✴️ بهداشت تنی ـ بهداشت روانی
🖌 کوشاد تلگرام
تکه‌ی 8
🔸 افزودن سربار اروپاپرستی به بار سبک «ادبیات» ـ 2
نویسندگان کتابهای درسی در جاهای دیگری هم از نیرنگ یادشده بهره گرفته از گفته‌های اروپاییان سودهای ناسزا برده‌اند. مثلاً در جای دیگری می‌خواهند فردوسی را به دانش‌آموز ایرانی از زبان فرانسوا کوپه‌ی فرانسوی بشناسانند. یک رشته پندارها و دروغهای سبکی را از زبان او آورده‌اند. تو گویی ما ایرانیان باید فردوسی را نیز از زبان یک اروپایی بشناسیم که می‌گوید :
«تیمور لنگ فاتح ایران و هند گاه سوار بر اسبی ... از میدان جنگ به گورستان می‌رفت و از اسب پیاده می‌شد و تنها درمیان قبرها بگردش می‌پرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار می‌گذشت ، سر فرود می‌آورد و مزار او را می‌بوسید.
تیمور پس از آنکه شهر توس را گشود ، فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی روزگار خود را در آن بسر برده بود. آنگاه تیمور بر سر مزار او شتافت و چون جذبه‌ای اسرارآمیز او را بسوی فردوسی می‌کشید خواست که قبرش را بگشایند :
«مزار شاعر غرق در گُل بود».
تیمور در اندیشه شد که پس از مرگ ، مزار کشورگشایی چون او چگونه خواهد بود. پس ، از راه قره‌قورم بسوی تاتار ـ آنجا که نیای بزرگش چنگیز ، در معبدی آهنین آرمیده است ـ روی آورد.
در برابر زائر نامدار که زانو بر زمین زده و سر فرود آورده بود ، سنگ بزرگی را که بر گور فاتح چین نهاده بودند برداشتند. ولی تیمور ناگهان بر خود لرزید و روی بگردانید :
«گور ستمگر غرق در خون بود». (کتاب 1/201)
تا اینجاست بافته‌های فرانسوا. دانسته نیست چه شده که ما باید تاریخ خود را از یک شاعر فرانسوی یاد بگیریم و این نویسندگان وزارت آموزش و پرورش تا چه اندازه نادان و بی‌درد بوده‌اند که به پندار‌های چنان کسی بها داده آن را در کتاب درسی گنجانیده‌اند. این نوشته پر از دروغ و ناراستی است. نخست ما می‌دانیم که «تیمور با آنکه گرگ درنده‌ای بیش نبود همیشه دم از دینداری زده بمردمفریبی پایبند بود چنانکه به هر کجا که صوفی خانقاه‌نشینی سراغ می‌گرفت بدیدن او شتافت و بدینسان خود را پایبند خدا و دین نشان می‌داد». (پیمان ، سال یکم ، شماره‌ی 7 ، ص 9 ، اسفند 1312)
پس چون در اینگونه رفتارهای تیمور مردمفریبی در کار بوده ، این نوشته‌ی فرانسوا که «تنها درمیان قبرها بگردش می‌پرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار می‌گذشت ، سر فرود می‌آورد و مزار او را می‌بوسید» ، دور از راستیست. مردمفریبی در تنهایی چه معنی دارد؟! تیمور آن جانور خونخوار کجا و پاسداری به دانشمندان کجا ـ بویژه که مرده باشند؟!
دوم ، توس را نه تیمور بلکه پسرش میرانشاه گشاد که «ده‌هزار سر خواست و چون ده‌هزار مرد پیدا نشد سرهای زنان و بچگان را بریدند». پس اینکه نوشته شده : «فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی ، روزگارِ خود را در آن بسر برده بود» ، جز دروغ شاخدار و سراپا فریبی نیست. چنان از دیدار تیمور از خوابگاه فردوسی یاد می‌کند تو گویی این دیدار در سال 1313 خ. یا پس از آن بوده. توس بارها بدست مغولان و ازبکان و نیز پسر پلید تیمور چنان ویران شده بود که جای درست گور فردوسی تا آخرهای سده‌ی نوزدهم میلادی نیک شناخته نمی‌بود. پس چگونه تیمور دستور داد گور را بگشایند؟! و آن را غرق در گل یافت؟! مانند این یاوه را درباره‌ی گور چنگیز سروده است.
خواست از آوردن این تکه‌ها اینست که نخست ماهیت درسهایی که به نوجوانان ما می‌دهند روشنی گیرد و کسانی که آن کتابها را می‌نویسند و می‌خواهند دانش‌آموزان را بدام «ادبیات» بیفکنند نیز شناخته گردند و فریبهاشان را مردم بشناسند. همچنین فریبکاریهای بیگانگان و نقشه‌های خائنانه‌ای که بر سر دارند آشکار گردد.
🌸
🖌 کوشاد تلگرام
تکه‌ی 8
🔸 افزودن سربار اروپاپرستی به بار سبک «ادبیات» ـ 2
نویسندگان کتابهای درسی در جاهای دیگری هم از نیرنگ یادشده بهره گرفته از گفته‌های اروپاییان سودهای ناسزا برده‌اند. مثلاً در جای دیگری می‌خواهند فردوسی را به دانش‌آموز ایرانی از زبان فرانسوا کوپه‌ی فرانسوی بشناسانند. یک رشته پندارها و دروغهای سبکی را از زبان او آورده‌اند. تو گویی ما ایرانیان باید فردوسی را نیز از زبان یک اروپایی بشناسیم که می‌گوید :
«تیمور لنگ فاتح ایران و هند گاه سوار بر اسبی ... از میدان جنگ به گورستان می‌رفت و از اسب پیاده می‌شد و تنها درمیان قبرها بگردش می‌پرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار می‌گذشت ، سر فرود می‌آورد و مزار او را می‌بوسید.
تیمور پس از آنکه شهر توس را گشود ، فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی روزگار خود را در آن بسر برده بود. آنگاه تیمور بر سر مزار او شتافت و چون جذبه‌ای اسرارآمیز او را بسوی فردوسی می‌کشید خواست که قبرش را بگشایند :
«مزار شاعر غرق در گُل بود».
تیمور در اندیشه شد که پس از مرگ ، مزار کشورگشایی چون او چگونه خواهد بود. پس ، از راه قره‌قورم بسوی تاتار ـ آنجا که نیای بزرگش چنگیز ، در معبدی آهنین آرمیده است ـ روی آورد.
در برابر زائر نامدار که زانو بر زمین زده و سر فرود آورده بود ، سنگ بزرگی را که بر گور فاتح چین نهاده بودند برداشتند. ولی تیمور ناگهان بر خود لرزید و روی بگردانید :
«گور ستمگر غرق در خون بود». (کتاب 1/201)
تا اینجاست بافته‌های فرانسوا. دانسته نیست چه شده که ما باید تاریخ خود را از یک شاعر فرانسوی یاد بگیریم و این نویسندگان وزارت آموزش و پرورش تا چه اندازه نادان و بی‌درد بوده‌اند که به پندار‌های چنان کسی بها داده آن را در کتاب درسی گنجانیده‌اند. این نوشته پر از دروغ و ناراستی است. نخست ما می‌دانیم که «تیمور با آنکه گرگ درنده‌ای بیش نبود همیشه دم از دینداری زده بمردمفریبی پایبند بود چنانکه به هر کجا که صوفی خانقاه‌نشینی سراغ می‌گرفت بدیدن او شتافت و بدینسان خود را پایبند خدا و دین نشان می‌داد». (پیمان ، سال یکم ، شماره‌ی 7 ، ص 9 ، اسفند 1312)
پس چون در اینگونه رفتارهای تیمور مردمفریبی در کار بوده ، این نوشته‌ی فرانسوا که «تنها درمیان قبرها بگردش می‌پرداخت و هرگاه بر مزار یکی از نیاکان خود یا شاعری بزرگ ، سرداری دلاور و دانشمندی نامدار می‌گذشت ، سر فرود می‌آورد و مزار او را می‌بوسید» ، دور از راستیست. مردمفریبی در تنهایی چه معنی دارد؟! تیمور آن جانور خونخوار کجا و پاسداری به دانشمندان کجا ـ بویژه که مرده باشند؟!
