🔶 «بخوانند و داوری کنند» (شیعیگری) ، احمد کسروی

🔸 گفتار سوم : زیانهایی که از این کیش برمی‌خیزد (9 از 14)


چنانکه گفتیم این کارها زیانهایی را درپی می‌داشت و اینک آنها را فهرست‌وار بکوتاهی می‌شماریم :

1ـ داستانی که هزاروسیصد سال پیش رخ داده بآن پرداختن و بگریه و سوگواری برخاستن ، از خرد رو گردانیدن و آن را لگدمال ساختنست. اینکه پنداشته‌اند که خدا از این گریه و زاری خشنود گردد و پاداشها دهد نادانی دیگری از آنان می‌باشد. خدا از کاری خشنود گردد که بخردانه باشد و سود از آن برخیزد. گریه و مویه به یک داستان کهن هزار ساله چه سودی تواند داد؟!.. چرا خدا بآن پاداش دهد؟!..

شگفتست که بازماندگان حسین ، خودشان پس از یکی دو سال ، پیشامد را فراموش ساختند و بزندگی پرداختند. چنانکه گفتیم علی‌بن‌الحسین با یزید آشتی کرد و با او دوستی نمود. سکینه دختر حسین که بگفته‌ی روضه‌خوانان در ویرانه‌ی شام مرده است ، و باشد که شیعیان باین مرگ او خروارها اشک ریخته‌اند ، سالها پس از آن زیسته و زن مصعب‌بن‌زبیر شده بود که سپس نیز زن‌عبدالملک‌بن‌مروان گردید و با خوشیها زندگی بسر داد.

ولی شیعیان پس از هزاروسیصد سال آن داستان را فراموش نمی‌کنند و آیا این دلیل روشنی به سبکمغزی و بیخردی یک مردمی شمرده نخواهد بود؟!..

2ـ بسینه زدن ، زنجیر بتن کوفتن ، گل بِرو مالیدن ، خاک بسر ریختن ، سر خود شکافتن ، جَستن و افتادن ، نعره‌ها کشیدن و اینگونه کارها جز نشان دُژخویی (1) و بیابانیگری[=وحشیگری] نیست. شیعیان اینها را هنری پنداشتندی و اگر درمیان تماشاچیان یک یا چند تن اروپایی بودی بنام خودنمایی بیشتر کوفتندی و زدندی و بلندتر نعره‌ها کشیدندی. ولی راستی آنست که همین نادانیها و مانندهای آن دستاویز بدست اروپاییان داده که ایرانیان و دیگر شرقیان را «نیمه‌وحشی» شمارند و بزندگانی آزاد شاینده ندانند.

اروپاییان از سالها کوشیده‌اند که شرقیان را در نادانیها و دُژخویی‌هایی که می‌داشته‌اند و می‌دارند پایدار گردانند و از این رفتار دو نتیجه خواسته‌اند : یکی ‌آنکه شرقیان در سایه‌ی همین نادانیها ، ناتوان و درمانده باشند و بآسانی گردن به یوغ چیرگی آنان گزارند. دیگری اینکه بهانه در دست باشد و به «نیکخواهان جهان» که در اروپا نیز فراوانند پاسخی توانند داد.

اینکه از صد سال باز اروپاییان که به ایران و هند آمده‌اند داستانها از این نمایشها و نادانیهای شیعیان در کتابهاشان نوشته‌اند و پیکره‌ها برداشته بچاپ رسانیده‌اند (2) ، اینکه برخی از شرقشناسان بستایشهایی از شیعیگری و از این نمایشها پرداخته‌اند ، همه از این راه بوده است.

دو تن از شرقشناسان که یکی مسیو ماربین آلمانی و دیگری دکتر جوزف فرانسه‌ای بوده ، در کتابهای خود از کیش شیعی و از این نمایشهای شیعیان‌ ستایشها نوشته‌اند ، و اینها عنوانی بدست ملایان داده که آن دو نوشته را که بفارسی ترجمه شده در دفتری بنام «سیاست‌الحسینیه» بچاپ رسانیده‌اند. ولی ما نیک می‌دانیم که این شرقشناسان از کارکنان سیاسی می‌باشند و نوشته‌هاشان جز از راه فریبکاری نیست.

بگفته‌ی مسیو ماربین ، نصیرالدین توسی کار بسیار نیکی کرده که در زمان تاخت مغولان و در چنان هنگام گرفتاری ، کینه‌ی شیعی و سنّی را فراموش نساخته و مغولان را بسر بغداد برده و کینه از دشمنان خاندان علی جسته است. این بوده آرزویش که شیعیان همیشه چنان باشند و هیچگاه کینه‌ی سنّیان را از دل بیرون نکرده بکارهای دیگری نپردازند.

بگفته‌ی دکتر جوزف ، شیعیگری در نتیجه‌ی روضه‌خوانی پیشرفت بسیاری کرده ، و او آرزومند می‌بوده که شیعیان در این راه ، پیشرفت را از دست ندهند و بشماره‌ی شیعیان (که بکار سیاست اروپایی نیک می‌خورند) بیفزایند.

3ـ گذشته از آنکه گریه و ناله سَهِشها را فرونشاند و آتش غیرت را خاموش گرداند ، آنهمه روضه‌خوانیها و دسته‌بندیها که مردم را سرگرم می‌ساخت بیگفتگوست که از پرداختن بکار زندگانی بازمی‌داشت. بدبختیهایی که گریبانگیر ایرانیان شده و بدینسان درمانده و زبونشان گردانیده شُوَندهای بسیار داشته و بیگمان یکی از آنها این بوده. مردم بجای آنکه از پیشامدهای جهان و از پیشرفتهایی که در دانشها و دیگر زمینه‌ها رخ داده بود آگاه باشند و یا باندیشه‌ی کشور و توده پردازند بآن نمایشهای بیهوده پرداخته‌اند. این نتیجه‌ی آن سرگرمیست که می‌بینیم از دست آزمندان اروپا مشت می‌خورند و از ستم یزید می‌نالند.

