🌑 پیشامد دلگداز انفجار در معدن زغال سنگ ــ8 🌑
علتهای افزایش بیکاری و کاهش تولید
(بخش دوم)
🖌 کوشاد تلگرام
کارخانه‌های هر کشوری فرزندان نان‌آورِ آن کشورند و اگر ورشکستگی یا کم‌کاری آنها به علت بی‌پروایی و ناکاردانی بلکه سودجویی و زدوبندهایی بوده مانند آنست که یکی از فرزندان خاندانی از سر نادانی و بجا نیامدن وظایف پدر و مادرِ خانواده سخت بیمار شده یا درگذشته باشد. ورشکستگی یا کم‌کاری یک کارخانه بویژه که بزرگ و کارگرانش فراوان باشد برای آن کشور بسیار ناگوارست. مثلاً اگر در آلمان کارخانه‌ی زیمنس ، در ژاپن میتسوبیشی ، در کره‌ی جنوبی سامسونگ و در انگلیس رولزرویس ورشکست یا بسته شود ، همان اندازه که به روحیه‌ی مردم ، اعتبار و درآمدهای آنها آسیب می‌خورد و به نرخ بیکاریشان می‌افزاید ، همچنان است بسته شدن کارخانه‌هایی همچون ارج ، جنرال استیل ، کفش ملی و نساجی مازندران در ایران.
در سال 57 کشوری که ملایان حکومتش را بدست گرفتند ، گذشته از کارخانه‌های بزرگی مانند ذوب آهن و آلومینیوم سازی ، کارخانه‌های دیگری همچون آزمایش و ارج و پارس الکتریک و جنرال استیل داشت که لوازم خانگی تولید می‌کردند. سه کارخانه‌ی بزرگ کفش دوزی داشت که به روسیه و دیگر جاها کفش می‌فروختند. نساجیهایی مانند وطن و مازندران داشت که پارچه‌های خوبی در آنجا بافته می‌شد. کارخانه‌ی داروگر داشت که در آن زمان 50 سال از بنیاد یافتنش (1307) می‌گذشت. گروه صنعتی بهشهر داشت. ... اینجا کمی درنگ کنیم و ببینیم این کارخانه‌ها چه تولید می‌کردند و دولتهای سالهای 60 تاکنون برای بهبود بهره‌وری آنها چه کردند. مثلاً همین داروگر دهه‌ها صابون و شوینده و شامپو و خمیردندان می‌ساخت. گروه صنعتی بهشهر ، در کشت پنبه ، پنبه‌پاک‌کنی ، صنایع روغن گیاهی ، تولید صابون ، پودر رختشویی و پارچه‌های مخملی و ابریشمی ، نخهای پلی استر و آکریلیک ، کارتن ، فرش ماشینی و سیمان کار می‌کرد.
ما می‌پرسیم در جایی که ما کارخانه‌ی داروگر و صابون‌سازیهای دیگر داشتیم چه جا داشت که از سالهای نخست حکومت ملایان تاکنون ، دولتها اجازه دهند بازرگانان از ترکیه صابون وارد کنند؟! در جایی که نساجیهایی مانند گروه صنعتی بهشهر ، وطن ، مقدم ، مازندران و چندین نساجی دیگر داشتیم چه جا داشت که ما پارچه از ترکیه و دیگر کشورها وارد کنیم؟!
صنعت ریسندگی و بافندگی (نساجی) از صنایع کهن ایران است و در کشورها جایگاه دوم یا سوم را دارد (پس از خوراک و یا خانه‌سازی). اینکه مجوزهای بازرگانی در یک کشور بی‌حساب به این و آن داده شود ، مرزهایش بی‌نگهبان بوده سالانه میلیاردها دلار (آری ، میلیاردها دلار) پوشاک با مجوز بازرگانی یا قاچاقی وارد کشور شود یک رسوایی است. معنایی جز این ندارد که صنعت را قربانی سودجویی یک مشت تاراجگر کرده‌اند. گفتن اینکه تکنولوژی این صنعت بروز نبوده یا کشت پنبه در ایران رونق ندارد یا گرانتر از بهای جهانی درمی‌آید ، اینها هیچ یک علت اصلی نتواند بود. اگر جلو قاچاق و واردات پارچه و پوشاک بیگانه گرفته می‌شد و در کشور آرامش فرمانروا بود ، چاره کردن به ماشینهای فرسوده و بهای پنبه دشوار نبود.
