پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
🔶 حقایق زندگی (احمد کسروی)

🔸 38ـ خرده‌گیری و پاسخ آن


🔹 یادداشت کوشاد تلگرام





دستیابی
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش سوم : درباره‌ی زندگانی اجتماعی)

🔸تکه‌ی 11
(بهر 1 از 2)

🔸باید از بدآموزیها جلوگیری کرد.🔸

باید از بدآموزیها جلوگیری و مردمان را آگاه کرد. باید نوشته‌های زیانمند را نابود کرد. اینها از واجبات بزرگ است.
کسانی اگر درپی فهمیدن و فهمانیدن هستند راه دانشها باز است. از آن راه تا می‌توانند پیش روند ، و هرچه درپی‌اش هستند جستجو کنند. این جایز نیست که به خیال و گمان بپردازند. جایز نیست از چیزهای راه‌بسته به گفتگو بپردازند.
اینها مردمان را بگمراهی کشانیدن است. اینها با خدا و جهان دشمنی نمودن است.

🔸🔸🔸

یکی از آفتهای بزرگ جهان بدآموزیهاست. هستند کسانی که برای خودنمایی و اسم درآوردن ، و یا برای رسیدن به یک آرزویی ، یا برای شانه خالی کردن از وظایف زندگانی ، یا فقط از روی هوسبازی به گفته‌هایی مبادرت کرده آنها را در میان مردم نشر ‌کنند. هستند کسانی که دنبال چیزهایی نامعلوم را بگیرند ـ چیزهایی که راهی برای فهمیدن آنها باز نیست ـ و خیال را راهنمای خود گرفته بگفتگو پردازند. مثلاً گفتگو از آغاز جهان کنند ، یا از ماورای طبیعت خبر دهند ، یا لاف از غیبگویی زنند ، یا دانشها را ناقص و نارسا وانمایند ، یا از جهان و زندگانی به انتقاد پردازند ، یا در زندگی راههای بیخردانه نشان دهند. چنانکه تاکنون از این کارها بسیار کرده‌اند. بت‌پرستی ، فلسفه ، صوفیگری ، خراباتیگری ، شیعیگری ، باطنیگری ، بهائیگری و بسیار مانند اینها ، همه از آن جمله است. مادّیگری از دانشها پدیدار شده. ولی بسیار بوده‌اند کسانی که آن را بهانه‌ای برای سرپیچی از وظایف انسانی و آزاد بودن در هر زشتکاری گرفته سخنان رنگارنگی از آن به وجود آورده‌اند.

این افراد بدآموزند و می‌توانند مایه‌ی گمراهی مردمان باشند. باید از بدآموزیهای آنان جلوگیری کرد و مردمان را از بیپایی و زیانمندی گفته‌هاشان آگاه گردانید.

باید نوشته‌های زیانمند را از هر گونه که باشد ـ از یاوه‌گوییهای شاعرانه ، خیال‌بافیهای فیلسوفانه ، افسانه‌های بی‌اساس ، دستورهای غیرعلمی درباره‌ی سلامتی ، راهنماییهای بیخردانه در زمینه‌ی زندگانی [1] و مانند اینها ـ نابود گردانید. باید آنها را سوزانید ، به رود انداخت ، بدرون چاه ریخت.
نوشته یا کتاب از اول این آسیب را داشته و هرچه سواد بیشتر شود آسیب آن بیشتر خواهد شد. باید میدان نداد و تا ممکنست جلوگیری کرد.

کسانی اگر در آرزوی نوشتن هستند چرا به تاریخ نپرداخته افسانه نویسند؟!. چرا به دانشها متمایل نشده شعرهای یاوه بسرایند؟!. اگر خواهان سرگرمی مردم می‌باشند چرا به چیزهای سودمند یا بی‌زیان نپردازند؟!

برای مردم سرگرمی ، خواندن تاریخ ، گوش دادن به آواز و موزیک ، گشتن در باغها و کشتزارها ، رفتن به دیدار خویشان و دوستان ، پرداختن به پرورش مرغان خوشرنگ و خوشخوان ، کِشت گلهای قشنگ و دلگشا و مانند اینهاست. سینما اگر مناظر و فیلمهای راست را نشان دهد و در راه کمک بدانشها استفاده شود از بهترین سرگرمیهاست.

[1] : متأسفانه از اینگونه کتابها فراوانست : کتابهای فال و جادو ، کتابهای پرزیانی که از زمان مغول باقی‌ مانده. همچنین کتابهایی که در صد سال گذشته از غرب رسیده و به آنها اضافه شده : کتابهای باصطلاح «انگیزشی» ، رُمان ، شبه‌روانشناسی ، راههای پولدار شدن ، ایسمهای رنگارنگ و مانند اینها.
.
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
🔸 دشمن ریشه‌برانداز

🖌 احمد کسروی


🔹 کانال پاکدینی
🔶 کتاب «امروز چاره چیست؟» (احمد کسروی)

🔸 6ـ باید یک جمعیت ایرانخواه پدید آید : (تکه‌ی 3)


در این باره داستانهایی هست که گفتنش مایه‌ی شرمندگیست و اگر هم گفته نشود حق مطلب ادا نخواهد شد. شاید شما هم شنیده‌اید که در همین تهران حزبی تشکیل یافته که کسانی از بازاریها را با شرط اینکه جواز فروش کالاهای انحصاری برایشان داده خواهد شد بعضویت دعوت کرده‌اند. داستانی هم من برایتان بگویم :

چهار سال پیش شبی یک دسته از جوانان بنزد من آمدند. خواسته بودند حزبی تأسیس کنند و آمده بودند که من هم بایشان کمک کنم. مرامنامه‌شان می‌خواندند. یک ماده‌اش «مبارزه با خرافات» بود. پرسیدم : «شما خرافات به چه چیزها می‌گویید؟». گفتند : «خرافات دیگر!». گفتم : «توضیح دهید». یکی گفت : «این دیانات و مذاهب!». دیگری فرصت نداده با تندی گفت : «نه آقا ، دیانات و مذاهب که خرافات نیست». مباحثه درمیانشان درگرفت. دیدم خودشان نمی‌دانند خرافات چیست و درمیانشان اختلافات هست. دیگر نخواستم پرسشهایی کنم و بخاموشی گراییدم. آنها نیز کمی نشستند و برخاسته رفتند.