زنان ایران که از همه جا ناآگاهند (3) و کمترین دلبستگی بکشور و زندگانی توده‌ای نمی‌دارند ، و از درسخواندگان نیز هوش و فهمی در این باره دیده نمی‌شود ، شُوَندش جز این نبوده که بیشتر زمان را در روضه‌خوانیها بسر برده و هوش و جُربُزه‌ی[استعداد] ‌خود را در آن راهها بکار انداخته‌اند.

4ـ این داستان گریه و زیارت با آن پاداشهایی که نوید داده شده زیان بسیار بزرگ دیگری را دربر می‌دارد ، و آن اینکه شیعیان ببدکاری گستاخ باشند.

👇

باید دانست که مردم عامی درباره‌ی نیک و بد ، فهم و بینشی را که می‌بایست ندارند و یک چیز که بد است (مثلاً دزدی) آنان درباره‌اش تنها این را دانند که گناهست و مایه‌ی خشم خدا باشد و بدکاره (یا دزد) بدوزخ خواهد رفت ، و یگانه جلوگیرشان همان ترس دوزخ می‌باشد.

از اینکه بدیها زیان بزندگانی رساند و مایه‌ی نابسامانی آن گردد چیزیست باندیشه‌ی ایشان نرسیده. اینست چون می‌شنوند که کسی که گریه بحسین کرد و یا بزیارت بارگاه او رفت همه‌ی گناهانش آمرزیده گردد و بهشت باو بایا باشد ، از ترسی که می‌داشته‌اند ایمن شده به هر بدی پا می‌گزارند.

این چیزیست که از نخست آزموده بود و در این چند سال که بشُوَند جنگ در ایران خواروبار کم شد و نرخها بالا رفت آزمایش دیگری بدست آمد. زیرا دیده شد که کسانی که انبارداری کردند یا پیاپی به نرخها افزودند و هزارها خاندان را از پا انداختند ، بیشتر حاجیان «مقدس» و مشهدیان «لب‌جنبان» می‌بودند. نیز دیده شد که همان پولهایی را که از راه برانداختن خاندانها بدست آورده بودند برداشتند و با پیشانی باز روانه‌ی کربلا و نجف شدند که زیارت کنند و بملایان پولهایی دهند.

این نامردان که بهانه در دست می‌دارند و بکشور و توده پروایی نمی‌نمایند و بمیهن‌پرستی ریشخند می‌کنند ، بدینسان از بدکاری نیز نمی‌پرهیزند و در سایه‌ی کیش بیپایی که می‌دارند خود را به هر «دلخواهی» آزاد می‌شمارند.

شما اگر زمانی بتوده‌ی عا‌می پردازید و باورهای آنان را نیک سنجید ، خواهید دید در سایه‌ی سخنانی که همیشه از ملایان و روضه‌خوانان شنیده‌اند چنین می‌پندارند که آدمی در این جهان ناچار از گناهست و چاره‌ی کار همان گریستن بامام حسین و رفتن بزیارت او و دیگران می‌باشد. اینست خدا روز «اَلَست» با امام حسین آن پیمان را بسته است.

اگر شما با یک شیعی که بکربلا می‌رود بسخن پرداخته بپرسید : «چرا بکربلا می‌روید؟!.» پاسخ خواهد داد : «آقا ، ما گناهکاریم باید برویم و از گناهان پاک شویم». اگر بگویید : «بهتر است گناه نکنی تا نیازمند پاک شدن نباشی» با شگفتی پاسخ خواهد داد : «مگر آدم می‌تواند گناه نکند؟!..».

در تبریز سخنی هست و بارها از زبانهاشان شنیده‌ام. می‌گویند : «سگ که ناپاکست چون به نمکزار افتاد و نمک گردید پاک شود. ما گناهکاریم و ناپاکیم و خود را به نمکزار می‌اندازیم تا پاک شویم». اگر نیک اندیشید در این باره باورهای شیعیان بی‌مانندگی بباورهای مسیحیان (درباره‌ی گناه و کفاره) نمی‌باشد.

این نکته را می‌توان با زبان دیگری نیز بازنمود. چنانکه می‌دانیم آدمی دارای دو گوهر است : یکی گوهر جان که خواهای (4) بدیهاست ، و دیگری گوهر روان که خواهای نیکیهاست. در بسیاری از مردم گوهر جان بسیار چیره باشد و اینست ایشان خودداری از بدیها نتوانند. لیکن در همان حال روانشان بیکار نمانده آنان را نکوهش کند و فَرجادشان (5) همیشه ناآسوده باشد. (6) چنین کسانی همانکه بشنوند اگر کسی بامام‌حسین گریست یا بزیارت رفت گناهانش آمرزیده شود ، همچون تشنه‌ای که بآب رسد با خشنودی و شادمانی پذیرند ، و این را یک پاسخی بنکوهشهای فرجاد گرفته خود را آسوده گردانند. بگفته‌ی عامیان : «کور از خدا چه خواهد؟! دو چشم!». یک آدمکش ، یک انباردار ، یک دزد ، یک زن بدکاره ، یک آخوند فریبکار ، به چه نیازمند است؟.. یک دستگاه آنچنانی که بی‌رنج و کوشش گناهان خود را بیامرزاند.

