمیان خودخواهی است. هر یکی از آنها تنها خود را میخواهد و همه چیز را برای خود میخواهد و هر حرکتی که از او دیده شود سببش خودخواهی است.
مثلاً گوسفند اگر میچرد ، برای آنست که سیر شود ، و زنده بماند. اگر میخوابد برای آنست که استراحت کند. بر سر علف با گوسفندی دیگر شاخ بشاخ میاندازد ، برای آنست که او را دور گرداند و خودش آن را بخورد. مادهگوسفندی را که دنبال میکند ، برای آنست که کام گزارد. هیچ کاری را جز برای خود نمیکند.
میگویند : انسان نیز همین طور است ، هر کسی تنها خود را میخواهد ، و همه چیز را برای خود میخواهد.
ما میگوییم : گفتههای شما دربارهی جانوران همگی راست است. ولی ما از آدمها یک سری کارهایی بضد آن میبینیم. مثلاً شما فلان فقیر را در زمستان برهنه و در حال لرزیدن میبینید ، و دلتان باو میسوزد ، و لباس خود را درآورده باو میپوشانید ، و وقتی او از چاییدن خلاص و آسوده شد ، راضی و خوشحال میشوید ـ آیا این کارها با خودخواهی چگونه سازگار است؟!.. اگر خودخواهی است چرا شما از دیدن او دلتان سوخت؟! چرا خود را بیلباس گذارده باو دادید؟! چرا وقتی او پوشید و از چاییدن خلاص شد شما راضی و خوشحال شدید؟! این کارها کدامش از روی خودخواهی میباشد؟! صد مثال از این قبیل میتوان زد.
آری ، در انسان خودخواهی نیز هست. همان آدم که در زمستان لباس از تن خود درآورده به یک برهنهی سرماکشیده میدهد چه بسا که بر سر صد تومان سیلی به روی برادرش بزند. چه بسا که در سال گرانی خواربار انبار کند. ما این سری کارها را نیز از آدمها میبینیم. پس میباید گفت : آدم مانند حیوانات نیست ، و در انسان غیر از خودخواهی یک نیروی دیگری نیز هست.
راستش هم آنست که خدا انسان را از دو سرشت آفریده : گوهر جان و گوهر روان. جان همانست که حیوانات و انسانها همگی دارند ، و با آن زندهاند ، و منشاء افعال و امیالش خودخواهی است. بگفتهی فلسفهی مادّی تنها خود را میخواهد و همه چیز را برای خود میخواهد. روان را تنها آدم دارد و منشاء افعال و امیالش دلسوزی ، خیرخواهی به دیگران ، حقیقتپرستی ، آبادیدوستی و انصاف است. اگر کسی را آسیبدیده و یا در گرفتاری دید دلش باو میسوزد و غمگین میشود ، همیشه برای مردم خیر و راحتی میخواهد ، درپی حقایق بوده و همینکه به آنها رسید تشنهوار میپذیرد و به پشتیبانی از آنها میپردازد. از آبادی و نظم و نظام خوشدل میشود ، ظلم را دشمن داشته و طالب عدل و انصاف میباشد.
اینها چیزهاییست که ما از کارهای انسان میفهمیم : شما کارهای او را از یک طرف با همدیگر ، و از طرف دیگر با کارهای جانوران مقایسه کنید تا به حقیقت پی ببرید.
شما بارها دیدهاید گوسفندی را که سر میبرند گوسفندان دیگر در کنار او راحت میچرند. اسبِ درشکه که سٌر میخورد و میافتد و پایش میشکند ، اسب همراهش اعتنایی نمیکند. مرغی که به دام افتاده از گرسنگی مینالد ، مرغ دیگری به او اعتنا نمیکند.
.
(بزبان عادی)
(بخش یکم : دربارهی جهان و انسان)
🔸تکهی 6
(بهر 1 از 2)
🔸انسان تنها همین تن و جان نیست.🔸
انسان تنها همین تن و جان نیست. بلکه در او روان نیز میباشد که خود آن چیز جدایی است. خدا انسان را از دو گوهر (سرشت) جداگانه آفریده : گوهر جان و گوهر روان. جان همانست که همهی زندگان دارند و با داشتن این گوهر زنده هستند ، و منشاء افعال و امیال آن خودخواهی میباشد. ولی روان را تنها انسان دارد و منشاء افعال و امیال آن دلسوزی و خیرخواهی به دیگران ، و حقیقتپرستی و انصاف است. قدر انسان از این گوهر است.
