چرا شعر و شاعری را اینهمه بزرگ می دارند؟! مگر شعر چیست که اینهمه به بزرگ وانمودن آن می کوشند؟! آیا کاری است به بزرگی صنعت و دانشگاه و راه و بیمارستان و مانندهای آن؟!
(همبسته با گفتار بالا)
.
(همبسته با گفتار بالا)
.
سران حکومت چه هدفی در بزرگداشت این شاعران دارند؟!
(همبسته با گفتار بالا)
.
(همبسته با گفتار بالا)
.
📖 ترور کسروی و تاوان اجتماعی آن
🖌 نویساد (هیئت تحریریه)
🔸 تکه‌ی یک از دو
کوشاد تلگرام : نوشتار زیر با عنوان «آیا ایران قربانی ترور کسروی شده است…؟! / ترور کسروی و تاوان اجتماعی آن» درباره‌ی همبستگی میان بدبختیهای کنونی ایران و ترور احمد کسروی نوشته شده و ما تاکنون در دو کانال تلگرامی دیده‌ایم. از نویسنده سپاسمندیم و بجا دانستیم به چند نکته در این نوشته اشاره کرده سخنانی بیفزاییم. او می‌نویسد :
«در خاطرات آیت الله مستجابی چنین آمده است:
«در نجف حین تحصیل با نواب صفوی آشنا شده بودم. با سید مجتبی نواب صفوی قرار گذاشتیم که بیاییم تهران با احمد کسروی و چند تا از علمایی که بعد از مشروطه منحرف شده بودند بحث و مناظره کنیم. آمدیم ایران با آشیخ باقر کمره‌ای بحث کردیم. اطراف این شیخ را کمونیست‌ها گرفته بودند. بعد از چند روز بحث قانع شد. دیگران هم به همین منوال، خیلی زود راه افتادند اما کسروی نه.
روزی که برای بحث رفتیم سراغ کسروی هر سه نفر ما را یک لقمه کرد. آدم کارکرده و بسیار باسوادی بود. وکیل هم بود. با همه آن حرارتی که نواب صفوی و ما داشتیم، ما را یک لقمه کرد. یاران نواب چند تا جلسه دیگر هم گرفتند و بعد دیدند فایده ندارد و حریفش نمی‌شوند. بالاخره رفتند و او را کشتند.
بار اول که نواب اقدام کرد کسروی کشته نشد. بار دوم سید حسین امامی کار را تمام کرد. در راهروی دادگستری۲۴ضربه چاقو بهش زد و البته چند تایی هم گلوله»
این چند خط بخش تلخی از تاریخ عبرت آموز معاصر ماست که نشان می دهد ما چه راه سختی از اعماق تصلب تا به امروز پیموده‌ایم.
اما تاسف بار تر از عمل ترور که توسط چند متعصب خشونت طلب رخ داد واکنش جامعه و رفتار خواص پس از قتل کسروی بود.
فردای واقعه برخی علماي نجف به تهران تلگراف زدند و خواستار آزادی فوری عاملان ترور شدند. كاشاني و دیگر حامیان معنوی فداییان اعلاميه پخش كردند که درصورت محاکمه ضاربین دست به اقدامات جدي و اساسي خواهند زد.
دادگستری(بعنوان نماینده دستگاه سلطنت) علاوه بر اینکه راپورت زمان و مکان دادگاه کسروی را به فداییان داده بود، هیچ محافظتی از کسروی نکرد. چندی پس از ترور هم تحت فشار علما طی یک دادگاه نمایشی حکم به برائت فدائیان داده شد و برادران امامی آزاد شدند.
بازاریان ثروتمند علاوه بر اینکه وثیقه کلانی برای آزادی قاتلین مهیا کردند در خيابان نقل و شيريني پخش كردند و گوسفند سر بريدند. بخشی از عوام و طبقات سنتی هم تعداد زیادی سند برای آزادی برادران امامی به دادگستری بردند.
اما تاسف بارتر از همه واکنش روشنفکران بود!
جز اندک مقاله‌هایی در روزنامه‌های چپ‌گرا، قتل کسروی با سکوت محض رسانه‌ها، سکولارهای روشنفکر و نواندیشان مذهبی و حتی ملی گرایان مواجه شد. قتل یک پژوهشگر، زبان شناس و مورخ ملی گرا، اندیشمند خردگرا و منتقد نظام فکری ـ فرهنگی معیوب ایران(و نه صرفا نظام مذهبی) [آخرین و بزرگترین و عمیق ترین مصلح اجتماعی ایران] که اتفاقا معتقد به زدودن بددینی ها بود در سالهایی که بانگ مشروطه خواهی، حکومت قانون و نوگرایی ملی و مذهبی در هر محفل روشنفکری بلند بود نمی‌توانست بدون تاوان باشد.
تاوان این سکوت و همراهی را جریان روشنفکری و کل جامعه ایران بعدها با ضرباتی که از واپس گرایان خورد به سختی پرداخت کرد. برای جامعه ایران نیز سکوت در برابر حذف روشنفکران به رویه‌ای مرسوم بدل گشت و روشنگری به خاموشی گرایید.
