پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سایمون شرکلیف سفیر انگلیس برای ما شعر صبر کردن از حافظ می‌خواند.
👇
از سایمون شرکلیف سفیر انگلیس پیشتر در این کانال سخنی رفته و در آنجا از سیاهکاری او و سفیر روس گفته‌ایم.

اکنون ما می‌پرسیم : آیا باور کردنیست که سفیر به این شعر و معنی آن باور دارد؟! یک مرد سیاسی و این سخن که «بر اثر صبر نوبت ظفر آید» چه سازگاری باهم دارد؟!. ما می‌دانیم که در سیاست این از بی‌معنی‌ترین باورهاست. مأمور سیاسی همیشه یک برنامه و نقشه‌ای در سر دارد که می‌کوشد آن را به بهترین شکل خود اجرا کند. ممکنست بخشی از آن نیاز به این دارد که لختی صبر کند تا چیزی پدیدار یا دانسته شود. پس افزار کار او همان برنامه و نقشه‌ راهبردیش می‌باشد و اگر در هنگامی لازمست صبر کند ، آن بخشی از همان نقشه و برنامه است ، نه اینکه صبر کردن خود یک برنامه‌ی راهبردی باشد.

در هر حال یک مأمور سیاسی که همیشه به وزارتخانه‌ی خود پاسخگوست بعنوان گزارش نتواند بگوید که من در فلان کار صبر می‌کردم تا موفقیت بدست آید. آیا وزارت خارجه‌ی کشوری همچون انگلیس چنان مأموران خامی روانه‌ی کشورهای بیگانه می‌کند؟!..

آیا کشوری همچون انگلیس سیاست خارجی خود را بر پایه‌ی صبر بنیاد گزارده یا یک برنامه‌ی راهبردی روشن؟!. ما می‌بینیم کسی همچون چرچیل که از کمونیزم بیزار بود ، در جنگ جهانی دوم همینکه آلمانها میدان را به جزیره‌نشینان تنگ کردند سوار بر هواپیما به مسکو رفت تا دست دوستی به استالین راهبر کمونیستها دهد و صبر نکرد تا ببیند دست روزگار چه سرنوشتی برای ایشان خواهد نوشت. همو منتظر پایان جنگ نشده با روزولت پیمان آتلانتیک را نوشته امضا کردند تا دلهای توده‌های بیطرف بویژه مستعمرات انگلیس را در جنگ و پس از آن بسوی خود کشند.

یا مارگارت تاچر در سال 1982زمانی که آرژانتین جزایر مالویناس (یا فالکلند) را گشاده ازآنِ خود خواند ، هیچگاه صبر نکرد تا شاید آرژانتین از کرده‌ی خود پشیمان شده جزایر را بازپس دهد. بلکه هر روز گامی در راه بازپس گرفتن آن برداشت و زیردریایی اتمی انگلستان را نیز فرستاد تا به همه بفهماند که کشورش با آنکه آن جزایر از خاک انگلستان بسیار دور (13 هزار کیلومتر) و به آرژانتین بسیار نزدیک (480 کیلومتر) می‌باشد از آنها نخواهد گذشت.

اکنون چه شده که شرکلیف بما یادآور می‌شود که با صبر کردن فیروز خواهیم شد؟!.
ما در این کانال از سفیران اتریش و آلمان و برنامه‌های بی‌بی‌سی در زمینه‌هایی که با سیاست غربیان آزمند سازگاری دارد سخن گفته بودیم. پیکره‌هایی نیز از سفیر استرالیا در زیر می‌آوریم تا خواستهای پلید این بدخواهان شرق روشنی بیشتری گیرد.

از کار سفیر آلمان و انگلیس بیاد سخن راهنمای آزادگان در دفتر «حافظ چه می‌گوید؟» می‌افتیم :

