✴️ صوفیگری و عرفان

بخش یکم

کوشاد تلگرام : یکی از زهرناکترین آلودگیهای اندیشه‌ای در ایران و شرق صوفیگریست که از مهمترین باعثهای درماندگی و بدبختی شرقیان همو می‌باشد. خوانندگان می‌دانند که ما به این گمراهی بسیار پرداخته‌ایم ولی هنوز باید نبردهای بیشتری رود. درباره‌ی یک گمراهی هزارساله که در مغزها ریشه دوانیده باید گفتارها نوشت و بیش از اینها نبرد کرد.
در چند روزِ پیش رو می‌خواهیم در این باره بار دیگر در کانال به گفتگو پردازیم.

صوفیگری که خوار داشتن زندگانی و دامن از آن درچیدن و گوشه‌گیری و دست از کوشش کشیدن و پروای کشور و توده نکردن و به اندک خوراک و پوشاک و نشیناک بسنده کردن و زندگی از راه گدایی یا بگردن دیگران افتادن را رواج می‌دهد ، آشکارست که فرد را به زندگانی پست و توده را به ویرانی می‌راند.

از اینرو صوفیگری امروز از برنده‌ترین افزارها در دست بدخواهان کشور و بیگانگانست تا توده‌های شرقی در این گمراهی هرچه غوطه‌ورتر و از اندیشه‌ی میهن‌پرستی دورتر و از کوشش به پیشرفت کشورشان دلسردتر باشند.

با آنکه زیانهای صوفیگری به توده و کشور روشن و آشکارست ، هیاهویی که درباره‌ی صوفیگری (یا همان عرفان) براه انداخته‌اند چندان بزرگ است که دسته‌ای از پیش‌افتادگان و برجستگان توده فریب آن را خورده بدامش افتاده‌اند. این هیاهو از روی بدخواهی و از روی نقشه بوده.

یک دسته از «ادبا» و «فضلا»ی کشور و مدعیان دانش و آگاهی در ایران و بیرون آن بی‌آنکه به زیانهای فراوان این «سرطان اندیشه» پروا کنند به رواج آن خواه ناخواه می‌افزایند.

مثلاً یک دسته از ایشان را سخن آنست که چون دین سختگیریهایی دارد مردم از دین رمیده به این می‌گرایند. این بهانه‌ایست که برای هواداری از صوفیگری تراشیده‌اند. بدینسان به پیشرفت آن نقشه‌ی بدخواهانه یاوری می‌کنند.

جای افسوسست که برجستگان توده بجای نیکی کردن به کشور به بدی کردن می‌کوشند. اینهاست که ما بخود بایا می‌دانیم حقایق را درباره‌ی صوفیگری بازنماییم تا آن نقشه‌ی بدخواهانه و فریبکارانه را بهم زنیم.

جای خشنودیست که دسته‌‌ی دیگری از برجستگان توده هم هستند که در این نبرد با ما همگامی می‌دارند. از جمله خانم مژگان باقری که کارشناس ارشد رشته‌ی جامعه‌شناسی بودند و ما نوشتارشان را پیشتر در کانال آورده‌ایم و اکنون کوتاهشده‌ی آن را بعنوان آغاز ‌سخن برای «دری» که در کانال برای گفتگو از صوفیگری گشاده‌ایم در زیر می‌آوریم.

✴️ لزوم بازگشت ایرانیان به جاده عقل و خرد
تکه‌ی 1 از 2

🖌 مژگان باقری (کارشناس ارشد جامعه شناسی)

بالای کوه چهل مقام در شرق تنگه‌ی الله اکبر شیراز، آرامگاه یکی از صوفیان قرن دهم قرار دارد به نام مرتاض علی. قبر او تقریبا در عمق شش متری زمین واقع شده که به چاه مرتاض علی معروف است. حدود پانزده پله لیز و خطرناک را که با سلام و صلوات پایین می روید به یک فضای نمور و تاریک می رسید با ارتفاع ۱۵۰ تا ۱۸۰ سانتی متر که وسط آن یک سنگ یادبود نصب است و نام مرتاضعلیشاه بر روی آن نوشته شده. بر روی دیواره های آن فضای مسطح، تاقچه هایی وجود دارد که ظاهرا مرتاض علی و مریدانش روی آن می نشسته اند و چهل روز ذکر می‌گفته اند و تمام آن چهل روز، خود را با خوردن روزانه یک عدد خرما سیر می‌کرده اند و از آن فضای تاریک قبرگونه بیرون نمی‌آمده اند تا چله تمام شود! اما چرا صوفیان چنین رنجی را بر خود هموار می‌کرده اند؟ ظاهرا برای تزکیه نفس و پالایش گناهان و فناء فی الله و رسیدن به معبود.