در کشوری که پس از چهل سال معنی مشروطه دانسته نشود و نمایندگی در پارلمان تجارت محسوب شود که کسانی پول بریزند و نماینده گردند بامید آنکه ده برابر استفاده خواهند کرد ، چه شگفتست که معنی حزب هم دانسته نشود و چنین رسواییهایی پدید آید.

شنیدنیست که در چهل سال دوره‌ی مشروطه در ایران ، بیش از صد حزب ، پیدا شده. آری بیش از صد حزب. در چند صد سال دوره‌ی مشروطه در انگلستان باندازه‌ی چهل سال ایران حزب پیدا نشده. هر حزبی پیدا شده و چند ماهی برپا بوده و از میان رفته. در این چهل سال تنها سه چهار حزب حسابی بوده که هر یکی چند سالی دوام یافته.

به هر حال مقصود من این قبیل حزب نیست. این قبیل حزب جز بدرد ریشخند و پییِس‌نویسی [=نمایشنامه‌نویسی] نمی‌خورد. مقصود من حزب یا جمعیت بمعنی راست آن می‌باشد. در کتاب «سرنوشت» حزب را معنی کرده‌ام. در اینجا هم مقصودم آنست که مردان غیرتمندی پیشگام گردند و با هم یکدل و یکدست باشند و جمعیتی پدید آورند که این کشور را راه برد.

اولاً این جمعیت باید دارای حقیقت باشد. باین‌معنی یک دسته از روی فهم و بینش احتیاجات ایران را بدیده گیرند ، موقعیت سیاسی آن را درمیان دو دولت از نظر دور ندارند ، از روی اینها موادی تهیه کنند که برنامه‌ی زندگانی توده و سیاست کشور باشد ، و خودشان آنها را بپذیرند و محترم شمارند و آرزومند اجرایش باشند ، بکوششهای خود قیمت داده برای فداکاری در آن راه آماده باشند. درباره‌ی آن مواد کتابها نویسند ، سخنرانیها کنند ، روزنامه‌هاشان آنها را دنبال کند ، تا بدینسان توده‌ی انبوه را آگاه گردانند و با خود همراه سازند و زمینه برای اجرای مواد آماده گردانند.

ثانیاً کسانی که باین جمعیت می‌آیند باید برای خود سودی منظور ندارند. مقصودشان آن نباشد که پارتی پیدا کنند و از فلان اداره کار بگیرند ، در فلان وزارتخانه مدیرکل باشند. بنام غیرت و مردانگی پا بمیان نهند و خواستشان این باشد که بیست‌ملیون مردم را از بدبختی رهانند. مزدی که برای خود در نظر گیرند جز نیکنامی و شهرت تاریخی نباشد.

در این کشور از بس اندیشه‌ها کوتاه شده ، بیشتر مردم چنین می‌پندارند که به هر کاری که می‌آیند باید برای خود سودی منظور دارند. کوشیدن در راه کشور و توده در نزد آنها دارای معنی نیست. دخالت در کارهای توده و سودجویی از آن راه در ایران پیشه‌ای گردیده.

این دبستان فساد در ایران از سالهاست تأسیس یافته و پیاپی شاگرد بیرون می‌دهد. فلان آقا میهن‌پرست است. چه کار می‌کند؟.. به اینجا و آنجا می‌دود ، آواز بآوازها می‌اندازد ، پول درمی‌آورد ، ثروت می‌اندوزد ، تحصیل جاه و شکوه می‌کند.

بهترین میهن‌پرستان در این کشور کسانیند که تا زیان یا ترسی درمیان نباشد ـ غلط یا درست ـ بسود میهن می‌کوشند. ولی اگر ترسی یا زیانی درمیان بود بخود حق می‌دهند که میهن و سود آن را فراموش کنند و بخاموشی گرایند ، بلکه اگر نیاز افتاد بزیان آن هم بکوشند.

هنگامی که رضاشاه برافتاد هزارها کسان یکباره دم از آزادیخواهی و دمکراسی زدند.

ـ پس دیروز در کجا بودید؟!.. چرا آواز درنمی‌آوردید؟!..

+ مگر می‌شد آوازی درآورد؟!.. آدم را می‌فرستادند بجایی که دیگر برنگردد.

ـ بسیار نیک ، پس آن ستایشها چه بود که می‌سرودید؟!.. آن چاپلوسیها چه بود که می‌نمودید؟!..

+ مگر من نمی‌خواستم نان بخورم؟!..

اینست حال میهن‌پرستی انبوهی از ایرانیان!..


.
«امروز چاره چیست؟»
🔶 حقایق زندگی (احمد کسروی)

🔸 39ـ پیام بملایان تبریز (تکه‌ی یک از یک)


چنانکه از تبریز می‌نویسند از چندی پیش ملایان تبریز نشستهایی دارند که از پیمان و پرچم گفتگو می‌کنند و گویا چنین گفته‌اند که به پیمان پاسخ خواهند نوشت.

می‌گویم : یک کار نیک همینست که می‌خواهید بکنید. کسی که یک سخنی را نمی‌پذیرد راهش آنست که با دلیل بآن پاسخ دهد ، و ما نیز از آن نخواهیم رنجید بلکه خشنود خواهیم گردید که راه کار را پیدا کرده‌اید.

این کار در جای خود ، ولی من می‌خواهم در اینجا چند پرسش از شما بکنم که باینها نیز پاسخ دهید. این پرسشها را از دیگران کرده‌ام ولی دوست می‌دارم شما که همشهریان من هستید پیش افتید و به اینها پاسخ دهید. اینک پرسشها :

1ـ شما بحکومت و بمجلس و به این قانونها که امروز در ایران روانست چه می‌گویید؟.. آیا باشد یا نه؟.. اگر می‌گویید باشد پس چرا می‌گویید مالیات دادن حرامست؟! چرا می‌گویید سرباز شدن گناهست؟! چرا می‌گویید حقوقی که کارکنان ادارات می‌گیرند حلال نیست؟!.. اگر می‌گویید نباشد پس بگویید چه باید کرد؟!.. از آشوب و ناایمنی چه سان جلو گرفته شود؟!..