پی نوشت:
ما ایرانیان از این حجم مصیبت و فاجعه که این سالها بر این ملک و ملت رفت بهت زده‌ایم. به واقع ما چه گناه بزرگی کرده‌ایم؟ ما چه حق عظیمی را ناحق کرده‌ایم؟ در پیشگاه تاریخ کدام وقت سوی حقیقت ایستاده‌ایم؟»
در اینجا نویسنده سخنانی را در میان گیومه ( " " ) آورده ، چنان که خواننده می‌پندارد نوشته‌ی خود کسروی است. در حالی که نویسنده خواسته راه چاره به دردهای ایران را با «نقل به معنی» از نوشتارهای کسروی در یک پاراگراف بگنجاند. ولی باید گفت این شیوهی نقل از نوشته‌های کسروی نتیجه‌ی خوبی بدست نمی‌دهد. زیرا کسروی برای بازنمودن هر حقیقتی چند صفحه دلیل و مثال می‌آورد تا زمینه روشن گردد. گذشته از این ، چون در هر زمینه باورهای باطل فراوانی هست ، ناچار هنگام روشن گردانیدن حقایق ، با باورهای زیانمند در آن زمینه هم به نبرد برخاسته به برانداختن آنها می‌کوشد. شیوهی نویسش او چنینست که نبرد با گمراهیها و بازنمودن حقایق زندگی را دو روی یک کار می‌داند و در هر زمینه به هر دو می‌پردازد. زیرا بازنمودن هر یک از آن دو وجه به تنهایی تأثیر چندانی ندارد. هنگامی که این ویژگیها را از نوشته‌ی او بزداییم و در یک پاراگراف بگنجانیم آن ارج و تأثیر را از آن خواهیم گرفت.
🌸
🖌 نویساد (هیئت تحریریه)
🔸 تکه‌ی یک از دو
کوشاد تلگرام : نوشتار زیر با عنوان «آیا ایران قربانی ترور کسروی شده است…؟! / ترور کسروی و تاوان اجتماعی آن» درباره‌ی همبستگی میان بدبختیهای کنونی ایران و ترور احمد کسروی نوشته شده و ما تاکنون در دو کانال تلگرامی دیده‌ایم. از نویسنده سپاسمندیم و بجا دانستیم به چند نکته در این نوشته اشاره کرده سخنانی بیفزاییم. او می‌نویسد :
«در خاطرات آیت الله مستجابی چنین آمده است:
«در نجف حین تحصیل با نواب صفوی آشنا شده بودم. با سید مجتبی نواب صفوی قرار گذاشتیم که بیاییم تهران با احمد کسروی و چند تا از علمایی که بعد از مشروطه منحرف شده بودند بحث و مناظره کنیم. آمدیم ایران با آشیخ باقر کمره‌ای بحث کردیم. اطراف این شیخ را کمونیست‌ها گرفته بودند. بعد از چند روز بحث قانع شد. دیگران هم به همین منوال، خیلی زود راه افتادند اما کسروی نه.
روزی که برای بحث رفتیم سراغ کسروی هر سه نفر ما را یک لقمه کرد. آدم کارکرده و بسیار باسوادی بود. وکیل هم بود. با همه آن حرارتی که نواب صفوی و ما داشتیم، ما را یک لقمه کرد. یاران نواب چند تا جلسه دیگر هم گرفتند و بعد دیدند فایده ندارد و حریفش نمی‌شوند. بالاخره رفتند و او را کشتند.
بار اول که نواب اقدام کرد کسروی کشته نشد. بار دوم سید حسین امامی کار را تمام کرد. در راهروی دادگستری۲۴ضربه چاقو بهش زد و البته چند تایی هم گلوله»
این چند خط بخش تلخی از تاریخ عبرت آموز معاصر ماست که نشان می دهد ما چه راه سختی از اعماق تصلب تا به امروز پیموده‌ایم.
اما تاسف بار تر از عمل ترور که توسط چند متعصب خشونت طلب رخ داد واکنش جامعه و رفتار خواص پس از قتل کسروی بود.
فردای واقعه برخی علماي نجف به تهران تلگراف زدند و خواستار آزادی فوری عاملان ترور شدند. كاشاني و دیگر حامیان معنوی فداییان اعلاميه پخش كردند که درصورت محاکمه ضاربین دست به اقدامات جدي و اساسي خواهند زد.
دادگستری(بعنوان نماینده دستگاه سلطنت) علاوه بر اینکه راپورت زمان و مکان دادگاه کسروی را به فداییان داده بود، هیچ محافظتی از کسروی نکرد. چندی پس از ترور هم تحت فشار علما طی یک دادگاه نمایشی حکم به برائت فدائیان داده شد و برادران امامی آزاد شدند.
بازاریان ثروتمند علاوه بر اینکه وثیقه کلانی برای آزادی قاتلین مهیا کردند در خيابان نقل و شيريني پخش كردند و گوسفند سر بريدند. بخشی از عوام و طبقات سنتی هم تعداد زیادی سند برای آزادی برادران امامی به دادگستری بردند.
اما تاسف بارتر از همه واکنش روشنفکران بود!
