🔶 «بخوانند و داوری کنند» (شیعیگری) ، احمد کسروی
🔸 گفتار دوم : خردههایی که به شیعیگری توان گرفت (تکهی هفت از پانزده)
ششم : برگزیده پنداشتن شیعیان و از آب و گِل والاتری نشان دادن ایشان ، خود ایراد جداگانهایست. سران شیعه که خود را از گوهر والاتری پنداشتهاند ، شیعیان را از بازماندهی آن آب و گِل وانمودهاند. (1)
کسی که شیعی میگردد و «ولایت علی» را میپذیرد از آنست که گوهر پاکی میدارد و آنکه نمیپذیرد از آنست که گوهرش ناپاک میباشد. شیعیان گروه برگزیدهای هستند و در آنجهان یکسره ببهشت خواهند رفت.
این سخنان چندان نابجا بوده که برخی از خود شیعیان زبان بایراد گشادهاند. ما در کتابهاشان میبینیم که صفوانجمال که خود یکی از شیعیان میبوده به بنیادگزار شیعیگری خرده گرفته و چنین گفته : «شما میگویید شیعیان ما در بهشت خواهند بود در حالی که میان شیعیان گروههایی هستند که گناهکارند و به هر بدی میپردازند» و او بسخن معنی دیگر داده و چنین پاسخ گفته که : شیعی از جهان نرود مگر آنکه به بیماری افتد و یا گرفتار زن بدرفتار و همسایهی دژکردار (2) گردد و اینها کفارهی گناهان او باشد و اگر اینها نبود جان کندنش دشوار باشد تا از جهان بیگناه رود. صفوان دوباره خرده گرفته و گفته : «پس ستمهایی که بمردم میکنند و پولهای ایشان میخورند چه خواهد بود؟!.» پاسخ داده : «چون حساب مردم روز رستاخیز با ماست اینها را نیز از «خمس» پذیرفته او را از وامداری بیرون خواهیم آورد». (3)
در برخی کتابها این را بزمینهی دیگری انداخته چنین گفتهاند : «روز رستاخیز که بکارنامههای مردم یکایک رسیدگی خواهند کرد ، آنچه گناه شیعیانست بگردن سُنّیان گزارده و آنچه کرفهی (4) سُنّیانست به شیعیان داده اینان را به بهشت و آنان را بدوزخ خواهند فرستاد».
این گفتهها از یکسو مردم را فریفتن و آنان را از راه بردن ، و از یکسو با خدا گستاخی نمودن و دستگاه او را آبدارخانهی خود پنداشتن میبوده که راستیرا گناه بسیار بزرگیست. بگفتهی قرآن : «ستمگرترین مردم کسیست که بخدا دروغ بندد». (5)
اینکه خدا گروهی را از آب و گِل والاتری آفریده از هر راه که بسنجید دروغ آشکاریست. اینکه خدا گروهی را ویژهی خود گردانیده از بدیهای آنان چشم پوشد و پاداشهای گزاف دهد سخنِ سراپا زیانیست. این گفتهها ریشهی اسلام را برانداختن و رنجهای پاکمرد عرب را بیهوده گردانیدن بوده است.
پابرگیها :
1ـ ان شیعتنا خلقوا من فاضل طینتنا.
2ـ دُژ یا دُش پیشوندیست که بدی توأم با درشتی را میرساند. دُژکردار = کسی که کردارش بد و توأم با درشتیست. ـ و
3ـ روی صفوانالجمال انه قال دخلت علیالصادق علیه السلام فقلت جعلت فداک سمعتک تقول شیعتنا فیالجنة و فیالشیعة اقوام یذنبون و یرتکبون الفواحش و یشربون الخمر و یتمتعون فی دنیاهم فقال نعم ان الرجل من شیعتنا لا یخرج من الدنیا حتی یبتلی بسقم او بمرض او بدین او بجار یؤذیه او بزوجة سوء فان عوفی من ذلک و الا شدد الله علیه النزع حتی یخرج من الدنیا و لا ذنب علیه فقلت لابد من رد المظالم فقال علیهالسلام ان الله عز و جل جعل حساب خلقه یوم القیمه الی محمد و علی فکل ماکان من شیعتنا جعلنا من الخمس فی اموالهم و کل ماکان بینهم و بین خالقهم استوینا هم حتی لایدخل احد من شیعتنا فیالنار.
4ـ کرف (همچون برف) یا کرفه = کار ثواب ـ و
5ـ و من اظلم ممن افتری علی الله کذبا.
🌸
🔸 گفتار دوم : خردههایی که به شیعیگری توان گرفت (تکهی هفت از پانزده)
ششم : برگزیده پنداشتن شیعیان و از آب و گِل والاتری نشان دادن ایشان ، خود ایراد جداگانهایست. سران شیعه که خود را از گوهر والاتری پنداشتهاند ، شیعیان را از بازماندهی آن آب و گِل وانمودهاند. (1)
کسی که شیعی میگردد و «ولایت علی» را میپذیرد از آنست که گوهر پاکی میدارد و آنکه نمیپذیرد از آنست که گوهرش ناپاک میباشد. شیعیان گروه برگزیدهای هستند و در آنجهان یکسره ببهشت خواهند رفت.
این سخنان چندان نابجا بوده که برخی از خود شیعیان زبان بایراد گشادهاند. ما در کتابهاشان میبینیم که صفوانجمال که خود یکی از شیعیان میبوده به بنیادگزار شیعیگری خرده گرفته و چنین گفته : «شما میگویید شیعیان ما در بهشت خواهند بود در حالی که میان شیعیان گروههایی هستند که گناهکارند و به هر بدی میپردازند» و او بسخن معنی دیگر داده و چنین پاسخ گفته که : شیعی از جهان نرود مگر آنکه به بیماری افتد و یا گرفتار زن بدرفتار و همسایهی دژکردار (2) گردد و اینها کفارهی گناهان او باشد و اگر اینها نبود جان کندنش دشوار باشد تا از جهان بیگناه رود. صفوان دوباره خرده گرفته و گفته : «پس ستمهایی که بمردم میکنند و پولهای ایشان میخورند چه خواهد بود؟!.» پاسخ داده : «چون حساب مردم روز رستاخیز با ماست اینها را نیز از «خمس» پذیرفته او را از وامداری بیرون خواهیم آورد». (3)
در برخی کتابها این را بزمینهی دیگری انداخته چنین گفتهاند : «روز رستاخیز که بکارنامههای مردم یکایک رسیدگی خواهند کرد ، آنچه گناه شیعیانست بگردن سُنّیان گزارده و آنچه کرفهی (4) سُنّیانست به شیعیان داده اینان را به بهشت و آنان را بدوزخ خواهند فرستاد».