دانستنی است اگر واردات ده تَن را به کار مشغول کند ، تولید برای هزار تَن کار فراهم می‌کند. گذشته از اینها ، گفته می‌شود صنعت ریسندگی و بافندگی بیشتر از دیگر صنایع کارگر در استخدام خود دارد و ارزش افزوده‌ی تولیدی آن 8/1برابر (هشتاد درصد بیشتر) میانگین صنعت است. از اینرو بسیاری از کشورها از این صنعت ، که ویژگی دیگرش سادگی نسبی آنست ، برای نخستین گامهای رشد صنعتی سود می‌برند.
(به این گفتار فردا ادامه خواهیم داد)
.
علتهای افزایش بیکاری و کاهش تولید
(بخش دوم)
🖌 کوشاد تلگرام
کارخانه‌های هر کشوری فرزندان نان‌آورِ آن کشورند و اگر ورشکستگی یا کم‌کاری آنها به علت بی‌پروایی و ناکاردانی بلکه سودجویی و زدوبندهایی بوده مانند آنست که یکی از فرزندان خاندانی از سر نادانی و بجا نیامدن وظایف پدر و مادرِ خانواده سخت بیمار شده یا درگذشته باشد. ورشکستگی یا کم‌کاری یک کارخانه بویژه که بزرگ و کارگرانش فراوان باشد برای آن کشور بسیار ناگوارست. مثلاً اگر در آلمان کارخانه‌ی زیمنس ، در ژاپن میتسوبیشی ، در کره‌ی جنوبی سامسونگ و در انگلیس رولزرویس ورشکست یا بسته شود ، همان اندازه که به روحیه‌ی مردم ، اعتبار و درآمدهای آنها آسیب می‌خورد و به نرخ بیکاریشان می‌افزاید ، همچنان است بسته شدن کارخانه‌هایی همچون ارج ، جنرال استیل ، کفش ملی و نساجی مازندران در ایران.
در سال 57 کشوری که ملایان حکومتش را بدست گرفتند ، گذشته از کارخانه‌های بزرگی مانند ذوب آهن و آلومینیوم سازی ، کارخانه‌های دیگری همچون آزمایش و ارج و پارس الکتریک و جنرال استیل داشت که لوازم خانگی تولید می‌کردند. سه کارخانه‌ی بزرگ کفش دوزی داشت که به روسیه و دیگر جاها کفش می‌فروختند. نساجیهایی مانند وطن و مازندران داشت که پارچه‌های خوبی در آنجا بافته می‌شد. کارخانه‌ی داروگر داشت که در آن زمان 50 سال از بنیاد یافتنش (1307) می‌گذشت. گروه صنعتی بهشهر داشت. ... اینجا کمی درنگ کنیم و ببینیم این کارخانه‌ها چه تولید می‌کردند و دولتهای سالهای 60 تاکنون برای بهبود بهره‌وری آنها چه کردند. مثلاً همین داروگر دهه‌ها صابون و شوینده و شامپو و خمیردندان می‌ساخت. گروه صنعتی بهشهر ، در کشت پنبه ، پنبه‌پاک‌کنی ، صنایع روغن گیاهی ، تولید صابون ، پودر رختشویی و پارچه‌های مخملی و ابریشمی ، نخهای پلی استر و آکریلیک ، کارتن ، فرش ماشینی و سیمان کار می‌کرد.
ما می‌پرسیم در جایی که ما کارخانه‌ی داروگر و صابون‌سازیهای دیگر داشتیم چه جا داشت که از سالهای نخست حکومت ملایان تاکنون ، دولتها اجازه دهند بازرگانان از ترکیه صابون وارد کنند؟! در جایی که نساجیهایی مانند گروه صنعتی بهشهر ، وطن ، مقدم ، مازندران و چندین نساجی دیگر داشتیم چه جا داشت که ما پارچه از ترکیه و دیگر کشورها وارد کنیم؟!