دوم ، توس را نه تیمور بلکه پسرش میرانشاه گشاد که «ده‌هزار سر خواست و چون ده‌هزار مرد پیدا نشد سرهای زنان و بچگان را بریدند». پس اینکه نوشته شده : «فرمان داد که از کشتار مردم آن دست بردارند زیرا فردوسی شاعر ایرانی ، روزگارِ خود را در آن بسر برده بود» ، جز دروغ شاخدار و سراپا فریبی نیست. چنان از دیدار تیمور از خوابگاه فردوسی یاد می‌کند تو گویی این دیدار در سال 1313 خ. یا پس از آن بوده. توس بارها بدست مغولان و ازبکان و نیز پسر پلید تیمور چنان ویران شده بود که جای درست گور فردوسی تا آخرهای سده‌ی نوزدهم میلادی نیک شناخته نمی‌بود. پس چگونه تیمور دستور داد گور را بگشایند؟! و آن را غرق در گل یافت؟! مانند این یاوه را درباره‌ی گور چنگیز سروده است.
خواست از آوردن این تکه‌ها اینست که نخست ماهیت درسهایی که به نوجوانان ما می‌دهند روشنی گیرد و کسانی که آن کتابها را می‌نویسند و می‌خواهند دانش‌آموزان را بدام «ادبیات» بیفکنند نیز شناخته گردند و فریبهاشان را مردم بشناسند. همچنین فریبکاریهای بیگانگان و نقشه‌های خائنانه‌ای که بر سر دارند آشکار گردد.
🌸
✴️ صوفیگری و عرفان
بخش هفتم (پایانی)
داستانی دیگر از صوفیان
هم در آنوقت كه شیخ ما ابوسعید (قدس سره) بنیشابور بود حسن مؤدب كه خادم شیخ ما بود از هر كسی چیزی فام[=وام] كرده بود و بر درویشان خرج كرده و چیزی دیرتر پدید می‌آمد و غنیمان تقاضا می‌كردند. یكروز جمله بدر خانقاه آمدند شیخ حسن مؤدب را گفت بگو تا درآیند حسن بیرون شد و ایشان را درآورد چون درآمدند در پیش شیخ خدمت كـردند و بنشستند. كودكـی طواف[= دوره گرد] بر در خانقاه بگذشت و ناطف[= حلوا] آواز می‌داد شیـخ گفت آن طواف را درآرید او را درآوردند ، شیخ گفت آنچه دارد جمله بركش. جمله را بركشیده و پیش شیخ و صوفیان نهاد تا بكار بردند آن كودك طواف گفت زر می‌باید شیخ گفت پدید آید یك ساعت بود دیگر تقاضا كرد شیخ گفت پدید آید سیوم بار تقاضا كرد شیخ همان جواب داد. آن كودك گفت استاد مرا بزند این بگفت و بگریستن ایستاد در حال كسی از در خانقاه درآمد و صره‌ی زر در پیش شیخ نهاد و گفت فلان كس فرستاده است و می‌گوید كه مرا بدعا یاد دار ، شیخ حسن مؤدب را گفت برگیر و بر غنیمان تفرقه كن و بر متقاضیان. حسن زر برگرفت و همه را بداد و زر ناطف آن كودك بداد كه هیچ چیز باقی نماند و هیچ چیز درنبایست و برابر آمد شیخ گفت این زر دربند اشک این كودك بوده است.
پرچم هفتگی : بسیار بیشرمیست كه مردی پی كاری نرود و بمفتخواری و شكم چرانی پردازد و یكدسته از مفتخواران را بسر خود گرد آورد و با نداشتن هیچ درآمدی از این و از آن وام گیرد كه راستی را كلاهبرداریست و آنگاه از بچه‌ای كه اندك سرمایه‌ای می‌داشته و حلوا (یا خوراك دیگری) می‌فروخته و با آن زندگی می‌كرده ، هرچه می‌داشته بنام خریدار از دستش بگیرند و بی آنكه پولی پردازند آن را بخورند و چون بچه پول خواهد بی‌پروایی نمایند و او را بگریه وادارند ، و چون در این میان كسی برسد و پولی آورد آن را معجزه‌ای سازند[و گردن برافراشته به بیخردیها و بیغیرتیهای خود بنازند]. راستی را بسیار بیشرمیست. راستی [را] با خدا ببازی و ریشخند پرداختنست.
.
بخش هفتم (پایانی)
داستانی دیگر از صوفیان
هم در آنوقت كه شیخ ما ابوسعید (قدس سره) بنیشابور بود حسن مؤدب كه خادم شیخ ما بود از هر كسی چیزی فام[=وام] كرده بود و بر درویشان خرج كرده و چیزی دیرتر پدید می‌آمد و غنیمان تقاضا می‌كردند. یكروز جمله بدر خانقاه آمدند شیخ حسن مؤدب را گفت بگو تا درآیند حسن بیرون شد و ایشان را درآورد چون درآمدند در پیش شیخ خدمت كـردند و بنشستند. كودكـی طواف[= دوره گرد] بر در خانقاه بگذشت و ناطف[= حلوا] آواز می‌داد شیـخ گفت آن طواف را درآرید او را درآوردند ، شیخ گفت آنچه دارد جمله بركش. جمله را بركشیده و پیش شیخ و صوفیان نهاد تا بكار بردند آن كودك طواف گفت زر می‌باید شیخ گفت پدید آید یك ساعت بود دیگر تقاضا كرد شیخ گفت پدید آید سیوم بار تقاضا كرد شیخ همان جواب داد. آن كودك گفت استاد مرا بزند این بگفت و بگریستن ایستاد در حال كسی از در خانقاه درآمد و صره‌ی زر در پیش شیخ نهاد و گفت فلان كس فرستاده است و می‌گوید كه مرا بدعا یاد دار ، شیخ حسن مؤدب را گفت برگیر و بر غنیمان تفرقه كن و بر متقاضیان. حسن زر برگرفت و همه را بداد و زر ناطف آن كودك بداد كه هیچ چیز باقی نماند و هیچ چیز درنبایست و برابر آمد شیخ گفت این زر دربند اشک این كودك بوده است.
پرچم هفتگی : بسیار بیشرمیست كه مردی پی كاری نرود و بمفتخواری و شكم چرانی پردازد و یكدسته از مفتخواران را بسر خود گرد آورد و با نداشتن هیچ درآمدی از این و از آن وام گیرد كه راستی را كلاهبرداریست و آنگاه از بچه‌ای كه اندك سرمایه‌ای می‌داشته و حلوا (یا خوراك دیگری) می‌فروخته و با آن زندگی می‌كرده ، هرچه می‌داشته بنام خریدار از دستش بگیرند و بی آنكه پولی پردازند آن را بخورند و چون بچه پول خواهد بی‌پروایی نمایند و او را بگریه وادارند ، و چون در این میان كسی برسد و پولی آورد آن را معجزه‌ای سازند[و گردن برافراشته به بیخردیها و بیغیرتیهای خود بنازند]. راستی را بسیار بیشرمیست. راستی [را] با خدا ببازی و ریشخند پرداختنست.
.
✴️ بهداشت تنی ـ بهداشت روانی
🖌 کوشاد تلگرام
تکه‌ی 9
🔸 آموزش بیدینی بجای دین
کتابهای تعلیمات دینی و «دین و زندگی»شان نیز سراسر آلودگیست. آلوده‌ی بدآموزیهای شیعیگریست. زیرا اگر سخن اینان اسلام بود با همه‌ی آنکه این دین زمانش گذشته باز اصل و بنیاد آن که نیکخواهی و یکتاپرستی است درخور دفاع می‌باشد. ولی شیعیگری چه؟!