بسیار شگفت است یک پاسبانی از آغاز شب تا پایان آن سرپا می‌گردد و بیداری و تنهایی بخود هموار می‌گرداند و بخاندانها پاسبانی می‌کند که آسوده بخوابند ، و شما می‌گویید او حقوقی که در برابر چنین کار سختی می‌گیرد حرامست و خودش نیز بدوزخ خواهد رفت. من نمی‌دانم چنین سخنی را چگونه می‌گویید و مقصودتان چیست؟!..

2ـ شما می‌گویید حکومت حق علماست. نخست چه دلیلی باین ادعا دارید؟!.. مگر علما چه مزیتی دارا هستند که خدا حکومت را بدست ایشان سپارد؟!.. دوم آیا شما می‌توانید امروز حکومت کنید و کشور را راه برید؟!.. شما که می‌گویید ادارات نباشد ، مجلس شورا نباشد ، قانونها نباشد ، بگویید با چه راهی می‌خواهید این مردم را راه برید؟!.. (1) اگر بگویید با شریعت ، می‌پرسم : آیا خواهید توانست؟! آیا با شریعت یک کشوری راه خواهد رفت؟!.. از روی شریعت شما باید مالیاتها را لغو کنید و بجای آن از حِقه و ابن لبون (2) و گوسفند و گاو زکات بخواهید ، وزارت جنگ و سپاهها را بهم زده «باب جهاد» فقه را باجرا گزارید. این دبستانها و دانشکده‌ها را بهم زده همگی را بخواندن فقه و اصول وادارید ، نیک بیندیشید که آیا اینها شدنیست؟!.

اگر شدنیست مردم بپذیرند و کار یکسره گردد و این اختلاف و کارشکنی که از سوی شماست از میان برخیزد ، و اگر شدنی نیست شما دست از مخالفت و اشکال‌تراشی با دولت بردارید.

3ـ بر فرض آنکه حکومت حق شماست و شما می‌توانید آن را پیش برید آیا یکی را از میان خودتان برگزیده برای فرمانروایی پیشنهاد خواهید کرد یا همگی بهم آمیخته همچون امروز بیسر و سامان دخالت در کارها خواهید داشت؟. اگر مقصود برگزیدن یک تنست خواستاریم شما ملایان تبریز کاندید خود را بما بشناسانید.

این پرسشهاییست که از آقایان ملایان تبریز می‌کنم و برای آنکه نتیجه بدست آید می‌خواهم کسانی درمیان ما میانجی باشند و اینست از آقایان صدقیانی (حاجی‌علی‌اکبر آقا) و کلکته‌چی و نخجوانی (حاجی‌محمدآقا) و شربت‌زاده و شالچی (حاجی‌حسین‌آقا) و بافته‌ای (حاجی‌علی‌اکبرآقا) که از بازرگانان بنام تبریز و خود مردان ستوده‌ای هستند خواهش می‌کنم که درمیان ما میانجی باشند و این پیام مرا بآقایان ملایان برسانند و از آنان پاسخ بخواهند. چون این کار بسیار بزرگیست امیدمندم آقایان بازرگانان از میانجیگری و آقایان ملایان از دادن پاسخ خودداری ننمایند و مهلت برای پاسخ یک ماه باشد که از امروز تا سی روز دیگر ما بهیچ سخنی در این زمینه نپرداخته منتظر پاسخ آقایان باشیم.

(پرچم روزانه شماره‌ی 223)


پابرگیها (از ویراینده) :

1ـ همانا ملایان سپس به نشدنی بودن سخنان خود پی برده دریافته‌اند که براستی یک توده‌ی بزرگی را جز با این ادارات که از اروپا گرفته‌ایم نمی‌توان راه برد.

2ـ حِقه و ابن‌اللبون به ترتیب شتر شش ساله و کره شتر دو ساله است. اینکه کشور با شریعت راه تواند رفت را جز ملایان ما ، برخی از مسلمانان ترکیه و دیگر کشورها نیز گفته‌اند ولی دیده می‌شود خودشان هم آن را نشدنی یافته‌اند ؛ به آن نشان که در آن کشورها ادارات جز به شکل اروپایی خود نیست ، دادگستری هم دست قاضیان شرع نیفتاده و نتواند افتاد. همینست حال ارتش و پلیس این کشورها. مسلمانان کشورهای پاکستان ، ایران و ترکیه با آنکه به حکومت نیز دست یافته‌اند هرگز نیارسته‌اند دستگاه ادارات و وزارتخانه‌ها را که همگی به شیوه‌ی اروپایی است بهم زنند و بجای آن قاضی شرع و محتسب و شرطه گزارند و جُند شرعی پدید آورند و احکام شریعت را اجرا کنند.
👇
دو حکومت طالبان و عربستان البته کوشیده‌اند با همان شیوه‌ی خلیفه‌گری کشور را راه برند ولی نتیجه‌اش را دیده‌ایم و هنوز می‌توان دید. طالبان کشورداریشان دیری نپایید تا ناسازگاری باورهای خود را با زندگی این روزگار دریابند. از آنسو در مدت کوتاه حکومت خود جز بکشتار مخالفان و اجرای احکام خشک دینی به چیز دیگری نمی‌پرداختند و درپی همسری با کشورهای پیشرفته‌ی جهان نبودند. عربستان نیز اگر تا چند دهه پیش از دشواریهای خلیفه‌گری چندان رنجی نمی‌کشید یا درآمدهای هنگفت آن کشور پرده‌ای روی دشواریهای آن کشیده بود ، امروز دیگر چنان نیست و پیاپی اصلاحاتی در قانونهای خود بکار می‌بندد.