از همینجاست که شما می‌بینید تیمورلنگ با آن خونخواری و تیره‌دلی که در اسپهان در یک روز هفتادهزار آدم کشت و در بغداد از سرهای کشتگان مناره‌ها افراشت ، همیشه در جستجوی پیران صوفی می‌بوده و چون یکی را می‌یافته دست بدامنش می‌یازیده. می‌بینید صمدخان بآن پلیدیش که افزار سیاست نکولا (7) گردید و کسان بسیاری از آزادیخواهان غیرتمند را کشت ، روضه می‌خوانانیده و هر ساله چهارصد تومان پول شمع بکربلا می‌فرستاده. اینها رازش همانست که بازنمودیم.


👇

پابرگیها :

1ـ دژخوی = دارای عادت بد توأم با درشتی. ـ و

2ـ پیکره‌هایی را که ما در این کتاب از قمه‌زنان و قفل بتنان و از جنازه‌ی قاسم و عروس قاسم آورده‌ایم از مهنامه‌ی «توردوموند» فرانسه است که هشتاد سال پیش در پاریس بنیاد یافته بود و سالها پراکنده می‌شد. و آن نیز از کتاب یکی از جهانگردان روسی برداشته. این جهانگرد در قفقاز گردیده و برای آنکه بیابانیگری قفقازیان را نشان دهد از اینگونه پیکره‌ها برداشته و در کتاب خود بچاپ رسانیده است.

[این سخن درباره‌ی پیکره‌های شماره‌های 4 ، 6 ، 10 ، 12 و 13 می‌باشد که در اصل کتاب بوده. دیگر پیکره‌ها را ما افزوده‌ایم.]


3ـ باآنکه از برداشتن چادر تا نوشتن این کتاب هشت سال می‌گذشته و زنان بسیاری بمیان توده درآمده بودند لیکن پیداست از ایشان تا آن هنگام شور و دلبستگی‌ای بکشور پدیدار نگردیده بوده. بیگفتگو اکنون جز از آن سالهاست. ـ و

4ـ خواها = همیشه خواهنده (اسم فاعل همیشگی از خواستن ، خواهیدن). ـ و

5ـ فرجاد = وجدان. ـ و

6ـ برای آگاهی کامل از داستان جان و روان کتاب «در پیرامون روان» دیده شود. ـ و

7ـ بازپسین امپراتور روس. ـ و


🌸

15ـ رضاشاه

«رضاشاه با جلوگیری از نمایشهای محرمی و از دیگر نادانیها ، جایی در تاریخ شیعیگری برای خود باز کرده»

16ـ یکی از قمه‌زنان

17ـ علی‌اصغر و گهواره‌ی او

(همبسته با گفتار بالا)
.

دفترچه‌ی سیاست الحسینیه (یا رولیسون کبیر) که هنوز فروخته و خوانده می‌شود.
.

✴️ انتظار امام زمان را کشیدن ــ سودمند یا زیانمند؟!

🖋 کوشاد تلگرام

(بخش 1 از 2)

می‌خواهیم در این نوشتار در پیرامون «انتظار» در شیعیگری گفتگو کنیم ـ انتظار برای «مهدی موعود» ، برای «ظهور امام زمان».

از تاریخچه‌ی شیعیگری این را دانستیم که کسانی در سده‌های آغاز اسلام به آرزوی خلافت افتاده بر سر آن با امویان و عباسیان جنگیده و شکست یافتند. یکی از آنها محمدبن‌حنفیه ، نخست کسی بود که پیروانش او را «مهدی» نامیدند ، و چون مُرد گفتند نمرده است و در کوه رَضوا زنده می‌باشد و روزی بیرون خواهد آمد. سپس که داستان امام زمان پیش آمد چون شیعیان ناچار شده چشم براهش بمانند ، او را مهدی شناختند.

پیداست این افسانه ریشه در آرزوهای بباد رفته دارد که پیشوایان یک جنبشی برای آنکه هوادارانشان نومید و پراکنده نگردند ساخته بمیان اندازند.

در هر حال از سده‌ها‌ی سوم چهارم باور به مهدی و انتظار پیدایش او را کشیدن یکی از باورهای شیعیان شده است. چون داستان امام ناپیدا از ریشه دروغ بوده ناچار با ساختن حدیث و روایتها همچون دیواری بی‌بنیاد که با ستونهایی از این سو و آن سو از فروریختنش جلو گیرند ، کوشیده شده آن را سرپا و زنده نگاه دارند.

یکی از افسانه‌ها یا همان حدیث و روایتها بر این پایه بوده که امام ناپیدا زمانی به کینه‌‌جویی از دشمنان و رفع ظلم پدیدار خواهد شد که «ظلم و فساد دنیا را پر کرده باشد». این باور با آن حدیثها و روایتها سده‌ها زبان به زبان و کتاب به کتاب منتشر می‌گردید و تا جنبش مشروطه همچنان می‌بود. تا اینکه در آن جنبش ، ایرانیان نخست بار پس از دهه‌ها بلکه سده‌ها خفتگی و ناآگاهی به گرفتاریهای کشور و توده توجه ویژه کردند و می‌خواستند کشور از بدبختیها برهد. ناچار توجه به افسانه‌ها و نمایشهای کیشی و انتظار مهدی را کشیدن ، جایش را داد به پرداختن به جستارهایی همچون قانون اساسی و شیوه‌ی زندگی و کشورداری درمیان توده‌های پیشرفته‌ی جهان ، توجه به انقلابهای کشورهایی همچون فرانسه و آمریکا و رفرمهای ژاپن و عثمانی و مانندهای اینها.

از بزرگترین علتهای دشمنی ملایان با مشروطه همین بیپروایی آزادیخواهان به «دستگاه امام حسین» و نمایشها و نادانیهای آن یا به سخن دیگر «دکان ملایان» بود.