«یک دسته‌ی دیگر [از ستایندگان حافظ] شرقشناسان اروپایند. اینان بدخواهان شرقند. اینان دوست می‌دارند که همه‌ی شرقیان همچون حافظ باشند که به یک كنج خرابات بس کرده با باده و ساده روز گذرانند و جهان و دارایی آن را بآزمندان اروپا و آمریکا بازگزارند ، دوست می‌دارند که همه‌ی شرقیان پیروی از حافظ و خیام کرده کوشش و تلاش را بیهوده شمارند ، دوست می‌دارند که شرقیان بدستور خراباتیان جهان را هیچ و پوچ شمارند و دم را غنیمت دانسته در اندیشه‌ی گذشته و آینده نباشند ، دوست می‌دارند آنان خودشان پیاپی ماشینها سازند ، افزارهای گوناگون جنگی پدید آورند ، از جوانان سربازان و هوانوردان و چتربازان پرورند ، ولی شرقیان همچون حافظ و خیام و سعدی جز درپی سخنبازی و قافیه‌پردازی نباشند. خودشان اگر یک دشمنی رخ نمود زنان و مردان دست بهم داده شرق و غرب را بتکان آورده در چند جا فرونت برانگیزند[صف‌آرایی] [1] . لیکن شرقیان دست بدامن شکیبایی زنند و چنین خوانند :
صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند کز اثر صبر نوبت ظفر آید
یا گناه را بگردن خدا انداخته چنین گویند :
گر رنج پیشت آید گر راحت ای حکیم نسبت مکن بغیر که اینها خدا کند
تنها حافظ و دیوان او نیست ، این شرقشناسان هرچه را که مایه‌ی درماندگی یک مردمی تواند بود ـ از دیوانهای حافظ و خیام و سعدی و مولوی و از صوفیگری و خراباتیگری و کیشهای گوناگون و مارپرستی و گاوپرستی و جوکیگری و روضه‌خوانی و مانند اینها ـ می‌ستایند و برواجش می‌کوشند. زیرا همینها برای اروپا بیش از ملیونها سپاه کار می‌کند. همان دیوان حافظ به تنهایی بیش از یک‌ملیون سپاه بکار آنان می‌خورد.
داستان آنان با این رفتار خود داستان آن ماهیگیرانیست که نمی‌خواهند بخود رنج دهند و ماهیها را یکایک گیرند ، و می‌خواهند کاری کنند که صد صد و هزار هزار شکار کنند ، و اینست بآب زهر می‌ریزند که ماهیان بخورند و گیج شده خود را بکنار زنند ، و آنان پیاپی گرفته رویهم چینند.
در جایی که می‌توان توده‌هایی را با بدآموزیها گیج و درمانده گردانید ، که ملیونها و صدملیونها را زبون[=ذلیل] و زیردست خود ساخت چرا نکنند؟!..»

👇
[1] : اینها در سال 1321 (1942م.) در روزنامه‌ی پرچم چاپ شده. زمانی که اوج جنگهای متحدین و متفقین در جنگ جهانی دوم بود. همان جزیره‌ی انگلیس که نیروی هوایی و دریای آلمان محاصره‌اش کرده بود از شرق ، استرالیا و هندوستان و شوروی را به جبهه‌ی هم‌پیمان با خود درآورد و از غرب نیز آمریکا و کانادا را بهمراهی و پشتیبانی خود برانگیخت. اشاره‌ی نوشته به اینگونه تلاشها برای همدست یافتن و جبهه برانگیختن‌ در برابر دشمن و دور نمودن بیم آن می‌باشد.
👇
سفیر استرالیا در بارگاه معصومه در قم
سفیر استرالیا در کربلا هنگامی که سفیر در عراق بود
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
پیام تبریک سفیر استرالیا در ایران ، به مناسبت فرارسیدن ماه رمضان
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 10
(بهر 2 از 2)

🔸باید زندگی از روی آیین خِرد باشد.🔸

گرانبها‌ترین چیزی که خدا به انسانها داده خرد است. خرد قاضی راست و
کج ، و تشخیص دهنده‌ی نیک و بد می‌باشد. باید زندگی از روی آیین خرد باشد. این زیان بزرگیست که آدمیان خرد را از کار بیندازند و اختیار خود را بدست حرص و طمع و کینه بسپارند. زیان بزرگیست که زندگی شیرین را بخود تلخ کنند.

🔸🔸🔸

کسانی که می‌گویند : «در جهان حقیقتی نیست» همین کتاب را بخوانند تا وجود حقایق را دریابند. بخوانند تا به قضاوت خرد معترف شوند. اینها که نوشته‌ایم همه حقایق است و اگر نیست بگویید چه ایرادی دارید؟!.

اما دانشمندان اروپا ، چنانکه گفتیم سرچشمه‌ی خطاهای ایشان نشناختن گوهر روان است. چون روان را نشناخته‌اند چه تعجب دارد که خرد را هم نشناسند؟!..

ولی چون ما روان را با دلیلهای محکمی نشان داده‌ایم ناچار هستند که آن را بپذیرند و خرد را که از متعلقات روان است هم بشناسند. ما این را شرح داده‌ایم که روان چون امیالش غیر از امیال تن و جان مادّیست بناچار خود نیز غیر از تن و جان ، و خارج از مادّه می‌باشد. خرد نیز همین حال را ‌دارد. خرد نیز خارج از مادّه است و وابسته به ساختمان مغزی نمی‌باشد.

خرد خود مستقل بوده و در قضاوتها آزاد و بی‌طرف می‌باشد. ببینید شما فلان کار بد را می‌کنید و از آن سود می‌برید (مثلاً پول کسی که بدست شما افتاده تصاحب می‌کنید و به او نمی‌رسانید) ، با اینکه از این کار سود برده‌اید خردتان آن را بد خواهد دانست و شما را ملامت و نکوهش خواهد کرد.

این خود دلیل است که در جهان حقایقی هست. دلیل است که خرد حقایق را می‌تواند بشناسد ، و چون این شناخت آزادانه و بیطرفانه می‌باشد همین دلیلست که عقل پیرو خودخواهی نمی‌باشد و از مادّه و قانون آن خارج است.