.
پرچم روزانه شماره‌ی 223
در راه سیاست.pdf
2.6 MB
📘 در راه سیاست

✍ احمد کسروی

🔍 جستار : سه پایه‌ی سیاست ،‌ سرچشمه‌ی نیروی توده ، گمراهیهای سیاسی ،‌ آلودگیهای توده و لزوم چاره به آن ،‌ تأثیر فرهنگ بر سیاست ، رفتار با همسایگان ،‌ احزاب و شایندگان راهبری کشور ، استقلال ، شرط بهره‌مندی از پیشرفتهای اندیشه‌ای و دانشی جهان ، جایگاه اقتصاد کشور در کشاکش سرمایه‌داری و کمونیزم ، تکانی که باید خردها خورند ، همراهی با جنبشهای نیکخواهانه‌ی جهانی ، روزهای نیکی که جهانیان را تواند بود.

📊 شمار ساتها : ۹۵

🖨 بازپسین پراکنش : فروردین 1398

🔶 این کتاب از سوی «باهماد پاکدینان» و بدست «کوشاد تلگرام» پراکنده می‌گردد.
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش سوم : درباره‌ی زندگانی اجتماعی)

🔸تکه‌ی 11
(بهر 2 از 2)

🔸باید از بدآموزیها جلوگیری کرد.🔸

باید از بدآموزیها جلوگیری و مردمان را آگاه کرد. باید نوشته‌های زیانمند را نابود کرد. اینها از واجبات بزرگ است.
کسانی اگر درپی فهمیدن و فهمانیدن هستند راه دانشها باز است. از آن راه تا می‌توانند پیش روند ، و هرچه درپی‌اش هستند جستجو کنند. این جایز نیست که به خیال و گمان بپردازند. جایز نیست از چیزهای راه‌بسته به گفتگو بپردازند.
اینها مردمان را بگمراهی کشانیدن است. اینها با خدا و جهان دشمنی نمودن است.

🔸🔸🔸


جلوگیری از بدآموزان و آگاه کردن مردم از کارهای آنان ، و نابود کردن نوشته‌های زیانمند ، از وظایف بزرگ آدمها است. از وظایفیست که چه حکومت و چه یکایک مردم ـ هر کدام در جای خود ـ آنها را بگردن دارند. بسیار بجاست که چنانکه ما امروز می‌کنیم سالی یک روز را به این عنوان عید بگیرند [1] و بیاد این وظایف خود باشند.

خیال‌بافی یکی از نیروهای پست آدمیان است ، یکی از آفتهای جهانست. اینهمه گمراهیها از خیالبافی پدیدار شده. باید هیچوقت پی آن را نگرفت. هیچوقت چیزی را از روی خیال خود به مردم یاد نداد.

کسانی اگر درپی رازهای پنهان جهان و فهمیدن و فهمانیدن هستند راه دانشها بروی آنان باز است. از آن راه تا می‌توانند پیش بروند و هرچه دنبالش می‌باشند جستجو کنند. گفته‌ایم و دوباره می‌گوییم : دانشها به هر جا که رفت باید دنبالش رفت و به هر نتیجه‌ای رسید باید قبول کرد.

این جایز نیست که کسانی راهِ باز را بگذارند و دنبال خیال و گمان افتاده در تاریکیها به جست و خیز بپردازند. جایز نیست که از چیزهایی که راه ندارد ـ همچون آغاز آفرینش و ماهیت خدا و آخرت و مانند اینها ـ بگفتگو پردازند ، که هم خود گمراه شوند و هم دیگران را گمراه کنند. گفته‌ایم : در جهان هر چیزی را نمی‌توان دانست. گفته‌ایم : در هر جا که راه نیست باید ایستاد و جلوتر نرفت.

می‌گویند : «اندیشه آزاد است». باید گفت : اندیشه غیر از خیال است. اندیشه از چیزی معلوم بچیزی نامعلوم پی بردن است.

می‌گویند : «آدمی کنجکاو است و نمی‌تواند جلو خود را بگیرد». باید گفت : اینها بهانه است. این کنجکاویها جز نتیجه‌ی بیکاری و نادانی نیست.

گفته‌ایم و باز می‌گوییم : شما چراغ دانش را بدست بگیرید و تا هر جا که می‌توانید ، راه باز کنید و پیش بروید. کسی ایرادی نخواهد گرفت. ولی این نادانیست که به اسب کور خیال بنشینید و در تاریکی به هر سو بتازید. از این گذشته ، تاکنون از کنجکاویهای خودتان چه سودی برده‌اید؟!.

ممکنست بدآموزانی دین را دستاویز خود بگیرند. باید گفت : دین زبان طبیعت است. جایز نیست چیزهایی گفته شود که بوسیله‌ی خرد و اندیشه از اینجهان محسوس نمی‌توان فهمید. درباره‌ی دین آنچه لازم بود گفته شده. مگر کسانی دنبال مردم‌فریبی باشند و آن را بهانه بگیرند.

اینها ـ این پیروی از حدس و خیال ، و گفتگو از چیزهای راه‌بسته ـ مردم را بگمراهی کشانیدن است. با خدا و جهان دشمنی نمودن است. به کسانی که از این راه می‌آیند باید نهی کرد ، که اگر بازنگشتند و پافشاری کردند مجازاتشان کشتن خواهد بود.


[1] : این عید «کتابسوزان» است که باهَمادِ آزادگان (یاران کسروی) در روز یکم‌ دی‌ماه هر سال برگزار می‌کنند و در آن روز از این وظیفه‌ی آدمیان و کتابهای بدآموز و گمراه‌کننده گفتگو می‌شود. به این ترتیب هم پستی آن کتابها نشان داده شده و هم از بدآموزیها و گمراهیهایی که بوده و یا بتازگی پیدا شده و مایه‌ی آلودگی مردمند گفتگو می‌شود تا آنها را بهتر بشناسند. این کار همچنین به نیرومندی خرد و اندیشه یاوری می‌کند. سرانجام آن کتابها یا نوشته‌ها را بخورد آتش می‌دهند تا فرومایگی و پستی آنها هرچه روشنتر و در یادها ماندگارتر گردد.


.
🔶 کتاب «امروز چاره چیست؟» (احمد کسروی)

🔸 6ـ باید یک جمعیت ایرانخواه پدید آید : (تکه‌ی 4)


در این کشور یکی از کارهایی که باید بود آنست که انبوه توده با حقایق جهان آشنا گردند. یک دسته هستند که شما هر چیزی را بگویید خواهند گفت : «مگر ما اینها را نمی‌دانستیم؟». ولی حقیقت اینست که این مردم بسیاری از چیزهای دانستنی را نمی‌دانند. از حقایق بسیار آشکار هم ناآگاهند.