جز اندک مقاله‌هایی در روزنامه‌های چپ‌گرا، قتل کسروی با سکوت محض رسانه‌ها، سکولارهای روشنفکر و نواندیشان مذهبی و حتی ملی گرایان مواجه شد. قتل یک پژوهشگر، زبان شناس و مورخ ملی گرا، اندیشمند خردگرا و منتقد نظام فکری ـ فرهنگی معیوب ایران(و نه صرفا نظام مذهبی) [آخرین و بزرگترین و عمیق ترین مصلح اجتماعی ایران] که اتفاقا معتقد به زدودن بددینی ها بود در سالهایی که بانگ مشروطه خواهی، حکومت قانون و نوگرایی ملی و مذهبی در هر محفل روشنفکری بلند بود نمی‌توانست بدون تاوان باشد.
تاوان این سکوت و همراهی را جریان روشنفکری و کل جامعه ایران بعدها با ضرباتی که از واپس گرایان خورد به سختی پرداخت کرد. برای جامعه ایران نیز سکوت در برابر حذف روشنفکران به رویه‌ای مرسوم بدل گشت و روشنگری به خاموشی گرایید.
پی نوشت:
ما ایرانیان از این حجم مصیبت و فاجعه که این سالها بر این ملک و ملت رفت بهت زده‌ایم. به واقع ما چه گناه بزرگی کرده‌ایم؟ ما چه حق عظیمی را ناحق کرده‌ایم؟ در پیشگاه تاریخ کدام وقت سوی حقیقت ایستاده‌ایم؟»
در اینجا نویسنده سخنانی را در میان گیومه ( " " ) آورده ، چنان که خواننده می‌پندارد نوشته‌ی خود کسروی است. در حالی که نویسنده خواسته راه چاره به دردهای ایران را با «نقل به معنی» از نوشتارهای کسروی در یک پاراگراف بگنجاند. ولی باید گفت این شیوهی نقل از نوشته‌های کسروی نتیجه‌ی خوبی بدست نمی‌دهد. زیرا کسروی برای بازنمودن هر حقیقتی چند صفحه دلیل و مثال می‌آورد تا زمینه روشن گردد. گذشته از این ، چون در هر زمینه باورهای باطل فراوانی هست ، ناچار هنگام روشن گردانیدن حقایق ، با باورهای زیانمند در آن زمینه هم به نبرد برخاسته به برانداختن آنها می‌کوشد. شیوهی نویسش او چنینست که نبرد با گمراهیها و بازنمودن حقایق زندگی را دو روی یک کار می‌داند و در هر زمینه به هر دو می‌پردازد. زیرا بازنمودن هر یک از آن دو وجه به تنهایی تأثیر چندانی ندارد. هنگامی که این ویژگیها را از نوشته‌ی او بزداییم و در یک پاراگراف بگنجانیم آن ارج و تأثیر را از آن خواهیم گرفت.
🌸
📖 ترور کسروی و تاوان اجتماعی آن
🖌 نویساد (هیئت تحریریه)
🔸 تکه‌ی دو از دو
ما از اینکه نویسنده احساسات پاک نشان داده سپاس می‌گزاریم و از افسوسهایی که خورده افسوسمندیم. لیکن چنانکه گفتیم ناچاریم در دو زمینه سخنانی بیفزاییم. نخست می‌پرسیم : از چه رو «تاسف‌بارتر از همه واکنش روشنفکران بود!»؟! نویسنده‌ی کتاب «قتل کسروی» و برخی دیگر که به این نکته اشاره کرده‌اند علت را بازننموده‌اند. در حالی که علت این ، خود درخور جستجو و اندیشه است.
آری ، جای صد افسوس است که چنین شد. جای افسوس است که ارتجاع دانست که می‌تواند به هر وحشیگری دست بزند و نیرویی جلوگیرش نیست.
آری ، سه ماه و نیم پس از آن ترور وحشیانه که لکه‌ی ننگی در تاریخ کشور بود ، در نخستین انجمن نویسندگان ایران در خانه‌ی فرهنگ شوروی ، که 78 تن از نویسندگان و شاعران ایرانی گرد هم آمدند ، کمترین سخنی از این قتل بمیان نیامد و بخاموشی برگزار شد (4 تا 13 تیرماه 1325). صادق هدایت که از اعضای هیئت مدیره بوده بدوستش شهید نورایی چنین نوشته : «... انجمن فرهنگی ایران و شوروی ، کنگره‌ی نویسندگان درست کرده و دو ، سه روز است که در آنجا هستم. مخصوصاً دیروز به قدری بغل گوشم شعر خواندند که هنوز سرم گیج می‌رود».
تنها از این کنگره نیست که فهمیده می‌شود برجستگان توده‌ی ایران سرگرم چه‌ها بوده‌اند. در حکومت محمدرضاشاه نیز از این دسته که انتظار می‌رفت اندیشه‌های مردم را روشن کنند و راهنماشان باشند ، کارهایی سراغ داریم که جز بیهوده‌کاری و تباهی نبود. از آنان جز یک خروار دفتر شعر و رمان یا نوشتارهایی در ستایش عرفان و مثنوی و قلمفرسایی با عنوان «حافظ شناسی» یا سخن راندن از فیلسوفان یونان و فلسفه‌ی آنان را شرح دادن ، کوشش ارجداری بجا نمانده. جز چند تن انگشت شمار ، از آن دیگران کاری دیده نشده که بتوان گفت مردم را با یک رشته حقایق ارجداری که هر توده‌ای باید بداند آشنا کرده‌اند.