🔸🔸🔸
هر انسانی پیش از هر چیز باید خود را بشناسد. این زیان بزرگیست که انسان خود را نشناسد. زیان بزرگی است که خود را با حیوانات یکسان بداند. آدم تنها همین تن و جان نیست. بلکه در او ، روان نیز هست که خود چیز جدایی است. کسانی که انسان را با حیوانات در یک طبقه جا میدهند از این کیفیت ناآگاهند ، و ما برای آنکه زمینه را روشن کرده و معنی هر یک از جان و روان را شرح کنیم ، بسخن بیشتری در این باره نیاز داریم :
در فلسفهی مادّی میگویند : منشاء افعال و امیال جانوران و آدمیان خودخواهی است. هر یکی از آنها تنها خود را میخواهد و همه چیز را برای خود میخواهد و هر حرکتی که از او دیده شود سببش خودخواهی است.
مثلاً گوسفند اگر میچرد ، برای آنست که سیر شود ، و زنده بماند. اگر میخوابد برای آنست که استراحت کند. بر سر علف با گوسفندی دیگر شاخ بشاخ میاندازد ، برای آنست که او را دور گرداند و خودش آن را بخورد. مادهگوسفندی را که دنبال میکند ، برای آنست که کام گزارد. هیچ کاری را جز برای خود نمیکند.
میگویند : انسان نیز همین طور است ، هر کسی تنها خود را میخواهد ، و همه چیز را برای خود میخواهد.
ما میگوییم : گفتههای شما دربارهی جانوران همگی راست است. ولی ما از آدمها یک سری کارهایی بضد آن میبینیم. مثلاً شما فلان فقیر را در زمستان برهنه و در حال لرزیدن میبینید ، و دلتان باو میسوزد ، و لباس خود را درآورده باو میپوشانید ، و وقتی او از چاییدن خلاص و آسوده شد ، راضی و خوشحال میشوید ـ آیا این کارها با خودخواهی چگونه سازگار است؟!.. اگر خودخواهی است چرا شما از دیدن او دلتان سوخت؟! چرا خود را بیلباس گذارده باو دادید؟! چرا وقتی او پوشید و از چاییدن خلاص شد شما راضی و خوشحال شدید؟! این کارها کدامش از روی خودخواهی میباشد؟! صد مثال از این قبیل میتوان زد.
آری ، در انسان خودخواهی نیز هست. همان آدم که در زمستان لباس از تن خود درآورده به یک برهنهی سرماکشیده میدهد چه بسا که بر سر صد تومان سیلی به روی برادرش بزند. چه بسا که در سال گرانی خواربار انبار کند. ما این سری کارها را نیز از آدمها میبینیم. پس میباید گفت : آدم مانند حیوانات نیست ، و در انسان غیر از خودخواهی یک نیروی دیگری نیز هست.
راستش هم آنست که خدا انسان را از دو سرشت آفریده : گوهر جان و گوهر روان. جان همانست که حیوانات و انسانها همگی دارند ، و با آن زندهاند ، و منشاء افعال و امیالش خودخواهی است. بگفتهی فلسفهی مادّی تنها خود را میخواهد و همه چیز را برای خود میخواهد. روان را تنها آدم دارد و منشاء افعال و امیالش دلسوزی ، خیرخواهی به دیگران ، حقیقتپرستی ، آبادیدوستی و انصاف است. اگر کسی را آسیبدیده و یا در گرفتاری دید دلش باو میسوزد و غمگین میشود ، همیشه برای مردم خیر و راحتی میخواهد ، درپی حقایق بوده و همینکه به آنها رسید تشنهوار میپذیرد و به پشتیبانی از آنها میپردازد. از آبادی و نظم و نظام خوشدل میشود ، ظلم را دشمن داشته و طالب عدل و انصاف میباشد.
اینها چیزهاییست که ما از کارهای انسان میفهمیم : شما کارهای او را از یک طرف با همدیگر ، و از طرف دیگر با کارهای جانوران مقایسه کنید تا به حقیقت پی ببرید.