مثلاً آیین طبیعت را تغییر نتوان داد. نشدنیست که آدم کنیاک خورد و مست نگردد. نشدنیست که کسی گرد سفیدی را «کنین» (1) نام گزارد و بخورد و تبش بریده شود. همچنان نشدنیست که یک توده نیک نباشند و از جهان نیکی ببینند. نشدنیست که یک مردم همه درپی هوسها و کینه‌های خود باشند و بآسایش و سرفرازی رسند.

این یک حقیقت آشکاریست. ولی انبوه مردم ایران آن را نمی‌دانند و در آرزوی اینند که طبیعت آیین خود را تغییر دهد.

هزارها کسان هستند که پروایی بحال توده و کشور ندارند و یگانه‌وظیفه برای خود آن را می‌دانند که پولی درآورند و با خانواده‌ی خود زندگی کنند و در همان حال آرزومندند که همچون مردمان فرانسه و انگلیس و روس در جهان سرفراز باشند.

هزارها کسان هستند که شما اگر سخنی از آلودگیهای توده رانید و آنها را بکوشش و همدستی خوانید ، ریشخند کنند. ولی اگر روزی یکی یک بدی دید (مثلاً ماستفروشی ماست را کم داد) فریاد می‌کشند : «پس این مردم کی اصلاح خواهند شد؟!..».

هزارها کسان هستند که میهن‌پرستند. ولی میهن‌پرستی را جز آرزوهایی در دل و سخنانی بر سر زبان نمی‌دانند.

اینها تو گویی می‌پندارند جز از مردمان دیگرند. عزیزکرده‌های خدایند. اینها باید نکوشند و نتیجه برند ، نکارند و بدروند. اینها اگر در سایه‌ی این بی‌پرواییها و هوسبازیها بذلت افتادند زمین لرزیدن خواهد گرفت. اگر فردا جنگی پیش آمد و بمبهای آتمی کشور را ویرانه گردانید ، آسمان باینها خون خواهد گریست.

اینهاست آنچه می‌گویم : حقایق را نمی‌دانند. اینهاست آنچه می‌گویم آیین طبیعت را نمی‌شناسند.

پابرگی :
1ـ دارویی تب‌بر بوده. مانند استامینوفن امروز. ـ ویراینده


.
🔶 حقایق زندگی (احمد کسروی)

🔸 40ـ خواهش از بازرگانان تبریز (تکه‌ی یک از یک)


از آقایان صدقیانی ، کلکته‌چی ، بافته‌ای نخجوانی ، شربت‌زاده ، شالچی خواهشمندیم که چنانکه در شماره‌ی 223 پرچم پیشنهاد گردیده میانه‌ی ما و آقایان ملایان تبریز میانجی باشند و آن پیام ما را بایشان برسانند و پاسخ بخواهند.

من نمی‌دانم از ملایان بنام در تبریز که هست. آنان که انجمن می‌کنند و از پیمان و پرچم بد می‌گویند ، آنان که مردم را از خواندن پرچم بازمی‌دارند کدامها هستند. شما چون در تبریز هستید می‌دانید سران ملایان کیستند ، آن پیام را بایشان برسانید و پاسخ گیرید.

این یک مطلب بزرگیست و شما اگر خواهش ما را پذیرفته پا بمیان گزارید یک کار ثوابی کرده‌اید ، خدا را از خود خشنود گردانیده‌اید. آن رفتار ملایان که همیشه با دولت دشمنی نشان می‌دهند به ایران بسیار گران بسر می‌آید. باید بآن چاره کنیم.

آقایان ملایان اگر حکومت را حق خود می‌دانند نخست دلیل آن را بگویند ، دوم راهی را که برای اداره کردن کشور پیش خواهند گرفت روشن سازند ، سوم کسی را که از میان خود بفرمانروایی خواهند برگزید نام ببرند.

خلاصه آنکه سخن خود را آشکار بگویند که ما اگر دیدیم سخنشان پذیرفتنیست بپذیریم و من از سوی خود داوری را بشما آقایان بازرگانان می‌سپارم که اگر گفته‌های آقایان ملایان را درخور پذیرفتن دیدید و مطمئن شدید که خواهند توانست کشور را راه برند بمن آگاهی دهید که من نیز با یارانم با شما همدست شویم و حکومت را بدست آقایان بسپاریم و باین دو تیرگی (1) خاتمه دهیم. اگر خواستید من هم بآذربایجان می‌آیم که از آنجا بکار آغاز کنیم. اینست چشم براه پاسخهای شما خواهم بود. (2)

(پرچم روزانه شماره‌ی 226)


پابرگیها :

1ـ مقصود دوتیرگی میان مردم و دولتست. فتنه‌ای که آتشش را ملایان افروخته بودند و در گفتارهای پیش چند بار بیمگین و زیانمند بودنش به کشور بازنموده شده.

2ـ این گفتار چون از دو دیده‌ی تاریخی ارجدارست خواستیم در دنباله‌ی «پرسشهای سه‌گانه» از ملایان بیاید.
نخست ، کسروی و آزادگان درپی نتیجه گرفتن بودند ، نه گفتارنویسی و سیاه کردن صفحات. میخواستند این دوتیرگی از میان برخیزد. از زیانهای آن در گفتارهای گذشته سخن گفته شد و ما نیز در پابرگیها شرحهایی نوشته‌‌ایم. اینست می‌بینیم کسروی آن رشته را دنبال می‌کند و از هر راهی می‌کوشد آن دوتیرگی خانمانسوز را ریشه کند. می‌بینیم در پی‌گیری این کوشش از رو آوردن به بازرگانان تبریز نیز دریغ نمی‌دارد.
دوم ،‌ کسروی جز این گفتارها ، کتابهایی همچون «شیعیگری» (بخوانند و داوری کنند) ، «در پاسخ بدخواهان» ، «در پاسخ حقیقتگو» ، «گفت و شنید» و «پرسش و پاسخ» در شرح زیانمندی شیعیگری نوشته و بیپایی کیش ملایان را روشن گردانیده و نشان داده دعویهای ملایان از ریشه پوچ و دروغ بوده.
در چنین حالی کسانی پیدا شده‌اند که اینها را هیچ نخوانده یا اگر خوانده‌اند بدانسان که خود دوست می‌داشته دریافته‌اند و میوه‌ی چنین سرسریگری (یا خدا نکرده : دغلکاری) سخن دروغی ازو گردیده که در پیامرسانها و اینترنت پراکنده‌اند ، بدینسان : «مردم ایران یک حکومت به ملایان بدهکار است».