این گفتهها از یکسو مردم را فریفتن و آنان را از راه بردن ، و از یکسو با خدا گستاخی نمودن و دستگاه او را آبدارخانهی خود پنداشتن میبوده که راستیرا گناه بسیار بزرگیست. بگفتهی قرآن : «ستمگرترین مردم کسیست که بخدا دروغ بندد». (5)
اینکه خدا گروهی را از آب و گِل والاتری آفریده از هر راه که بسنجید دروغ آشکاریست. اینکه خدا گروهی را ویژهی خود گردانیده از بدیهای آنان چشم پوشد و پاداشهای گزاف دهد سخنِ سراپا زیانیست. این گفتهها ریشهی اسلام را برانداختن و رنجهای پاکمرد عرب را بیهوده گردانیدن بوده است.
پابرگیها :
1ـ ان شیعتنا خلقوا من فاضل طینتنا.
2ـ دُژ یا دُش پیشوندیست که بدی توأم با درشتی را میرساند. دُژکردار = کسی که کردارش بد و توأم با درشتیست. ـ و
3ـ روی صفوانالجمال انه قال دخلت علیالصادق علیه السلام فقلت جعلت فداک سمعتک تقول شیعتنا فیالجنة و فیالشیعة اقوام یذنبون و یرتکبون الفواحش و یشربون الخمر و یتمتعون فی دنیاهم فقال نعم ان الرجل من شیعتنا لا یخرج من الدنیا حتی یبتلی بسقم او بمرض او بدین او بجار یؤذیه او بزوجة سوء فان عوفی من ذلک و الا شدد الله علیه النزع حتی یخرج من الدنیا و لا ذنب علیه فقلت لابد من رد المظالم فقال علیهالسلام ان الله عز و جل جعل حساب خلقه یوم القیمه الی محمد و علی فکل ماکان من شیعتنا جعلنا من الخمس فی اموالهم و کل ماکان بینهم و بین خالقهم استوینا هم حتی لایدخل احد من شیعتنا فیالنار.
4ـ کرف (همچون برف) یا کرفه = کار ثواب ـ و
5ـ و من اظلم ممن افتری علی الله کذبا.
🌸
✴️ گواهی دیگری بر بیدینی پیشوایان شیعی
«امام صادق ـ علیه السّلام ـ در جواب سؤالی که در مورد بهشت رفتن شیعیان عاصی شده است میفرمایند: ... سوگند به خدا که همه شیعیان وارد بهشت میشوند. راوی میگوید: به امام گفتم فدایت گردم، آیا اگر گناهان کبیره زیادی مرتکب شده باشند باز هم وارد بهشت میشوند، حضرت فرمود: در قیامت همه شان به وسیله شفاعت پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ مطاع و جانشینان وی وارد بهشت میشوند، ولی من به خدا در برزخ درباره شما بیمناکم. راوی میگوید: عرض کردم: برزخ چیست؟ امام فرمود برزخ همان قبر است از زمان مرگ تا روز قیامت».
( کلینی، محمد بن یعقوب، الفروع من الکافی، چاپ سوم، بیروت، دار صعب، کتاب الجنایز، باب ما ینطق به موضع القبر، ج ۳، ص ۲۴۲.)
از اینجا نقل شده
«امام صادق ـ علیه السّلام ـ در جواب سؤالی که در مورد بهشت رفتن شیعیان عاصی شده است میفرمایند: ... سوگند به خدا که همه شیعیان وارد بهشت میشوند. راوی میگوید: به امام گفتم فدایت گردم، آیا اگر گناهان کبیره زیادی مرتکب شده باشند باز هم وارد بهشت میشوند، حضرت فرمود: در قیامت همه شان به وسیله شفاعت پیامبر ـ صلّی الله علیه و آله ـ مطاع و جانشینان وی وارد بهشت میشوند، ولی من به خدا در برزخ درباره شما بیمناکم. راوی میگوید: عرض کردم: برزخ چیست؟ امام فرمود برزخ همان قبر است از زمان مرگ تا روز قیامت».
( کلینی، محمد بن یعقوب، الفروع من الکافی، چاپ سوم، بیروت، دار صعب، کتاب الجنایز، باب ما ینطق به موضع القبر، ج ۳، ص ۲۴۲.)
از اینجا نقل شده
مشرق نیوز
آیا شیعیان وارد آتش جهنم نمی شوند؟
روایاتی موجود است که شیعههای ما داخل آتش نمیشوند و در بعضی از روایات آمده (یزنی الشیعی فیدخل الجنة...)؟ در مقابل روایاتی داریم که معصومین فرموده اند شیعیان ما تقوای الهی دارند و ... جمع بین این گونه
✴️ حدیثی دیگر برای پاک کردن گناهان
در کتب حدیثی، این حدیث شریف این گونه بیان شده است: «کسى که قبر حسین بن علی (علیه السلام) را در روز عاشورا زیارت کند در حالى که به حق آن حضرت معرفت و آگاهی داشته باشد مانند کسى است که خدا را در عرش او زیارت نموده است».
مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ عَارِفاً بِحَقِّهِ کَانَ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِی عَرْشِهِ» (بحارالانوار، ج 98، ص 77، ح 31 و ص 76، ح 29؛ مستدرک الوسائل، ج 10، ص 185، ح 11).
یا :
مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ (علیه السلام) یَوْمَ عَاشُورَاءَ عَارِفاً بِحَقِّهِ کَانَ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِی عَرْشِهِ» (مستدرک الوسائل، ج 10، ص 292، ح 3؛ بحارالانوار، ج 98، ص 105، ح 11؛ مصباح المتهجد، ص 771).
از اینجا نقل شده
در کتب حدیثی، این حدیث شریف این گونه بیان شده است: «کسى که قبر حسین بن علی (علیه السلام) را در روز عاشورا زیارت کند در حالى که به حق آن حضرت معرفت و آگاهی داشته باشد مانند کسى است که خدا را در عرش او زیارت نموده است».
مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ عَارِفاً بِحَقِّهِ کَانَ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِی عَرْشِهِ» (بحارالانوار، ج 98، ص 77، ح 31 و ص 76، ح 29؛ مستدرک الوسائل، ج 10، ص 185، ح 11).
یا :
مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ (علیه السلام) یَوْمَ عَاشُورَاءَ عَارِفاً بِحَقِّهِ کَانَ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِی عَرْشِهِ» (مستدرک الوسائل، ج 10، ص 292، ح 3؛ بحارالانوار، ج 98، ص 105، ح 11؛ مصباح المتهجد، ص 771).
از اینجا نقل شده
پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام
معنی روایت« ... کمن زار الله فی عرشه ... »در مورد امام حسین چیست و میزان اعتبار آن چقدر است؟
معتی روایت« ... کمن زار الله فی عرشه ... »در مورد امام حسین چیست و میزان اعتبار آن چقدر است؟
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
سران شیعه که خود را از گوهر والاتری پنداشتهاند ، شیعیان را از بازماندهی آن آب و گِل وانمودهاند.
🔶 «فهرستی از گمراهیها» (احمد کسروی)
🔸 (دو از سه) : ایرادهایی که به شیعیگری توان گرفت
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
🔸 (دو از سه) : ایرادهایی که به شیعیگری توان گرفت
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
Telegraph
دفتر «فهرستی از گمراهیها» (احمد کسروی) : 2
ایرادهایی که به شیعیگری توان گرفت اینست فهرستی از تاریخچهی شیعیگری ، اما ایرادهایی که بآن باید گرفت : 1ـ چنانکه گفتیم بنیاد این کیش کشاکش دربارهی خلافت بوده که کمکم باین رنگ درآمده. هرچه هست این خود گمراهیست که کسانی پس از قرنها گفتگو از خلافت ابوبکر و…
🔶 «بخوانند و داوری کنند» (شیعیگری) ، احمد کسروی
🔸 گفتار دوم : خردههایی که به شیعیگری توان گرفت (تکهی هشت از پانزده)
هفتم : آن بارگاهها که در مشهد و قم و عبدالعظیم و بغداد و سامره و کربلا و نجف و دیگر شهرهاست و شیعیان بزیارت روند خود جداگانه داستانیست. اگر دیدهاید ، هر یکی بتخانهی باشکوهی میباشد : از صدها فرسنگ راه بزیارت میآیند ، با گردنهای کج و چشمهای نمناک در برابر در میایستند ، سیدی یا ملایی پیش افتاده بانگ برمیدارد : «أ أدخل یا الله ، أ أدخل یا رسول الله ...» سپس بدرون میروند ، گرد صندوق آهنین یا سیمین میگردند ، آنها را میبوسند ، سر پایین آورده مینیایند [=نیایش میکنند]. آیا این بتپرستی نیست؟!.
این بآنان برمیخورد که ما این بارگاهها را بت میخوانیم ، چه باید کرد که راستی همینست. هر چیزی که جز خدا بپرستند و دستاندرکارهای جهانش دانند ، بُت باشد.
گفتگو میانهی خداپرستی و بتپرستی بر سرِ آنست که آیا جز خدا کسی را در این جهان دستی هست؟!. خداپرستی میگوید : نیست ، بتپرستی میگوید : هست. آنگاه خداپرستی (یا بهتر گویم : دین) میگوید : خدا این جهان را از روی آیینی میگرداند و هر کاری در این جهان راهی میدارد که جز از آن راه نتواند بود : کسی که بیمار است باید پی درمان باشد ، کسی اگر بیچیز است باید بکاری یا پیشهای پردازد و چیزدار گردد ، کسی اگر خشنودی خدا را میخواهد باید به نیکوکاری کوشد. همچنین در دیگر کارها. گفتگو بر سر اینهاست نه بر سر آنکه تندیسههای چوبین و آهنین پرستند یا گنبدهای سیمین و زرین. اگر مردمان یک کس زندهای را دستاندرکارهای خدا شمارند و ازو بهبود بیمار یا گشایش کار یا مانند آن خواهند نیز بت خواهد بود اگرچه آدمیای زنده میباشد.
شگفت آنکه دربارهی این زیارت رفتن «حدیثها» از پیشوایانشان میدارند : هر کس بزیارت رود همهی گناهانش آمرزیده شود ، بهشت باو بایا گردد ، به هر گامی کاخی از زر و سیم و بلور برایش سازند ، صد حوری بنامش نویسند ... از بس سرگرم سیاست بودهاند از گفتن هیچ گزافهای بازنایستادهاند.
یکی نپرسیده : رفتن بدیدن بارگاهی چیست و چه سودی دارد که خدا این پاداشها را دهد؟!... آخر پاداش در برابر یک کار سودمند تواند بود ، به یک کار بیهودهای پاداش از خدا چه سزاست؟!. گفتن چنین دروغهایی بنام خدا ، آیا نشان خدانشناسی نیست؟!.. آیا گفتن : «هر که حسین را در کربلا زیارت کند خدا را در عرش زیارت کرده» (1) با خدا گستاخی و بیفرهنگی نیست.
پابرگی :
1ـ من زار الحسین فی کربلا کان کمن زار الله فی عرشه.
🌸
🔸 گفتار دوم : خردههایی که به شیعیگری توان گرفت (تکهی هشت از پانزده)
هفتم : آن بارگاهها که در مشهد و قم و عبدالعظیم و بغداد و سامره و کربلا و نجف و دیگر شهرهاست و شیعیان بزیارت روند خود جداگانه داستانیست. اگر دیدهاید ، هر یکی بتخانهی باشکوهی میباشد : از صدها فرسنگ راه بزیارت میآیند ، با گردنهای کج و چشمهای نمناک در برابر در میایستند ، سیدی یا ملایی پیش افتاده بانگ برمیدارد : «أ أدخل یا الله ، أ أدخل یا رسول الله ...» سپس بدرون میروند ، گرد صندوق آهنین یا سیمین میگردند ، آنها را میبوسند ، سر پایین آورده مینیایند [=نیایش میکنند]. آیا این بتپرستی نیست؟!.