شیعیگری از همان بنیاد ، سخنش ولایت و امامت و برحق بودن علی بعنوان خلیفه و امام می‌باشد و همه‌ی سخنانشان گرد همین می‌گردد که آن سه خلیفه حق او را غصب کردند و ستمها به وی چشانیدند و اسلام را به بیراهه کشانیدند. امامان از خاندان پیغمبرند و بر دیگران برتری داشته‌اند و دنباله‌ی این بافندگیها تا برسد به امام زمان و افسانه‌های آن. تا برسد به اینکه چون امام غایب است ملایان جانشینان او هستند و باید سهم امام و دیگر مالیاتهای اسلامی را آنان بگیرند و مفت بخورند.
چنین فریبکاریها و مفتگوییها که سراسر بدآموزیست در کتابهای درسی به تکرار آمده. از اینروست که می‌گوییم اینگونه درسها آسیب به بهداشت روانی توده است.
مثلاً در کتاب درسی تعلیمات دینی سال یکم راهنمایی (105) هنوز صد یک تاریخ راست پیدایش اسلام و کوششهای پاکمرد عرب گفته نشده ، از این سخن آغاز می‌کند که محمد در یک میهمانی که قریش را داد تا درباره‌ی اسلام سخن راند ، علی عموزاده‌ی نوجوان خود را جانشین و وصی خود شناسانید و از ایشان خواست به سخنانش گوش کنند و ازو پیروی کنند. در آنجا تاریخ طبری و الکامل فی‌التاریخ را سرچشمه‌ی این افسانه [1] نشان می‌دهد.
برداشت کتاب درسی آنست که علی نخست کسی از مردان بوده که اسلام پذیرفته و پاکمرد عرب سه سال پنهانی مردم را به اسلام می‌خوانده تا نوبت به دعوت آشکار رسیده و در آن میهمانی که داده خویشان خود را آشکاره به اسلام خوانده. پس در زمان آن میهمانی ، علی ده و یا سیزده ساله بوده. [2] نتیجه‌ی این داستان آنکه پیغمبر خویشان خود را از قریش و بزرگان او به میهمانی خوانده تا اسلام را به آنان بشناساند و آنجا یک جوان کمابیش سیزده‌ساله را جانشین و وصی خود شناسانیده.
آیا اینگونه افسانه‌ها را بعنوان تاریخ یاد کردن ، آن پاکمرد را خام‌اندیش و دعوت به اسلام را یک چیز ریشخندآمیز نمی‌شناساند؟! آیا هرچه در آن تاریخها بود درخور پذیرفتنست؟! پس خرد برای چیست؟!
راستی آنست که نویسندگان کتاب ، شیعیگری را تنها کیش بحق اسلام (بلکه خود اسلام) می‌شمارند و آوردن این افسانه‌ها در نخستین صفحات کتاب برای آنست که پایه‌های لرزان آن کیش را استوار گردانند.
اینست ما می‌گوییم : این کتابهاشان نیز گرچه نام «تعلیمات دینی» یا «دین و زندگی« دارد خود سرچشمه‌ی بدآموزیهاست. اینها دین یاد مردم نمی‌دهد. اینها شیعیگری یاد مردم می‌دهد ـ که خود بیدینیست ـ آن هم با دست و پای فراوان زدن و افسانه را بجای تاریخ نمودن.
گواه این سخن نیز دنباله‌ی این درسهاست که به امامت و امام زمان و «ظهور» و اجتهاد و تقلید از «مجتهد جامع‌الشرایط» که همه دکان ملایانست می‌انجامد.
اینها نمونه‌هایی از کتابهای درسی است. کتابهای پرزیان دیگری هم در میان توده انتشار یافته که اجازه‌ی انتشار آنها بدست وزارت ارشاد بوده است. وزارت ارشاد که جلو انتشار کتابهایی را که بینش اجتماعی به خواننده می‌دهد می‌گیرد ، به چه عنوان کتابهای سراسر زهرآلود را اجازه‌ی چاپ می‌دهد؟! آیا اینست راه نگاهداری از بهداشت روانی توده؟!
ما نمونه‌هایی آوردیم تا کتابهایی که جز بدآموزی ارمغانی برای مغزها ندارد شناخته و در نتیجه بدخواهیهای نظام آموزشی دانسته شود. ولی نشان دادن زیانمندی کتابها و آسیبی که به بهداشت روانی توده می‌زنند با این شیوه بجایی نخواهد رسید. راه درست و دانشی آنست که ما گمراهیها را دسته‌بندی کنیم و هر کدام را نیک بشناسیم تا بدانیم فلان فیلمنامه ، سریال ، سخنرانی ، کلیپ یا کتاب ، آلوده‌ی چه گمراهیهاست و یا پاکست و بدآموزی ندارد. بدینسان داوری درباره‌ی این کالاها و نویسندگانشان آسان می‌گردد.
در این کانال بارها گمراهیهای هزارساله‌ی ایرانیان یاد و دسته‌بندی شده و شما با آنها آشنایید. با اینهمه در نوشتار فردا کوتاهشده‌ای از آنها را از کتاب «ما چه می‌خواهیم؟» برای تازه‌آشنایان می‌آوریم. گمراهی مادیگری را نیز ما در پایان آنها آورده‌ایم.
پابرگیها :
[1] : افسانه داستانیست که از پندار و خیال پدید آمده باشد و راست نباشد.
[2] : در تاریخ طبری یکی از «راویان» ، مسلمان شدن علی را در هفت سالگی و دیگری در ده سالگی بازگفته. تاریخ طبری ، ج 3 ص 860
🌸
🖌 کوشاد تلگرام
تکه‌ی 9
🔸 آموزش بیدینی بجای دین
کتابهای تعلیمات دینی و «دین و زندگی»شان نیز سراسر آلودگیست. آلوده‌ی بدآموزیهای شیعیگریست. زیرا اگر سخن اینان اسلام بود با همه‌ی آنکه این دین زمانش گذشته باز اصل و بنیاد آن که نیکخواهی و یکتاپرستی است درخور دفاع می‌باشد. ولی شیعیگری چه؟!
شیعیگری از همان بنیاد ، سخنش ولایت و امامت و برحق بودن علی بعنوان خلیفه و امام می‌باشد و همه‌ی سخنانشان گرد همین می‌گردد که آن سه خلیفه حق او را غصب کردند و ستمها به وی چشانیدند و اسلام را به بیراهه کشانیدند. امامان از خاندان پیغمبرند و بر دیگران برتری داشته‌اند و دنباله‌ی این بافندگیها تا برسد به امام زمان و افسانه‌های آن. تا برسد به اینکه چون امام غایب است ملایان جانشینان او هستند و باید سهم امام و دیگر مالیاتهای اسلامی را آنان بگیرند و مفت بخورند.
چنین فریبکاریها و مفتگوییها که سراسر بدآموزیست در کتابهای درسی به تکرار آمده. از اینروست که می‌گوییم اینگونه درسها آسیب به بهداشت روانی توده است.
مثلاً در کتاب درسی تعلیمات دینی سال یکم راهنمایی (105) هنوز صد یک تاریخ راست پیدایش اسلام و کوششهای پاکمرد عرب گفته نشده ، از این سخن آغاز می‌کند که محمد در یک میهمانی که قریش را داد تا درباره‌ی اسلام سخن راند ، علی عموزاده‌ی نوجوان خود را جانشین و وصی خود شناسانید و از ایشان خواست به سخنانش گوش کنند و ازو پیروی کنند. در آنجا تاریخ طبری و الکامل فی‌التاریخ را سرچشمه‌ی این افسانه [1] نشان می‌دهد.
برداشت کتاب درسی آنست که علی نخست کسی از مردان بوده که اسلام پذیرفته و پاکمرد عرب سه سال پنهانی مردم را به اسلام می‌خوانده تا نوبت به دعوت آشکار رسیده و در آن میهمانی که داده خویشان خود را آشکاره به اسلام خوانده. پس در زمان آن میهمانی ، علی ده و یا سیزده ساله بوده. [2] نتیجه‌ی این داستان آنکه پیغمبر خویشان خود را از قریش و بزرگان او به میهمانی خوانده تا اسلام را به آنان بشناساند و آنجا یک جوان کمابیش سیزده‌ساله را جانشین و وصی خود شناسانیده.