صنعت ریسندگی و بافندگی (نساجی) از صنایع کهن ایران است و در کشورها جایگاه دوم یا سوم را دارد (پس از خوراک و یا خانه‌سازی). اینکه مجوزهای بازرگانی در یک کشور بی‌حساب به این و آن داده شود ، مرزهایش بی‌نگهبان بوده سالانه میلیاردها دلار (آری ، میلیاردها دلار) پوشاک با مجوز بازرگانی یا قاچاقی وارد کشور شود یک رسوایی است. معنایی جز این ندارد که صنعت را قربانی سودجویی یک مشت تاراجگر کرده‌اند. گفتن اینکه تکنولوژی این صنعت بروز نبوده یا کشت پنبه در ایران رونق ندارد یا گرانتر از بهای جهانی درمی‌آید ، اینها هیچ یک علت اصلی نتواند بود. اگر جلو قاچاق و واردات پارچه و پوشاک بیگانه گرفته می‌شد و در کشور آرامش فرمانروا بود ، چاره کردن به ماشینهای فرسوده و بهای پنبه دشوار نبود.
دانستنی است اگر واردات ده تَن را به کار مشغول کند ، تولید برای هزار تَن کار فراهم می‌کند. گذشته از اینها ، گفته می‌شود صنعت ریسندگی و بافندگی بیشتر از دیگر صنایع کارگر در استخدام خود دارد و ارزش افزوده‌ی تولیدی آن 8/1برابر (هشتاد درصد بیشتر) میانگین صنعت است. از اینرو بسیاری از کشورها از این صنعت ، که ویژگی دیگرش سادگی نسبی آنست ، برای نخستین گامهای رشد صنعتی سود می‌برند.
(به این گفتار فردا ادامه خواهیم داد)
.
📖 حقایق زندگی
🖌 احمد کسروی
🔸39ـ خرده‌گیری و پاسخ آن (سه از چهار)
از تاریخ درگذریم : من می‌خواهم از شما که هم از ملایانید و هم در مشروطه پا درمیان داشته‌اید پرسشهایی کنم و من خواهشمندم از پاسخ خودداری ننمایید.
ملایان می‌گویند : حکومت حق ماست و مردم باید پیروی از ما کنند فرمان از ما برند. می‌گویند باید بجای مالیات ، زکات و مال امام بما پردازند. من از شما می‌پرسم :
1) آیا این سخن را می‌توان پذیرفت؟!.. امروز که حکومت یکتنه (فردی) بیکبار از میان رفته و در سراسر جهان حکومت دمکراسی برپاست آیا می‌توان پذیرفت که کسانی بگویند حکومت حق ماست؟!.. از آنسوی سرمایه‌ی ملایان چیست؟!.. آیا جز آنست که زبان عربی یاد می‌گیرند و فقه و اصول می‌خوانند؟!.. آیا با این سرمایه کسی سزاوار فرمانروایی بدیگران می‌گردد؟!.. گرفتم که ایرانیان این سخن را پذیرفتند و حکومت را بدست ملایان سپردند آیا جهانیان با چه دیده در اینان خواهند نگریست؟!..
2) چنین انگارید که این دعوا از ملایان پذیرفته شده و ایرانیان می‌خواهند در زیر فرمانروایی یک مجتهدی زندگی کنند ، امروز که دست‌کم سه‌هزار تنها مجتهد هست آیا کدام یکی از آنان [اصل : آن] فرمانروا برگزیده خواهد شد؟!.. اگر مقصود آنست که چنانکه اکنون هست همگیشان فرمان رانند آن مایه‌ی هرج و مرج خواهد بود ، اگر می‌خواهند یک تنی را از میان خود برگزینند بسیار خوب همین کار را بکنند تا بدانیم که خواهند توانست. این بیگمان است که هیچ کس از آنان گردن بدیگری نخواهد گزاشت و هر یکی جز خود دیگری را شایسته‌ی فرمانروایی و سررشته‌داری نخواهد دانست. چنانکه همین اکنون رفتارشان همانست. از بس پاکدل و «روحانی»اند هر یکی جز خود را نمی‌شناسد.