این بآنان برمیخورد که ما این بارگاهها را بت میخوانیم ، چه باید کرد که راستی همینست. هر چیزی که جز خدا بپرستند و دستاندرکارهای جهانش دانند ، بُت باشد.
گفتگو میانهی خداپرستی و بتپرستی بر سرِ آنست که آیا جز خدا کسی را در این جهان دستی هست؟!. خداپرستی میگوید : نیست ، بتپرستی میگوید : هست. آنگاه خداپرستی (یا بهتر گویم : دین) میگوید : خدا این جهان را از روی آیینی میگرداند و هر کاری در این جهان راهی میدارد که جز از آن راه نتواند بود : کسی که بیمار است باید پی درمان باشد ، کسی اگر بیچیز است باید بکاری یا پیشهای پردازد و چیزدار گردد ، کسی اگر خشنودی خدا را میخواهد باید به نیکوکاری کوشد. همچنین در دیگر کارها. گفتگو بر سر اینهاست نه بر سر آنکه تندیسههای چوبین و آهنین پرستند یا گنبدهای سیمین و زرین. اگر مردمان یک کس زندهای را دستاندرکارهای خدا شمارند و ازو بهبود بیمار یا گشایش کار یا مانند آن خواهند نیز بت خواهد بود اگرچه آدمیای زنده میباشد.
شگفت آنکه دربارهی این زیارت رفتن «حدیثها» از پیشوایانشان میدارند : هر کس بزیارت رود همهی گناهانش آمرزیده شود ، بهشت باو بایا گردد ، به هر گامی کاخی از زر و سیم و بلور برایش سازند ، صد حوری بنامش نویسند ... از بس سرگرم سیاست بودهاند از گفتن هیچ گزافهای بازنایستادهاند.
یکی نپرسیده : رفتن بدیدن بارگاهی چیست و چه سودی دارد که خدا این پاداشها را دهد؟!... آخر پاداش در برابر یک کار سودمند تواند بود ، به یک کار بیهودهای پاداش از خدا چه سزاست؟!. گفتن چنین دروغهایی بنام خدا ، آیا نشان خدانشناسی نیست؟!.. آیا گفتن : «هر که حسین را در کربلا زیارت کند خدا را در عرش زیارت کرده» (1) با خدا گستاخی و بیفرهنگی نیست.
پابرگی :
1ـ من زار الحسین فی کربلا کان کمن زار الله فی عرشه.
🌸
Forwarded from پاکدینی ـ احمد کسروی
✴️ حدیثی دیگر برای پاک کردن گناهان
در کتب حدیثی، این حدیث شریف این گونه بیان شده است: «کسى که قبر حسین بن علی (علیه السلام) را در روز عاشورا زیارت کند در حالى که به حق آن حضرت معرفت و آگاهی داشته باشد مانند کسى است که خدا را در عرش او زیارت نموده است».
مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ عَارِفاً بِحَقِّهِ کَانَ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِی عَرْشِهِ» (بحارالانوار، ج 98، ص 77، ح 31 و ص 76، ح 29؛ مستدرک الوسائل، ج 10، ص 185، ح 11).
یا :
مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ (علیه السلام) یَوْمَ عَاشُورَاءَ عَارِفاً بِحَقِّهِ کَانَ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِی عَرْشِهِ» (مستدرک الوسائل، ج 10، ص 292، ح 3؛ بحارالانوار، ج 98، ص 105، ح 11؛ مصباح المتهجد، ص 771).
از اینجا نقل شده
در کتب حدیثی، این حدیث شریف این گونه بیان شده است: «کسى که قبر حسین بن علی (علیه السلام) را در روز عاشورا زیارت کند در حالى که به حق آن حضرت معرفت و آگاهی داشته باشد مانند کسى است که خدا را در عرش او زیارت نموده است».
مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ صَلَوَاتُ اللَّهِ عَلَیْهِ عَارِفاً بِحَقِّهِ کَانَ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِی عَرْشِهِ» (بحارالانوار، ج 98، ص 77، ح 31 و ص 76، ح 29؛ مستدرک الوسائل، ج 10، ص 185، ح 11).
یا :
مَنْ زَارَ قَبْرَ الْحُسَیْنِ بْنِ عَلِیٍّ (علیه السلام) یَوْمَ عَاشُورَاءَ عَارِفاً بِحَقِّهِ کَانَ کَمَنْ زَارَ اللَّهَ فِی عَرْشِهِ» (مستدرک الوسائل، ج 10، ص 292، ح 3؛ بحارالانوار، ج 98، ص 105، ح 11؛ مصباح المتهجد، ص 771).
از اینجا نقل شده
پایگاه اطلاع رسانی هیات رزمندگان اسلام
معنی روایت« ... کمن زار الله فی عرشه ... »در مورد امام حسین چیست و میزان اعتبار آن چقدر است؟
معتی روایت« ... کمن زار الله فی عرشه ... »در مورد امام حسین چیست و میزان اعتبار آن چقدر است؟
This media is not supported in your browser
VIEW IN TELEGRAM
من زار الحسین فی کربلا کان کمن زار الله فی عرشه.
🔶 «فهرستی از گمراهیها» (احمد کسروی)
🔸 (سه از سه) : ایرادهایی که بهمهی این کیشها توان گرفت
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
🔸 (سه از سه) : ایرادهایی که بهمهی این کیشها توان گرفت
👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.
💐
Telegraph
دفتر «فهرستی از گمراهیها» (احمد کسروی) : 3
ایرادهایی که بهمهی این کیشها توان گرفت از آنسوی بهمهی این کیشها چند ایراد بزرگی هست : نخست : هیچ یکی از اینها با معنی درست دین سازگار نیست. چنانکه گفتهایم دین برای شناختن معنی جهان و زندگانی و پیش گرفتن یک راه بخردانه برای زیستن است. کنون ببینید آن معنی…
🔶 «بخوانند و داوری کنند» (شیعیگری) ، احمد کسروی
🔸 گفتار دوم : خردههایی که به شیعیگری توان گرفت (تکهی نه از پانزده)
شگفتتر اینکه از آن بارگاهها نتوانستنی (معجزه) نیز چشم دارند و داستانها پدید آورند : فلان کور را بینا گردانید ، بَهمان بیمار را تندرست ساخت ، فلان دشمن را کُشت ، بَهمان بدخواه را سنگ گردانید.
