✴️ با دکانهای بدآموزی و تخدیر چه باید کرد؟!

🖌 کوشاد تلگرام

(تکه‌ی 2 از 5)

برای بستن این دکانها یکی از دربایستها (الزام) اینست که افزارهای گمراه گردانیدن را از دست دکاندارانشان بگیریم. افزارهای گمراه گردانیدن ، مطبوعاتِ آنانست. همانها که دکانداران برای خفته و درمانده گردانیدن پیروان خود بکار می‌برند. مثلاً کیش شیعی را بدیده گیرید. در این کیش تنها یک کتاب بحار الانوار ملاباقر مجلسی دهها جلد می‌باشد. آیا در سراسر این کتاب یک چیزی که گره‌گشای گرفتاریهای امروز ما باشد می‌توان یافت؟!. کتاب مفاتیح الجنان را که کتاب دعایی بیش نیست ، شیعیان از نادانی در همه جا در کنار کتاب گرامی قرآن می‌گزارند و بر سر هر کاری از آن گشایش می‌طلبند.

در این کیش یک رشته کتابهایی هم از ملایان بزرگ یا «مجتهدان» در دستها هست که همه مایه‌ی کوتاهی خردها و اندیشه‌هاست ـ همان توضیح ‌المسائلها ، همان کتابهای دعا ، همان کتابهایی که از آغاز تا انجام پر از خرافه‌ و بیخردی است.

کتاب به خودی خود یک چیز ارزشمندی نیست. آنچه کتابی را ارجمند یا بدآموز و زیانمند می‌گرداند جز از نوشته‌های او نیست. از دیرباز به کتاب ، کتاب‌ نگاه داشتن و کتابخوانی بخودی خود ارج نهاده‌اند ، ارج بیجا ، بی‌آنکه شرط آن را سودمندی کتاب یاد کنند. مثلاً کسی که دهها کتاب رمان خوانده آیا باید گفت چیز گرانمایه‌ای بدست آورده یا عمر خود را تباه گردانیده؟!

٭٭٭

چنانکه خوانندگان می‌دانند پاکدینان یکم دی‌ماه هر سال را روز کتابسوزان گرفته و کتابهای بدآموز و زیانمند را می‌سوزانند. این کار را بهر چه می‌کنند؟!.. چه سودی از آن چشم می‌دارند؟!..

ما تاکنون بارها این را شرح داده‌ایم و هنوز جا دارد به آن پرداخته شرح بیشتر بدهیم. زیرا آنکه مردم بیغرضند همینکه بشنوند دهانشان باز مانده می‌گویند : «اوه! ، کتاب می سوزانند؟! عجب مردمیند؟! مگر کتاب را هم می‌سوزانند؟! ...». چه کنند بیچارگان که همیشه ستایش از «کتاب» شنیده آن را سرچشمه‌ی فرهنگ و دانش شمارده‌ از زیان کتابهای بدآموز آگاه نشده و در آن باره هیچ نیندیشیده‌اند. و آنکه غرض‌ورزانند بجای آنکه حقیقت سخنان و دلیلهای ما را بازنمایند ، به هوچیگری برخاسته با زخم زبان و هو می‌خواهند جنبشی بدین ارج و گرانمایگی را کاری هوسمندانه و بیهوده بلکه زیانمند نشان دهند.

اینست می‌خواهیم بار دیگر گوهر این جنبش (کتابسوزان) و علت برخاستن به این کار را شرح دهیم. باید دانست که ما به این جنبش از روی هوس یا تندروی یا ستیزه با این و آن برنخاسته‌ایم. بلکه از روی فهم و بینش و درپی نتیجه‌ی بزرگی به آن برخاسته‌ایم.
چه بینش و نتیجه‌ای در پس این جنبش می‌باشد؟!..

یک رشته اندیشه‌هایی که در یک توده رواج دارد هرچند زیانمند و ویرانگر ، تا در آن باره سخنانی نرود و مردم هشیار نشوند ، چون به آنها خو گرفته‌اند به زیان و آسیب آنها پی نخواهند برد.

از اینرو کسروی آن یگانه‌مرد ، از نخستین سالهایی که به نیکی توده (اجتماع) و کشور کمر بسته در مهنامه‌ی «پیمان» گفتارها در این زمینه‌ها می‌نوشت ، همیشه می‌کوشید آلودگیهای توده را نشان دهد و خوانندگان را از آنها آگاه گرداند. در آن باره‌ها صدها گفتار و دهها کتاب نوشت و پراکند. در نوشته‌هایش از خوانندگان می‌خواست اگر ایرادی در آنها می‌بینند بنویسند تا در آن باره گفتگوهای بیشتری رود و زمینه روشنتر گردد.

به گفته‌ی او در این توده اندیشه‌های پرارجی بوده و پیش از مشروطه و در زمان آن نیز یک رشته اندیشه‌های نیکی به آنها افزوده شده همچون اهمیت قانون در کشورداری ، یکسانی افراد در برابر قانون ، مشروطه (دمکراسی) ، میهن‌پرستی ، شیوه‌ی نوین اداره‌ها ، پی بردن به ارج دانشها. ولی چون از سوی دیگر گمراهیهایی نیز از هزار سال پیش تاکنون درمیان بوده که مغزها را با اندیشه‌های پرزیان و ویرانگر انباشته‌ ، اینست از آن اندیشه‌های نیک سودی برنخاسته یا کم‌زور و ناتوان بوده. این نتیجه‌ی ناخجسته‌ی «پراکندگی اندیشه‌ها» در یک توده است.

چون اندیشه راهبر رفتارست ، پراکندگی اندیشه‌ها به پراکندگی رفتارها انجامد. «پراکنده‌اندیشی» مایه‌ی پراکندگی (تفرقه) میان مردمست. پراکندگی برای یک توده گرفتاری بزرگی است بلکه «پراکندگی برای یک توده مرگست». یک توده برای آنکه نیروهایش روی هم آید و بتواند گامهای بزرگی در راه پیشرفت بردارد باید آرمان و اندیشه‌هایش (در زمینه‌های بنیادی) یکی باشد.

پراکندگی سد همدستی است. چون برای کارهای بزرگی نیاز به همدستی است ، اینست از توده‌ای که به درد پراکنده‌اندیشی دچارند کارهای بزرگ برنمی‌خیزد.
.