شما از اینجا پی به آن برید که برجستگان کشور به چه کارهایی سرگرم و خود تا چه اندازه از حقایق دور بودند. پرداختن به بدآموزیهایی مانند ادبیات آلوده و قافیه جفت کردن ، مثنوی کاوی ، درباره‌ی مناقب شاعران قلمفرسایی کردن ، دیوان حافظ را برای یافتن یک معنی خردپذیر زیر و رو کردن و همچنین به فلسفه‌ی یونان و رمان پرداختن ، خرد این دسته را از کار انداخته بود.
ببینید یک دسته از اینان همزمان کسروی بودند و در آن زمان یک پاسخ خردپذیر به سخنان او ندادند بلکه 90 درصدشان خاموشی گزیدند. ولی ده سال بیش یا کم ، پس از کشته شدن او ، آغاز کردند به بدزبانی ازو. باز کاش سخن تازه‌ای و ایراد تازه‌ای پیش کشیده دلیل برای سخنانشان می‌آوردند. همه به هو و غوغا پناه آوردند که به مفاخر ما توهین کرده و به پرتگوییهایی از اینگونه پرداختند.
در جایی که پیش افتادگان و برجستگان توده به چنان بیهودگیها می‌پردازند از مردم عادی چه می‌توان چشم داشت؟!
آخرین نکته‌ای که می‌خواهیم یاد کنیم بازپسین پاراگراف نوشتار است. در آنجا نویسنده چنین می‌نویسد :
«گفتنی است علت عدم حمایت دستگاه سلطنت از کسروی این بود که وی همان قاضی بود که حکم به رفع تصرف رضاخان از املاک مردم حاشیه تهران داد و رییس دادگستری رضاشاه برای خوش خدمتی او را منتظر خدمت کرد اما کسروی در پایین این حکم نوشت : من منتظر خدمت نمی‌مانم ، این خدمت است که باید منتظر من بماند!
و اکنون بیش از هفتاد سال است که خدمت منتظر یک کسروی مانده است…!»
اینجا سخن نویسنده روشن نیست. آیا خواست او هواداری کدام دستگاه سلطنت است : رضاشاه یا محمدرضاشاه؟! درباره‌ی رفتار هر کدام از این دو دستگاه گفتنی بسیار است.
نویسنده به داستان اوین و نتیجه‌های آن اشاره می کند که کسروی در زندگانی من آنها را آورده است. کوتاهش اینست که رضاشاه می‌خواست ده اوین را از دست روستاییان آنجا درآورد. آنها به دادگستری «تظلم» کردند. در آن زمان کسروی رئیس کل محاکم بدایت تهران بود. رای به سود روستائیان اوین داد. این کار خشم دربار و پیش و بیش از آن خشم داور وزیر (نه رئیس) دادگستری را برانگیخت و از اینرو کسروی را منتظر خدمت کردند.
آن یگانه‌مرد زیان بسیاری از این رهگذر کشید. سرانجام دیرگاهی پس از آن توانست پروانه‌ی وکالت بگیرد و به وکالت پردازد. سپس هم امتیاز مهنامه‌ی پیمان را گرفت. در سال دوم آن مهنامه (1313) ، به شعر و شاعری در ایران که حال دیوانگی گرفته بود تاختها برد. از این زمان فروغی نخست وزیر و حکمت وزیر فرهنگ تا توانستند با او دشمنی کردند. فروغی گفته بود : ««کسی که می‌خواهد با سعدی و حافظ مبارزه کند باید قوه‌ی بزرگی داشته باشد ...».
👇
🖌 نویساد (هیئت تحریریه)
🔸 تکه‌ی دو از دو
ما از اینکه نویسنده احساسات پاک نشان داده سپاس می‌گزاریم و از افسوسهایی که خورده افسوسمندیم. لیکن چنانکه گفتیم ناچاریم در دو زمینه سخنانی بیفزاییم. نخست می‌پرسیم : از چه رو «تاسف‌بارتر از همه واکنش روشنفکران بود!»؟! نویسنده‌ی کتاب «قتل کسروی» و برخی دیگر که به این نکته اشاره کرده‌اند علت را بازننموده‌اند. در حالی که علت این ، خود درخور جستجو و اندیشه است.
آری ، جای صد افسوس است که چنین شد. جای افسوس است که ارتجاع دانست که می‌تواند به هر وحشیگری دست بزند و نیرویی جلوگیرش نیست.
آری ، سه ماه و نیم پس از آن ترور وحشیانه که لکه‌ی ننگی در تاریخ کشور بود ، در نخستین انجمن نویسندگان ایران در خانه‌ی فرهنگ شوروی ، که 78 تن از نویسندگان و شاعران ایرانی گرد هم آمدند ، کمترین سخنی از این قتل بمیان نیامد و بخاموشی برگزار شد (4 تا 13 تیرماه 1325). صادق هدایت که از اعضای هیئت مدیره بوده بدوستش شهید نورایی چنین نوشته : «... انجمن فرهنگی ایران و شوروی ، کنگره‌ی نویسندگان درست کرده و دو ، سه روز است که در آنجا هستم. مخصوصاً دیروز به قدری بغل گوشم شعر خواندند که هنوز سرم گیج می‌رود».