آیا اینگونه افسانه‌ها را بعنوان تاریخ یاد کردن ، آن پاکمرد را خام‌اندیش و دعوت به اسلام را یک چیز ریشخندآمیز نمی‌شناساند؟! آیا هرچه در آن تاریخها بود درخور پذیرفتنست؟! پس خرد برای چیست؟!
راستی آنست که نویسندگان کتاب ، شیعیگری را تنها کیش بحق اسلام (بلکه خود اسلام) می‌شمارند و آوردن این افسانه‌ها در نخستین صفحات کتاب برای آنست که پایه‌های لرزان آن کیش را استوار گردانند.
اینست ما می‌گوییم : این کتابهاشان نیز گرچه نام «تعلیمات دینی» یا «دین و زندگی« دارد خود سرچشمه‌ی بدآموزیهاست. اینها دین یاد مردم نمی‌دهد. اینها شیعیگری یاد مردم می‌دهد ـ که خود بیدینیست ـ آن هم با دست و پای فراوان زدن و افسانه را بجای تاریخ نمودن.
گواه این سخن نیز دنباله‌ی این درسهاست که به امامت و امام زمان و «ظهور» و اجتهاد و تقلید از «مجتهد جامع‌الشرایط» که همه دکان ملایانست می‌انجامد.
اینها نمونه‌هایی از کتابهای درسی است. کتابهای پرزیان دیگری هم در میان توده انتشار یافته که اجازه‌ی انتشار آنها بدست وزارت ارشاد بوده است. وزارت ارشاد که جلو انتشار کتابهایی را که بینش اجتماعی به خواننده می‌دهد می‌گیرد ، به چه عنوان کتابهای سراسر زهرآلود را اجازه‌ی چاپ می‌دهد؟! آیا اینست راه نگاهداری از بهداشت روانی توده؟!
ما نمونه‌هایی آوردیم تا کتابهایی که جز بدآموزی ارمغانی برای مغزها ندارد شناخته و در نتیجه بدخواهیهای نظام آموزشی دانسته شود. ولی نشان دادن زیانمندی کتابها و آسیبی که به بهداشت روانی توده می‌زنند با این شیوه بجایی نخواهد رسید. راه درست و دانشی آنست که ما گمراهیها را دسته‌بندی کنیم و هر کدام را نیک بشناسیم تا بدانیم فلان فیلمنامه ، سریال ، سخنرانی ، کلیپ یا کتاب ، آلوده‌ی چه گمراهیهاست و یا پاکست و بدآموزی ندارد. بدینسان داوری درباره‌ی این کالاها و نویسندگانشان آسان می‌گردد.
در این کانال بارها گمراهیهای هزارساله‌ی ایرانیان یاد و دسته‌بندی شده و شما با آنها آشنایید. با اینهمه در نوشتار فردا کوتاهشده‌ای از آنها را از کتاب «ما چه می‌خواهیم؟» برای تازه‌آشنایان می‌آوریم. گمراهی مادیگری را نیز ما در پایان آنها آورده‌ایم.
پابرگیها :
[1] : افسانه داستانیست که از پندار و خیال پدید آمده باشد و راست نباشد.
[2] : در تاریخ طبری یکی از «راویان» ، مسلمان شدن علی را در هفت سالگی و دیگری در ده سالگی بازگفته. تاریخ طبری ، ج 3 ص 860
🌸
✴️ بهداشت تنی ـ بهداشت روانی
🖌 کوشاد تلگرام
تکه‌ی 10
🔸 کشاکش خلافت و پیدایش شیعیگری
گفتیم گمراهیها و گرفتاریهای هزارساله‌ی ایران را فهرست خواهیم کرد تا شناخت بهتری از آنها بدست آوریم. در اینجا از شش گمراهی که بزرگترین آنهاست سخن خواهیم راند.
«نخستین گرفتاری در اسلام از كشاكش درباره‌ی خلافت برخاست. چهار خلیفه پی هم آمدند و رفتند و كشاكش درمیانه نبود و هرچه در این باره در كتابها نوشته‌اند بیهوده است. نخستین كشاكش از زمان معاویه و جانشینان او برخاست. معاویه چون خلافت را با نیرنگ بدست آورد و آن را برُویه‌ی پادشاهی انداخت از این رفتار او بسیاری رنجیدند و دسته‌هایی بطلبیدن خلافت برخاستند كه یكی از آنها دسته‌ی علویان و دیگری دسته‌ی بنی‌عباس بودند. بدینسان سه گروه بر سر خلافت می‌كوشیدند و سخن ما در اینجا از علویان و هواداران ایشان است كه شیعه خوانده شدند. شیعیگری نخست یك جنبش سیاسی بود و اگر پیش رفتی نتیجه‌اش این شدی كه خلافت بعلویان برسد و اینان بیگمان بهتر از امویان و عباسیان می‌بودند و بخلافت شایستگی بیشتر داشتند. اینست شیعیگری در آغاز خود یك جنبش غیرتمندانه‌ی بسیار بجایی بوده و ما چون در تاریخ می‌خوانیم كه ایرانیان نیز هواداری از ایشان می‌نمودند باید این را از سرفرازیهای تاریخ ایران شماریم.
ولی چون این جنبش بجایی نرسید و عباسیان پیش افتاده خلافت را از بنی‌امیه گرفتند و هواداران علوی از كوششهای خود جز شكست سودی نبردند ، این زمان بود كه بشیعیگری رنگ كیش (مذهب) داده چنین گفتند : خلیفه آنست كه خدا برگزیده و او خلیفه یا امام است اگرچه خانه‌نشین باشد و مردم باید او را بشناسند و جز وی گردن بفرمان كسی نگزارند ، و در این اندازه نایستاده گفتند : «بنیاد دین شناختن اینان و دوستاری اینان و دشمنی با دشمنان اینانست ، و كسی كه چنین كرد رستگار است وگرنه نیست». سپس از این اندازه هم گذشته و گفتند : «خدا شیعیان را از طینت دیگر آفریده و خود یك دسته‌ی برگزیده‌ی جدایی می‌باشند».
اسلام كه دین كوشش و جهاد بود این سخنان با آن هیچ سازشی نداشت و كسانی كه گفته‌های مرا درباره‌ی «نساختن» در شماره‌ی گذشته خوانده‌اند می‌توانند زیان اینها را نیك دریابند. [1]
🔸 فلسفه‌ی یونان
دومین آلودگی پیدایش فلسفه‌ی یونان و رواج آن بود. ما از فلسفه سخن بسیار رانده و بیپایی آن را روشن گردانیده‌ایم. [2] در اینجا تنها از زیانش بجهان اسلام سخن می‌رانیم. فلسفه چه نیك و چه بد بیگمان با اسلام سازش نداشت و اینبود رواج آن یك رخنه‌ی دیگری در بنیادِ استواری اسلام پدید آورد. این ایرادها كه ما بفلسفه گرفته‌ایم و این كاهش از ارج آن كه پس از پیدایش دانشهای نوین اروپایی پیدا شده آنروز نبود ، و همگی آن را بسیار بزرگ و ارجمند می‌شماردند و گفته‌های افلاطون و ارسطو را همه حجت می‌دانستند و چنین می‌پنداشتند كه دین برای مردم عامی و فلسفه برای دانشمندان است ، و پیداست كه رواج آن تا چه اندازه از شكوه اسلام كاست و چه اندازه نیروی آن را كم كرد.