شاهی که بضربت دو انگشت از معجزه ابنقیس را کُشت
بنیادگزار اسلام بآن جایگاه والایی که میداشت و با آن کار خدایی که پیش میبرد ، چون جهودان و ترسایان فشار آورده نتوانستنی میخواستند در پاسخشان میگفت : من نتوانم. قرآن پر از اینگونه پاسخهاست. ولی نوادگان هیچکارهی او در زندگی نتوانستنی میکردهاند بجای خود ، که پس از مرگشان نیز میکنند. افسوس از این نادانی!.
اگر تاریخ را نگریم تاکنون بارها در پیرامون آن گنبدها کشتار رخ داده و هزاران کسان کشته شدهاند و هیچ کاری از آنها دیده نشده (و نبایستی دیده شود). در زمان شاهعباس در سال ٩9٨ [ق] (1) که عبدالمؤمنخان اُزبک با جنگ و خونریزی بمشهد دست یافت ، انبوه مردم از ملایان و سیدها و دیگران به «آستانهی مقدسه» پناه برده چنین میدانستند که از کشتار خواهند رهید. ولی ازبکان با شمشیرهای آخته (2) بدرون درآمدند و دست بکشتار گشادند و بکسی دریغ نگفته زنده نگزاردند. در عالمآرا مینویسد : «از صحیحالقولی استماع رفت که میرمحمدحسین مشهور به میر بالایسر که از سادات مشهد مقدّس و در صلاح و تقوی و عبادت درجهی عالی داشت در بالای سرِ ضریح مبارک به نماز و طاعت و تلاوت قیام نموده کمتر از آن مقام شریف حرکت کردی در آن روز هولناک بدستور معتاد در بالای سر نشسته به تلاوت مشغول بود. یکی از ازبکان خدا بیخبر دست در کمر او زده بیرون میکشید. میر بیچاره از هول جان و کشاکش و اضطراب دست بر پنجرهی ضریح مبارک زده محکم گرفت ، ازبک دیگری شمشیری انداخته قطع ید او نمود و دستش در محجر مانده او را کشیدند و پارهپاره کردند».
در همان مشهد از اینگونه داستانها بسیار رخ داده : در سال ١٣٢۴ [ق] که جنبش مشروطه درمیان میبود در مشهد گروهی از طلبهها و دیگران از کمی نان بشورش برخاستند و در صحن گرد آمدند و حاجی محمدحسن نامی که نان و گوشت شهر را در «کنترات» میداشت تفنگچی بسر آنان فرستاد و چهل تن در همان صحن کشته شده از میان رفتند.
در سال ١٣٣٠[ق] که سید محمد یزدی با گروهی در صحن بستی نشسته (3) بازگشتن محمدعلیمیرزا را میخواستند ، روسیان برای پراکندن ایشان توپ و شصتتیر بآنجا بستند و سالداتها (4) بدرون رفته کسانی را کشتند و سیدمحمد را گرفته بیرون کشیدند. جاهای گلولهی توپ در گنبد تا چند سال نمایان میبود.
آخرین داستان ، کشتارِ زمان رضاشاه است که گروه انبوهی در آنجا گرد آمده از دستور دولت دربارهی شاپو و روباز کردن زنان سر پیچیدند ، و چون دولت سپاه فرستاد چنانکه میگویند چند هزار تن کشته شده از میان رفتند.
در کربلا بارها کشتار و تاراج سختی رو داده و بارها آن صندوقها را شکسته و کندهاند :
در سال ٨۵٨ [ق] مولاعلی پسر سیدمحمدمُشَعشَع بآنجا دست یافت و تاراج و کشتار سختی کرد و کسان بسیاری را بند کرده با خود برد.
در سال ١٢١۶[ق] چون وهابیان بآهنگ تاراج و کشتار به عراق تاخته بودند ، در روز عاشورا بآن شهر ریخته در شهر و در پیرامون بارگاهها بکشتار پرداختند و بخانهها درآمده دست بزنان و دختران یازیدند و بچگان شیرخوار را سر بریدند و صندوقها را شکستند و گورها را کندند و در چند ساعت نزدیک به هفتهزار تن را از مجتهدان و سادات و دیگران کشته بارگاهها را تاراج کرده فیروزانه بازگشتند.
بار دیگر در سال ١٢60[ق] (5) نجیبپاشا والی بغداد لشگر بسر آن شهر آورد که با توپ و تفنگ آنجا را بگشادند و سه ساعت بکشتار پرداخته نُههزار تن را بخاک انداختند. در ناسخالتواریخ مینویسد : «در بقعهی سیدالشهداء و حضرت عباس نهرها از خون ناس براندند و در این دو بقعهی مبارکه اسب و شتر بستند و هر مال و خزانه که در آن بلد یافتند به غارت برگرفته و الواحی که در روضهی مطهره بود خُرد و درهم شکستند». در کتابی مینویسد : از سردابی که در زیر رواق عباس علیهالسلام است بیش از سیصد تن کشته بیرون آمد.
در نجف در همان سال ٨۵٨[ق] مولاعلی پسر سید محمد مشعشع دست بآنجا یافت و بارگاه را ویران گردانید و سپاهیانش چوب صندوق را در پختن خوراک بکار بردند.
یکی نمیپرسد : پس چرا در این خونریزیها معجزهای از آن گنبدها دیده نشده؟!... آیا بیشرمی نیست که با این داستانهای تاریخی شما هر زمان دروغ دیگری دربارهی معجزه ساخته بیرون ریزید؟!..
👇
🔸 گفتار دوم : خردههایی که به شیعیگری توان گرفت (تکهی نه از پانزده)
شگفتتر اینکه از آن بارگاهها نتوانستنی (معجزه) نیز چشم دارند و داستانها پدید آورند : فلان کور را بینا گردانید ، بَهمان بیمار را تندرست ساخت ، فلان دشمن را کُشت ، بَهمان بدخواه را سنگ گردانید.
شاهی که بضربت دو انگشت از معجزه ابنقیس را کُشت
بنیادگزار اسلام بآن جایگاه والایی که میداشت و با آن کار خدایی که پیش میبرد ، چون جهودان و ترسایان فشار آورده نتوانستنی میخواستند در پاسخشان میگفت : من نتوانم. قرآن پر از اینگونه پاسخهاست. ولی نوادگان هیچکارهی او در زندگی نتوانستنی میکردهاند بجای خود ، که پس از مرگشان نیز میکنند. افسوس از این نادانی!.