در سال 1288 خورشیدی که آزادیخواهان محمدعلی‌میرزا را شکست داده و تهران را گشادند ، ملایان و درباریان که بیشترشان دشمن مشروطه بودند چاره‌ای جز گراییدن به نومیدی نیافتند. در این زمان که سپاه روس تازه به آذربایجان درآمده بود ناگهان دفترچه‌ی مشکوکی بنام «سیاست الحسینیه» كه گفته‌های «دو تن اروپایی» را درباره‌ی دستگاه محرم ، امام حسین و انتظار برای ظهور امام زمان و دیگر موضوعات شیعیگری دربر می‌داشت چاپ و منتشر گردید.

در آن روزهای سختِ ایران این دفتر کوچک زیانهای بزرگی به ایران رسانید. زیرا آن دفترچه مانند نفتی بود که بر آتش دل ملایان ریخته می‌شد. آنان از این دفتر سخت بتکان آمده به آزادیخواهان چنین اعتراض می‌کردند : «پس فرنگیها امام حسین را میشناسند و شما نمی‌شناسید ، ای بیدینها؟!..».
چون در کتاب شیعیگری (یا داوری) درباره‌ی داستان چاپ آن دفترچه و زیانهایی که به جنبش مشروطه‌خواهی زد بتفصیل سخن رفته ، ما در اینجا به آنها نپرداخته این اندازه می‌گوییم که یکی از آن دو تن بنام «دکتر جوزف» از پندار امام زمان ستایشهایی با این مضمون نوشته : شیعیان که همگی چشم براه ظهور امام زمان هستند ، «چنین مردمی همیشه آماده‌ی جنگ و مردانگی باشند که همانکه امام پیدا شد بیاری او شتابند. شیعیان همگی امیدمندند که روزی بسراسر جهان دست خواهند یافت و مردمی با این امید «لا محاله روزی اسباب طبیعی برای آنان فراهم خواهد آمد» و با این امیدی که به پیدایش امام زمان می‌دارند در آینده «ترقیات محیر‌العقول» خواهند کرد و از هر باره بزرگترین توده‌ی جهان خواهند بود».

انتشار چنین سخنانی در حالی بود که می‌دانیم یک شیعی هرچه بیگانگان ستایش از کیشش بکنند آن را هرچه بزرگتر می‌گیرد و به رخ دیگران می‌کشد.

در این باره نیز آن دفترچه به گرمی دلهای سردی یافته‌ ملایان و بازگردانیدن شُکوه از دست رفته‌ی آنان انجامید و در نتیجه از آن زمان پابندی شیعیان به پندار امام زمان و افسانه‌هایش هرچه بیشتر شد. ولی پندار امام زمان و مانندهای آن چنان بود که خردمندانی آنها را بیکبار ناراست و به زیان توده یافته به زبان آمده ایرادها گرفته‌اند و از سوی دیگر شیعیان نیز کوشیده‌اند پاسخهایی به آن ایرادها آماده کنند.

افسانه‌هایی که پیشوایان شیعی زمانی برای استواری کیششان ساخته بودند و نیز این سود را داشته که از پراکنده شدن هواداران جلو می‌گرفته ، در روزگار ما بسیار زیانمند و زهرآلود بوده و دفاع منطقی از آنها نیز نشدنی است.
👇

هرچه هست ، ما در این روزگار که توده‌ها سخت می‌کوشند تا از دیگران عقب نمانند ، می‌بینیم ملایان و همدستانشان برای پندارهای شیعیگری فلسفه‌ها می‌بافند و بجای آنکه اعتراف کنند که آن باورها همچون مخدر برای توده است ، رنگ تازه‌ای به کیش خود زده به گفته‌ی مردم یک چیزی هم طلبکار می‌شوند. ما برای برانداختن این کیش ، ناچاریم به رنگهای تازه‌ی کیش‌شان بپردازیم و بی‌پایی سخنانشان را به آشکار آوریم.

امروز یکی از آنها را به گفتگو می‌گزاریم. این گفتار درازی در زمینه‌ی «انتظار» است که کسی بنام «حجت‌الاسلام» حسين الادري نوشته و ما در نشانی زیر خوانده‌ایم.

به باور حجت‌الاسلام ، انتظار به ظهور امام زمان نه تنها مخدر و زهرآلود نیست بلکه سراسر سود است. در آغاز سخن «انتظار» را چنین می‌شناساند :

««انتظار» معمولاً به حالت کسى گفته مى ‏شود که : از وضع موجود ناراحت است و براى ايجاد وضع بهترى تلاش مى‌کند. فى‌المثل بيمارى که انتظار بهبودى مى‌کشد ، يا پدرى که در انتظار بازگشت فرزندش از سفر است ، از بيمارى و فراق فرزند ناراحتند و براى وضع بهترى مى‌‏کوشند. همچنين است ، تاجرى که از بازار آشفته ناراحت است و در انتظار فرونشستن بحران اقتصادى مى‏باشد».

نوشته است : «گاهى گفته مى‌‏شود که چنين انتظارى ، افراد را در يک عالم رؤيايى فروبرده و از آنچه در اطراف آنها مى‌‏گذرد ، غافل مى‌سازد و آنها را به فرار از زير بار مسئوليّت‏هاى اجتماعى تشويق مى‌کند. و به عبارت ديگر از نظر فردى ، عاملى است براى رکود و توقّف ، و از نظر اجتماعى وسيله‌‏اى است براى خاموش ساختن جنبشهاى ضدّ استعمارى ، و به هر شکل اثر تخديرى دارد».

(بخش پایانی این نوشتار را فردا خواهیم آورد)
.

صفحه‌ی یکم دفترچه‌ی سیاست‌الحسینیه
.

🔶 «راه رستگاری» (احمد کسروی)

🔸 موضوع : آیین زندگانی ،‌ آفریدگار ، برانگیختگان ، دین ،‌ کیشها ،‌ گمراهیها ،‌ جان و روان ،‌ کار و پیشه

🔹 گفتار چهاردهم : فلسفه

👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.