اینها برای نشان دادن خرد است. مردمان که آن را نشناخته‌ از اهمیتش آگاه نیستند ، از آن نخواسته‌اند برخوردار هم بشوند ، از اینرو اختیار کارها را ، بیش از همه ، بدست حرص و طمع و هوس و کینه و خودخواهی و مانند اینها می‌سپارند ، و این سبب بدبختی برای جهان است. دوباره می‌گویم : بزرگترین سبب بدبختی برای جهان است.

باید زندگانی از روی آیین خرد باشد. باید آدمیان خرد را راهنمای خود کنند ، و زندگانی را براهنمایی آن پیش ببرند. اگر در آرزوی آسایش و سعادت می‌باشند ، اگر طالب یک زندگی شایسته‌ی خود هستند راهش اینست و بس.

این زیان بزرگیست که انسانها خرد را به کار نیندازند و اختیار خود را بدست هوس و حرص و طمع و کینه بسپارند. زیان بزرگیست که زندگانی شیرین را بخود تلخ گردانند.

این مانند آنست که رهگذرانی که در تاریکی شب و در یک زمین ناهمواری راه می‌پیمایند چراغی را که در دست دارند خاموش کنند ، و یا رویش را بپوشانند و نخواهند از آن استفاده کنند ، و در آن تاریکی از گودالی بگودالی درغلتند.

امروز اینهمه گرفتاریهایی که در جهانست ، همه نتیجه‌ی آنست که مردم به خرد اهمیت نمی‌دهند و آن را راهنمای خود نمی‌گیرند. همه‌ حاصل آنست که یک آیین بخردانه‌ای مجری نیست. این خود قدم بزرگی (یک جهشی) در راه پیشرفت (بگفته‌ی اروپاییان : تمدن) خواهد بود که بخواست خدا در جهان یک آیین بخردانه‌ای به جریان افتد.
.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)


🔸 ٤ـ کابینه‌هایی که آمده و رفته‌اند : (تکه‌ی 2)

در این دو سال و نیم ، دولت ـ یا بهتر بگویم : این یک دسته وزراء ـ رفتاری کرده‌اند که بهمه ثابت نموده‌اند بآزادی و دمکراسی احترامی قایل نیستند و اگر روزی فرصت یافتند با آزادیخواهان هیچ گونه بدرفتاری دریغ نخواهند داشت.

مخصوصاً در کابینه‌ی صدر این مسئله محرز گردید. بهنگامی که هنوز بکابینه رأی اعتماد داده نشده بلکه زمینه هم آماده نگردیده بود و درمیانه‌ی اقلیت و اکثریت کشاکش می‌رفت ، آقای صدر بی‌باک و بی‌پروا دست بکار گشاد و با مخالفین خود به هر گونه بدرفتاری برخاست.

کارهایی که این آخوند محلاتی در زمان نخست‌وزیری خود کرد ، همه می‌دانند و نیاز بگفتگو نیست. من می‌خواهم تنها این بگویم که رفتار صدرالاشراف یک درسی بآزادیخواهان داد ، یک معنای نافهمیده‌ای را بآنان فهمانید ، و آن اینکه اگر آرتشهای متفقین از ایران بروند ، اختیار کشور در دست امثال صدرالاشراف خواهد بود و آنها نه تنها بساط آزادی را خواهند درچید ، دستگاه انکیزیسیون [1] برپا کرده جلو اندیشه و عقیده را هم خواهند گرفت.

شاید کسانی نمی‌دانند که صدرالاشراف دست بکار انکیزیسیون هم زده بود. در دادسرا پرونده‌ها تشکیل می‌یافت ، چرا که فلان نویسنده فلان کتابها را نوشته است.

در زمان این مرد فرماندار نظامی کلوپ حزب توده را بست و سختگیریهای بسیار کرد. من بآنها ایراد نمی‌گیرم. دولت باید در کار خود پافشار و استوار باشد. دولت آگاهی یافته بود که نقشه‌ای برای کودتا کشیده شده ، پیش افتاد و از آن جلو گرفت. در تهران چون گمان آشوب می‌رفت باحتیاطهایی برخاست. این کار بد نبود و نیک بود. ما باید بیطرفانه قضاوت کنیم.

ولی بشکستن سر دکتر کشاورز چه گوییم؟!.. آیا به یک نماینده‌ی پارلمان احترام نباید گزاشت؟!.. آنچه دانسته شد افسری او را شناخته و با شناختن ، سرش را شکسته. بهانه‌هایی که آوردند پذیرفتنی نبود. سر نماینده‌ی مجلس را شکستند و این یک خطا ، قضیه را وارونه بازنمودند و این خطای دیگر.


