پاکدینی ـ احمد کسروی

📖 در پیرامون فلسفه (بخش یکم)

🖌 احمد کسروی

🔸 دین و خداشناسی (تکه‌ی یک از هفت)

1ـ دین سبکباریست و هر آنچه بار مردم را سنگین گرداند دین از آن بیزار می‌باشد. (یک از سه)

امروز بدترین گرفتاری در شرق کیشهای نارواییست که میانه‌ی شرقیان پدید آمده و هر یکی صد بیراهی را همراه دارد. این گرفتاری شرق را از هر پیشرفتی بازخواهد داشت و خود زیان سترگیست که مردمان بنام دین از دین بی‌بهره باشند.

مردم معنای دین را نمی‌شناسند و از اینجاست که از یکسوی فریبکاران و راهزنان هر گمراهی و هر نادانی را بنام دین رواج می‌دهند و از سوی دیگر دسته دسته مردم از دین رمیده در بیابان بیدینی آواره می‌گردند.

امروز بر هر شرقی غیرتمندیست که معنای درست دین را شناخته بر دیگران هم بشناساند و همانا از این راه است که می‌توان راه پیشرفتی بروی شرق باز نمود. آنهمه لافها بنام پیشرفت و برتری جهان که از غرب برخاسته و بسراسر گیتی رسیده همه هیچ است و همه جز لاف نمی‌باشد. برتری جهان جز در سایه‌ی دین راستین نمی‌تواند بود.

پیش از همه باید دانست : «دین سبکباریست و هر آنچه بار مردم را سنگین گرداند دین از آن بیزار می‌باشد.»

آدمی از ناتوانی‌ای که در نهاد خود دارد و گرفتار هوس و پندار می‌باشد همیشه بارهای سنگینی از پندار [=خیال] و انگار [=فرض] برای خود درست می‌کند و بندها بپای خود زده راه زندگانی را بر خود دشوار می‌گرداند. دین برای اینست که مردم را از زیر آن بارها رها گرداند و سبکبار سازد.

من اینک مثالی برای این موضوع یاد می‌نمایم :

کاروانی در بیابان بیمناکی پاشیده و پراکنده راه می‌پیماید. گروهی سنگها و کلوخها را بار دوش ساخته خود را زیر سنگینی آن فرسوده می‌سازند. دسته‌ای بندهای آهنین بپای زده با صد دشواری گام برمی‌دارند. به هر سنگی که می‌رسند در برابر آن بخاک افتاده نیایش می‌نمایند. هر سیاهی که از دور درمی‌یابند از ترس بر خود می‌لرزند. کسانی بر سر چاه ژرف و تاریکی ـ چاهی که ته آن هرگز پیدا نیست ـ زانو زده و سرها بآن فروبرده می‌کوشند مگر ته آن را دریابند با آنکه هیچگاه نخواهند دریافت. پاره‌ای بر گِرد خارا سنگ تناوری حلقه زده و دست بهم داده می‌خواهند مگر آن را از جا بکنند با آنکه هرگز نمی‌توانند کند . . .

اینان در این حال ، پاکمرد راهشناسی بآنجا می‌رسد و دلش بحال ایشان می‌سوزد و اینست بر جای بلندی ایستاده داده می‌زند : «ای راهروان این بیخردیها چیست؟! آن بارها که بدوش کشیده و این بندها که بپای زده‌اید از بهر چیست؟! چگونه در برابر هر سنگی زانو بزمین می‌زنید؟! چگونه از دیدن هر سیاهی بر خود می‌لرزید؟! شما را چه که ته آن چاه را دریابید؟! شما را چه که آن خارا سنگ را از جای خود بکنید؟! چرا دست بهم داده راه خود را نمی‌پیمایید؟! ای بیخردان این بیابان بیمناکیست. خود را از آن بارها سبک گردانید هرچه تندتر و چابکتر راه پیمایید و تا شب فرانرسیده خود را به پناهنگاهی برسانید وگرنه شبانه در این بیابان خوراک درندگان خواهید گردید!»

آن کاروان توده‌ی جهانیان و این راهشناس برانگیخته‌ی خدا می‌باشد‌‌.

🌸

1.27K views12:31