💐

🔶 «بخوانند و داوری کنند» (شیعیگری) ، احمد کسروی

🔸 گفتار سوم : زیانهایی که از این کیش برمی‌خیزد (10 از 14)


پنجم : داستان امام ناپیدا گذشته از ایرادهایش ، زیانهایی نیز بزندگانی دارد. شما با هر شیعی گفتگو از گرفتاریها کنید یا آرزوی نیکی جهان بمیان آورید ، بیدرنگ بپاسخ پرداخته خواهد گفت : «باید خودش بیاید و کارها را درست کند». در تبریز گویند : «فدا اولوم ، گَرَک اوزی گَلسون». (1)

می‌باید روشن گردانم که چیزهایی که ما گرفتاری می‌شماریم در پیش شیعیان گرفتاری نیست. مثلاً پس ماندن توده ، چیرگی بیگانگان ، ناتوانی دولت ، نابسامانی کشور ، پستی خیمها و سَهِشها و مانند اینها ، نه‌ چیزهاییست که شیعیان باک دارند و گرفتاری شمارند. یک شیعی تا راه کربلا باز و روضه‌خوانی آزاد است و دست بکلاه و رخت او زده نمی‌شود ، بهیچ چیزی ارج نگزارد. در نزد شیعی بیگانگان که بایشان آزادی در کیش می‌دهند ، بهتر از یک دولت ایرانیست که آزادی از دستشان بگیرد. این چیزیست که بارها بزبان آورده‌اند.

در پیش آنان گرفتاری آنست که می‌بینند بسیاری از جوانان و دیگران سست‌باور شده‌اند و بروضه نمی‌روند ، و در آرزوی زیارت نمی‌باشند ، و بملایان ارجی نمی‌گزارند. اینهاست که آنان گرفتاری می‌شمارند و در این باره یا در هر باره‌ی دیگری که گفتگو شود همان پاسخ گذشته را دهند.

بدتر از این آنکه در این ده سال که ما بکوشش برخاسته‌ایم و بخواست خدا در برابر مادّیگری و بیدینی ایستاده دین را بروی بنیاد بسیار استواری نهاده‌ایم و با یکایک گمراهیها و نادانیها نبردیده تیشه‌ها بریشه‌ی هر کدام فرومی‌آوریم ، این کار ما بشیعیان گران می‌افتد. زیرا در اندیشه‌ی ایشان باید این کار را امام ناپیدا کند. چنانکه گفتیم شیعیان کسان‌پرستند ، اینان که آرزومندند امام ناپیدا پیدا شود و جهان را به نیکی آورد ، آن نیکی جهان را چندان نمی‌خواهند که بودنش را با دست امامشان می‌خواهند. اینست از کارهای ما دلتنگ می‌باشند.

داستان اینان داستان آن کودک نادانیست که بلجنزاری افتاده بود و یکی که می‌خواست دستش را گیرد و بیرون آورد تن درنمی‌داد و فریاد می‌زد : «باید مادرم بیاید» ، در حالی که مادرش نیز نمی‌بود و نتوانستی آمد.

فراموش نمی‌کنم روزی با یکی از ملایان گفتگو می‌داشتم و چنین گفتم : شما می‌گویید مهدی خواهد آمد و یکی از کارهایش این خواهد بود که همه‌ی کیشها و دینها را براندازد و همگی مردم را به یک راه آورد. من می‌پرسم : این کار را چگونه خواهد کرد؟!.. آیا با «معجزه» خواهد کرد که مردمان شب بخوابند و بامدادان که بیدار شدند همگی شیعی گردیده باشند ، یا با کیشها و دینها به نبرد پرداخته با دلیلها مردمان را بسوی یک دین خواهد خواند ... آیا کدام یکی از اینهاست؟!.. چون چیزی نمی‌دانست از پاسخ درماند و من دنباله‌ی سخن را گرفته گفتم : اگر بگویید : «با معجزه خواهد کرد» دروغست. زیرا چنان کاری بیرون از آیین خداست. شما می‌بینید که پیغمبر اسلام که بالاتر از مهدی پنداری می‌بود ، به برانداختن گمراهیها جز از راه دلیل آوردن و نبردیدن نکوشید. اگر بگویید «با دلیلها مردمان را به یک راه خواهد خواند» ، این کاریست که ما بآن برخاسته‌ایم و گامهایی نیز پیش رفته‌ایم و جای شگفتست که شما خشنودی نمی‌نمایید ، و بهمدستی نمی‌شتابید. جای شگفتست که نتیجه‌ای را که بدست آمده نمی‌پذیرید و دنبال یک پندار بیپایی را می‌گیرید.

مرد تیره‌مغز بجای آنکه به پرسش من پاسخ دهد با تندی چنین گفت : «پس شما دعوای مهدویت می‌کنید؟!..». (2)

گفتم : من دعوای مهدیگری نمی‌کنم بلکه هیچ دعوا نمی‌کنم. من کجا و دعوا کجا؟!.. من بجای دعوا بکار پرداخته‌ام و آنچه می‌بایست کنم کرده‌ام. شما به پرسش من پاسخ دهید. چون پاسخی نتوانست ، به درهم‌گوییهایی پرداخت ، و من جلوش را گرفته گفتگو را بپایان رسانیدم.

اینک نمونه‌ای از زیانهای آن افسانه ، به هر زبونی تن درمی‌دهند و یوغ بیگانگان را بگردن می‌گیرند و این برنمی‌تابند که یک راه رهایی برویشان باز شود ، چرا که دستگاه امام ناپیدا بهم نخورد.