پابرگی :
1ـ انکیزیسیون = دادگاه تفتیش عقاید. ـ ویراینده


.
دکتر فریدون کشاورز
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی سی‌وهشتم)

🔶 گفت و شنید (بخش 1 از 2)

یكی از آشنایان بنزد من آمده چنین میگوید : شما این جمله را تكرار میكنید : «مردم معنی زندگانی را نمیدانند». این جمله‌ی شگفتیست و بكسان بسیاری برمیخورد. گفتم : جای شگفتی یا برخوردن نیست. با مثالهای بسیاری میتوان آن را ثابت گردانید ولی من بیك مثلی بس میكنم :

🔸یكی از موضوعهای مهم زندگانی كار و پیشه است. مردم ایران معنی درست آن را نمیدانند.

كار و پیشه برای گردیدن چرخ زندگانیست ولی ایرانیان آن را جز برای نان درآوردن نمیدانند و اینست هر كسی خود را آزاد می‌شناسد كه از هر راهی میتواند نان دربیاورد. مثلاً چند روز پیش در یكی از روزنامه‌ها خواندم كه در تهران بنگاهی بنام «كانون بانوان» هست و كسانی از آنجا ماهانه‌های گزافی می‌گیرند. اكنون شما اگر به دل یكی از آن كسان راه پیدا كنید و اندیشه‌ی او را بدانید خواهید دید از كار خود بسیار خشنود است و جهتی برای ناخشنودی درمیان نیست. زیرا نه آنست كه باید هر كسی از یک راه پولی بدست آورد و نانی بخورد ، او از این راه درمی‌آورد. دولت با میل خود ماهی سیصد تومان باو میدهد و منتی هم بكسی ندارد.

اگر ایرانیان معنی زندگانی را میدانستند اولاً آن كس با خود میگفت این پول را چرا میگیرم؟!. من در این كانون بانوان چه گرهی از كارهای زندگانی می‌گشایم كه ماهی سه‌هزار ریال از مردم بگیرم؟!. این می‌دانست كه آن پول حرامست ، ناپاكست ، همسنج دزدی و راهزنیست و از گرفتنش خودداری نشان میداد. از آنسوی مردم بزبان آمده میگفتند : این كانون بانوان برای چیست؟.. زنان و مردانی كه از آنجا حقوق می‌برند چه كاری برای ما انجام میدهند؟!. می‌كارند؟!.. می‌دروند؟!.. می‌ریسند؟!.. می‌بافند؟!.. می‌دوزند؟!. می‌سازند؟!.. كدام رشته از كارهایی را كه برای زندگانی توده لازم است آنان بگردن گرفته‌اند؟!..
این را برای مثل میگویم و مانندهایش بسیار است.

🔸شما اگر به برخی از وزارتخانه‌ها (مثلاً وزارت فرهنگ) راه داشته و از اسرار آنجا آگاه باشید خواهید دید صدها كسانی را آورده‌اند تنها برای آنكه نانی باو برسانند و هیچ كاری از آنان توقع ندارند ، و این را هم گناهی یا خیانتی نمی‌شمارند. زیرا هر كسی باید از یک راهی نان بخورد و آنان نیز از این راه میخورند.

داستان بازرگانان را بارها نوشتیم كه كالاهایی را كه از اروپا آورده و یا از آنجا خریده‌اند دست بدست میگردانند و به هر بهایی كه میخواهند میفروشند و نه تنها این كار خود را نامشروع نمی‌شناسند بلكه چون از این راه دارا می‌شوند درمیان گفتگو میگویند : «الحمدالله امسال خدا برای ما رسانیده است». در حالی كه اگر معنی درست بازرگانی را بدیده گیریم این دست بدست گردانیدن كالاها خود كار نامشروعیست و كسانی كه از این راه نان بخورند نان حلال نخورده‌اند. بویژه آنكه بی‌انصافانه بروی بها می‌افزایند.

شما اگر بیكی از اینان ایراد گرفته بگویید فلان كالا را (مثلاً فلان پارچه‌ی پشمی را) كه متری50 ریال خریده‌ای چرا بمتری150 ریال می‌فروشی؟! خواهد گفت مال خودم است اختیارش در دست منست. در حالی كه چنین نیست و

🔸اگر راستی را بخواهیم آن كالا مال او نیست. آن پارچه‌ی پشمی را یك كارخانه‌ای بافته و خاندانهایی باید رخت از آن دوزند و بپوشند و این بازرگانان درمیانه جز یك میانجی نمی‌باشند و بیش از آن حق ندارند كه ‌اندك سودی (به‌اندازه‌ی زحمت خود) برویش بكشند و بفروشند.