در آن تاریکی وحشت‌زا اگر چراغ گوشیهایتان را روشن نکنید قادر به دیدن جلوی پایتان هم نیستید اما بدتر از تاریکی، بوی بسیار متعفنی است که نفس کشیدن را مشکل می کند، به همین دلیل افراد بیش از چند دقیقه قادر به ماندن در آن دخمه نیستند و در حالی که دست یکدیگر را گرفته اند با احتیاط از چاه بیرون می‌آیند و بالای چاه باید آنقدر اکسیژن به درون ریه‌های خود بفرستند تا حالشان جا بیاید!
👇

بیرون از چاه اولین چیزی که توجه هر کسی را جلب می کند تابش آفتاب درخشان بر فراز شهر زیبای شیراز است که همه را سرخوش و از خود بیخود کرده است به طوریکه عده ای ناخودآگاه شروع به پایکوبی و دست افشانی می‌کنند!
... سوال مهم تر اینکه اساسا وجود این همه صوفی و مرتاض در طول چندین قرن، چه کمکی به پیشرفت جامعه ایران کرده است و کدام درد از هزاران درد تاریخ پررنج این سرزمین را درمان نموده است؟
همان طور که می دانیم صوفیگری در کشور ما پس از حمله‌ی ویرانگر مغول به شدت رواج یافت. مردمی که در مقابل هجوم بی امان بیابانگردان آسیای میانه، تمام زندگی خود را باخته بودند و اندک مقاومتشان با خشونت بی‌سابقه ای سرکوب شده بود، به یکباره امید به زندگی خود را از دست دادند و دچار یأس و افسردگی شدند. در چنین شرایطی برخی برای فرار از واقعیت تلخ پیش رو به خانقاه ها پناه بردند؛ بنابراین از مهم ترین پیامدهای فرهنگی حمله‌ی مغولان، رشد و گسترش صوفیگری بود که با اعتقادات آنان به جادوگری و دنیای غیب نیز هماهنگی داشت.

به واسطه ی خرابیها و کشتارها و به نتیجه نرسیدن تلاشهای دفاعی و تدابیر امنیتی مردم در برابر قوم مهاجم، به تدریج حس ناامنی، تسلیم و رضا و بی‌اعتنایی نسبت به امور دنیوی و تقویت روحیه‌ی گوشه گیری بیش از پیش در مردم ایجاد شد.

قرن هفتم هجری همزمان با قرن چهاردهم میلادی مصادف بود با آغاز رنسانس در اروپا و مهمترین حرکت علمی و فرهنگی غرب که تا سه سده ادامه یافت و موجب دگرگونی دانش و روش زندگی در غرب شد. به عبارت دیگر درست همان زمانی که اروپاییان به تدریج خود را از زیر یوغ حاکمیت کلیسا و دوران سیاه قرون وسطی بیرون می‌کشیدند ... [در ایران] شاعران نیز در همنوایی با صوفیان و عارفان، ندای« دلا خو کن به تنهایی که از تن ها بلا خیزد» سر دادند و بدین سان مردم بیچاره ی غرق در ظلم و ستم را با چادرنشینانی که تفاوت مسجد و اصطبل را نمی‌دانستند تنها گذاشتند. ...



.

✴️ بهداشت تنی ـ بهداشت روانی

🖌 کوشاد تلگرام

تکه‌ی 2

🔸 سنجش ارزش نظام آموزشی

دیروز گفتیم : دستگاههایی که نظام آموزشی را تشکیل می‌دهند مؤظفند 1) حقایق زندگی را به بچگانمان بیاموزند و 2) آنها را از بدآموزیها دور دارند.