پابرگیها :
1ـ فدا شوم ، باید خودش بیاید. ـ و
2ـ از نشانه‌های ورشکستگی دشمنان نویسنده سخنان پوچ و دروغیست که بجای دلیل‌آوری و گردن گزاردن به داوریِ خرد بمیان ‌آورده‌اند. بجای آنکه به دلیلهای او پاسخ دهند یا اگر ایرادی در آنها می‌بینند آن را بگویند ، همه چیز را نادیده گرفته چنین عنوانهای بی‌خردانه‌ای را پیش کشیده‌اند : «دعوای پیغمبری کرده» ، «دین تازه آورده» ، «دعوای مهدویت ‌کرده» ، «به ائمه‌ی اطهار و مقدسات مذهبی ناسزا گفته و جسارت ‌کرده» ، «به مفاخر ملی‌مان توهین کرده» ، «در خردورزی افراط ‌کرده» ، «با شعر دشمن بوده» ، «آنچه درباره‌ی ادبیات و تشیع گفته مغرضانه بوده» ، «به بزرگی سعدی و حافظ و مولوی ، غربیان هم معترفند» و مانند اینها. ـ و


🌸

✴️ انتظار امام زمان را کشیدن ــ سودمند یا زیانمند؟!

🖋 کوشاد تلگرام

(بخش 2 از 2)

سپس ادامه داده می‌گوید :
«انتظار دربر گيرنده‌ی دو حالت است : «بيگانگى با وضع موجود» و «تلاش براى وضع بهتر».»

نویسنده برآنست که معنا و مفهوم واقعی انتظار تحریف و مسخ شده. از اینرو ایرادگیران که آن معنا را نمی‌دانند ایرادها می‌گیرند. برای مثال می‌گویند :
«اگر شرط ظهور آن مصلح بزرگ پر شدن زمين از ظلم و فساد است ، پس چرا ما در اين عصر و زمان ، با فساد مبارزه کنيم و با ظلم و ستم بجنگيم؟ يا چرا با امر به معروف و نهى از منکر ، آن انقلاب بزرگ را به تأخير افکنيم؟ نه تنها نبايد در جهت اصلاح گام برداشت بلکه براى تسريع آن ظهور ، بايد به فساد بيشتر کمک نمود ، تا شرط ظهور آن مصلح بزرگ زودتر تحقّق يابد! در اين صورت ، انتظار ظهور نه تنها مانع ظلم و فساد نمى‏‌شود بلکه مردم را به همکارى با ظالمان و ستمگران تشويق مى‌‏کند و اين خود موهبت بزرگى براى‏ استعمار و استعمارگران خواهد بود که استعمارشدگان با دست خود زنجير را به گردن خويش افکنند!»

سپس در پاسخ به این ایراد چنین دلیل می‌آورد :
«ولى بايد توجّه داشت ، اين يک نوع سفسطه و مغالطه‌ی خطرناکى است که از تحريف مفهوم انتظار سرچشمه مى‌گيرد ؛ زيرا چنانچه ما به ظلم و فساد کمک کنيم ، بى‏شک در صف مخالف قرار خواهيم گرفت ؛ مگر نه اين است که ظهور مصلح جهانى براى ريشه‏ کن ساختن ظلم و ستم از کره‌ی زمين است؟ به تعبير ديگر معقول نيست ما به تسريع انقلابى کمک کنيم که خود جزو تصفيه‏ شدگان آن خواهيم بود و اين مانند آن است که آتشى‏ برافروزيم که پس از شعله‏‌ور شدن ، دامن خود ما را خواهد گرفت. بنابراين اگر مى‌خواهيم صف خود را از هم ‏اکنون مشخّص کنيم و جزو عناصر مصلح باشيم ، بايد از هم ‏اکنون حساب خود را از فساد جدا سازيم ، که به ظلم و ستم کمک کردن ، اگر آن انقلاب را تسريع کند مجازات ستمکار را نيز تسريع خواهد کرد».

اینهاست مغز آن گفتار. بازمانده‌ی آن به افسانه‌هایی که گرداگرد مهدی را گرفته و اینکه چنین باوری در دیگر کیشها نیز هست می‌پردازد.
به همین بخش از نوشته‌ی حجت‌الاسلام ایرادهایی وارد است. زیرا به گفته‌ی او یک تن منتظر نخست ، از وضع موجود «ناراحت» است و دوم ، برای وضع بهتر «تلاش می‌کند». ولی مثالهایی که می‌آورد همچون بیماری که انتظار بهبود و پدری که انتظار دیدن فرزندش را می‌کشد و تاجری که منتظرست آشفتگی بازار فرونشیند ، با آنچه به گمان او «معنا و مفهوم واقعی» انتظار است و از روی آن ، منتظر «برای وضع بهتر تلاش می‌کند» نمی‌سازد.
👇

علت نساختن هم روشنست. کسی که برای بهبود اوضاع تلاش می‌کند (یا تلاشگر) ، منتظر هم هست که میوه‌ی تلاشهایش را کم یا بیش بچشم ببیند. پس می‌توان گفت هر تلاشگری منتظر هم هست. ولی آیا عکس این درست است و می‌توان گفت هر منتظری تلاشگر است؟!.
مثلاً در همان سه مثالی که او آورده هیچیک برای بهبود اوضاع تلاش نمی‌کند. گذشته از آنها برای روشنتر شدن موضوع مثالهای زیر را از «منتظران» می‌آوریم :
کسی که منتظر است خبری از دوست یا برادرش دریافت کند. زن آبستنی که منتظر زایمانست. تماشاچیانی که در سالن سینما نشسته انتظار آغاز فیلم را می‌کشند. بیماری که در اورژانس منتظر است پزشک بسراغش بیاید. مسافری که منتظر تاکسی است. دهقانی که کشت دیمی داشته و انتظار باران را می‌کشد. کسی که ارزی ، خانه‌ای ، زمینی ، اتومبیلی ، سهام بورسی را می‌خواهد بفروشد و انتظار افزایش بهای آن را می‌کشد. دارنده‌ی ملکی که انتظار پایان قرارداد اجاره با مستأجرش را می‌کشد تا قرارداد سنگینتری ببندد. کسانی که انتظار مرگ نزدیکانشان را می‌کشند که ارثی به آنها برسد. گدایانی که منتظرند کسی دلش به آنان بسوزد و پولی کف دستشان بگذارد.