این نمونه‌ی كوچكیست كه چگونه مردم معنی زندگانی را نمیدانند. امروز شما اگر از یك بازرگان بپرسید : «چرا بازرگانی میكنید؟!..» خواهد گفت : «برای اینكه پولی بدست بیاورم و با خاندان خود زندگی كنم» ، اگر از كاركن دولتی بپرسید : «برای چه باداره میروید؟..» خواهد گفت : «برای آنكه حقوقی بگیرم و زندگانی كنم» ، اگر از كارگر بپرسید : «برای چه بكارگری میروید؟..»خواهد گفت : «برای آنكه مزدی بگیرم و زندگانی كنم»ـ این پاسخها همه حاكیست كه اینان معنی درست كار و پیشه را نمیدانند و آن را جز برای نان درآوردن نمی‌شناسند. از همین عقیده‌ی غلطست كه از هر راهی پول پیدا میكنند آن را حلال می‌شمارند و تنها دزدی و راهزنی و قمار و كلاهبرداری و اینگونه چیزها را كه چون شنیده‌اند ، حرام می‌شمارند. در حالی كه بسیاری از پیشه‌ها و كارهای امروزی حرامست و چنانكه گفتیم همسنج[=معادل] دزدی و راهزنی میباشد. [1]

👇
[1] : یک نمونه‌ی دیگر از کارها و پیشه‌ها که بگردش چرخ زندگانی کمکی نمی‌کرد و بیش از همه یک جابجایی پول از کیسه‌ی ساده‌دلان و فریبخوردگان و مالباختگان بکیسه‌ی دیگران بود ، کار شرکتهای «هرمی» همچون گُلد کوئیست بود که افسوسمندانه بیست سالی کشور را میدان تاخت و تاز خود گردانید. اگر مردم حقیقت کارها و پیشه‌ها را میدانستند ، اینگونه کارها را با آن حقیقت ناسازگار یافته بآن نمی‌پرداختند. ولی چون نمی‌دانستند ، سودبرده و زیاندیده هر دو در پایان کار نیز به بیجا و نامشروع بودن آن پی نبردند و آن را میوه‌ی طبیعی چنان کاری (بیزینس) پنداشتند.
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش یکم : درباره‌ی جهان و انسان)

🔸تکه‌ی 11
(بهر 1 از 1)

🔸انسانها همه‌ از یک ریشه‌اند.🔸

انسانها همه از یک ریشه‌اند. این اقوامی که به روی زمین زندگی می‌کنند همگی یکسانند ، و یکی به دیگری برتری ندارد. برتری یک فرد و یا یک ملت جز از طریق سلامت روان و خرد ، و پاکی دین و زندگی ممکن نیست.
مردمانی که در دانش و صنعت و تکنولوژی پیش افتاده و ترقی کرده‌اند ، این یک موفقیت بزرگیست که نصیب آنان شده. لیکن باید بدیگران کمک کنند ، و از دانش و صنعت خود به آنان سود برسانند ، و در پیشرفتْ آنها را نیز همراه خود کنند. این رفتار را بنام انسانیت کنند ، به پیروی از خرد کنند. برای آسایش خود و دیگران کنند.
بسیار نادانی است که با دانش و صنعت ، دیگران را مطیع و زیردست کنند. بسیار نادانی است که با نیرنگ و فریب اقوامی را از پیشرفت بازدارند. این کار یک بدنامی بزرگی برای آنها خواهد بود.

🔸🔸🔸

انسانها ، چه اروپایی و چه آسیایی و چه از هر جای دیگر ، همه از یک ریشه‌اند. همگی از یک پدر و مادر پدیدار شده‌اند. اقوامی که امروز هستند ، چه آلمانی ، چه انگلیسی ، چه روسی ، چه ژاپنی ، چه ترک ، چه ایرانی و چه عرب و چه دیگر اقوام ، از حیث نژاد و اصل همه یکسانند و یکی را بدیگری برتری نیست.

آن برتری‌ای که اروپاییان در برابر آسیاییان ، و برخی از آنان در برابر دیگران ، برای خود تصور می‌کنند از خرد بسیار دور است. مردمان که بدون اختیار باین جهان می‌آیند و بی‌اختیار می‌روند ، و در ساختمان جسمی و روانی همگی یکسان هستند ، چه برتری‌ای یکی را به دیگری می‌تواند باشد؟! از این گذشته ، این برتری‌جویی بدیگران چه سودی می‌دارد؟! اگر کسانی در آرزوی برتری هستند ، برتری یک فرد یا یک قومی جز از طریق سلامت روان و خرد و پاکی دین و زندگی نمی‌تواند باشد.

مللی که از اروپاییان و از آمریکاییان در دانش و صنعت پیش افتاده‌اند ، این یک موفقیت بزرگیست که نصیبشان شده. ولی اگر می‌خواهند از این موفقیت نتیجه‌ی شایسته بدست آورند ، و از نیکنامی و افتخار برخوردار شوند ، باید به دیگر اقوام و ملل عقب مانده کمک نموده ، و از دانشها و صنایع خود بآنان سودی برسانند ، و در راه پیشرفتْ آنان را نیز همراه خود بسازند.

این رفتار را بنام انسانیت کنند ، به پیروی از خرد کنند ، برای آسایش خود و دیگران کنند.