نخست از حقایق زندگی مثالهایی آورده ببینیم نظام آموزشی ما آنها را می‌داند و یاد می‌دهد؟!. یکی از ارجدارترین حقایق زندگی اینست : «کار و کسب برای راه افتادن کارهای اجتماع است. برای روزی بدست آوردن یا ثروت اندوختن نیست». این یک حقیقت پرارجی می‌باشد. فرق بسیارست میان توده‌ای که باور دارد کارهایی که می‌کند و پیشه‌هایی که برمی‌گزیند باید بسود توده باشد و اینست از مفتخواری و کارهایی که توده را سودی از آنها نیست می‌پرهیزد ، با آن توده‌ای که افرادش کار و کسب را تنها وسیله‌ا‌ی برای کسب درآمد و راه افتادن زندگی می‌دانند. اینست از هر راهی پول درآمد ، آن راه‌ را مشروع و پولش را سزا می‌دانند و کاری به سود و زیان آن به توده ندارند. چون در این باره در نوشته‌های ما شرح کامل آمده [1] اینجا به آن نپرداخته می‌پرسیم :

آیا فرزندان ما در نظام آموزشی کشور چنان حقیقتی را یاد می‌گیرند (نه آنکه می‌شنوند)؟! آیا نه آنست که همینکه از درس آسودند و بکار پرداختند هر کدام درپی آنست که بیشترین درآمدها را بدست آورد و به چیزی که نمی‌اندیشد سودیست که از کار او به توده می‌رسد؟! اگر چنان حقیقتی یاد داده می‌شد ، آیا شرکتهای هرمی مانند گلدکوئست اینهمه «شریک» پیدا می‌کرد؟! آنچه ما می‌بینیم آنست که بسیاری از خروجیهای نظام آموزشی کشور بکار بورس و پایش نرخ ارز و سکه و خانه و خودرو و خرید و فروش آنها مشغول می‌باشند. این راه کسب روزی آنهاست که کالاهایی را کم‌بها خریده گران بفروشند و با سود آنها زندگی بسر برند. بسیار کسان هستند که چون پیشه‌شان را بپرسید با گردنی افراشته می‌گویند : فلان رشته را در دانشگاه خواندم ولی اکنون «کار بورس می‌کنم».

مثال دیگری بیاوریم. می‌پرسیم : آیا فرزندان ما از دبیرستان یا دانشگاه که درآمدند میهن‌پرست بار می‌آیند؟! آیا اساساً معنی درست میهن‌پرستی به شاگردان مدرسه‌ها و دانشگاهها یاد داده می‌شود؟! شاید کسانی برخی شعرها در ستایش میهن‌ که در کتابهای درسی پراکنده‌وار گنجانیده شده را یاد کنند ، در حالی که میهن‌پرستی با شعر سرودن نتواند بود. بویژه آنکه شاگردانی که آنها را می‌خوانند صد چیز دیگر شنیده یا می‌خوانند که بضد آن شعرهاست. مثلاً اندیشه‌های جبریگری و خراباتیگری که دیوانهای شعر را فراگرفته کجا با میهن‌پرستی سازش دارد؟! کجا صوفیگری با میهن‌پرستی سازش دارد؟! صوفیگری و دیگر کیشها بکنار ، کیش اکثریت مردم که سراسر گمراهی و آلودگی است و میهن‌پرستی را «بت‌پرستی» می‌خواند چگونه می‌تواند دانش‌آموزان را میهن‌پرست بار آورد؟!

چندی پیش به پیامی در پیامرسانها برخوردم که شاهدی است از غیب بر اینکه معنی میهن‌پرستی در مغز جوانان ما به چه حال پستی درآمده. نوشته : «اگر می‌خواهید آخوندها را دق‌مرگ و از این سرزمین بیرون کنید فقط کافیست ایرانی باشید! یعنی برقصید ، بخندید ، شادی کنید ، زیبا بپوشید ، به زنان احترام بگذارید ، بجای گداخانه‌های کربلا و سامرا به تخت‌جمشید و آرامگاه فردوسی سفر کنید ، گریه نکنید ، نام ایرانی بر همه چیز بگذارید ، کورش و حافظ و مولانا و فردوسی را گرامی بدارید ، بفرزندانتان شاهنامه بیاموزید ، آهنگ شجریان با سنتور و کمانچه برایشان بگذارید ،‌ نوروز و مهرگان ، شب یلدا و چهارشنبه سوری را اجرا کنید و در یک جمله انسان باشید. با انتشار همین متن چند خطی ، به نجات ایرانیان دربند کمک کنید».

سخنِ زیر در نوشته‌های ما بارها آمده و شما با بدیده گرفتن حال پیرامونیانتان راستیِ آن را می‌توانید بسنجید :

«میهن‌پرستی اگر چهار دیوار داشته یکم را کیشها ، دوم را ادبیات ، سوم را مادیگری ، چهارم [را] شکستها و نافیروزیهای سی و اند ساله برانداخته. شما اگر کاری می‌خواهید باید باینها چاره اندیشید. باید این جلوگیرها را از میان بردارید».