.
«امروز چاره چیست؟»
✴️ ورجاوندبنیاد

(بزبان عادی)
(بخش سوم : درباره‌ی زندگانی اجتماعی)

🔸تکه‌ی 12
(بهر 1 از 1)

🔸هر کسی باید پابند سلامتی خود باشد.🔸

هر کسی باید پابند سلامتی خود باشد. بدستورهای پزشکی عمل کند ، از هرچه زیانمند است پرهیز کند ، اگر بیمار شد پی دوا و درمان باشد ، همیشه سعی در پاکی و پاکیزگی کند ، از هرچه سلامتی دیگران را بخطر می‌اندازد دوری کند. اینها وظایف انسانی اوست.
هر پدر و مادری باید حافظ سلامتی فرزندان خود باشد.
کسی که بیماری مسری دارد که می‌تواند به زن و فرزند آسیب رساند ازدواجش جایز نیست.

🔸🔸🔸

یکی از چیزهایی که کیفیت زندگانی بآن بستگی دارد سلامتی است. مردمی که سلامت و نیرومند باشند کارهای خود را بهتر می‌توانند انجام بدهند ، در کوششها موفق‌تر خواهند بود ، از خوشیها برخوردارتر خواهند بود. از باستان‌زمان گفته‌اند : «هوش سالم در بدن سالم است». این باور راست نیست که ریاضت کشیدن و ضعف بدن باعث نیرومندی روان خواهد بود. برای نیرومندی روان باید از غلبه‌ی تن و جان (خصلتهای جانوری) کم کرد نه از سلامت و توانایی آن. این دو از هم جدا است.

هر کسی باید پابند سلامتی و نیرومندی خود باشد ، به دستورهای پزشکی در هر زمینه عمل کند ، از چیزهای زیانمند ـ از خوردنی و نوشیدنی و پوشیدنی و ورزشی ـ پرهیز کند ، موقع بیماری و ناخوشی بی‌احتیاطی نکرده پی چاره و درمان باشد ، همیشه به پاک بودن از آلودگیها و پاک بودن از چرکها و بوهای بد بکوشد ، تن و لباس خود را بشوید و خانه و محیط زندگی را پاکیزه نگاه دارد ، در پوشاک و مسکن و همه چیز سازگاری آن را با سلامتی و پاکیزگی در نظر بگیرد.

همچنین هر کسی باید پایبند سلامتی عمومی بوده و از هرچه که باعث ناخوشی یا بیماری دیگران می‌تواند باشد دست بازدارد ، آبهای شرب را آلوده نکند ، ملاحظه‌ی پاکی و پاکیزگی کوچه‌ها و خیابانها کند ، دستورهای سلامت همگانی را عمل کند. اینها وظایف انسانی اوست.

کسی نمی‌تواند بگوید : «من خودم بهتر می‌دانم. پابند سلامتی و یا پاکی و پاکیزگی نخواهم بود». زیرا زندگی از راهش باید کرد. این کار بخود ستم کردن است ، از آیین انسانی بیرون رفتن است. گذشته از این ، زندگی هر کسی با دیگران مرتبط است. ضعف یا بیماری هر کسی بدیگران هم زیان می‌رساند. اگر کسی به آرزوی چنان آزادی‌ای است باید از مردم جدا شده در کوهها و ته دره‌ها تنها زندگی کند و چه بسا این هم بی‌زیان نماند.

گاهی کسانی هم فلسفه بافته می‌گویند : «زندگانی برای خوردن و خوش بودن است. ملاحظه‌ی چیزی نباید کرد و از مردن نباید ترسید». چنین سخنی را از ابوعلی سینا یاد می‌کنند. ولی این راست نیست. کسی که در خوردن و دیگر کارها پابند سود و زیان آنها نباشد دچار بیماریها و دردها شده از خوشی بهره‌مند نخواهد شد.

بارها کسانی درباره‌ی شراب و تریاک و دخانیات پرسیده‌اند. باید گفت : اینها زیانهاشان یکی نیست. برخی کمتر و برخی بیشتر است. در ضمن شراب گاهی می‌تواند سودهایی داشته باشد. تریاک نیز می‌تواند دارو باشد. تازه از این دسته تنها این سه تا نیست. اینها را باید به پزشکی واگذار کرد. با پیشرفتهایی که در زمینه‌ی دانشها شده ، دیگر دین نباید به آن زمینه وارد شود.

پزشکان باید ضررهای اینها را تشریح کنند و مردمان را از آنها بازدارند. آنچه دین باید بگوید دو چیز است :

یکی اینکه هر کسی باید به دستورهای پزشکی عمل کند. سرپیچی از دستور پزشکی ، در هر زمینه که باشد ، ستم بخود و دیگران است و چنین کسی را باید مجازات کرد.

دیگر اینکه مستی می‌تواند باعث جرمهای بسیار بشود. کسی که شراب را برای سرخوشی خورده و مست شده مجرم است. باید به او نیز جزا داد.

هر پدر و مادری باید حافظ سلامتی و نیرومندی فرزندان خود باشند. در شیر دادن و پرورشْ دستورهای پزشکی را بکار ببندند ، سر وقت واکسن‌شان را بزنند ، موقع بیماری از درمان و چاره کوتاهی نکنند ، پاکی و پاکیزگی بآنها یاد بدهند ، از هر باره آموزگاری و نظارت کنند. این وظیفه‌ی پدر ـ مادری ایشانست.