3) گرفتم که پاکدلی نمودند و یکی را از میان خود (مثلاً حاجی‌میرزا حسین نایینی را) برگزیدند و مردم نیز پذیرفتند و شاه ایران نیز بنام عقیده‌ی مذهبی (که می‌شنویم علاقه‌ی بسیار دارد) از جایگاه خود چشم پوشید و آقا را از نجف به ایران خواستند و با هلهله و شادی به تهران آوردند و کاخ پادشاهی را برایش تهی ساختند آیا کشور را چگونه راه خواهد برد؟!.. نه آنست که باید وزارت جنگ و دیگر وزارتخانه‌ها و اداره‌ها را بهم زند و از مالیات چشم‌پوشی کند و همه‌ی قوانین را کنار گزارد و بجای آنها از طلبه‌ها «جند شرعی» بیاراید ، و برای رفع اختلافات ، قضاتی از فقیهان برگمارد ، بجای پاسبان و کارکنان شهربانی عدولی را برای امر بمعروف و نهی از منکر و اجرای حدود وادارد؟!.. نه آنست که باید از گاو و گوسفند و شتر زکات بطلبد؟!.. نیک اندیشید که تا چه اندازه خنک و بیمعنی است! این سخنان برای پیِس[=نمایشنامه] و صحنه‌ی تئاتر خوبست نه آنکه کسانی عنوان کنند و بدستاویز آنها یک توده‌ی بیست‌ملیونی را بخاک سیاه نشانند!
کسانی که می‌گویند : این دولت غاصب است و حکومت حق علماست باین پرسشها پاسخ دهند. پاسخ دهند تا بدانیم چه می‌گویند؟! پاسخ دهند که اگر پذیرفتنی است بپذیریم.
من می‌خواهم این دوتیرگی از میان برخیزد. اگر ملایان می‌توانند حکومت را راه برند بیایند رشته‌ی کارها را بدست گیرند [1] و مردم نیز گردن گزارند. اگر نمی‌توانند دست از آن سخن بردارند و بیش از این مایه‌ی بدبختی یک توده نباشند.
آن کسانی که در منبر یا در پایین می‌گویند : مالیات دادن بدولت گناه است ، سرباز دادن گناه است ، کسی که در جنگهای دولتی کشته شود مرتد از جهان رفته ، می‌گویند : اگر کسی مال دولت را بدزدد تقاص کرده گناهی بَرو نیست ـ بهتر است بما پاسخ دهند که آیا دولتی باشد یا نباشد؟!.. اگر می‌گویند نباشد پس کشور را که اداره کند؟!.. بمردم که ایمنی دهد؟!.. دست بیدادگران و تاراجگران را که برتابد؟!.. اگر می‌گویند دولت باشد پس چگونه مردم را از دادن مالیات و پذیرفتن سربازی بازمی‌دارند؟!.. خواستارم باینها پاسخ دهید.
بسیار شگفت است که اگر ملایی دزد بخانه‌اش بیاید یکسره بکلانتری می‌شتابد و با پرخاش و تندی دادخواهی می‌کند. ولی از آنسوی می‌گوید : کار اینها خلاف شرعست ، پولی که می‌گیرند حرامست ، اینها روز قیامت بدوزخ خواهند رفت. آن پاسبانی که شب تا سحر بیداری می‌کشد و در سایه‌ی بیداری او مردم آسوده می‌خوابند ملا می‌گوید بدوزخ خواهد رفت. من نمی‌دانم باین تناقض‌گویی و تناقض‌کاری چه بگویم و چه نام دهم. خواهشمندم شما آقای «الداعی عبدالله» مرا از این تحیّر بیرون آورید.
👇
🖌 احمد کسروی
🔸39ـ خرده‌گیری و پاسخ آن (سه از چهار)
از تاریخ درگذریم : من می‌خواهم از شما که هم از ملایانید و هم در مشروطه پا درمیان داشته‌اید پرسشهایی کنم و من خواهشمندم از پاسخ خودداری ننمایید.
ملایان می‌گویند : حکومت حق ماست و مردم باید پیروی از ما کنند فرمان از ما برند. می‌گویند باید بجای مالیات ، زکات و مال امام بما پردازند. من از شما می‌پرسم :
1) آیا این سخن را می‌توان پذیرفت؟!.. امروز که حکومت یکتنه (فردی) بیکبار از میان رفته و در سراسر جهان حکومت دمکراسی برپاست آیا می‌توان پذیرفت که کسانی بگویند حکومت حق ماست؟!.. از آنسوی سرمایه‌ی ملایان چیست؟!.. آیا جز آنست که زبان عربی یاد می‌گیرند و فقه و اصول می‌خوانند؟!.. آیا با این سرمایه کسی سزاوار فرمانروایی بدیگران می‌گردد؟!.. گرفتم که ایرانیان این سخن را پذیرفتند و حکومت را بدست ملایان سپردند آیا جهانیان با چه دیده در اینان خواهند نگریست؟!..