🔸 باطنیگری
سومین گرفتاری باطنیگری بود. این بدآموزی بسیار بزرگتر از آنست كه در ایران می‌شناسند. اروپاییان باطنیان را «دسته‌ی شكننده و ویران‌كننده» نامیده‌اند و ما دور نخواهیم رفت اگر آن را «آتش سوزان» خوانیم. این بدآموزی جز برای برانداختن ریشه‌ی اسلام نبود و بنیادگزاران و راهبرندگان آن جز دشمنان ستیزه‌كار اسلام نبودند. ولی در آشكار پرده‌ای بروی آن كشیده عنوان شیعیگری و دوستاری خاندان علوی و دشمنی با سه خلیفه‌ی دیگر و مانند اینها را پیش می‌آوردند. ولی این پرده هم بسیار نازك بود و همینكه پیروی را شاینده[=لایق] می‌یافتند كم‌كم رازهای دیگر را باو آموخته سخن را تا آنجا می‌رسانیدند كه باید بهیچ چیزی باور نداشت.
اینها تاریخ بسیار بزرگی دارند و اروپاییان نیز كتابها درباره‌ی اینان نوشته‌اند. هیچ پیشامدی باندازه‌ی این بدآموزی آسیب باسلام نرسانیده. [3]
🔸 صوفیگری
چهارمین گرفتاری صوفیگری بود. ما از صوفیان سخن بسیار رانده و آنچه گفتنی است گفته‌ایم [4] و در اینجا از زیان آن باسلام سخن می‌رانیم. صوفیگری نیز چه نیك و چه بد ، بیگمانست كه با اسلام نمی‌ساخت. اسلام مردم را بكوشیدن و رنج بردن و جهاد كردن و شهر گشادن وامی‌داشت و از آنان آبادی جهان را می‌خواست. ولی صوفیگری به یك گوشه‌ای خزیدن و از هر كوشش و تلاش چشم پوشیدن و با آبادی جهان دشمنی نمودن را می‌آموخت و آشكاره بجای جهاد «نبرد با خویشتن» را كه «جهاد اكبر» می‌نامید پیش می‌نهاد».
پابرگیها :
[1] : نک. به کتاب «دردها و درمانها» ، بخش هشتم ، گفتار «پایه‌هایی كه برای نیك و بد گزارده شود باید آن را سست نگردانید.»
[2] : نک. به کتاب «در پیرامون فلسفه».
[3] : درباره‌ی باطنیگری بنگرید بکتابهای «تاریخ و پندهایش» و «راه رستگاری».
[4] : نک. به کتاب «صوفیگری».
🌸
🖌 کوشاد تلگرام
تکه‌ی 10
🔸 کشاکش خلافت و پیدایش شیعیگری
گفتیم گمراهیها و گرفتاریهای هزارساله‌ی ایران را فهرست خواهیم کرد تا شناخت بهتری از آنها بدست آوریم. در اینجا از شش گمراهی که بزرگترین آنهاست سخن خواهیم راند.
«نخستین گرفتاری در اسلام از كشاكش درباره‌ی خلافت برخاست. چهار خلیفه پی هم آمدند و رفتند و كشاكش درمیانه نبود و هرچه در این باره در كتابها نوشته‌اند بیهوده است. نخستین كشاكش از زمان معاویه و جانشینان او برخاست. معاویه چون خلافت را با نیرنگ بدست آورد و آن را برُویه‌ی پادشاهی انداخت از این رفتار او بسیاری رنجیدند و دسته‌هایی بطلبیدن خلافت برخاستند كه یكی از آنها دسته‌ی علویان و دیگری دسته‌ی بنی‌عباس بودند. بدینسان سه گروه بر سر خلافت می‌كوشیدند و سخن ما در اینجا از علویان و هواداران ایشان است كه شیعه خوانده شدند. شیعیگری نخست یك جنبش سیاسی بود و اگر پیش رفتی نتیجه‌اش این شدی كه خلافت بعلویان برسد و اینان بیگمان بهتر از امویان و عباسیان می‌بودند و بخلافت شایستگی بیشتر داشتند. اینست شیعیگری در آغاز خود یك جنبش غیرتمندانه‌ی بسیار بجایی بوده و ما چون در تاریخ می‌خوانیم كه ایرانیان نیز هواداری از ایشان می‌نمودند باید این را از سرفرازیهای تاریخ ایران شماریم.
ولی چون این جنبش بجایی نرسید و عباسیان پیش افتاده خلافت را از بنی‌امیه گرفتند و هواداران علوی از كوششهای خود جز شكست سودی نبردند ، این زمان بود كه بشیعیگری رنگ كیش (مذهب) داده چنین گفتند : خلیفه آنست كه خدا برگزیده و او خلیفه یا امام است اگرچه خانه‌نشین باشد و مردم باید او را بشناسند و جز وی گردن بفرمان كسی نگزارند ، و در این اندازه نایستاده گفتند : «بنیاد دین شناختن اینان و دوستاری اینان و دشمنی با دشمنان اینانست ، و كسی كه چنین كرد رستگار است وگرنه نیست». سپس از این اندازه هم گذشته و گفتند : «خدا شیعیان را از طینت دیگر آفریده و خود یك دسته‌ی برگزیده‌ی جدایی می‌باشند».
اسلام كه دین كوشش و جهاد بود این سخنان با آن هیچ سازشی نداشت و كسانی كه گفته‌های مرا درباره‌ی «نساختن» در شماره‌ی گذشته خوانده‌اند می‌توانند زیان اینها را نیك دریابند. [1]
🔸 فلسفه‌ی یونان
دومین آلودگی پیدایش فلسفه‌ی یونان و رواج آن بود. ما از فلسفه سخن بسیار رانده و بیپایی آن را روشن گردانیده‌ایم. [2] در اینجا تنها از زیانش بجهان اسلام سخن می‌رانیم. فلسفه چه نیك و چه بد بیگمان با اسلام سازش نداشت و اینبود رواج آن یك رخنه‌ی دیگری در بنیادِ استواری اسلام پدید آورد. این ایرادها كه ما بفلسفه گرفته‌ایم و این كاهش از ارج آن كه پس از پیدایش دانشهای نوین اروپایی پیدا شده آنروز نبود ، و همگی آن را بسیار بزرگ و ارجمند می‌شماردند و گفته‌های افلاطون و ارسطو را همه حجت می‌دانستند و چنین می‌پنداشتند كه دین برای مردم عامی و فلسفه برای دانشمندان است ، و پیداست كه رواج آن تا چه اندازه از شكوه اسلام كاست و چه اندازه نیروی آن را كم كرد.
🔸 باطنیگری
سومین گرفتاری باطنیگری بود. این بدآموزی بسیار بزرگتر از آنست كه در ایران می‌شناسند. اروپاییان باطنیان را «دسته‌ی شكننده و ویران‌كننده» نامیده‌اند و ما دور نخواهیم رفت اگر آن را «آتش سوزان» خوانیم. این بدآموزی جز برای برانداختن ریشه‌ی اسلام نبود و بنیادگزاران و راهبرندگان آن جز دشمنان ستیزه‌كار اسلام نبودند. ولی در آشكار پرده‌ای بروی آن كشیده عنوان شیعیگری و دوستاری خاندان علوی و دشمنی با سه خلیفه‌ی دیگر و مانند اینها را پیش می‌آوردند. ولی این پرده هم بسیار نازك بود و همینكه پیروی را شاینده[=لایق] می‌یافتند كم‌كم رازهای دیگر را باو آموخته سخن را تا آنجا می‌رسانیدند كه باید بهیچ چیزی باور نداشت.
اینها تاریخ بسیار بزرگی دارند و اروپاییان نیز كتابها درباره‌ی اینان نوشته‌اند. هیچ پیشامدی باندازه‌ی این بدآموزی آسیب باسلام نرسانیده. [3]
🔸 صوفیگری
چهارمین گرفتاری صوفیگری بود. ما از صوفیان سخن بسیار رانده و آنچه گفتنی است گفته‌ایم [4] و در اینجا از زیان آن باسلام سخن می‌رانیم. صوفیگری نیز چه نیك و چه بد ، بیگمانست كه با اسلام نمی‌ساخت. اسلام مردم را بكوشیدن و رنج بردن و جهاد كردن و شهر گشادن وامی‌داشت و از آنان آبادی جهان را می‌خواست. ولی صوفیگری به یك گوشه‌ای خزیدن و از هر كوشش و تلاش چشم پوشیدن و با آبادی جهان دشمنی نمودن را می‌آموخت و آشكاره بجای جهاد «نبرد با خویشتن» را كه «جهاد اكبر» می‌نامید پیش می‌نهاد».