کسی که بیماری مسری ـ از سوزاک و سفلیس و جذام و مانند اینها ـ دارد که اگر زن بگیرد او نیز خواهد گرفت و بفرزندانش نیز اگرچه در آینده‌ی دوری باشد ـ آسیبهایی از کوری و شلی و دیگر معلولیتها ـ خواهد رسید ، ازدواج چنین کسی جایز نیست. جایز نیست که برای خوشی خود ، دیگری را دچار چنان بیماری‌ای کند. جایز نیست فرزندانی تیره‌بخت بدنیا آورد. جایز نیست که نسلی آلوده بجا گذارد. چنین کسی سزاوار کیفر است.

این بسیار خوب است که جذامیان را از مردم جدا می‌کنند. ولی باید زنان را نیز از مردان جدا نگه دارند و از زناشویی آنها جلوگیری کنند تا فرزندانی ناسالم بدنیا نیاید.
🔶 کتاب «امروز چاره چیست؟» (احمد کسروی)

🔸 6ـ باید یک جمعیت ایرانخواه پدید آید : (تکه‌ی 5)


رشته را از دست ندهیم : سخن از پدید آوردن یک جمعیت است. می‌خواهم بگویم این جمعیت باید پاک باشد. کسانی در آن پا گزارند که برای خود چیزی نخواهند.

در ایران در اینگونه کارها پیش از همه بسراغ کسان بنام و آوازه می‌روند. ولی چه نیاز است؟!.. درمیان توده‌ی گمنام کسانی هستند که فهمهاشان آماده‌تر و اراده‌هاشان نیرومند‌تر از دیگران است. چه گمنام و چه بنام ، هر کسی باید غیرت و مردانگی بکار برد و در چنین هنگامی شایستگی نشان دهد.

اکنون بیاییم که مقاصد این جمعیت چه باشد. بدیهیست که باید در آن باره گفتگوها رود و اندیشه‌ها بکار افتد. من چند چیز را که بسیار مهم می‌شمارم در اینجا بگفتگو می‌گزارم :

1) دلبستگی باستقلال ایران و از دست ندادن هیچ گوشه‌ای از آن. این باید مقصد اول باشد. ایرانیان باید باستقلال خود قیمت گزارند و دلبستگی نشان دهند. باید بهمه‌ی توده معنی آن را بفهمانند. باید نگزارند تاریخ چند هزار ساله‌ی ایران پایان پذیرد.

این سرزمین ماست ، اینجا خانه‌ی ماست. ما اینجا می‌نشینیم و زندگی می‌کنیم و از آبش و هوایش برخوردار می‌شویم ، در کوه و دشتش می‌گردیم و لذت می‌بریم ، زمینهایش را می‌کاریم و خوراک بدست می‌آوریم ، از کانهایش و از جنگلهایش بهره می‌جوییم. هرچه داریم از اینجاست. باید قدرش بدانیم و بآبادیش کوشیم.

هر مردمی میهنی دارند و اینجا هم میهن ماست. آنها که هزارها سالست استقلال خود را از دست داده‌اند می‌کوشند که آن را بدست آورند. ما که داریم چگونه از دست دهیم؟!..

در این کشور چه ‌اندیشه‌های زهرآلودی پیدا شده. می‌گویند : استقلال چیست؟!.. باید گفت : استقلال آزادیست.

اگر شما جدایی میانه‌ی آزادی و بردگی نمی‌گزارید موضوع دیگریست. می‌گویند : اگر نباشد چه خواهد بود؟!.. باید گفت : بسیار چیزها خواهد بود : خواری ، سرافکندگی ، توسری خوری ، بی‌بهرگی از پیشرفتها ... اینها چیزهای کمی نیست.

آنها که از دولت و از بدی وضع کشور دلتنگند می‌گویند : «ما که از این استقلال هیچی نفهمیدیم». می‌گویم : ممکنست شما از بسیار چیزها هیچی نفهمید. این دلیل آن نیست که دیگران هم نفهمند. شما چرا نمی‌خواهید از راهش بکوشید و باین بدیها چاره کنید؟!.. چرا می‌خواهید بکینه‌ی آنها از استقلال چشم پوشید؟!.. آیا این معنی مردانگیست؟!..

در این باره چون در کتاب «سرنوشت» سخن رانده شده گفته‌های خود را در اینجا تکرار نمی‌کنم.


.
🔶 حقایق زندگی (احمد کسروی)

🔸 41ـ در پیرامون خرد (تکه‌ی یک از دو)


یکی از شگفتیها باید شمرد که مردمان معنی خرد را نمی‌دانند و آن را نمی‌شناسند. «خرد» چیست؟ خرد گرانمایه‌ترین گوهریست که خدا بآدمیان داده که بدستیاری آن نیک از بد ، راست از کج ، سود از زیان بازشناسند ، براهنمایی آن براستیها پی برند و معنی درست جهان و زندگی را بدانند. ولی جای افسوس است که مردمان چنین گوهر گرانمایه‌ای را نمی‌شناسند و از آن بهره‌مندی نمیخواهند. داستان مردمان با این رفتارشان داستان راهروانیست که در تاریکی شب راه میروند و یک چراغ تابانی را که دارند بجای بهره‌مندی از آن ، خاموشش می‌سازند و یا با کهنه‌پاره‌هایی می‌پوشانند که جلو روشناییش را گیرند.

در ایران خرد را نه تنها نمی‌شناسند و بکار نمی‌برند ، دسته‌های بسیاری با آن دشمنی نموده‌اند. کتابهای فارسی پر از نکوهش خرد است و صوفیان و خراباتیان و باطنیان و همچنین بسیاری از کیشها با آن دشمنی نشان داده‌اند. در کتابهای صوفیان اینگونه جمله‌ها فراوان است : «چون عقل راه بجایی نمی‌بُرد پای در راه سیر و سلوک نهادم و طالب کشف و شهود گردیدم» یا «چون بناخن خرد گره از کار نمی‌گشود دست در دامن عشق زدم».