بسیار نادانی است که با دانش و صنعت دیگران را زیردست و مطیع خود نگاه دارند.

بسیار نادانی است که با نیرنگ و فریب اقوامی را از پیشرفت بازدارند.

این تحول دانشها در اروپا در قرنهای اخیر و نتیجه‌هایی که از آن بدست آمده یک داستان بسیار مهمی است. آدمیان از روزی که بر روی زمین پیدا شده‌اند و همیشه رو به پیشرفت داشته‌اند ، هیچوقت چنین قدمهای بزرگی برنداشته بوده‌اند. شاید خود اروپاییان معنی این جنبش و پیشرفت را چنانکه می‌باشد ندانند ، و قدر و اهمیت آن را چندان که سزاوار است نشناسند. دوباره می‌نویسیم : این یک موفقیت بزرگیست که نصیب اروپا گردیده ، ولی اروپاییان راه برخورداری از آن را نمی‌شناسند ، و نتیجه‌ای که از آن می‌گیرند یا آنست که جنگ‌افزارهای گوناگون فراوان سازند و در خشکی و هوا و دریا و زیر دریا با یکدیگر بجنگند ، و یا اینکه ملل عقب‌افتاده‌ی شرقی را که جنگ‌افزارهای امروزی را ندارند زیردست و مطیع خود کنند. اینست نتیجه‌هایی که از آن جنبش بی‌مانند دانشها برمی‌دارند.

بلکه برخی از آنان به یک کار ننگین دیگری می‌پردازند ، و آن اینکه می‌کوشند که ملل شرقی را فریفته و آنها را در آلودگیها و نادانیهایی که از قرنهای پیش داشته‌اند نگه دارند ، و راه بیرون آمدن از آن نادانیها را برویشان می‌بندند. در هر کجا با دست شرقشناسان ، یا با دست بی‌شرفانی که از خود ملل شرقی بکار می‌گیرند و به شهرت و مقامات بالا می‌رسانند ، مذاهب گوناگون قدیمی را ، که پر از خرافات بیپا و تعلیمات سراپا مضر است پایدارتر می‌کنند ، و بجای آنکه دانشها و صنایع خود را در شرق نیز رواج دهند ، بخواندن فلسفه و سرودن شعر و مانند اینها تشویق می‌کنند. به این ترتیب آنان را پست و عاجز کرده در زیر دست خود نگه می‌دارند. اینست رفتاری که در چنین روزگاری می‌کنند.

اینها جای پرده‌کشی نیست.[1] این یک ننگی است که در تاریخ جهان خواهد ماند. اگر پیشرفت دانشها صفحات درخشانی در تاریخ اروپا باز کرده است اینها صفحات سیاهی در آن بوجود خواهد آورد. جای تأسف است که آدمی در راه خودخواهی تا به این مرتبه تنزل نماید.

[1] : برای آگاهی بیشتر درباره‌ی شرقشناسان و کارهاشان نگاه کنید به کتاب «اکنون و آینده ما راست».
.
🔶 سرنوشت ایران چه خواهد بود؟ (احمد کسروی)


🔸 ٤ـ کابینه‌هایی که آمده و رفته‌اند : (تکه‌ی 3)

من اگر بخواهم خطاهای دولت را در این دو سال شرح دهم سخن بدرازی خواهد انجامید. تنها یک نمونه‌ی دیگر یاد می‌کنم :

همه شنیده‌اید که سیدی در اردبیل (یا در نزدیکیهای آن) بنام میرخاص ، بر علیه حزب توده برخاسته و آنها را تکفیر کرده و مردم را بکشتنشان تحریص نموده. زنها را بنام ارتداد شوهرشان از آنها جدا گردانیده بشوهر دیگر داده. در کشوری که با رژیم مشروطه و با قانون اساسی اداره می‌شود ، بچنین رفتار وحشیانه پرداخته است.

همان سید اکنون در تهران است. می‌گردد و مورد احترام وزراء می‌باشد. دولت که می‌بایست او را دستگیر گرداند و بدست دادستان سپارد ، تعظیم و احترام برایش قایل شده. این نمونه‌ای از رفتار سفاهت‌آمیز وزراء است.
هیچ نیندیشیده‌اند که عکس‌العمل چنین رفتاری چه تواند بود. نیندیشیده‌اند که حمایت از چنین وحشیگری همه‌ی آزادیخواهان باشرف را به ترس انداخته دشمن دولت خواهد گردانید. نیندیشیده‌اند که همین باعث خواهد بود حزب توده یا دیگران خود را بدامن دولت شوروی اندازند و وسایل فراهم ساخته از رفتن آرتش آنها جلو گیرند.

دولت با این حمایتی که از آن سید و رفتار وحشیانه‌ی او می‌نماید ، بهمه می‌‌فهماند که اگر روزی آرتشهای بیگانه از ایران بروند و اقتدار یکباره بدست این وزراء بیفتد ، آزادیخواهان نه تنها جانشان ، شرافتشان نیز در خطر خواهد بود. از هر گوشه‌ای آخوندی سر برآورده اینگونه وحشیگریها تکرار خواهد یافت.