پابرگیها :
[1] : نک. به کتاب «دردها و درمانها» ، بخش هشتم ، گفتار «پایه‌هایی كه برای نیك و بد گزارده شود باید آن را سست نگردانید.»
[2] : نک. به کتاب «در پیرامون فلسفه».
[3] : درباره‌ی باطنیگری بنگرید بکتابهای «تاریخ و پندهایش» و «راه رستگاری».
[4] : نک. به کتاب «صوفیگری».
🌸
✴️ معنی دمکراسی
🔶 باید معنی درست مشروطه[=دمکراسی] را فهمید و بدیگران هم فهمانید
🖌 احمد کسروی
🔸 گفتارهایی از پرچم روزانه
کوشاد تلگرام : در ایران در زمان انتخابات واژه‌ی دمکراسی بیش از هر سخن دیگری به گوشها می‌رسد. ما در این رشته گفتارها که از روزنامه‌ی پرچم گرد آمده ، می‌خواهیم ببینیم گویندگان و شنوندگان این سخن ، براستی معنی آنچه را می‌گویند می‌دانند؟! حکومتیان چنین وامی‌نمایند که انتخابات یعنی دمکراسی ، دمکراسی یعنی انتخابات.
آیا چنین وانمودی راست است؟!
«در این راه که ماییم نخست باید معنی زیست توده‌ای را فهمید و از آئین آن آگاه گردید ، و معنی درست مشروطه و سررشته‌داری توده را شناخت. باید اینها را نیک فهمید و بدیگران نیز فهمانید. اینست آنچه در گام نخست باید کرد.
خواهند گفت : مگر ما معنی اینها را نمی‌دانیم؟!. اینها چیزهاییست که هر کسی بارها شنیده ، دیگر چه نیاز که دوباره بآنها پردازیم؟ چه نیاز که دوباره بشنویم یا بشنوانیم؟!...
می‌گویم : شنیده‌اید ، ولی بیشترتان ندانسته‌اید. شنیدن جز از دانستن می‌باشد ، و بهتر است من معنی دانستن را روشن گردانم :
«دانستن» آنست که کسی در یک زمینه راست از کج بازشناسد ، و با دلیل راست را باور کند و به دل سپارد و کج را بیکبار بیرون گرداند. یک اندیشه تا یکرُویه[=قطعی] نگردد و بیگمان نشود آن را «دانستن» نتوان شمرد.
مثلاً درباره‌ی زمین از باستان‌زمان گفتگوهایی درمیان بوده. برخی از علما آن را مسطح می‌پنداشتند و برخی کروی می‌گفتند ، ولی هیچ یکی دلیلی نداشتند و راست از کج جدا نمی‌گردید و اینبود حال زمین «دانسته» نبود. ولی چون در چند قرن پیش علما موضوع را یکرویه گردانیده با دلیل «کروی» بودن آن را ثابت کردند ، در این هنگام بود که حال زمین «دانسته» گردید.
همین امروز اگر فرض کنیم یک کسی از یکسو کروی بودن زمین را شنیده و از یکسو مسطح بودن آن بگوشش خورده ، و برای هردو در دلِ خود جا باز کرده و بی‌آنکه راست یا کج بودن کدام یکی را بداند و یا دلیلی درباره‌ی یکسو داشته باشد ـ این شنیده‌های او «دانستن» شمرده نخواهد شد.
امروز یکی از گرفتاریها اینست که چون سخنان پراکنده فراوان است ، بیشتر مردم ، در بیشتر موضوعها دو گونه شنیده و دو گونه بدل سپارده ، و اینست گیج و درمانده گردیده‌اند.
یکی از مهمترین موضوعها دین و خداشناسیست. اینان در آن باره از یکسو کتابهای دینی را خوانده و یا از زبانها شنیده‌اند. از آنسوی از بیست و سی سال پیش پای فلسفه‌ی مادّی بایران رسیده و در روزنامه‌ها و مهنامه‌ها پیاپی گفتارها درباره‌ی ریشخند بخدا و دین ترجمه گردیده ، که اینها را هم خوانده و در دل جا داده‌اند.
بدینسان دو رشته اندیشه‌های متضاد را فراگرفته‌اند بی‌آنکه راست از کج بازشناسند و بی‌آنکه دلیلهای روشنی درباره‌ی یکسو بیاموزند. اینست نه دین دارند و نه بیدین می‌باشند و درمیانه‌ی دین و بیدینی گیج و سرگردان روز می‌گزارند.
اینان خود ، آنها را «دانستن» می‌شمارند. اینست شما اگر از خدا سخن رانید و دلیلها بهستی آن یاد کنید ، سر پیش آورند و با شما در گفتگو همباز[=شریک] گردند. و اگر جایش افتد بنام دین و خداشناسی بمردم پند آموزند و اندرز سرایند ، و اگر کسی از بیدینی سخن راند و گفته‌های نیتچه و باخنر و دیگر پیشوایان فلسفه‌ی مادّی را یاد کند با او نیز هم‌آواز گردند و همداستانی نمایند ، و اگر پایش افتد بمردم درس بیدینی دهند.
این حالیست که امروز هزاران کسان گرفتارند و ما هر روز گفتارهای آنان را می‌شنویم و رفتارهاشان می‌بینیم. بسیاری از ملایان که از دین نان می‌خورند همین حال را می‌دارند.
روزنامه‌نویسان که امروزها گاهگاهی نام دین می‌برند و هواداری از خود نشان می‌دهند ، بیشتر آنان بارها گفتار در بیدینی نوشته‌اند و هنوز آن گفتارها فراموش نگردیده.
خواستم گفتگو از دین نیست. این را برای مثل یاد کردم. می‌خواهم بگویم : دین که گرانمایه‌ترین چیز است این حال آنست. فلان آخوند از یکسو بالای منبر می‌رود و مردم را بدین می‌خواند و کتاب نوشته پراکنده می‌کند ، و از یکسو در فلان مجلس می‌نشیند و می‌گوید : «ما از دین هم چیزی نفهمیدیم».
اینان معنی دین را نمی‌دانند. شما اگر از هر کدام بپرسید : «دین چیست و برای چیست؟» درمانند. یک چیزهای کمی را شنیده و یا خوانده‌اند و بآن نیز باوری ندارند و متزلزلند.
در همه چیز چنینند ، و این نتیجه‌ی آن سخنان متضادیست که در هر زمینه درمیان توده منتشر می‌باشد. همان مشروطه در ایران با چه رنجهایی بدست آمده ، چه خونهایی در آن راه ریخته شده ، چه مردان گرانمایه‌ای بالای دار رفته‌اند. پس از ده سال کشاکش یک قانون اساسی و یک حکومت مشروطه در این کشور برقرار گردیده. ولی سی و اند سال می‌گذرد و هنوز عقیده‌ها درباره‌ی آن یکرویه نشده و هنوز معنی آن دانسته نگردیده.
👇
🔶 باید معنی درست مشروطه[=دمکراسی] را فهمید و بدیگران هم فهمانید
🖌 احمد کسروی
🔸 گفتارهایی از پرچم روزانه
کوشاد تلگرام : در ایران در زمان انتخابات واژه‌ی دمکراسی بیش از هر سخن دیگری به گوشها می‌رسد. ما در این رشته گفتارها که از روزنامه‌ی پرچم گرد آمده ، می‌خواهیم ببینیم گویندگان و شنوندگان این سخن ، براستی معنی آنچه را می‌گویند می‌دانند؟! حکومتیان چنین وامی‌نمایند که انتخابات یعنی دمکراسی ، دمکراسی یعنی انتخابات.
آیا چنین وانمودی راست است؟!