مولوی می‌گوید :

عشق آمد عقل او آواره شد صبح آمد شمع او بیچاره شد

همو می‌گوید :

پای استدلالیان چوبین بود پای چوبین سخت بی‌تمکین بود

خراباتیان نیز همان راه را پیموده از خرد نکوهشها کرده‌اند. حافظ میگوید :

قیاس کردم و تدبیر عقل در ره عشق چو شبنمی است که در بحر میکشد رقمی

حسن صباح پیشوای باطنیان نیز همین راه را پیموده و سخنانی در کاستن از ارج خرد سروده. همچنین کیشها ، هر کدام را که میگیری از خرد گریزانند. این دسته‌ها چون فریبنده و گمراه‌کننده بوده‌اند ناگزیر با خرد دشمنی نموده‌اند. همچون دزدی که از تابش ماه و روشنایی چراغ گریزان می‌باشد. فرقست میان آنکه کسانی در جستجوی راستیها باشند با آنانکه جز فریب مردم نخواهند. اینان فریب مردم را خواسته‌اند و نه شگفت است که با خرد دشمنی نموده‌اند. داستان اینان داستان آن چیت‌فروش کوچه‌گردیست که نیم‌ذرعی همراه نمی‌آورد و بزنان چنین می‌گفت : نیم‌ذرعی چه می‌خواهد؟!. این نیم‌ذرعی‌ها درست نیست ، من با وجب بهتر ذرع می‌کنم. هر چهار وجب من یک ذرع است. (1)

شما از صوفیان بپرسید : عشق چیست که اینهمه بآن می‌نازید؟! اینهمه نامش می‌برید؟! به که یا به چه عشق می‌ورزید؟!. می‌دانم خواهند گفت : عشق بخدا. می‌گویم شما خدا را چه پنداشته‌اید که باو عشق می‌ورزید؟!.. شما اگر خدا را می‌شناختید بایستی او را بزرگ دارید ، بنیایش و پرستش پردازید ، نه اینکه عشق ورزید. آنگاه عشق‌ورزی با خدا چیست؟!. چه کارهایی می‌کنید؟.. آیا نه آنست که غزلها می‌سرایید و دف و نای می‌نوازید ، پای می‌کوبید ، دست می‌افشانید ، می‌چرخید ، می‌جهید ، نعره‌ها درمی‌آورید؟! آیا اینها نمی‌رساند که شما ساده‌رویان را بجای خدا گرفته‌اید و آنچه در دلهای شماست نه خداست؟!.. شما بنام «وحدت وجود» که یک پندار بیپاییست بچنین نادانی افتاده‌اید و نام آن را «عشق بخدا» می‌گزارید.

جامی می‌گوید :

حسن خویش از روی خوبان آشکارا کرده‌ای پس بچشم عاشقان در وی تماشا کرده‌ای

بهایی می‌گوید :

کاکل مشکین بدوش انداخته وز نگاهی کار عالم ساخته

پس از همه ، اگر این کار ، این عشق‌ورزی خوبست دیگر چرا از خرد می‌گریزید؟!. خرد که از کار خوب جلو نمی‌گیرد؟!. اگر خواستتان این است که با عشق بجاهایی می‌رسید که با خرد نتوان رسید ما می‌پرسیم دلیلش چیست؟!.. ما در شما یک چیزی که راست بودن این دعوی را برساند نمی‌یابیم. بزرگان شما که هر یکی سالیان بسیاری را در آن راه خود بسر برده ما چون می‌سنجیم و می‌اندیشیم آنان را جز بیکارگانی نمی‌یابیم. گذشتگان گذشته‌اند. این قطبها و مرشدها که امروز هستند و در تهران و شیراز و گناباد و مراغه و دیگر جاها می‌باشند چه سودی برای توده‌ی خود توانند رسانید؟! جنبش مشروطه آمد چه توانستند؟!. اروپاییگری سیل‌وار فراگرفت چه جلوگیری کردند؟!. بیدینی رواج یافت چه چاره ‌اندیشیدند؟!.

یک مرشدی در تهران است. مرد بیخرد کتابی بشعر سروده و چاپ کرده و در آنجا ستایش از تیمور لنگ می‌کند و چنین می‌گوید :

رایت تیمور شه گورکان چون بجهان شد علم داستان

حکمش از ایوانگه کیهان گذشت معدلتش ز آدم و حیوان گذشت

پس از سالیان درازی که چله‌ها بسر برده و بگفته‌ی خودش «مقامات پیموده» این اندازه‌ی نافهمی اوست که تیمور خونخوار را بدادگری می‌ستاید و اینهمه گزافه می‌سراید.


👇

چند سال پیش بشیراز رفتم و با یک قطبی دیدار کردم و دیدم همچون یک کودکی از فهم و خرد بی‌بهره است.

حافظ که آنهمه نام «عشق» را در شعرهای خود می‌بَرد شما جستجو کنید و بسنجید که چه معنایی از آن می‌خواهد. اگر جستجو کنید خواهید دید خود نیز نمی‌داند که چه معنایی از آن می‌خواهد. گاهی به پیروی از صوفیان «عشق بخدا» می‌خواهد ، و گاهی بشیوه‌ی شاعران سخن از «خوبرویان» می‌راند ، و گاهی همان مستی و بیخردی را «عشق بخدا» می‌خواند. با چنین پریشانگویی ناگزیر بوده که از خرد گریزان باشد و به نکوهشش زبان گشاید.

همین گفته‌های صوفیان و خراباتیان و پیرویهایی که شاعران از آنان نموده‌اند این تأثیر را بخشیده که ایرانیان خرد را بسیار کوچک می‌شمرند که نه تنها از آن بهره‌مندی نمی‌نمایند سخت خوارش نیز می‌دارند. یکی از کشاکشها با ما همیشه در این زمینه است که می‌توان با خرد حقایق را دانست یا نه.


پابرگی :
1ـ اصل : شش وجب. نیم ذرعی یک تکه‌ خط‌کش مانند ، کمابیش نیم متری ، برای اندازه گرفتن پارچه بوده. یک ذرع از چهار وجب اندکی بیشتر است. در کتاب «در پیرامون خرد» که کامل شده‌ی این گفتارهاست همین مثل آمده و در آن چهار وجب گفته شده. نتیجه آنکه چهار وجب درست است.


.