شما بارها دیدهاید گوسفندی را که سر میبرند گوسفندان دیگر در کنار او راحت میچرند. اسبِ درشکه که سٌر میخورد و میافتد و پایش میشکند ، اسب همراهش اعتنایی نمیکند. مرغی که به دام افتاده از گرسنگی مینالد ، مرغ دیگری به او اعتنا نمیکند.
.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)
🔸 ٢ـ حزب توده : (تکهی 3)
در روزنامههای این حزب همیشه کلمهی «ارتجاع» بکار میرود و یکی از ایرادهای بزرگی که بآقا سید ضیاء گرفته میشود آنست که پشتیبانی از ارتجاع میکند.
من میگویم : سخنتان راستست. آقا سید ضیاء طرفدار ارتجاع است و ما هم بآن گواهی میدهیم. ولی آن تلاشی که شما تاکنون در برابر ارتجاع بکار بردهاید کدامست؟!.. اگر روزنامهی «ایران ما» را که از روزنامههای دست چپ بشمار است کنار گزاریم ، کدام روزنامهی دیگر است که با ارتجاع به نبرد پرداخته؟!..
ما فراموش نکردهایم که هنگامی که آقا حسین قمی را با آن ترتیب خاصی برای تقویت ارتجاع به ایران میآوردند شما در روزنامهی خود تجلیل بیاندازه ازو نمودید و او را «اولین شخصیت دینی» نامیدید. آقا حسین قمی که بود و برای چه به ایران آمد؟!.. آقای حسین قمی کسی بود که در زمان رضاشاه در موقع رفع حجاب از زنها مخالفت نشان داده و با دستور دولت از ایران بیرون رانده شده بود و در این هنگام آورده میشد که بدستیاری او دوباره زنها بحجاب بازگردند و باز اوقاف بدست ملایان سپرده شود. در این چند سال بزرگترین گامی که در راه تقویت ارتجاع برداشته شده این آمدن آقای قمی بوده که شما با نوشتههای خود در آن شرکت کردهاید.
شما شیخ حسین لنکرانی را ، تنها بعلت مخالفت و دشمنی با آقا سید ضیاء ، از متفقین خود گردانیدهاید ، آیا این تقویت از ارتجاع نیست؟!..
اگر شما این را نپذیرید من ناچار خواهم شد بگویم شما معنی ارتجاع را نمیدانید. ارتجاع چیست؟.. ارتجاع آنست که کسی هواداری از عادتها و اندیشههای بیهودهی کهنه کند و از پیشرفت یک توده بسوی بهتری جلو گیرد.
اگر شما ارتجاع را باین معنی میپذیرید باید اقرار کنید که همدستی با لنکرانی تقویت از ارتجاع است. من با شخص لنکرانی کار ندارم. نیکست یا بد خودش میداند ، زندگانیش زندگانی ارتجاعیست.
همان آقای لنکرانی رئیس دفتر رسمی بود و از آن راه زندگی میکرد. چون گفته شد کسی که شغل دولتی دارد باید عمامهاش را بردارد ، او برنداشت و از محضر دست کشید و من نمیدانم در آن چند سال که بیکار بود از کجا میزیست.
به هر حال به عمامه که جز چند متر تنزیف نیست ، فضلیت قایل شدن ، بخاطر نگهداری آن از شغل مهم و ارجمندی همچون ریاست محضر دست کشیدن ، بیکاری و مفتخواری را بد نشمردن ، از اندیشههای بیهودهی بسیار کهنه است و کسی که مبنای زندگانیش این اندیشههاست جز مرتجع نتواند بود. «مرتجع» تنها آقا سید ضیاء نیست.
٢) این حزب در سیاست دچار اشتباه گردیده. دیگران این حزب را در دست دولت شوروی میشمارند. ولی من نمیخواهم چنان تعبیری کنم. آنچه میتوانم گفت اینست که یا در نتیجهی عقاید کمونیستی و یا در سایهی تشکیلات کارگری ، سران حزب توده بدولت شوروی تمایل دارند و ما این تمایل را بآنان ایراد نمیگیریم. این اندازه جای ایراد نیست. ایراد در جای دیگری است که باید شرح داده شود :
سران حزب توده میگویند : در زمان رضاشاه در ایران تنها نفوذ انگلیس جاری بوده. بگفتهی خودشان سیاست ایران یکطرفه بوده و اکنون باید دوطرفه باشد. به هر اندازه که انگلیس نفوذ دارد شوروی هم دارای نفوذ باشد. این چیزیست که در گفتهها و نوشتههای خود تکرار کردهاند. ولی این سخن جای ایراد است.