تنها از این کنگره نیست که فهمیده می‌شود برجستگان توده‌ی ایران سرگرم چه‌ها بوده‌اند. در حکومت محمدرضاشاه نیز از این دسته که انتظار می‌رفت اندیشه‌های مردم را روشن کنند و راهنماشان باشند ، کارهایی سراغ داریم که جز بیهوده‌کاری و تباهی نبود. از آنان جز یک خروار دفتر شعر و رمان یا نوشتارهایی در ستایش عرفان و مثنوی و قلمفرسایی با عنوان «حافظ شناسی» یا سخن راندن از فیلسوفان یونان و فلسفه‌ی آنان را شرح دادن ، کوشش ارجداری بجا نمانده. جز چند تن انگشت شمار ، از آن دیگران کاری دیده نشده که بتوان گفت مردم را با یک رشته حقایق ارجداری که هر توده‌ای باید بداند آشنا کرده‌اند.
شما از اینجا پی به آن برید که برجستگان کشور به چه کارهایی سرگرم و خود تا چه اندازه از حقایق دور بودند. پرداختن به بدآموزیهایی مانند ادبیات آلوده و قافیه جفت کردن ، مثنوی کاوی ، درباره‌ی مناقب شاعران قلمفرسایی کردن ، دیوان حافظ را برای یافتن یک معنی خردپذیر زیر و رو کردن و همچنین به فلسفه‌ی یونان و رمان پرداختن ، خرد این دسته را از کار انداخته بود.
ببینید یک دسته از اینان همزمان کسروی بودند و در آن زمان یک پاسخ خردپذیر به سخنان او ندادند بلکه 90 درصدشان خاموشی گزیدند. ولی ده سال بیش یا کم ، پس از کشته شدن او ، آغاز کردند به بدزبانی ازو. باز کاش سخن تازه‌ای و ایراد تازه‌ای پیش کشیده دلیل برای سخنانشان می‌آوردند. همه به هو و غوغا پناه آوردند که به مفاخر ما توهین کرده و به پرتگوییهایی از اینگونه پرداختند.
در جایی که پیش افتادگان و برجستگان توده به چنان بیهودگیها می‌پردازند از مردم عادی چه می‌توان چشم داشت؟!
آخرین نکته‌ای که می‌خواهیم یاد کنیم بازپسین پاراگراف نوشتار است. در آنجا نویسنده چنین می‌نویسد :
«گفتنی است علت عدم حمایت دستگاه سلطنت از کسروی این بود که وی همان قاضی بود که حکم به رفع تصرف رضاخان از املاک مردم حاشیه تهران داد و رییس دادگستری رضاشاه برای خوش خدمتی او را منتظر خدمت کرد اما کسروی در پایین این حکم نوشت : من منتظر خدمت نمی‌مانم ، این خدمت است که باید منتظر من بماند!
و اکنون بیش از هفتاد سال است که خدمت منتظر یک کسروی مانده است…!»
اینجا سخن نویسنده روشن نیست. آیا خواست او هواداری کدام دستگاه سلطنت است : رضاشاه یا محمدرضاشاه؟! درباره‌ی رفتار هر کدام از این دو دستگاه گفتنی بسیار است.
نویسنده به داستان اوین و نتیجه‌های آن اشاره می کند که کسروی در زندگانی من آنها را آورده است. کوتاهش اینست که رضاشاه می‌خواست ده اوین را از دست روستاییان آنجا درآورد. آنها به دادگستری «تظلم» کردند. در آن زمان کسروی رئیس کل محاکم بدایت تهران بود. رای به سود روستائیان اوین داد. این کار خشم دربار و پیش و بیش از آن خشم داور وزیر (نه رئیس) دادگستری را برانگیخت و از اینرو کسروی را منتظر خدمت کردند.
آن یگانه‌مرد زیان بسیاری از این رهگذر کشید. سرانجام دیرگاهی پس از آن توانست پروانه‌ی وکالت بگیرد و به وکالت پردازد. سپس هم امتیاز مهنامه‌ی پیمان را گرفت. در سال دوم آن مهنامه (1313) ، به شعر و شاعری در ایران که حال دیوانگی گرفته بود تاختها برد. از این زمان فروغی نخست وزیر و حکمت وزیر فرهنگ تا توانستند با او دشمنی کردند. فروغی گفته بود : ««کسی که می‌خواهد با سعدی و حافظ مبارزه کند باید قوه‌ی بزرگی داشته باشد ...».
👇
چون قانون استادان دانشگاه از مجلس گذشته بود و کسروی نیز بایستی استاد باشد ، حکمت شرط استادی او را پس گرفتن سخنانش درباره‌ی شعر و شاعری گزارد. آن مرد بزرگ از سخنان خود که جز حقیقت نبود بازنگشت و بدینسان از استادی (و بهره‌مندیهای آن) چشم پوشید.