اگر تاریخ را نگریم تاکنون بارها در پیرامون آن گنبدها کشتار رخ داده و هزاران کسان کشته شدهاند و هیچ کاری از آنها دیده نشده (و نبایستی دیده شود). در زمان شاهعباس در سال ٩9٨ [ق] (1) که عبدالمؤمنخان اُزبک با جنگ و خونریزی بمشهد دست یافت ، انبوه مردم از ملایان و سیدها و دیگران به «آستانهی مقدسه» پناه برده چنین میدانستند که از کشتار خواهند رهید. ولی ازبکان با شمشیرهای آخته (2) بدرون درآمدند و دست بکشتار گشادند و بکسی دریغ نگفته زنده نگزاردند. در عالمآرا مینویسد : «از صحیحالقولی استماع رفت که میرمحمدحسین مشهور به میر بالایسر که از سادات مشهد مقدّس و در صلاح و تقوی و عبادت درجهی عالی داشت در بالای سرِ ضریح مبارک به نماز و طاعت و تلاوت قیام نموده کمتر از آن مقام شریف حرکت کردی در آن روز هولناک بدستور معتاد در بالای سر نشسته به تلاوت مشغول بود. یکی از ازبکان خدا بیخبر دست در کمر او زده بیرون میکشید. میر بیچاره از هول جان و کشاکش و اضطراب دست بر پنجرهی ضریح مبارک زده محکم گرفت ، ازبک دیگری شمشیری انداخته قطع ید او نمود و دستش در محجر مانده او را کشیدند و پارهپاره کردند».
در همان مشهد از اینگونه داستانها بسیار رخ داده : در سال ١٣٢۴ [ق] که جنبش مشروطه درمیان میبود در مشهد گروهی از طلبهها و دیگران از کمی نان بشورش برخاستند و در صحن گرد آمدند و حاجی محمدحسن نامی که نان و گوشت شهر را در «کنترات» میداشت تفنگچی بسر آنان فرستاد و چهل تن در همان صحن کشته شده از میان رفتند.
در سال ١٣٣٠[ق] که سید محمد یزدی با گروهی در صحن بستی نشسته (3) بازگشتن محمدعلیمیرزا را میخواستند ، روسیان برای پراکندن ایشان توپ و شصتتیر بآنجا بستند و سالداتها (4) بدرون رفته کسانی را کشتند و سیدمحمد را گرفته بیرون کشیدند. جاهای گلولهی توپ در گنبد تا چند سال نمایان میبود.
آخرین داستان ، کشتارِ زمان رضاشاه است که گروه انبوهی در آنجا گرد آمده از دستور دولت دربارهی شاپو و روباز کردن زنان سر پیچیدند ، و چون دولت سپاه فرستاد چنانکه میگویند چند هزار تن کشته شده از میان رفتند.
در کربلا بارها کشتار و تاراج سختی رو داده و بارها آن صندوقها را شکسته و کندهاند :
در سال ٨۵٨ [ق] مولاعلی پسر سیدمحمدمُشَعشَع بآنجا دست یافت و تاراج و کشتار سختی کرد و کسان بسیاری را بند کرده با خود برد.
در سال ١٢١۶[ق] چون وهابیان بآهنگ تاراج و کشتار به عراق تاخته بودند ، در روز عاشورا بآن شهر ریخته در شهر و در پیرامون بارگاهها بکشتار پرداختند و بخانهها درآمده دست بزنان و دختران یازیدند و بچگان شیرخوار را سر بریدند و صندوقها را شکستند و گورها را کندند و در چند ساعت نزدیک به هفتهزار تن را از مجتهدان و سادات و دیگران کشته بارگاهها را تاراج کرده فیروزانه بازگشتند.
بار دیگر در سال ١٢60[ق] (5) نجیبپاشا والی بغداد لشگر بسر آن شهر آورد که با توپ و تفنگ آنجا را بگشادند و سه ساعت بکشتار پرداخته نُههزار تن را بخاک انداختند. در ناسخالتواریخ مینویسد : «در بقعهی سیدالشهداء و حضرت عباس نهرها از خون ناس براندند و در این دو بقعهی مبارکه اسب و شتر بستند و هر مال و خزانه که در آن بلد یافتند به غارت برگرفته و الواحی که در روضهی مطهره بود خُرد و درهم شکستند». در کتابی مینویسد : از سردابی که در زیر رواق عباس علیهالسلام است بیش از سیصد تن کشته بیرون آمد.
در نجف در همان سال ٨۵٨[ق] مولاعلی پسر سید محمد مشعشع دست بآنجا یافت و بارگاه را ویران گردانید و سپاهیانش چوب صندوق را در پختن خوراک بکار بردند.
یکی نمیپرسد : پس چرا در این خونریزیها معجزهای از آن گنبدها دیده نشده؟!... آیا بیشرمی نیست که با این داستانهای تاریخی شما هر زمان دروغ دیگری دربارهی معجزه ساخته بیرون ریزید؟!..
👇
شگفتست که وهابیان در آن تاخت خود به عراق ، نخست آهنگ نجف کردند. ولی چون این شهر باروی استوار میداشت دست یافتن نتوانستند و آنجا را گزارده آهنگ کربلا کردند و بآن کشتار و تاراج پرداختند. شیعیان از همان داستانِ نجف عنوانی بدست آورده «معجزهای» ساختند. «یکی از صلحا» در خواب امیرالمؤمنین را دید که کفهای دستش سیاه شده و چگونگی را پرسید. پاسخ داد : «پس آن توپها را از شهر که بازمیگردانید؟!».
ببینید اندازهی نادانی را. بجای آنکه ببینند که نجف چون بارو میداشت از آسیب دور مانْد ، و کربلا چون نمیداشت آن آسیب را یافت ، و از همینجا پی به آمیغها[=حقایق] برده بدانند که در این جهان هر کاری جز از راهش نتواند بود و از آن گورها و گنبدها هودهای نتواند برخاست ، بدانسان کوردرونی نشان داده دروغی بآن رسوایی ساخته بیرون دادهاند.