یاد دادن معنی میهن‌پرستی جزو تعلیماتی بوده که می‌بایست نظام آموزشی به آن بهای فراوان دهد. فسوسا که نداده و نخواسته‌اند بدهند. افسوس‌انگیز است که کسان بسیاری میهن‌پرستی را دلبستگی به فلان شاعر و بَهمان عارف ایرانی و ازبر داشتن شعرها و سخنان آنها می‌دانند (چنانکه در مثال بالا دیده می‌شود). از چنین میوه‌هایی می‌توان درخت نظام آموزشی را شناخت.

مثال دیگر از آموزش حقایق زندگی را از یاد دادن معنی مشروطه (یا دمکراسی) بیاوریم تا نظام آموزشی در ایران هرچه بهتر شناخته گردد.


پابرگی :
[1] : در کتابهای «ورجاوندبنیاد» ، «کار و پیشه و پول» و «حقایق زندگی».


🌸

📘 تو که خود را روشنفکر می‌دانی چرا این سی و چند صفحه را نمی‌خوانی؟!

✍️ نویساد (هیئت تحریریه)

🔶 گفتگویی درباره‌ی دیوان حافظ

📊 شمار ساتها : ۷

🔸 بازپسین پراکنش : دیماه ۱۴۰۲

📘 کتابخانه‌ی پاکدینی

🔸 این دفترچه از سوی «باهَمادِ پاکدینان» و بدست «کوشادِ تلگرام» پراکنده می‌گردد.


🔹 فایل را از اینجا دریافت کنید.


🌸

✴️ صوفیگری و عرفان

بخش دوم

✴️ لزوم بازگشت ایرانیان به جاده عقل و خرد
تکه‌ی 2 از 2

🖌 مژگان باقری (کارشناس ارشد جامعه شناسی)

ظهور شاعران بسیار پس از قرن هفتم در غیبت فیلسوفان و دانشمندان، خود دلیل روشنی است که جامعه‌ی ایرانی به تدریج از تعقل و فلسفه دور شده و به شعر و عرفان روی آورده است. در واقع شاعران همان صوفیان و عارفان بودند که اعتقادات خود را به زبان شعر در بین مردم رواج می دادند. البته شعر و شاعری به خودی خود امر ناپسندی نیست اما می‌توان در یک مقاله‌ی مستقل به تفصیل نشان داد که چگونه روح حاکم بر تمام این اشعار، دنیا گریزی، آبادانی آخرت به جای دنیا، دشمنی عجیب و غریب با عقل بشری و تسلیم و رضا در برابر قدرت برتر است.

🔸می توان ثابت کرد که چگونه شعر ایرانی همچون ماده مخدر بسیار قوی روح تلاش و مقاومت و اهتمام به امر دنیوی را از ایرانیان گرفته و آنها را به عالم خلسه فرو برده است. از اعتراف مولوی به ناتوانی انسان در این بیت شعر: در کف شیر نر خونخواره ای /غیر تسلیم و رضا کو چاره ای
تا واگویه های نومیدانه ی حافظ که امیدش را به هر گونه تغییر از دست داده است:
بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است / بیار باده که بنیاد عمر بر باد است
شاعر وارسته ای[؟!] به این نتیجه رسیده که :
پای استدلالیان چوبین بود / پای چوبین سخت بی تمکین بود!
و ... با افتخار بیان می کند : آزمودم عقل دوراندیش را / بعد از این دیوانه سازم خویش را!

گویی بین شاعران مسابقه ای درگرفته بود برای لگد مال کردن بالاترین عضو بدن انسان که هر چند خیلی هم کامل نیست ولی به هر حال برای حل بسیاری از مشکلات بشری چاره ساز است!

مقایسه ای طنز آمیز میان حافظ و نیوتن، تفاوت خردگرایی غربی و عرفان شرقی را به خوبی نشان می دهد. نیوتن با سقوط یک سیب روی سرش قانون جاذبه زمین را کشف می کند اما حافظ با دیدن یک مزرعه سرسبز و هلال ماه، به یاد قیامت می افتد و اینکه هنوز برای آخرت توشه ای جمع نکرده است! آن جا که می گوید:
مزرع سبز فلک دیدم و داس مه نو / یادم از کشته خویش آمد و هنگام درو
گفتم ای بخت بخسبیدی و خورشید دمید / گفت با این همه از سابقه نومید مشو

... از منظر جامعه شناسی می‌توان این سوال را پرسید که این همه کوبیدن بر طبل رسوایی صوفیان و این همه آه و فغان از دست دین فروشان، عملا چه تأثیر عینی بر زندگی مردم کوچه و بازار داشته است؟ آیا غیر از این است که هیجانات و ناراحتی های مردم با خواندن این اشعار زیبا تخلیه شده و به آرامش کاذب می‌رسند؟!