پس می‌بینید که در زمان رضاشاه دشمنی را بیش از همه حکمتها ، فروغیها و داورها و کسانی می‌کردند که زمینه را برای بزندان افتادن او در آن دستگاه فراهم آوردند (این نیز داستانی دیگر است و در جایی دیگر باید از آن گفت).
کسانی که با تاریخ معاصر آشنایی دارند می‌دانند که رضاشاه جلو ارتجاع را تا توانست گرفت. در زمان او ملایان پر و بالی نداشتند. نمایشهای خواری‌آور محرم و مانندهای آن ممنوع شده بود. زنان با روهای باز به توده درآمدند. چنان شده بود که ملایان «دوره‌ی روحانیت را خاتمه یافته» دانسته بسیاری از آنها رخت ملایی را کنار گزاردند. در همان کتاب «قتل کسروی» به این زمینه خوب پرداخته شده.
ولی شهریور 1320 آغاز دوره‌ی بدبختی در ایران بود. ملایان را «کمپانی خیانت» پیش آورده نیرو دادند. (کتاب دادگاه دیده شود). محمدرضاشاه برای بدست آوردن زور بیشتر در فرمانروایی بوارونه‌ی پدر با ملایان مماشات کرد و بدینسان به آنان وامدار بود (دفتر دولت بما پاسخ دهد دیده شود). دستگاه سلطنت با چنان سیاستی چگونه می‌توانست از کسروی هواداری کند؟!
🌸
پس می‌بینید که در زمان رضاشاه دشمنی را بیش از همه حکمتها ، فروغیها و داورها و کسانی می‌کردند که زمینه را برای بزندان افتادن او در آن دستگاه فراهم آوردند (این نیز داستانی دیگر است و در جایی دیگر باید از آن گفت).
کسانی که با تاریخ معاصر آشنایی دارند می‌دانند که رضاشاه جلو ارتجاع را تا توانست گرفت. در زمان او ملایان پر و بالی نداشتند. نمایشهای خواری‌آور محرم و مانندهای آن ممنوع شده بود. زنان با روهای باز به توده درآمدند. چنان شده بود که ملایان «دوره‌ی روحانیت را خاتمه یافته» دانسته بسیاری از آنها رخت ملایی را کنار گزاردند. در همان کتاب «قتل کسروی» به این زمینه خوب پرداخته شده.
ولی شهریور 1320 آغاز دوره‌ی بدبختی در ایران بود. ملایان را «کمپانی خیانت» پیش آورده نیرو دادند. (کتاب دادگاه دیده شود). محمدرضاشاه برای بدست آوردن زور بیشتر در فرمانروایی بوارونه‌ی پدر با ملایان مماشات کرد و بدینسان به آنان وامدار بود (دفتر دولت بما پاسخ دهد دیده شود). دستگاه سلطنت با چنان سیاستی چگونه می‌توانست از کسروی هواداری کند؟!
🌸
✴️ بهداشت تنی ـ بهداشت روانی
🖌 کوشاد تلگرام
تکه‌ی 1
آدمیان در زندگی به هوا برای تنفس و خوراک و نوشاک و خانه و دیگر چیزها نیاز دارند. می‌دانیم که در اینها نیک و بد توأم است و آدمی همیشه کوشیده نیک آنها را گرفته از بدشان دوری کند : در هوای آلوده نماند ، خوراک و نوشاک ناسالم را دور ریزد و جز نیک و پاک آنها را نخورد. همچنان در جاهای ناپاک ننشیند.
این رفتار یا «رعایت بهداشت» تنها برای تن نیست. برای روان نیز بهداشت روانی لازمست. مثلاً در پرورش روان نوجوانان گفتار و کردار دوستان او اهمیت فراوان دارد. از دیرباز این دانسته شده که گفتار و کردار دوست چه نیک و چه بد در آدمی تأثیر می‌گزارد. چون رفتار و گفتاری هست که جوان ، نیک از بد آنها را بازنمی‌تواند شناخت ، پدر و مادر و آموزگاران همیشه راهنمایی می‌کنند با که دوستی کند و با که نکند. زیرا بدانسان که رعایت بهداشت تنی می‌باید ، رعایت بهداشت روانی نیز دربایست است.
در هر کشوری چندین سازمان همچون «غذا و دارو» و «حفاظت از محیط زیست» دستگاههای دیده‌بان (ناظر) بر بهداشت تنی می‌باشند. [1] این سازمانها بایا (وظیفه) دارند هوا و خوراک و نوشاک و دارو (ورودیها به تن) را از آلودگی و ناپاکی و تقلب نگاه دارند.
اکنون جای پرسشست که بهداشت روانی چگونه بدست می‌آید و تأمین آن به گردن چه دستگاهی است؟!.. آیا نه آنست که بهداشت روانی از راه پروا داشتن به نیک و بد «ورودی»های چشم و گوش (دیده‌ها و شنیده‌ها) بدست می‌آید؟!. به این معنی که پس از بازشناختن نیک از بد آنها ، باید راه نیکهایش گشاده و راه بدهایش بسته باشد.