اکنون سخن در آنست که اگر دربارهی همین زیارت با ملایان و دیگران بگفتگو پردازیم ، نخست ایستادگی خواهند نمود و بپاسخ خواهند برخاست و سپس که درماندند ، یک سنگر پس نشسته چنین خواهند گفت : «ما امامان را خدا نمیدانیم. آنان در نزد خدا ارجمندند و ما بآنان توسّل میکنیم (میانجی میگردانیم) ...».
میگویم : بتپرستی جز همین نیست. بتپرستان قریش نیز در برابر بنیادگزار اسلام همین بهانه را آورده میگفتند : «ما باینها بندگی میکنیم که بخدا نزدیکتر شویم». (6) یا میگفتند : «اینها میانجیهای مایند». (7) میباید گفت : «بتپرستان همگی یک گروهند و بهانههاشان همیشه یکیست».
چون این را هم شنیدند باز یک سنگر پس نشسته چنین خواهند گفت : «بالاخره آنها بزرگان مایند ، مگر شما بسر خاک بزرگانتان نمیروید؟!» بدینسان در یک نشست چند رنگی بکیش خود خواهند داد.
میگویم : «آری آنها بزرگان شمایند. بنیادگزاران کیشتان بودهاند. ولی این در کجای جهانست که برای بزرگی ، گنبدهای زرین و سیمین افرازند و آن دستگاه را چینند و از صدها فرسنگ بدیدنش رفته بآن کارها پردازند؟!.. آنگاه مگر ما از کتابهای شما و از زیارتنامههاتان آگاه نیستیم و نمیدانیم که چه ستایشهای گزافهآمیز از مردگان هیچکاره میکنید؟!.. نمیدانیم که آن مردگان را یاوران خدا و گردانندگان جهان میشناسید؟!.
پابرگیها :
1ـ اصل : 988 که لغزش است. همین داستان با تاریخ درست (998) در کتاب «گفت و شنید» که اندکزمانی پس از این چاپ شده آمده. ـ و
2ـ آخته = کشیده و بیرون آورده. ـ و
3ـ بستی نشستن = متحصن شدن. ـ و
4ـ سالدات = سرباز (به روسی). ـ و
5ـ دربارهی تاریخ این پیشامد دوسخنی هست : تاریخهای ترکیه و فرهادمیرزا در کتابش بنام «زنبیل» حملهی سربازان به مردم کربلا را با یک روز اختلاف 12ذیحجهی سال 1258 (برابر ژانویهی 1843) یاد میکنند. لسانالملک سپهر این روز را 13 ذیحجه ولی سال آن را 1260 میداند! ـ و
6ـ ما نعبد الا لیقربونا الی الله زلفی.
7ـ هولاء شفعائنا عندالله.
🌸
ببینید اندازهی نادانی را. بجای آنکه ببینند که نجف چون بارو میداشت از آسیب دور مانْد ، و کربلا چون نمیداشت آن آسیب را یافت ، و از همینجا پی به آمیغها[=حقایق] برده بدانند که در این جهان هر کاری جز از راهش نتواند بود و از آن گورها و گنبدها هودهای نتواند برخاست ، بدانسان کوردرونی نشان داده دروغی بآن رسوایی ساخته بیرون دادهاند.
اکنون سخن در آنست که اگر دربارهی همین زیارت با ملایان و دیگران بگفتگو پردازیم ، نخست ایستادگی خواهند نمود و بپاسخ خواهند برخاست و سپس که درماندند ، یک سنگر پس نشسته چنین خواهند گفت : «ما امامان را خدا نمیدانیم. آنان در نزد خدا ارجمندند و ما بآنان توسّل میکنیم (میانجی میگردانیم) ...».
میگویم : بتپرستی جز همین نیست. بتپرستان قریش نیز در برابر بنیادگزار اسلام همین بهانه را آورده میگفتند : «ما باینها بندگی میکنیم که بخدا نزدیکتر شویم». (6) یا میگفتند : «اینها میانجیهای مایند». (7) میباید گفت : «بتپرستان همگی یک گروهند و بهانههاشان همیشه یکیست».
چون این را هم شنیدند باز یک سنگر پس نشسته چنین خواهند گفت : «بالاخره آنها بزرگان مایند ، مگر شما بسر خاک بزرگانتان نمیروید؟!» بدینسان در یک نشست چند رنگی بکیش خود خواهند داد.
میگویم : «آری آنها بزرگان شمایند. بنیادگزاران کیشتان بودهاند. ولی این در کجای جهانست که برای بزرگی ، گنبدهای زرین و سیمین افرازند و آن دستگاه را چینند و از صدها فرسنگ بدیدنش رفته بآن کارها پردازند؟!.. آنگاه مگر ما از کتابهای شما و از زیارتنامههاتان آگاه نیستیم و نمیدانیم که چه ستایشهای گزافهآمیز از مردگان هیچکاره میکنید؟!.. نمیدانیم که آن مردگان را یاوران خدا و گردانندگان جهان میشناسید؟!.
پابرگیها :
1ـ اصل : 988 که لغزش است. همین داستان با تاریخ درست (998) در کتاب «گفت و شنید» که اندکزمانی پس از این چاپ شده آمده. ـ و
2ـ آخته = کشیده و بیرون آورده. ـ و
3ـ بستی نشستن = متحصن شدن. ـ و
4ـ سالدات = سرباز (به روسی). ـ و
5ـ دربارهی تاریخ این پیشامد دوسخنی هست : تاریخهای ترکیه و فرهادمیرزا در کتابش بنام «زنبیل» حملهی سربازان به مردم کربلا را با یک روز اختلاف 12ذیحجهی سال 1258 (برابر ژانویهی 1843) یاد میکنند. لسانالملک سپهر این روز را 13 ذیحجه ولی سال آن را 1260 میداند! ـ و
6ـ ما نعبد الا لیقربونا الی الله زلفی.
7ـ هولاء شفعائنا عندالله.
🌸
✴️ با چه دلیلهایی از زیارت دفاع میکنند
🔶 آخوند قرائتی را که میشناسید. دربارهاش گفتهاند : کتابی را که در 23 سال فراهم آمده ، او 45 سالست تفسیر میکند.