زیرا ما باید بکوشیم که از نفوذ بیگانگان بکاهیم ، نه اینکه بکوشیم بآنها بیفزاییم. ما باید برآن باشیم که از نفوذ انگلیس ، اگر بیش از اندازهی همسایگیست ، جلو گیریم ، نه اینکه بخواهیم شوروی هم به همان اندازه نفوذ پیدا کند.
.
🔸 ٢ـ حزب توده : (تکهی 3)
در روزنامههای این حزب همیشه کلمهی «ارتجاع» بکار میرود و یکی از ایرادهای بزرگی که بآقا سید ضیاء گرفته میشود آنست که پشتیبانی از ارتجاع میکند.
من میگویم : سخنتان راستست. آقا سید ضیاء طرفدار ارتجاع است و ما هم بآن گواهی میدهیم. ولی آن تلاشی که شما تاکنون در برابر ارتجاع بکار بردهاید کدامست؟!.. اگر روزنامهی «ایران ما» را که از روزنامههای دست چپ بشمار است کنار گزاریم ، کدام روزنامهی دیگر است که با ارتجاع به نبرد پرداخته؟!..
ما فراموش نکردهایم که هنگامی که آقا حسین قمی را با آن ترتیب خاصی برای تقویت ارتجاع به ایران میآوردند شما در روزنامهی خود تجلیل بیاندازه ازو نمودید و او را «اولین شخصیت دینی» نامیدید. آقا حسین قمی که بود و برای چه به ایران آمد؟!.. آقای حسین قمی کسی بود که در زمان رضاشاه در موقع رفع حجاب از زنها مخالفت نشان داده و با دستور دولت از ایران بیرون رانده شده بود و در این هنگام آورده میشد که بدستیاری او دوباره زنها بحجاب بازگردند و باز اوقاف بدست ملایان سپرده شود. در این چند سال بزرگترین گامی که در راه تقویت ارتجاع برداشته شده این آمدن آقای قمی بوده که شما با نوشتههای خود در آن شرکت کردهاید.
شما شیخ حسین لنکرانی را ، تنها بعلت مخالفت و دشمنی با آقا سید ضیاء ، از متفقین خود گردانیدهاید ، آیا این تقویت از ارتجاع نیست؟!..
اگر شما این را نپذیرید من ناچار خواهم شد بگویم شما معنی ارتجاع را نمیدانید. ارتجاع چیست؟.. ارتجاع آنست که کسی هواداری از عادتها و اندیشههای بیهودهی کهنه کند و از پیشرفت یک توده بسوی بهتری جلو گیرد.
اگر شما ارتجاع را باین معنی میپذیرید باید اقرار کنید که همدستی با لنکرانی تقویت از ارتجاع است. من با شخص لنکرانی کار ندارم. نیکست یا بد خودش میداند ، زندگانیش زندگانی ارتجاعیست.
همان آقای لنکرانی رئیس دفتر رسمی بود و از آن راه زندگی میکرد. چون گفته شد کسی که شغل دولتی دارد باید عمامهاش را بردارد ، او برنداشت و از محضر دست کشید و من نمیدانم در آن چند سال که بیکار بود از کجا میزیست.
به هر حال به عمامه که جز چند متر تنزیف نیست ، فضلیت قایل شدن ، بخاطر نگهداری آن از شغل مهم و ارجمندی همچون ریاست محضر دست کشیدن ، بیکاری و مفتخواری را بد نشمردن ، از اندیشههای بیهودهی بسیار کهنه است و کسی که مبنای زندگانیش این اندیشههاست جز مرتجع نتواند بود. «مرتجع» تنها آقا سید ضیاء نیست.
٢) این حزب در سیاست دچار اشتباه گردیده. دیگران این حزب را در دست دولت شوروی میشمارند. ولی من نمیخواهم چنان تعبیری کنم. آنچه میتوانم گفت اینست که یا در نتیجهی عقاید کمونیستی و یا در سایهی تشکیلات کارگری ، سران حزب توده بدولت شوروی تمایل دارند و ما این تمایل را بآنان ایراد نمیگیریم. این اندازه جای ایراد نیست. ایراد در جای دیگری است که باید شرح داده شود :
سران حزب توده میگویند : در زمان رضاشاه در ایران تنها نفوذ انگلیس جاری بوده. بگفتهی خودشان سیاست ایران یکطرفه بوده و اکنون باید دوطرفه باشد. به هر اندازه که انگلیس نفوذ دارد شوروی هم دارای نفوذ باشد. این چیزیست که در گفتهها و نوشتههای خود تکرار کردهاند. ولی این سخن جای ایراد است.