«در این راه که ماییم نخست باید معنی زیست توده‌ای را فهمید و از آئین آن آگاه گردید ، و معنی درست مشروطه و سررشته‌داری توده را شناخت. باید اینها را نیک فهمید و بدیگران نیز فهمانید. اینست آنچه در گام نخست باید کرد.
خواهند گفت : مگر ما معنی اینها را نمی‌دانیم؟!. اینها چیزهاییست که هر کسی بارها شنیده ، دیگر چه نیاز که دوباره بآنها پردازیم؟ چه نیاز که دوباره بشنویم یا بشنوانیم؟!...
می‌گویم : شنیده‌اید ، ولی بیشترتان ندانسته‌اید. شنیدن جز از دانستن می‌باشد ، و بهتر است من معنی دانستن را روشن گردانم :
«دانستن» آنست که کسی در یک زمینه راست از کج بازشناسد ، و با دلیل راست را باور کند و به دل سپارد و کج را بیکبار بیرون گرداند. یک اندیشه تا یکرُویه[=قطعی] نگردد و بیگمان نشود آن را «دانستن» نتوان شمرد.
مثلاً درباره‌ی زمین از باستان‌زمان گفتگوهایی درمیان بوده. برخی از علما آن را مسطح می‌پنداشتند و برخی کروی می‌گفتند ، ولی هیچ یکی دلیلی نداشتند و راست از کج جدا نمی‌گردید و اینبود حال زمین «دانسته» نبود. ولی چون در چند قرن پیش علما موضوع را یکرویه گردانیده با دلیل «کروی» بودن آن را ثابت کردند ، در این هنگام بود که حال زمین «دانسته» گردید.
همین امروز اگر فرض کنیم یک کسی از یکسو کروی بودن زمین را شنیده و از یکسو مسطح بودن آن بگوشش خورده ، و برای هردو در دلِ خود جا باز کرده و بی‌آنکه راست یا کج بودن کدام یکی را بداند و یا دلیلی درباره‌ی یکسو داشته باشد ـ این شنیده‌های او «دانستن» شمرده نخواهد شد.
امروز یکی از گرفتاریها اینست که چون سخنان پراکنده فراوان است ، بیشتر مردم ، در بیشتر موضوعها دو گونه شنیده و دو گونه بدل سپارده ، و اینست گیج و درمانده گردیده‌اند.
یکی از مهمترین موضوعها دین و خداشناسیست. اینان در آن باره از یکسو کتابهای دینی را خوانده و یا از زبانها شنیده‌اند. از آنسوی از بیست و سی سال پیش پای فلسفه‌ی مادّی بایران رسیده و در روزنامه‌ها و مهنامه‌ها پیاپی گفتارها درباره‌ی ریشخند بخدا و دین ترجمه گردیده ، که اینها را هم خوانده و در دل جا داده‌اند.
بدینسان دو رشته اندیشه‌های متضاد را فراگرفته‌اند بی‌آنکه راست از کج بازشناسند و بی‌آنکه دلیلهای روشنی درباره‌ی یکسو بیاموزند. اینست نه دین دارند و نه بیدین می‌باشند و درمیانه‌ی دین و بیدینی گیج و سرگردان روز می‌گزارند.
اینان خود ، آنها را «دانستن» می‌شمارند. اینست شما اگر از خدا سخن رانید و دلیلها بهستی آن یاد کنید ، سر پیش آورند و با شما در گفتگو همباز[=شریک] گردند. و اگر جایش افتد بنام دین و خداشناسی بمردم پند آموزند و اندرز سرایند ، و اگر کسی از بیدینی سخن راند و گفته‌های نیتچه و باخنر و دیگر پیشوایان فلسفه‌ی مادّی را یاد کند با او نیز هم‌آواز گردند و همداستانی نمایند ، و اگر پایش افتد بمردم درس بیدینی دهند.
این حالیست که امروز هزاران کسان گرفتارند و ما هر روز گفتارهای آنان را می‌شنویم و رفتارهاشان می‌بینیم. بسیاری از ملایان که از دین نان می‌خورند همین حال را می‌دارند.
روزنامه‌نویسان که امروزها گاهگاهی نام دین می‌برند و هواداری از خود نشان می‌دهند ، بیشتر آنان بارها گفتار در بیدینی نوشته‌اند و هنوز آن گفتارها فراموش نگردیده.
خواستم گفتگو از دین نیست. این را برای مثل یاد کردم. می‌خواهم بگویم : دین که گرانمایه‌ترین چیز است این حال آنست. فلان آخوند از یکسو بالای منبر می‌رود و مردم را بدین می‌خواند و کتاب نوشته پراکنده می‌کند ، و از یکسو در فلان مجلس می‌نشیند و می‌گوید : «ما از دین هم چیزی نفهمیدیم».
اینان معنی دین را نمی‌دانند. شما اگر از هر کدام بپرسید : «دین چیست و برای چیست؟» درمانند. یک چیزهای کمی را شنیده و یا خوانده‌اند و بآن نیز باوری ندارند و متزلزلند.
در همه چیز چنینند ، و این نتیجه‌ی آن سخنان متضادیست که در هر زمینه درمیان توده منتشر می‌باشد. همان مشروطه در ایران با چه رنجهایی بدست آمده ، چه خونهایی در آن راه ریخته شده ، چه مردان گرانمایه‌ای بالای دار رفته‌اند. پس از ده سال کشاکش یک قانون اساسی و یک حکومت مشروطه در این کشور برقرار گردیده. ولی سی و اند سال می‌گذرد و هنوز عقیده‌ها درباره‌ی آن یکرویه نشده و هنوز معنی آن دانسته نگردیده.
👇
یک دسته در همان آغاز کار مخالفت کردند و ایستادگیها نمودند و کنون همانان یا بازماندگانشان هستند و هنوز زبانهاشان به بدگویی از مشروطه باز است. از آنسوی عقیده‌های فراوان بسیاری که با مشروطه مخالفت آشکار دارد درمیان توده رواج دارد.
بدتر از همه حال آن جوانانست که بار آمده‌اند و یک حکومت مشروطه‌ی مفت و بی‌رنج بدستشان افتاده و بیشترشان جز عقیده‌های سست و مشوّبی درباره‌ی آن ندارند.
من گاهی سخنان شگفتی می‌شنوم : فلان جوان می‌آید و می‌نشیند و زبان بسخن می‌گشاید و چنین می‌گوید : «شما طرفداری از مشروطه می‌کنید؟!. امروز دنیا عوض شده. دیگر مشروطه یا دمکراسی طرفدار ندارد» ، یا می‌گوید : «این مردم لایق دمکراسی نیستند. باید اینها را با دیکتاتوری اداره کرد» یا می‌گوید : «ما از دیگران عقب مانده‌ایم. مشروطه ما را عقب گذاشته. باید تند برویم تا بدیگران برسیم» [1] اینها سخنانی است که در نزد ما می‌گویند. پیداست که درمیان خودشان سخنان رنگینتر دیگری بزبان می‌آورند.
قانون اساسی کشور بر روی مشروطه و دمکراسیست ، ولی اینان آن را نمی‌پسندند و با زبانهای شگفتی خرده می‌گیرند و هر یکی اندیشه‌های بیجای دیگری در سر می‌دارند.
مشروطه بهنگامی که در ایران آغاز یافت معنی درست آن روشن نگردید. کسانی پیدا نشدند که معنی درست آن را بمردم شرح دهند و مزایای آن را روشن گردانند.
انبوه مردم از دربار قاجاری به تنگ آمده و در زیر فشار ستم کوفته شده و درپی قانون [و] عدالت بودند ، و چون مشروطه داده شد و مجلس برپا گردید دارالشورا را بیش از یک «عدالتخانه» نشناختند ، و اینبود تا دیرزمانی هرچه ستم می‌دیدند شکایت از آن بمجلس شورا می‌بردند و داد از آنجا می‌خواستند.
یک تبدل بزرگی در اندیشه‌ها پدید نیامد ، و مردم فرقی را که در شکل زندگانی و طرز حکومت بایستی بود چندان درنیافتند و آن آمادگی که بایستی در توده پدید آید نیامد.