2) چنین انگارید که این دعوا از ملایان پذیرفته شده و ایرانیان می‌خواهند در زیر فرمانروایی یک مجتهدی زندگی کنند ، امروز که دست‌کم سه‌هزار تنها مجتهد هست آیا کدام یکی از آنان [اصل : آن] فرمانروا برگزیده خواهد شد؟!.. اگر مقصود آنست که چنانکه اکنون هست همگیشان فرمان رانند آن مایه‌ی هرج و مرج خواهد بود ، اگر می‌خواهند یک تنی را از میان خود برگزینند بسیار خوب همین کار را بکنند تا بدانیم که خواهند توانست. این بیگمان است که هیچ کس از آنان گردن بدیگری نخواهد گزاشت و هر یکی جز خود دیگری را شایسته‌ی فرمانروایی و سررشته‌داری نخواهد دانست. چنانکه همین اکنون رفتارشان همانست. از بس پاکدل و «روحانی»اند هر یکی جز خود را نمی‌شناسد.
3) گرفتم که پاکدلی نمودند و یکی را از میان خود (مثلاً حاجی‌میرزا حسین نایینی را) برگزیدند و مردم نیز پذیرفتند و شاه ایران نیز بنام عقیده‌ی مذهبی (که می‌شنویم علاقه‌ی بسیار دارد) از جایگاه خود چشم پوشید و آقا را از نجف به ایران خواستند و با هلهله و شادی به تهران آوردند و کاخ پادشاهی را برایش تهی ساختند آیا کشور را چگونه راه خواهد برد؟!.. نه آنست که باید وزارت جنگ و دیگر وزارتخانه‌ها و اداره‌ها را بهم زند و از مالیات چشم‌پوشی کند و همه‌ی قوانین را کنار گزارد و بجای آنها از طلبه‌ها «جند شرعی» بیاراید ، و برای رفع اختلافات ، قضاتی از فقیهان برگمارد ، بجای پاسبان و کارکنان شهربانی عدولی را برای امر بمعروف و نهی از منکر و اجرای حدود وادارد؟!.. نه آنست که باید از گاو و گوسفند و شتر زکات بطلبد؟!.. نیک اندیشید که تا چه اندازه خنک و بیمعنی است! این سخنان برای پیِس[=نمایشنامه] و صحنه‌ی تئاتر خوبست نه آنکه کسانی عنوان کنند و بدستاویز آنها یک توده‌ی بیست‌ملیونی را بخاک سیاه نشانند!
کسانی که می‌گویند : این دولت غاصب است و حکومت حق علماست باین پرسشها پاسخ دهند. پاسخ دهند تا بدانیم چه می‌گویند؟! پاسخ دهند که اگر پذیرفتنی است بپذیریم.
من می‌خواهم این دوتیرگی از میان برخیزد. اگر ملایان می‌توانند حکومت را راه برند بیایند رشته‌ی کارها را بدست گیرند [1] و مردم نیز گردن گزارند. اگر نمی‌توانند دست از آن سخن بردارند و بیش از این مایه‌ی بدبختی یک توده نباشند.
آن کسانی که در منبر یا در پایین می‌گویند : مالیات دادن بدولت گناه است ، سرباز دادن گناه است ، کسی که در جنگهای دولتی کشته شود مرتد از جهان رفته ، می‌گویند : اگر کسی مال دولت را بدزدد تقاص کرده گناهی بَرو نیست ـ بهتر است بما پاسخ دهند که آیا دولتی باشد یا نباشد؟!.. اگر می‌گویند نباشد پس کشور را که اداره کند؟!.. بمردم که ایمنی دهد؟!.. دست بیدادگران و تاراجگران را که برتابد؟!.. اگر می‌گویند دولت باشد پس چگونه مردم را از دادن مالیات و پذیرفتن سربازی بازمی‌دارند؟!.. خواستارم باینها پاسخ دهید.