یک بخش از دیده‌ها و شنیده‌ها ، اندیشه‌هاست و اکثریت آن ورودیهای مغز بشمار است. در این زمینه آموزش و پرورش ، آن دانش باستانی ، این بایا را بگردن دارد که برواج اندیشه‌های نیک بکوشد و از اندیشه‌های بد جلو گیرد. از روی قانون در ایران ، وزارت فرهنگ در گذشته و وزارتخانه‌های آموزش و پرورش ، ارشاد و آموزش عالی (علوم ، تحقیقات و فن آوری) کنونی چنان بایایی را بگردن داشته و دارند.
این دستگاهها مؤظفند 1) حقایق زندگی را به بچگانمان بیاموزند و 2) آنها را از بدآموزیها دور دارند تا بهداشت روانیشان فراهم شود.
ولی در کارِ اینها آنچه دانسته شده این دو چیز است : یکم آنکه این وزارتخانه‌ها شایستگی (صلاحیت) چنان بایایی را نداشته و ندارند. زیرا باید سود توده را نیک دانسته و بدین سان اندیشه‌های نیک و سودمند را از اندیشه‌های بد و زیانمند بازشناسند. در جایی که خود خفتگانی‌اند که خفته را بیدار نتوانند کرد. دوم ، در این کشور دستهایی در کارست که مغز جوانانْ آشفته و زهرآلود شود و در نتیجه در زندگانی آینده تا می‌شود بیکاره و زبون بمانند. فسوسا آن وزارتخانه‌ها خود در این خیانت دست دارند. بیچاره توده‌ی ایران که فرزندانشان را برای تأمین بهداشت روانی و یادگیری حقایق زندگی به چنان دستگاههایی می‌سپارند. دستگاههایی که به زهرآلود گردانیدن اندیشه‌های آنان می‌کوشد.
برای آنکه پنداشته نشود این یک تهمت است به شرحهای زیر می‌پردازیم :
نخست می‌پرسیم : مگر نه آنست که نظام آموزشی باید برنامه‌ی آموزش و پرورش کشور را چنان تدوین کند که خروجیهای مدرسه‌ها و دانشگاهها از درسهایی که یاد گرفته‌اند در کار و پیشه و در زندگانی آینده‌‌ی خود سود برند؟!. گمان نداریم کسی با این گفته مخالف باشد. از این دیدگاه به نظام آموزشی پیشین و کنونی خرده‌های فراوان توان گرفت. در مدرسه دو رشته چیز یاد داده می‌شود : نخست ، یک رشته دانشهایی همچون فیزیک و شیمی و ریاضی و زیست‌شناسی ، دوم ، هرچه جز آنهاست.
سودمندی رشته‌ی نخست بیگفتگوست. ولی این را نیز ناگفته نگزاریم که همان دانشها از جبر و مثلثات و شیمی و فیزیک نیز آن اندازه که تا دیپلم دبیرستان همه‌ی دانش‌آموزان ناچار به یاد گرفتنند ، برای هر پیشه‌ای سودمند نیست و از اینرو تباه گردانیدن عمر جوانان است. لیکن چون آنها هرچه هست باری بدآموزی نیست ، از آنها چشم پوشیده به دیگر «آموزشها» می‌پردازیم.
می‌پرسیم : آیا همه‌ی آنچه بدانش‌آموزان (بویژه دبیرستانیها) یاد داده می‌شود در زندگی و کار و پیشه‌شان سودمند می‌افتد؟! به سخن دیگر ، در این روزگاری که توده‌ها یک دم نیاسوده با شتاب بسیار هر روز تغییرهای بزرگی در دانش و صنعت و هنرها پدید می‌آورند ، آیا ما به دانش‌آموزانمان درسهایی که بکار امروز جهان بیاید یاد می‌دهیم؟!
پابرگی :
[1] : در ایران وزارتخانه‌ها و سازمانهای زیردست دیگری هستند که هر کدام بر بخشی از تولید ، تدارک و فروش خوراک و نوشاک دخالت دارند. از جمله وزارتخانه‌های کشاورزی ، بهداشت ، نیرو ، بازرگانی و سازمانهای دامپزشکی و شیلات.
🌸
🖌 کوشاد تلگرام
تکه‌ی 1
آدمیان در زندگی به هوا برای تنفس و خوراک و نوشاک و خانه و دیگر چیزها نیاز دارند. می‌دانیم که در اینها نیک و بد توأم است و آدمی همیشه کوشیده نیک آنها را گرفته از بدشان دوری کند : در هوای آلوده نماند ، خوراک و نوشاک ناسالم را دور ریزد و جز نیک و پاک آنها را نخورد. همچنان در جاهای ناپاک ننشیند.
این رفتار یا «رعایت بهداشت» تنها برای تن نیست. برای روان نیز بهداشت روانی لازمست. مثلاً در پرورش روان نوجوانان گفتار و کردار دوستان او اهمیت فراوان دارد. از دیرباز این دانسته شده که گفتار و کردار دوست چه نیک و چه بد در آدمی تأثیر می‌گزارد. چون رفتار و گفتاری هست که جوان ، نیک از بد آنها را بازنمی‌تواند شناخت ، پدر و مادر و آموزگاران همیشه راهنمایی می‌کنند با که دوستی کند و با که نکند. زیرا بدانسان که رعایت بهداشت تنی می‌باید ، رعایت بهداشت روانی نیز دربایست است.