زیرا ما باید بکوشیم که از نفوذ بیگانگان بکاهیم ، نه اینکه بکوشیم بآنها بیفزاییم. ما باید برآن باشیم که از نفوذ انگلیس ، اگر بیش از اندازهی همسایگیست ، جلو گیریم ، نه اینکه بخواهیم شوروی هم به همان اندازه نفوذ پیدا کند.
.
✴️ حقایق زندگی (تکهی بیست وهفتم)
🔸 چاره جز كوشش و ایستادگی نیست (بخش 1 از 1)
یكی از خوانندگان پرچم با من گفتگو كرده چنین میگوید : گفتارهایی را كه مینویسید میخوانم. ولی مردم اینها را نمیپذیرند. آن شرحی را كه دربارهی «قضا و قدر» نوشته بودید من در خانوادهی خودمان خواندم. ولی نتوانستم زنها را قانع گردانم.
بعقیدهی من نوشتن و گفتن برای اینها فایده ندارد. باید در فكر بچهها باشیم و آنها را نگزاریم با این عقاید بزرگ شوند.
میگویم : ما در این چند سال آزمودیم و دیدیم حقایق را كه میگوییم مردم بسه دسته میگردند : یك دسته همینكه میشنوند آنها را میپذیرند و در پیرامونش بكوششهایی میپردازند. یك دسته مدتی ایستادگی نموده سپس میپذیرند. یك دسته هیچگاه نپذیرفته همچنان در پیروی از نادانیها پا میفشارند.
از اینجا میدانیم مردم بسه گونهاند : یكی آنانكه فهم و خرد و نیروهای خدادادیشان بقوت خود بازمانده. دیگری آنانكه آن نیروها از قوت افتاده. سومی آنانكه بیكبار فهم و خرد و اینگونه نیروها را از دست دادهاند. چون مردم باین سه گونهاند در برابر حقایق نیز بسه دسته تقسیم میشوند. وگرنه حقیقتپژوهی یكی از خصائل فطری آدمی میباشد.
هرچه هست ما باید حقایق را بگوییم و بنشر آنها بكوشیم ، و هر مرد باخرد و غیرتمندی نیز بما یاری كند. این وظیفهی همگی ماست و راه چارهای برای خود جز این نداریم.
🔸تا این اندیشههای پست و پراكنده درمیانست این توده روی رستگاری نخواهد دید. این كار ما یك نتیجهی روشنی را دربر خواهد داشت و آن اینكه دستهی تباهمغز و تیرهدرون شناخته شده از دیگران جدا گردند. آن دسته كسانی كه فهم و خرد و نیروهای مغزیشان تباه گردیده و بحقایق گردن نمیتوانند گزاشت شناخته و جدا باشند. این خود سودهایی درپی دارد.
اما زنها ، آنان یك سخنی را كه چند بار از چند زبان شنیدند خواه ناخواه نرم گردند و گردن گزارند. در این باره زنها گناهی ندارند و جای گلهای از ایشان نیست. چیزهاییست كه از زبان مردان شنیده و در دل جا دادهاند و اكنون كه حقایق را بشنوند دیر یا زود در دلهای خود جا خواهند داد. شما میخواهید تنها بیك بار گفتن بس كنید و از یك اوقات تلخی كه رو داده دلتنگ شدهاید و میخواهید سپر اندازید.
🔸اینها از آنست كه اهمیت این حقایق را درنمییابید. دوباره میگویم : راه رهایی برای این كشور جز مبارزه با پندارهای پراكنده و نشر حقایق نیست. آن جانفشانی و پافشاری كه دیگران در جنگها بكار میبرند ما باید در راه اینها بكار بریم. دشمن بزرگ ما این گمراهیهاست. باید با همهی توانایی خود با آنها بجنگیم.