بسیار شگفت است که اگر ملایی دزد بخانه‌اش بیاید یکسره بکلانتری می‌شتابد و با پرخاش و تندی دادخواهی می‌کند. ولی از آنسوی می‌گوید : کار اینها خلاف شرعست ، پولی که می‌گیرند حرامست ، اینها روز قیامت بدوزخ خواهند رفت. آن پاسبانی که شب تا سحر بیداری می‌کشد و در سایه‌ی بیداری او مردم آسوده می‌خوابند ملا می‌گوید بدوزخ خواهد رفت. من نمی‌دانم باین تناقض‌گویی و تناقض‌کاری چه بگویم و چه نام دهم. خواهشمندم شما آقای «الداعی عبدالله» مرا از این تحیّر بیرون آورید.
👇
🔹 پانوشتها :
1ـ خوانندگان پروا کنند که کسانی آگاهانه یا ناآگاهانه (خدا میداند) این سخن را تحریف کرده از زبان کسروی دروغی بدینسان ساخته‌اند : «ایرانیان یک حکومت به ملایان بدهکارند». زبان دروغسازان بریده باد!
آیا در گفتارهای کسروی هیچ دیده‌اید او بخواهد مردم سر به تاریک‌اندیشیها فرود آورند؟! یا بجای پیروی از خرد ، ایشان را به پیروی از کیشهای سراسر بیخردی بخواند؟! گویا این دغلکاران می‌پنداشته‌اند کتاب داوری (شیعیگری) و دهها گفتاری که کسروی در زمینه‌ی کیشها و ملایان نوشته به دست مردم نخواهد رسید و دغلکاری و دروغگویی ایشان آشکار نخواهد گردید.
افسوسمندانه اینترنت و فضای مجازی میدان پهناوری برای دروغسازان و دغلکاران گردیده. از آنسو ، ایرانیان «درسخوانده» هنوز تا این اندازه خردمند نگردیده‌اند که به راست و ناراست سخنان پروا کنند و پیام‌رسانِ دروغها و دغلها نگردند. تنها این یک دروغ نیست. دروغهای دیگر نیز ساخته‌اند. شما می‌بینید ما هیچ سخنی را ازو بی‌آنکه جایش بنویسیم نمی‌آوریم تا خوانندگان خو گیرند بسخن بی‌منبع پروا نکنند. گذشته از آنکه پیمانها ، پرچمها و دیگر نوشته‌های آن یگانه مرد را نیز گرد آورده و در کانال تلگرامی «پاکدینی» در دسترس همگان گزاشته‌ایم که بتوانند سرچشمه‌ی هر سخنی را جسته پیدا کنند.
🌸
1ـ خوانندگان پروا کنند که کسانی آگاهانه یا ناآگاهانه (خدا میداند) این سخن را تحریف کرده از زبان کسروی دروغی بدینسان ساخته‌اند : «ایرانیان یک حکومت به ملایان بدهکارند». زبان دروغسازان بریده باد!
آیا در گفتارهای کسروی هیچ دیده‌اید او بخواهد مردم سر به تاریک‌اندیشیها فرود آورند؟! یا بجای پیروی از خرد ، ایشان را به پیروی از کیشهای سراسر بیخردی بخواند؟! گویا این دغلکاران می‌پنداشته‌اند کتاب داوری (شیعیگری) و دهها گفتاری که کسروی در زمینه‌ی کیشها و ملایان نوشته به دست مردم نخواهد رسید و دغلکاری و دروغگویی ایشان آشکار نخواهد گردید.
افسوسمندانه اینترنت و فضای مجازی میدان پهناوری برای دروغسازان و دغلکاران گردیده. از آنسو ، ایرانیان «درسخوانده» هنوز تا این اندازه خردمند نگردیده‌اند که به راست و ناراست سخنان پروا کنند و پیام‌رسانِ دروغها و دغلها نگردند. تنها این یک دروغ نیست. دروغهای دیگر نیز ساخته‌اند. شما می‌بینید ما هیچ سخنی را ازو بی‌آنکه جایش بنویسیم نمی‌آوریم تا خوانندگان خو گیرند بسخن بی‌منبع پروا نکنند. گذشته از آنکه پیمانها ، پرچمها و دیگر نوشته‌های آن یگانه مرد را نیز گرد آورده و در کانال تلگرامی «پاکدینی» در دسترس همگان گزاشته‌ایم که بتوانند سرچشمه‌ی هر سخنی را جسته پیدا کنند.