رفتار چنین سفیهانه‌ای را کرده‌اند و توقع دارند که کشور هم آشفته نباشد و غائله برپا نگردد. در اینجاست که باید اندازه‌ی کوتاه‌اندیشی آنان را دانست.

دوباره تکرار می‌کنم : دولت اگر با تشکیل حزب توده مخالف بود و آن را بزیان سیاست ایران می‌شناخت بایستی نخست سران آنها را بخواهد و با منطق قانعشان گرداند ، و اگر گوش نمی‌دادند می‌توانست روزنامه‌های طرفدار خود را بنوشتن گفتارهایی (با منطق و دلیل) واداشته و جوانان را از پیروی بآن حزب بازدارد. می‌توانست حزبهای مخالف را (که بصلاح ایران می‌کوشیدند) تقویت کند. بالاخره می‌توانست قانونی از مجلس گذراند و از تشکیل آن حزب ممانعت نماید... اینها قابل تحمل بود. ولی قابل تحمل نیست که آخوند بلهوسی برخیزد و آن وحشیگری را درباره‌ی افراد حزب بکار بندد و دولت نیز حامی درآید. آیا این تاریخ کشور را آلوده گردانیدن نیست؟!.. آیا این پشت پا بتمدن و انسانیت زدن نیست؟!.. آیا دولت حق دارد با مخالفین خود چنین رفتار کند؟!.. حق دارد حس ناموس‌پرستی آنها را نیز زخمی سازد؟!.. آیا می‌توان پنداشت که این رفتار و مانندهای آن که از دولت سر زده در پیدایش غائله مؤثر نیفتاده است؟!..

کوتاه‌سخن : در این گرفتاری که برای ایران پیدا شده کابینه‌هایی که در این دو سال و نیم آمده و رفته‌اند ، شریک جرمند. آنها نه تنها بجلوگیری نکوشیده‌اند ، با طرفداری آشکاری که بارتجاع نموده و با بدرفتاریهای دیگری بنومیدی آزادیخواهان افزوده بدست ماجراجویان هم بهانه داده‌اند.

همین آقای حکیمی و کابینه‌اش الان چه می‌کنند؟!.. چه نقشه‌ای کشیده‌اند که استقلال ایران را نگه دارند؟!.. آیا کاری از دستشان برمی‌آید؟!.. اگر برنمی‌آید آیا حاضرند ناتوانی خود را بگردن بگیرند و بکنار روند و میدان را بدیگران واگزارند؟!.. نمی‌دانم باین پرسشها چه پاسخ داده شود؟!..


.
سید احمد میرخاص اردبیلی
(آن که رخت ملایی به تن دارد.)
✴️ حقایق زندگی (تکه‌ی سی‌ونهم)

🔶 گفت و شنید (بخش 2 از 2)

🔸 ایرانیان نه تنها معنی زندگانی را نمیدانند دانستن آن را نیز نمیخواهند ، و بسیاری از حقایق هست كه اگر گفته شود بهیاهو برخیزند.

یك مثل نیكی برای این ، داستان زمینهاست. زمین برای چیست؟.. باید بهره‌ای از آن برداشت؟.. پیداست كه زمین برای كشت و كار است. برای آنست كه گندم و جو و ذرت و ارزن و نخد و لوبیا و سیب‌زمینی و هویج و بادمجان و سبزیها و میوه‌ها كه اگر بشماریم تا چند صد قسم میرسد بدست آید و خوراك آدمیان باشد. مایه‌ی زندگانی در این زمین است. باید گفت : خدا آدمیان را آفریده و روزی آنان را در زمین نهفته كه باید بكوشند و بیرون آورند. در جای دیگری هم گفته‌ام : آن باوری كه كسانی بكیمیا داشتند و می‌پنداشتند كه با وسایلی خواهند توانست مس و آهن را بزر و سیم تبدیل كنند بیپا بوده.

اگر كسی در جستجوی كیمیاست ، آن كشاورزی میباشد كه خاك تیره را بخربزه‌ی گرگاب و انار ساوه و امرود نطنز تبدیل میدهد و آنهمه خوردنیهای گوناگون و ارجدار از زمین بیرون می‌آورد.

🔸بهرحال زمین برای كشت و كار است و باید در دست كسانی باشد كه آن را بكارند و بهره بردارند.

ولی ایرانیان این معنی را نفهمیده‌اند. در ایران بخش كمی از زمینها در دست كشاورزانست و از آنها بهره‌مندی می‌شود. بازمانده یك حال شگفتی پیدا كرده. بدانسان كه كسانی از بازرگانان كالاها را جز یك وسیله‌ای برای سودجویی و پول اندوزی خود نمیدانند و اینست آنها را بجای فروختن بخاندانها دست بدست میگردانند ، زمین نیز آن حال را پیدا كرده یك دسته‌ای آن را جز وسیله‌ای برای اعیانیت و خوشگذرانی خود نمی‌شناسند.