شما با یك نهیب مادر یا مادرزن از میدان در رفتهاید. ولی باید از شكستن كاسه و كوزه و از برانداختن چراغ و سماور هم نترسید و گفتهی خود را دنبال كنید. ما كسانی را میشناسیم كه بر سر همین سخنان كارشان با همسرانشان تا بگفتگوی طلاق كشیده و با این حال از ایستادگی برنگردیدهاند. این چه زبونیست كه نتوانید مادر و همسرتان را با خود همباور گردانید؟!.. چرا نمیاندیشید آن زنانی كه عقیده به «قسمت» و «بخت» و «سرنوشت» دارند و از سقاخانه و امامزاده گشایش كار میطلبند ، یك آسیبی برای خاندانند؟! چرا نمیاندیشید كه از چنان زنی جز زیان امید نتوان داشت؟!..
میگویند : «پس كارها دست خدا نیست؟!..» و با این جمله هو میكنند. باید گفت : همان خدا اختیار را بدست شما سپرده. این آیین را همان خدا گزارده كه شما اگر از راهش نكوشید و با این پندارها خود را دلخوش ساخته بیباك و بیپروا نشینید زبون و خوار باشید و لگدمال دیگران گردید. شما میخواهید دست از تنبلی و هوسبازی برندارید و آنوقت بیشرمانه گناه را بگردن خدا انداخته بگویید : او چنین خواسته است. پس ای بیخردان خدا ستمگر است كه شما را زبون و افتاده خواهد؟!..
اما اینكه میگویید : «گفتن و نوشتن برای اینها فایده ندارد. باید در فكر بچهها باشیم» درست نیست. زیرا
🔸شما اگر نتوانید بزرگها را از این پندارهای بیهوده دور گردانید بچهها را هم نخواهید توانست. زیرا بچهها با دست آنها و درمیان آنها بزرگ میگردند. مگر شما بچهها را از مادرها و مادر بزرگها جدا خواهید گردانید؟!.. از این گذشته مگر روزگار بشما آن فرصت را خواهد داد كه بتوانید یك نژاد نوینی پدید آورید؟!.. شما با این آلودگیها مگر پنجاه سال دیگر خواهید ماند كه بچههاتان بدلخواه بار آورید؟!.. مرا شگفت افتاد كه شما بدام اندرید و درنمییابید. شگفت افتاد كه بدبختی خود را نمیفهمید. بدانید ای ایرانیان ، اگر بزودی تكانی بخود ندهید و یك دستهی پاك و خردمندی همدست گردیده رشتهی كارها بدست نگیرید و باین آلودگیها چاره نكنید دیگر فرصتی برای شما بازنخواهد ماند. این را نمینویسم كه نومید گردید. مینویسم كه تكانی بخود دهید.
(پرچم روزانه شمارهی 91)
🔸 چاره جز كوشش و ایستادگی نیست (بخش 1 از 1)
یكی از خوانندگان پرچم با من گفتگو كرده چنین میگوید : گفتارهایی را كه مینویسید میخوانم. ولی مردم اینها را نمیپذیرند. آن شرحی را كه دربارهی «قضا و قدر» نوشته بودید من در خانوادهی خودمان خواندم. ولی نتوانستم زنها را قانع گردانم.
بعقیدهی من نوشتن و گفتن برای اینها فایده ندارد. باید در فكر بچهها باشیم و آنها را نگزاریم با این عقاید بزرگ شوند.
میگویم : ما در این چند سال آزمودیم و دیدیم حقایق را كه میگوییم مردم بسه دسته میگردند : یك دسته همینكه میشنوند آنها را میپذیرند و در پیرامونش بكوششهایی میپردازند. یك دسته مدتی ایستادگی نموده سپس میپذیرند. یك دسته هیچگاه نپذیرفته همچنان در پیروی از نادانیها پا میفشارند.
از اینجا میدانیم مردم بسه گونهاند : یكی آنانكه فهم و خرد و نیروهای خدادادیشان بقوت خود بازمانده. دیگری آنانكه آن نیروها از قوت افتاده. سومی آنانكه بیكبار فهم و خرد و اینگونه نیروها را از دست دادهاند. چون مردم باین سه گونهاند در برابر حقایق نیز بسه دسته تقسیم میشوند. وگرنه حقیقتپژوهی یكی از خصائل فطری آدمی میباشد.
هرچه هست ما باید حقایق را بگوییم و بنشر آنها بكوشیم ، و هر مرد باخرد و غیرتمندی نیز بما یاری كند. این وظیفهی همگی ماست و راه چارهای برای خود جز این نداریم.