اساسا همین که می بینیم اشعار حافظ هنوز برای ایرانیان قرن بیست و یکم تازگی دارد و قابل فهم است یعنی اینکه جامعه ما با جامعه زمان حافظ تفاوت چندانی نکرده است!

به جرات می توان گفت ضربه ای که تصوف و مکاتب عرفانی بر تمدن ایران وارد ساخته هیچ دشمن خارجی از تازیان گرفته تا مغولان و حتی همین اواخر استعمار نیز وارد نکرده است. ایرانیان هرچه دیده اند از عارف نماهای تنبل بیعاری دیده اند که چون همت کار کردن نداشته اند به یک دانه خرما قناعت ورزیده و مردم را به کار نکردن و نخوردن و دوری از لذات دنیا تشویق کرده اند.

افرادی که اگر در قرن بیست و یکم زندگی می کردند حتما با تشخیص بیماری شیزوفرنی و پارانوئید در بیمارستان های اعصاب و روان بستری می شدند!! اما در آن دوران، پیر و مراد هزاران آدم بدبخت تر و ناتوان تر از خودشان بودند و تأسف بارتر اینکه کرامات عجیب و غریبشان با آب و تاب در تذکره نامه ها ثبت شده است تا امروز ما ایرانیان با افتخار از آن ها یاد کنیم در حالی که هیچ یک نمی توانیم به این سوال پاسخ دهیم که این خرقه پوشان چه افتخاری برای تاریخ ما کسب کرده اند و چه مشکلی از مشکلات ما را از پیش رو برداشته اند. آن ها ما را نصیحت کرده اند که اندرون از طعام خالی بداریم تا در آن نور معرفت ببینیم، در حالی که امروز همه می دانیم اگر اندرون از طعام خالی شود نتیجه‌ی آن فقط از کار افتادن کلیه و روده و کبد و چشم ما خواهد بود و نه دیدن نور معرفت!! ...

🔸شوربختانه تفکر صوفیگری چنان در ذهن تاریخی ایرانیان ریشه دوانده که هنوز در قرن بیست و یکم و با کمال تعجب در میان افراد تحصیل کرده طرفداران زیادی دارد. کسانی که چندین سال در دانشگاه با علم و روش های علمی سر و کار داشته اند اما در واقع خردگرایی که پایه و اساس علوم غربی است در روح و جانشان نفوذ نکرده است.


👇

🔸ما امروز در ایران با افرادی روبرو هستیم که در دانشگاه ها که یکی از مظاهر تمدن غرب است مدرک دکترا گرفته اند، لباس غربی می پوشند، با ماشین های ساخت غرب رفت و آمد می کنند و تمام زندگیشان چکیده ی فلسفه ی خردگرای غربی است اما تفکرشان از تفکر امثال شیخ پشم الدین کشکولی واپس گراتر است! اتفاقا بزرگترین مانع توسعه در ایران همین افراد هستند. البته تعداد معدودی از اینان، صاحب منصبانی هستند که به خاطر حفظ مقام خود، تفکر صوفیگری را در جامعه رواج می دهند و صد البته خود بدان معتقد نیستند.

از این سیاستمداران منفعت طلب و ریاکار که بگذریم عده ی زیادی از نویسندگان، هنرمندان، معلمان و اساتید دانشگاه هستند که تفکرشان ملغمه‌ی خطرناکی است از علم غربی و عرفان شرقی! ترکیبی ناموزون از ولتر فرانسوی و مرتاضعلیشاه شیرازی!!

اینان خدای سفسطه هستند؛ تمام گزاره های عقلانی را به خدمت می گیرند تا خرافات غیر عقلانی را اثبات کنند. با وجود چنین افراد بیمار و پرمدعایی، جامعه ی ایران از آن مسیر اشتباهی که قرنها رفته بازنمی گردد و در جاده عقل و منطق قرار نمی گیرد. ...


.