🌸
📖 کتاب «بدبختیهای توده و ریشه‌ی آن»
🖌 احمد کسروی
🔸 35ـ ایرانیان بکوشش بیشتر نیاز دارند تا بخودستایی (یک از سه)
اگر خوانندگان فراموش نکرده‌اند ما در شماره‌ی 178 و 179 پرچم گفتار درازی را زیر عنوان «تاریخ مختصر نیروی دریایی ایران» که بخامه‌ی یکی از افسران ایرانی بود بامضای س. ب. بچاپ رسانیدیم. آن گفتار تاریخچه‌ی نیروی دریایی ایران را دربر داشت و از این جهت سودمند بود و ما نیز از چاپش خودداری ننمودیم. ولی برداشت آن گفتار و لحن نویسندگی آن با حقیقت و همچنین با راه پرچم سازشی نداشت اینبود وعده دادیم که سپس در آن پیرامون بگفتگو پردازیم و اینک آن وعده‌ی خود را بکار می‌بندیم و مخصوصاً می‌خواهیم نویسنده‌ی آن گفتار که یک افسر بافهم و دانشسیست این نوشته‌های ما را بخواند.
آقای س. ب. در دیباچه‌ی گفتار خود چنین می‌نویسد : در زوایای تاریخ اغلب ملل دیده شده است که ملتی بعلت انحطاط اخلاقی و باشتباهات تاریخی زعمای آن ملت بپرتگاه نیستی افتاده و مدتها دستخوش هوا و هوس ملل وحشی دیگر واقع شده است. ولی ملل زنده‌ی عالم نه فقط در مقابل اینگونه شداید از میان نرفته‌اند بلکه با نیروی صبر و دانش و فرهنگ آنقدر کوشیده‌اند تا وقتی که تمدن خود را بملل فاتح تحمیل و بدین طریق از رنج و زحمت اسارت و بدبختی خود را رهایی بخشند.
یکی از آن مللی که دیوارهای تمدن باستانیش همیشه پایدار و چراغ تابناک فرهنگش سالهای سال فروزان بوده و خواهد بود ملت ایرانست. این ملت کهنسال آسیایی بارها محل تاخت و تاز بیگانه قرار گرفته است ولی هیچگاه ملت فاتح نتوانسته‌اند تیشه بریشه‌ی تمدن این ملت باستانی زده و آن را از پای درآورد. چه جوانان و خردمندان این کشور همینکه احساس زوال را نموده‌اند فوراً گرد هم آمده و بر بالای کاخ ویران کشور که پایه‌اش همیشه محکم و بر قلوب افراد ملت استوار بوده کاخ نوینی و محکم و زیبایی ساخته‌اند که چشم مردان روزگار را خیره ساخته است و باین علت است که چنین ملتی هیچگاه مضمحل نشده و از بین نرفته و نخواهد رفت.
تا اینجاست گفته‌های آقای س. ب. متأسفانه باید گفت خود را و دیگران را فریب دادن است. این اندیشه از چندی پیش در دلهای بسیاری از ایرانیان پیدا شده که شکستهایی را که ایران در قرنهای گذشته در برابر بیگانگان خورده است تأویل کرده چنین می‌گویند : اگرچه ایران در هر یکی از آنها شکست خورده و استقلال خود را از دست داده ولی چندی نگذشته که تمدن خود را بآن مردم فاتح تحمیل کرده و آنها را در خود بتحلیل برده و بدینسان استقلال خود را نگه داشته است. مثلاً درحادثه‌ی مغول ایرانیان ناگزیر شدند گردن بیوغ آن مردم وحشی بگزارند ولی پس از چندی همان مغولان را تابع تمدن ایران گردانیده و در واقع از خود ساختند که پادشاهان اخیر آنها دیگر یادی از مغولستان نمی‌کردند و خود را ایرانی می‌شناختند و مذهب و عادات ایرانی را پذیرفته بودند. اینست می‌گویند : ایران با این خاصیتی که دارد از میان نرفته و پس از این هم نخواهد رفت.