🔸تا این اندیشههای پست و پراكنده درمیانست این توده روی رستگاری نخواهد دید. این كار ما یك نتیجهی روشنی را دربر خواهد داشت و آن اینكه دستهی تباهمغز و تیرهدرون شناخته شده از دیگران جدا گردند. آن دسته كسانی كه فهم و خرد و نیروهای مغزیشان تباه گردیده و بحقایق گردن نمیتوانند گزاشت شناخته و جدا باشند. این خود سودهایی درپی دارد.
اما زنها ، آنان یك سخنی را كه چند بار از چند زبان شنیدند خواه ناخواه نرم گردند و گردن گزارند. در این باره زنها گناهی ندارند و جای گلهای از ایشان نیست. چیزهاییست كه از زبان مردان شنیده و در دل جا دادهاند و اكنون كه حقایق را بشنوند دیر یا زود در دلهای خود جا خواهند داد. شما میخواهید تنها بیك بار گفتن بس كنید و از یك اوقات تلخی كه رو داده دلتنگ شدهاید و میخواهید سپر اندازید.
🔸اینها از آنست كه اهمیت این حقایق را درنمییابید. دوباره میگویم : راه رهایی برای این كشور جز مبارزه با پندارهای پراكنده و نشر حقایق نیست. آن جانفشانی و پافشاری كه دیگران در جنگها بكار میبرند ما باید در راه اینها بكار بریم. دشمن بزرگ ما این گمراهیهاست. باید با همهی توانایی خود با آنها بجنگیم.
شما با یك نهیب مادر یا مادرزن از میدان در رفتهاید. ولی باید از شكستن كاسه و كوزه و از برانداختن چراغ و سماور هم نترسید و گفتهی خود را دنبال كنید. ما كسانی را میشناسیم كه بر سر همین سخنان كارشان با همسرانشان تا بگفتگوی طلاق كشیده و با این حال از ایستادگی برنگردیدهاند. این چه زبونیست كه نتوانید مادر و همسرتان را با خود همباور گردانید؟!.. چرا نمیاندیشید آن زنانی كه عقیده به «قسمت» و «بخت» و «سرنوشت» دارند و از سقاخانه و امامزاده گشایش كار میطلبند ، یك آسیبی برای خاندانند؟! چرا نمیاندیشید كه از چنان زنی جز زیان امید نتوان داشت؟!..
میگویند : «پس كارها دست خدا نیست؟!..» و با این جمله هو میكنند. باید گفت : همان خدا اختیار را بدست شما سپرده. این آیین را همان خدا گزارده كه شما اگر از راهش نكوشید و با این پندارها خود را دلخوش ساخته بیباك و بیپروا نشینید زبون و خوار باشید و لگدمال دیگران گردید. شما میخواهید دست از تنبلی و هوسبازی برندارید و آنوقت بیشرمانه گناه را بگردن خدا انداخته بگویید : او چنین خواسته است. پس ای بیخردان خدا ستمگر است كه شما را زبون و افتاده خواهد؟!..
اما اینكه میگویید : «گفتن و نوشتن برای اینها فایده ندارد. باید در فكر بچهها باشیم» درست نیست. زیرا
🔸شما اگر نتوانید بزرگها را از این پندارهای بیهوده دور گردانید بچهها را هم نخواهید توانست. زیرا بچهها با دست آنها و درمیان آنها بزرگ میگردند. مگر شما بچهها را از مادرها و مادر بزرگها جدا خواهید گردانید؟!.. از این گذشته مگر روزگار بشما آن فرصت را خواهد داد كه بتوانید یك نژاد نوینی پدید آورید؟!.. شما با این آلودگیها مگر پنجاه سال دیگر خواهید ماند كه بچههاتان بدلخواه بار آورید؟!.. مرا شگفت افتاد كه شما بدام اندرید و درنمییابید. شگفت افتاد كه بدبختی خود را نمیفهمید. بدانید ای ایرانیان ، اگر بزودی تكانی بخود ندهید و یك دستهی پاك و خردمندی همدست گردیده رشتهی كارها بدست نگیرید و باین آلودگیها چاره نكنید دیگر فرصتی برای شما بازنخواهد ماند. این را نمینویسم كه نومید گردید. مینویسم كه تكانی بخود دهید.
(پرچم روزانه شمارهی 91)