پس منتظرِ خبر و زنِ آبستن و تماشاچی و بیمار و مسافر و دهقانِ دیمکار و بورس‌باز و کسانی که در کار خرید و فروش اتومبیل و ملک و ارز هستند و نیز ارثبر و گدا و صدها مانندگان ایشان هم انتظار می‌کشند ولی نه آنست که براى ايجاد وضع بهترى «تلاش کنند».

واژه‌ها که در هر زبانی باید معناشان دقیق و رسا باشد ، ملایان برای پایدار نگاه داشتن پندارهاشان معنی آنها را به دلخواه خود تغییر می‌دهند که این جز تأویل کردن نیست. در همین زمینه ، به کسی که می‌کوشد اوضاع را بهبود دهد «اصلاحگر» یا خواهان اصلاحات می‌گویند و این از معنی «منتظر» بسیار دور است. یک اصلاحگر واقعی هم کسی است که نخست ، عیبهای وضع موجود را نیک دریافته و دوم ، برای رفع آنها چاره‌ای بدیده دارد و سوم ، برای آرمان یا هدفی که دارد می‌کوشد. بخش بزرگی از این کوشش نیز برای افزودن به همدستان است.

جای پرسش است : چرا حجت‌الاسلام می‌کوشد هر طور شده انتظار را اصلاحگری جا بزند؟!.. زیرا در افسانه‌ی مهدی یا امام زمان ، شیعیان منتظر ظهور اویند و به این «انتظار» ایرادهایی وارد است که خود او هم نمونه‌هایی از آنها را یاد کرده. پس باید به تن انتظار ، رخت اصلاحگری بپوشاند تا از ایرادها برهد.

چرا دور برویم؟ چرا دیده‌ها و شنیده‌های خود را کنار گذارده تأویلهای حجت‌الاسلام را ملاک بگیریم؟!. شما هر سخنی از کوشش در راه سود توده و نیکی کشور و جهان بگویید شیعی از آن رَمان و روگردان است و در پاسخ می‌گوید : «باید خودش بیاید و کارها را درست کند».

اگر در کاری سودی به کیشش باشد ، آن را ثواب دانسته از خود گذشت نشان می‌دهد. ولی اگر پای کیش درمیان نباشد هرچند به نیکی توده و کشورشان بینجامد به آن تن نمی‌دهد.

جنگ که یکی از سختترین کوششهاست ، ما دیدیم در جنگ با عراق ، سربازانمان آنها که غیرت ملی داشتند برای میهنشان ، و آنها که پابند کیش بودند برای «آزادی قدس» و «باز شدن راه کربلا» جنگیدند. بلکه جوانان و نوجوانانی که فریب خورده بودند به امید دیدار امام زمان راهی جبهه‌ها می‌شدند.

حجت‌الاسلام گمان می‌کند همینکه گفت معنی انتظار ، کوشش برای بهبود وضعِ بهتر است ، دیگر راه همه‌ی ایرادها به باور «انتظار برای ظهور» بسته خواهد شد. شیعی دیگر نخواهد گفت : «خودش می‌آید و کارها را درست می‌گرداند» بلکه از این پس زندگی را بخود سخت گرفته پیاپی خواهد کوشید تا با ستم و فساد نبرد کند. این گمان اوست.

ولی چنانکه در آوردن آن مثالها ناشیگری بکار زده ، در این گمان نیز در لغزش است. روشنتر بگوییم : گمان می‌کند با سخنبازی می‌تواند هر دلخواهش را راست نشان دهد. مثلاً او هیچ نمی‌اندیشد که اگر سخنش راست است و این باور مایه‌‌ی «تخدیر» مردم نیست و آنها را به سستی و بیدردی نرانده بلکه به وارونه همه را به «تلاش» برای تغییر وضع کنونی و بهبود برمی‌انگیزد ، چرا هیچ نشانی از چنان کوششهایی نمایان نیست؟!
👇

چهل و اند سال گذشته پیش دیدگان ماست. مگر ما فراموش کرده‌ایم انتظار مردم را برای رسیدن پول نفت به سفره‌هاشان و بسیار قولها که داده بودند اجرا شود؟!. آیا فراموش شده که همه برای آزادی گروگانهای آمریکایی انتظار می‌کشیدند باشد که بدانسان جنگ پایان گیرد؟! مگر نبود که مردم چند سالی انتظار ‌کشیدند اصلاح‌طلبان بتوانند نابسامانیها را به سامان آورند؟! انتظار کشیدند تا دولت احمدی‌نژاد «عدالت‌» را بکشور بازگرداند و دست دزدان را از بیت‌المال کوتاه گرداند چنانکه نویدش را داده بود؟! انتظار برای آنکه تهدید آمریکا بجنگ با ایران فرونشیند؟! انتظار برای آنکه کلید حسن روحانی درِ بسته‌ای از گرفتاریهای مردم را باز کند؟!‌ انتظار برای آنکه برجام گرفتاریهای ما را به سامانی رساند؟! انتظار برای آنکه ترامپ برافتد؟! و دهها انتظار دیگر.