فرق مشروطه با خودکامگی (استبداد) تنها در بودن و نبودن قانون نیست. یک فرق بزرگ دیگر در آمادگی توده برای سررشته‌داری و در شایستگی آنست. در مشروطه توده سررشته‌ی حکومت را خود بدست می‌گیرد و باید برای چنان کاری آماده و شایسته باشد.
در توده‌ی ایرانی چنین آمادگی پیدا نشد. اساساً مردم مشروطه را باین معنی نشناختند تا آماده باشند. پس از آن در ایران «فرقه‌ی دمکرات» برپا گردید و در همه‌ی شهرهای کشور شاخه‌ها پیدا شد. این حزب در تاریخ نامی از خود گزاشت. دمکراتها بیشتر مردان غیرتمند و جانفشانی می‌بودند و کوششهای بسیار در راه پیشرفت مشروطه کردند. ولی معنی مشروطه یا سررشته‌داری توده را نه خود نیک فهمیدند و نه بتوده توانستند فهمانید. امروز بسیاری از آنان که از دمکراتها بودند زنده‌اند. شما اگر بپرسید بیشتر آنان معنی درست مشروطه یا دمکراسی را شرح دادن نخواهند توانست ، و آنان که بتوانند ، از شمردن مزایای آن خواهند درماند. زیرا اینها چیزهاییست که خود آگاه نبوده‌اند و نمی‌باشند.
کوتاه سخن : ما در گام نخست بروشن گردانیدن معنی مشروطه ، و فهمانیدن آن بمردم ، و علاقه‌مند ساختن ایشان بکشور و آزادی آن ، خواهیم کوشید و با اندیشه‌های متضاد دیگر نبرد سختی خواهیم کرد.
از شماره‌ی آینده بگفتارهایی در این زمینه خواهیم پرداخت».
(بهمن 1320)
[1] : با پیشرفتهایی که شوروی ، ایتالیا و آلمان کرده و فیروزیهایی که بدست آورده بودند (بویژه آلمان در آغاز جنگ جهانی) کسانی در ایران و دیگر کشورهای آسیایی دلباخته‌ی شیوه‌ی سررشته‌داری ایشان شده و آرزوهایی در سر می‌پروراندند که مخالفت آشکار با دمکراسی داشت. در کشور ما «آلمانوفیلها» برای خود دسته‌ای بودند ، یکی از آنان «آیت‌الله» کاشانی بود.
یک عده در این کشور بودند و هستند که تنها چیزهای تازه را درست و گرانبها می‌شمارند. اینان نوع حکومت و راستیها (حقایق) را نیز از جنس کفش و کلاه و مد می‌پندارند. به گمان ایشان در هر زمینه‌ای باید دنبال تازه‌ی آن بود. در آن زمان فاشیزم و کمونیزم که از دمکراسی دیرتر به ایران رسیده بود تازه‌تر و در نتیجه بهتر بشمار می‌رفت.
🌸
بدتر از همه حال آن جوانانست که بار آمده‌اند و یک حکومت مشروطه‌ی مفت و بی‌رنج بدستشان افتاده و بیشترشان جز عقیده‌های سست و مشوّبی درباره‌ی آن ندارند.
من گاهی سخنان شگفتی می‌شنوم : فلان جوان می‌آید و می‌نشیند و زبان بسخن می‌گشاید و چنین می‌گوید : «شما طرفداری از مشروطه می‌کنید؟!. امروز دنیا عوض شده. دیگر مشروطه یا دمکراسی طرفدار ندارد» ، یا می‌گوید : «این مردم لایق دمکراسی نیستند. باید اینها را با دیکتاتوری اداره کرد» یا می‌گوید : «ما از دیگران عقب مانده‌ایم. مشروطه ما را عقب گذاشته. باید تند برویم تا بدیگران برسیم» [1] اینها سخنانی است که در نزد ما می‌گویند. پیداست که درمیان خودشان سخنان رنگینتر دیگری بزبان می‌آورند.
قانون اساسی کشور بر روی مشروطه و دمکراسیست ، ولی اینان آن را نمی‌پسندند و با زبانهای شگفتی خرده می‌گیرند و هر یکی اندیشه‌های بیجای دیگری در سر می‌دارند.
مشروطه بهنگامی که در ایران آغاز یافت معنی درست آن روشن نگردید. کسانی پیدا نشدند که معنی درست آن را بمردم شرح دهند و مزایای آن را روشن گردانند.
انبوه مردم از دربار قاجاری به تنگ آمده و در زیر فشار ستم کوفته شده و درپی قانون [و] عدالت بودند ، و چون مشروطه داده شد و مجلس برپا گردید دارالشورا را بیش از یک «عدالتخانه» نشناختند ، و اینبود تا دیرزمانی هرچه ستم می‌دیدند شکایت از آن بمجلس شورا می‌بردند و داد از آنجا می‌خواستند.
یک تبدل بزرگی در اندیشه‌ها پدید نیامد ، و مردم فرقی را که در شکل زندگانی و طرز حکومت بایستی بود چندان درنیافتند و آن آمادگی که بایستی در توده پدید آید نیامد.
فرق مشروطه با خودکامگی (استبداد) تنها در بودن و نبودن قانون نیست. یک فرق بزرگ دیگر در آمادگی توده برای سررشته‌داری و در شایستگی آنست. در مشروطه توده سررشته‌ی حکومت را خود بدست می‌گیرد و باید برای چنان کاری آماده و شایسته باشد.
در توده‌ی ایرانی چنین آمادگی پیدا نشد. اساساً مردم مشروطه را باین معنی نشناختند تا آماده باشند. پس از آن در ایران «فرقه‌ی دمکرات» برپا گردید و در همه‌ی شهرهای کشور شاخه‌ها پیدا شد. این حزب در تاریخ نامی از خود گزاشت. دمکراتها بیشتر مردان غیرتمند و جانفشانی می‌بودند و کوششهای بسیار در راه پیشرفت مشروطه کردند. ولی معنی مشروطه یا سررشته‌داری توده را نه خود نیک فهمیدند و نه بتوده توانستند فهمانید. امروز بسیاری از آنان که از دمکراتها بودند زنده‌اند. شما اگر بپرسید بیشتر آنان معنی درست مشروطه یا دمکراسی را شرح دادن نخواهند توانست ، و آنان که بتوانند ، از شمردن مزایای آن خواهند درماند. زیرا اینها چیزهاییست که خود آگاه نبوده‌اند و نمی‌باشند.
کوتاه سخن : ما در گام نخست بروشن گردانیدن معنی مشروطه ، و فهمانیدن آن بمردم ، و علاقه‌مند ساختن ایشان بکشور و آزادی آن ، خواهیم کوشید و با اندیشه‌های متضاد دیگر نبرد سختی خواهیم کرد.
از شماره‌ی آینده بگفتارهایی در این زمینه خواهیم پرداخت».
(بهمن 1320)
[1] : با پیشرفتهایی که شوروی ، ایتالیا و آلمان کرده و فیروزیهایی که بدست آورده بودند (بویژه آلمان در آغاز جنگ جهانی) کسانی در ایران و دیگر کشورهای آسیایی دلباخته‌ی شیوه‌ی سررشته‌داری ایشان شده و آرزوهایی در سر می‌پروراندند که مخالفت آشکار با دمکراسی داشت. در کشور ما «آلمانوفیلها» برای خود دسته‌ای بودند ، یکی از آنان «آیت‌الله» کاشانی بود.
یک عده در این کشور بودند و هستند که تنها چیزهای تازه را درست و گرانبها می‌شمارند. اینان نوع حکومت و راستیها (حقایق) را نیز از جنس کفش و کلاه و مد می‌پندارند. به گمان ایشان در هر زمینه‌ای باید دنبال تازه‌ی آن بود. در آن زمان فاشیزم و کمونیزم که از دمکراسی دیرتر به ایران رسیده بود تازه‌تر و در نتیجه بهتر بشمار می‌رفت.
🌸