مثلاً فلان دیه بهرام‌آباد ، فیض‌آباد ، حسن‌آباد دارای زمینهای پهناوریست كه اگر در دست كشاورزان باشد و آن را بكارند خوراك چند هزار خاندان تهیه خواهد شد ـ بویژه اگر وسایل علمی امروزه را بكار برند. چنین دیهی مِلك فلان مرد توانگریست كه آن را خریده و یگانه بهره‌ای كه از آن برداشته می‌شود همینست كه سالانه صدهزار ریالی از دسترنج روستاییان بكیسه‌ی ارباب ریخته شود كه با خوشی و مفتخواری بگذراند و پسرانش عیاشی و الواطی كنند و شما اگر بدیه بروید خواهید دید صد یا دویست خانواری كه در آنجا هستند و كشاورزان آن زمینها میباشند خود گرسنه و بینوایند و از آنهمه زمینها باری خود آنها باندازه‌ی نیازمندی بهره برنمیدارند. اینست استفاده‌ای كه در ایران از زمینها می‌شود ـ آیا این معنی زندگی را ندانستن نیست؟!..

اساساً این درخور بحث است كه چگونه یك كسی كه در شهر می‌نشیند مالك زمینهایی می‌شود كه سی فرسنگ یا بیشتر از او دور است؟!..

چگونه كسی مالك زمینهایی می‌شود كه آن را نمیكارد و هیچگونه كوششی در راه كاشتن آنها بگردن نمیگیرد؟!.. باید گفت : معنی مالكیت دانسته نشده. باید گفت : این یك حقیقت مهم نیز پوشیده مانده.

🔸چنانكه گفته می‌شود سوسیالها منكر مالكیت میباشند. ولی ما آن را اشتباه می‌شماریم. مالكیت درخور انكار نیست. مالكیت را نمیتوان از میان آدمیان برداشت. چیزی كه هست باید معنی درست آن را بمردمان فهمانید. و به همان معنی درستش اجرا كرد.

من معنی آن را در اینجا روشن میگردانم.
مالكیت یك رابطه‌ایست كه میانه‌ی یك كسی با یك چیزی پدید می‌آید. ولی این رابطه بدلخواه و بی‌وسیله نتواند بود. مثلاً شما نمی‌توانید مالك یك كوهی باشید. زیرا چه رابطه درمیانه‌ی شما و آن کوهست؟!.. با چه وسیله‌ای آن را مالك توانید گردید؟!.. شما نمیتوانید بگویید فلان كلاغ در آسمان مال منست. چه نسبتی میانه‌ی شما با آن كلاغست؟!.. آری میتوانید بگویید فلان كبوتر مال منست. زیرا آن كبوتر را در خانه‌ی خود نگه میدارید و دانه و آبش میدهید و همین خود وسیله‌ی مالكیت میباشد.

شما این كلاه را بسر میگزارید مال شماست ، آن كت را بتن میكنید مال شماست ، در فلان خانه می‌نشینید مال شماست. اگر این روابط نباشد مالكیت معنی نخواهد داشت.

چنین انگارید یك عصایی یا یك كیفی در خیابان بروی زمین افتاده و چند تنی گرد آمده از هم می‌پرسند : این مال كیست؟... شما میگویید : این مال فلان كسست. من دیروز در دستش دیدم. اگر این جمله‌ی آخری را (من دیروز در دستش دیدم) نگویید سخنتان بی‌دلیل خواهد بود و مردم خواهند پرسید : شما از كجا میدانید مال اوست؟.. ولی چون این جمله را گفتید دیگر پرسشی نخواهند كرد.

كوتاه سخن آنكه باید مالكیت بیك علتی یا وسیله‌ای مستند باشد. مالكیت زمین نیز جز بوسیله‌ی كاشتن و آباد كردن نتواند بود. اكنون شما ببینید آن اربابی كه در شهر نشسته و هیچگونه زحمتی در راه كاشتن و آباد كردن فلان رشته زمینها نمی‌كشد چگونه مالك آن تواند بود؟!.. چگونه میتوان پذیرفت كه آن كشاورزانی كه زمین را میكارند مالك نباشند ولی اینكه نمی‌كارد مالك باشد؟! این با كدام قاعده درست می‌آید؟!..

این را برای مثل میگویم. تنها این نیست.

👇
🔸 در بسیاری از رشته‌های زندگانی حقیقت از میان رفته. ما برآنیم كه باید در ایران نخست یك تكانی در اندیشه‌ها پدید آید و سپس یك تكانی در طرز زندگانی پیدا شود و برای همانست كه این كوششها را بكار میبریم. باید از هر باره بنیاد زندگانی حقایق باشد.
(پرچم روزانه شماره‌های 119 و 120)