آیا این انتظارها به تلاشهایی انجامید تا اوضاع را بهتر کند یا مخدری که مردمان را از کار و کوشش و پروا به آینده بازدارد؟! کدام یک بوده؟! آیا مردم دیگر کشورها که برای بهبود زندگی خود اعتراض و تلاش می‌کنند ، آنها هم انتظار یک مهدی‌ای را می‌کشند؟!

آیا شما نمی‌بینید که در برابر اینهمه ستم و فساد و جنایاتی که اخیراً به آشکار افتاده و برای خود پرونده‌ها در دادگستری باز کرده هیچ کوششی نمی‌شود؟!

در همان افسانه‌های امام زمانی گفته شده که چون امام پیدا شود و جنگهایش آغاز گردد ، همه‌ی سلاحهای زمانه (لیزری و بمبهای کشنده‌ی از هر گونه و موشکهای قاره‌پیما با کلاهکهای هسته‌ای و پهپادهای هوشمند و جنگ الکترونیک این زمان و هرچه پس از این ساخته شود) از کار افتاده و جنگ با شمشیر و تیر و کمان و نیزه و سپر خواهد بود. آیا شما می‌بینید شیعیان از روی «معنای واقعیِ» باور خود به «انتظار» به آمادگیهای جنگی از جمله تیرانداختن با کمان و شمشیربازی و اسب‌سواری و این گونه تمرینها بپردازند؟! خود حجت‌الاسلام به چه تمرینهایی مشغولند؟!

سرانجام اینکه می‌گوید : «ولى بايد توجّه داشت ، اين يک نوع سفسطه و مغالطه‌ی خطرناکى است که از تحريف مفهوم انتظار سرچشمه مى‌گيرد ؛ زيرا چنانچه ما به ظلم و فساد کمک کنيم ، بى‏شک در صف مخالف قرار خواهيم گرفت ؛ مگر نه اين است که ظهور مصلح جهانى براى ريشه‏ کن ساختن ظلم و ستم از کره‌ی زمين است؟». حجت‌الاسلام می‌بیند که داستان پر شدن جهان از ستم که شرط پیدایش امام ناپیداست ، با تأویلهای خودش نمی‌سازد ، اینست ناچار می‌شود نتیجه‌ی منطقی همان دعوا (شرط پیدا شدن امام زمان) را سفسطه و مغالطه بنامد.

پاسخ دعواهای آخری حجت‌الاسلام چنینست :
1ـ این دعواها بر چه پایه‌ای استوارست؟ ما بچشم خود می‌بینیم انبوهی از همکیشان شما انتظار را به همان معنیِ شناخته‌اش می‌دانند. همانها صدها بار به پیروانشان دلداری داده‌اند که امام خواهد آمد و ظلم و فساد را از ریشه خواهد کند. چه شده که آنها جور دیگری فهمیده‌اند؟!

2ـ گیریم سخنان شما در پاسخ کسانی است که گفته‌اند ما اگر به ستم و تباهی کمک کنیم ظهور را نزدیکتر می‌گردانیم ، اکنون تکلیف کسانی که هیچ کوششی برای رفع ستم و تباهی نکرده تنها در اندیشه‌ی خود و خانواده‌شان و نادانیهای کیشی هستند چه می‌باشد؟! یک انبوهی از مردم از گفتن «باید خودش بیاید تا کارها درست شود» خواستشان بیش از همه نکوشیدن و بیدردیست. در جایی که مانندهای شما مغزهاشان را با این پندارها پر کرده‌اند که سینه‌زنی و قمه‌زنی و زیارت و سهم امام دادن و اینگونه کارها اجر بهشت دارد ، دیگر کیست که بخواهد جانش را در راه نبرد با ستمگری دهد؟! زمانی که چنان پندارهایی را در مغز پیروانتان فرومی‌کردید یاد این ناسازگاریها بودید؟! هیچ می‌اندیشیدید که تیشه به ریشه‌ی دین می‌زنید؟!.

3ـ وانگهی اگر ما سخن شما را پذیرفته و آواز به آواز شما بیندازیم که ای مردم ، بجای امید بستن به آن کسی که روزی پیدا خواهد شد و با ستم و تباهیها خواهد جنگید ، شما بخود تکیه کنید و خودتان آستینها را بالا زده با ستمگریها بجنگید. فرض کنیم این سخنان در مردم تأثیر کرد و آنهمه افسانه‌ها که از انتظار ظهور و جنگ امام زمان با ستم و فساد بافته‌اند و در مغزهای مردم همچنان می‌بوده همه بیرون رفته و ایشان دست بهم داده یک جبهه و یک آرمان به برانداختن دستگاه ستم کوشیدند ، در آنحال چه کاری برای امام زمان بازمی‌ماند؟!.
هزار سال بیشتر به پیروانتان نوید داده‌اید که کسی پیدا خواهد شد و کار بسیار بسیار بزرگ جنگ با ستمگران را بگردن خواهد داشت. اکنون همه را انکار کرده می‌گویید : نه! آن کار بسیار بسیار بزرگ را شما خود باید انجام دهید! ببینید با مردم چه می‌کنید و چگونه ایشان را افزار دکان خود گرفته‌اید!
.

🔶 «دردها و درمانها»

🖌 احمد کسروی



🔹 بخش دهم

🔸 در پیرامون نوشته‌های پیمان

🔸 گرفتاری را فیروزی می‌شمارند

🔸 باید از گمراهان جدا گردید

🔸 از گمان پیروی نباید کرد

🔸 دلگذر 1 و 2

🔸 دشمنان نهان



🌸

🔶 «راه رستگاری» (احمد کسروی)

🔸 موضوع : آیین زندگانی ،‌ آفریدگار ، برانگیختگان ، دین ،‌ کیشها ،‌ گمراهیها ،‌ جان و روان ،‌ کار و پیشه

🔹 گفتار پانزدهم : صوفیگری

👈 متن گفتار را از اینجا بخوانید.


💐