در هر کشوری چندین سازمان همچون «غذا و دارو» و «حفاظت از محیط زیست» دستگاههای دیده‌بان (ناظر) بر بهداشت تنی می‌باشند. [1] این سازمانها بایا (وظیفه) دارند هوا و خوراک و نوشاک و دارو (ورودیها به تن) را از آلودگی و ناپاکی و تقلب نگاه دارند.
اکنون جای پرسشست که بهداشت روانی چگونه بدست می‌آید و تأمین آن به گردن چه دستگاهی است؟!.. آیا نه آنست که بهداشت روانی از راه پروا داشتن به نیک و بد «ورودی»های چشم و گوش (دیده‌ها و شنیده‌ها) بدست می‌آید؟!. به این معنی که پس از بازشناختن نیک از بد آنها ، باید راه نیکهایش گشاده و راه بدهایش بسته باشد.
یک بخش از دیده‌ها و شنیده‌ها ، اندیشه‌هاست و اکثریت آن ورودیهای مغز بشمار است. در این زمینه آموزش و پرورش ، آن دانش باستانی ، این بایا را بگردن دارد که برواج اندیشه‌های نیک بکوشد و از اندیشه‌های بد جلو گیرد. از روی قانون در ایران ، وزارت فرهنگ در گذشته و وزارتخانه‌های آموزش و پرورش ، ارشاد و آموزش عالی (علوم ، تحقیقات و فن آوری) کنونی چنان بایایی را بگردن داشته و دارند.
این دستگاهها مؤظفند 1) حقایق زندگی را به بچگانمان بیاموزند و 2) آنها را از بدآموزیها دور دارند تا بهداشت روانیشان فراهم شود.
ولی در کارِ اینها آنچه دانسته شده این دو چیز است : یکم آنکه این وزارتخانه‌ها شایستگی (صلاحیت) چنان بایایی را نداشته و ندارند. زیرا باید سود توده را نیک دانسته و بدین سان اندیشه‌های نیک و سودمند را از اندیشه‌های بد و زیانمند بازشناسند. در جایی که خود خفتگانی‌اند که خفته را بیدار نتوانند کرد. دوم ، در این کشور دستهایی در کارست که مغز جوانانْ آشفته و زهرآلود شود و در نتیجه در زندگانی آینده تا می‌شود بیکاره و زبون بمانند. فسوسا آن وزارتخانه‌ها خود در این خیانت دست دارند. بیچاره توده‌ی ایران که فرزندانشان را برای تأمین بهداشت روانی و یادگیری حقایق زندگی به چنان دستگاههایی می‌سپارند. دستگاههایی که به زهرآلود گردانیدن اندیشه‌های آنان می‌کوشد.
برای آنکه پنداشته نشود این یک تهمت است به شرحهای زیر می‌پردازیم :
نخست می‌پرسیم : مگر نه آنست که نظام آموزشی باید برنامه‌ی آموزش و پرورش کشور را چنان تدوین کند که خروجیهای مدرسه‌ها و دانشگاهها از درسهایی که یاد گرفته‌اند در کار و پیشه و در زندگانی آینده‌‌ی خود سود برند؟!. گمان نداریم کسی با این گفته مخالف باشد. از این دیدگاه به نظام آموزشی پیشین و کنونی خرده‌های فراوان توان گرفت. در مدرسه دو رشته چیز یاد داده می‌شود : نخست ، یک رشته دانشهایی همچون فیزیک و شیمی و ریاضی و زیست‌شناسی ، دوم ، هرچه جز آنهاست.
سودمندی رشته‌ی نخست بیگفتگوست. ولی این را نیز ناگفته نگزاریم که همان دانشها از جبر و مثلثات و شیمی و فیزیک نیز آن اندازه که تا دیپلم دبیرستان همه‌ی دانش‌آموزان ناچار به یاد گرفتنند ، برای هر پیشه‌ای سودمند نیست و از اینرو تباه گردانیدن عمر جوانان است. لیکن چون آنها هرچه هست باری بدآموزی نیست ، از آنها چشم پوشیده به دیگر «آموزشها» می‌پردازیم.
می‌پرسیم : آیا همه‌ی آنچه بدانش‌آموزان (بویژه دبیرستانیها) یاد داده می‌شود در زندگی و کار و پیشه‌شان سودمند می‌افتد؟! به سخن دیگر ، در این روزگاری که توده‌ها یک دم نیاسوده با شتاب بسیار هر روز تغییرهای بزرگی در دانش و صنعت و هنرها پدید می‌آورند ، آیا ما به دانش‌آموزانمان درسهایی که بکار امروز جهان بیاید یاد می‌دهیم؟!
پابرگی :
[1] : در ایران وزارتخانه‌ها و سازمانهای زیردست دیگری هستند که هر کدام بر بخشی از تولید ، تدارک و فروش خوراک و نوشاک دخالت دارند. از جمله وزارتخانه‌های کشاورزی ، بهداشت ، نیرو ، بازرگانی و سازمانهای دامپزشکی و شیلات.
🌸
آیا ما به دانش‌آموزانمان چیزهایی یاد می‌دهیم که در زندگی امروزی جهان بکار بیاید؟!
(همبسته با نوشتار بالا)
.
(همبسته با نوشتار بالا)
.