یک گفتگویی با او دربارهی امامزادگان و زیارت بارگاهها در اینجا رفته. میخواهیم ببینیم چه گفته و چه دلیلهایی برای نیک بودن زیارت آورده.
🔸قرائتی : امامزادهها محل امید هستند و بقاع متبرکه محل ذکر و یادآوری خداوند است.
میگوییم : آیا از اینکه نام پاک آفریدگار در چنان بتخانههایی بر زبانها رود ، جز زیان چه برمیخیزد؟! مگر نام خدا را در آنجاها بردن از زیانهای بتپرستی میکاهد؟!
🔸قرائتی : در جواب عدهای کجاندیش و منحرف که به خاطر مقدس شمردن امامزادگان ما را مشرک میدانند باید گفت که هر آنچه که خودش مقدس است طبق آیات صریح قرآن متعلقات و بستگانش هم مقدس است.
میگوییم : ما که زیارت بارگاهها و امامزادهها را مینکوهیم ، از آنروست که این رفتار جز آنکه بهرهای از خرد ندارد از روی همان اسلام هم بتپرستی بشمار است. اکنون ببینید که این آخوند پاسخ انتقاد را میخواهد از کتاب همان دین دهد. و آنگاه مگر هر کس که از رفتارهای شما انتقاد کرد به قرآن باور دارد که دلیل از آن میآورید؟! شما بیگمان باشید که چنان سخنانی در قرآن نیست. در قرآن از امامان سخنی نرفته چه رسد به اینکه آنان را مقدس شمارد.
او که همیشه آیه های قرآن را در آستین دارد چگونه در چنین جایی از آن «آیات صریح قرآن» هیچ یادی نکرده است؟!.
🔸قرائتی : اهل بیت و امامان معصوم (ع) برای ما ایرانیان و شیعیان مقدس هستند و به تبع بستگان و امامزادگان نیز برای ما مقدس شمرده میشوند.
میگوییم : مگر کم بودهاند پدرانی راستکار و نیکوکار که فرزندانشان بدکار و زیانکار از کار درآمدهاند؟ گیریم امامان شیعه مردمانی «مقدس» بودهاند ، به چه دلیل فرزندان و نوادگان آنان «مقدس» هستند؟!
🔸قرائتی : امامزادگان برای ما تمدنسازند ، مسجد هم میسازند ؛ کجای کشور وجود دارد که امامزادهای باشد و کنارش حوزهی علمیه ، مسجد ، بازار و اجتماعی تشکیل نشده باشد.
میگوییم : او نگفت که خواستش از «تمدن» چیست. آنچه روشنست او از این کلمه میخواسته دهان انتقاد کنندگان را ببندد. وگرنه از آستان امامزادگان چه تمدنی نمودارست؟!
آیا خود امامزادگان مسجد میسازند یا مردم پول ریخته مسجد ساخته میشود؟
مگر تشکیل «اجتماع» خود یک هدفی است که به آن ببالیم؟ اجتماع در جایی ارجمندست که از آن سودی برای مردمان باشد. از اجتماعی که در گرد امامزاده پدید آید چه سودی برمیخیزد؟
🔶 آخوند قرائتی را که میشناسید. دربارهاش گفتهاند : کتابی را که در 23 سال فراهم آمده ، او 45 سالست تفسیر میکند.
یک گفتگویی با او دربارهی امامزادگان و زیارت بارگاهها در اینجا رفته. میخواهیم ببینیم چه گفته و چه دلیلهایی برای نیک بودن زیارت آورده.
🔸قرائتی : امامزادهها محل امید هستند و بقاع متبرکه محل ذکر و یادآوری خداوند است.
میگوییم : آیا از اینکه نام پاک آفریدگار در چنان بتخانههایی بر زبانها رود ، جز زیان چه برمیخیزد؟! مگر نام خدا را در آنجاها بردن از زیانهای بتپرستی میکاهد؟!
🔸قرائتی : در جواب عدهای کجاندیش و منحرف که به خاطر مقدس شمردن امامزادگان ما را مشرک میدانند باید گفت که هر آنچه که خودش مقدس است طبق آیات صریح قرآن متعلقات و بستگانش هم مقدس است.
میگوییم : ما که زیارت بارگاهها و امامزادهها را مینکوهیم ، از آنروست که این رفتار جز آنکه بهرهای از خرد ندارد از روی همان اسلام هم بتپرستی بشمار است. اکنون ببینید که این آخوند پاسخ انتقاد را میخواهد از کتاب همان دین دهد. و آنگاه مگر هر کس که از رفتارهای شما انتقاد کرد به قرآن باور دارد که دلیل از آن میآورید؟! شما بیگمان باشید که چنان سخنانی در قرآن نیست. در قرآن از امامان سخنی نرفته چه رسد به اینکه آنان را مقدس شمارد.
او که همیشه آیه های قرآن را در آستین دارد چگونه در چنین جایی از آن «آیات صریح قرآن» هیچ یادی نکرده است؟!.
🔸قرائتی : اهل بیت و امامان معصوم (ع) برای ما ایرانیان و شیعیان مقدس هستند و به تبع بستگان و امامزادگان نیز برای ما مقدس شمرده میشوند.
میگوییم : مگر کم بودهاند پدرانی راستکار و نیکوکار که فرزندانشان بدکار و زیانکار از کار درآمدهاند؟ گیریم امامان شیعه مردمانی «مقدس» بودهاند ، به چه دلیل فرزندان و نوادگان آنان «مقدس» هستند؟!
🔸قرائتی : امامزادگان برای ما تمدنسازند ، مسجد هم میسازند ؛ کجای کشور وجود دارد که امامزادهای باشد و کنارش حوزهی علمیه ، مسجد ، بازار و اجتماعی تشکیل نشده باشد.
میگوییم : او نگفت که خواستش از «تمدن» چیست. آنچه روشنست او از این کلمه میخواسته دهان انتقاد کنندگان را ببندد. وگرنه از آستان امامزادگان چه تمدنی نمودارست؟!
آیا خود امامزادگان مسجد میسازند یا مردم پول ریخته مسجد ساخته میشود؟
مگر تشکیل «اجتماع» خود یک هدفی است که به آن ببالیم؟ اجتماع در جایی ارجمندست که از آن سودی برای مردمان باشد. از اجتماعی که در گرد امامزاده پدید آید چه سودی برمیخیزد؟