ولی دوباره می‌گویم این خود را فریفتنست. باین اندیشه ایرادهای بسیاری وارد است که من یکایک شرح خواهم داد. نخست می‌خواهم از «تمدن ایران» که اینهمه بآن می‌نازند و پشتگرمی نشان می‌دهند گفتگو کنم :
تمدن چیست؟.. تمدن یا بزبان فارسی «شهریگری» پیشرفت آدمیان در شیوه‌ی زندگانیست. آدمی یک روز در غارها و جنگلها می‌زیسته که نه رختی می‌پوشیده ، و نه کاچالی (اثاث البیت) داشته ، و نه صنعتی می‌شناخته. از بام تا شام روز می‌گزارده و تنها کارش آن می‌بوده که از میوه‌های جنگل بچیند و بخورد و شکم خود را سیر گرداند و بآسایش و خوشی پردازد. ولی کم‌کم آغاز کرده که کاچال و افزارهایی از سنگ یا از استخوان بسازد و خانه‌ای برای خود بنیاد گزارد و پوشاکی از برگ درختان یا از پوست جانوران آماده گرداند ، سپس دست بآهن و مس و دیگر فلزات یافته و افزارهای فلزی برای خود ساخته ، کشاورزی آغاز کرده ، صنعت یاد گرفته ، چهارپایانی را برای کمک خود خانگی گردانیده و بدینسان روز بروز در پیشرفت بوده تا بآنجا رسیده که بمعنی حکومت پی برده و حکومت و قانون بنیاد نهاده و از این راه منتقل بشهرنشینی گردیده است. این پیشرفت پی هم که آدمیان از آغاز زندگی داشته‌اند و هنوز دارند شهریگری یا تمدن نامیده می‌شود.
معنی درست تمدن این است و باید دانست که این نه چیزی است که ایرانی و ناایرانی داشته باشد. من نمی‌دانم اینهایی که می‌گویند : «تمدن ایرانی» چه معنایی می‌خواهند؟!. از سوی دیگر تمدن یا پیشرفت آدمیان ـ چنانکه گفتیم ـ از صدها هزار سال پیش آغاز یافته است و خود چیزی که مایه‌ی بخود بالیدن باشد نیست. برای بخود بالیدن باید چیزهای دیگری پیدا کرد.
👇
🖌 احمد کسروی
🔸 35ـ ایرانیان بکوشش بیشتر نیاز دارند تا بخودستایی (یک از سه)
اگر خوانندگان فراموش نکرده‌اند ما در شماره‌ی 178 و 179 پرچم گفتار درازی را زیر عنوان «تاریخ مختصر نیروی دریایی ایران» که بخامه‌ی یکی از افسران ایرانی بود بامضای س. ب. بچاپ رسانیدیم. آن گفتار تاریخچه‌ی نیروی دریایی ایران را دربر داشت و از این جهت سودمند بود و ما نیز از چاپش خودداری ننمودیم. ولی برداشت آن گفتار و لحن نویسندگی آن با حقیقت و همچنین با راه پرچم سازشی نداشت اینبود وعده دادیم که سپس در آن پیرامون بگفتگو پردازیم و اینک آن وعده‌ی خود را بکار می‌بندیم و مخصوصاً می‌خواهیم نویسنده‌ی آن گفتار که یک افسر بافهم و دانشسیست این نوشته‌های ما را بخواند.
آقای س. ب. در دیباچه‌ی گفتار خود چنین می‌نویسد : در زوایای تاریخ اغلب ملل دیده شده است که ملتی بعلت انحطاط اخلاقی و باشتباهات تاریخی زعمای آن ملت بپرتگاه نیستی افتاده و مدتها دستخوش هوا و هوس ملل وحشی دیگر واقع شده است. ولی ملل زنده‌ی عالم نه فقط در مقابل اینگونه شداید از میان نرفته‌اند بلکه با نیروی صبر و دانش و فرهنگ آنقدر کوشیده‌اند تا وقتی که تمدن خود را بملل فاتح تحمیل و بدین طریق از رنج و زحمت اسارت و بدبختی خود را رهایی بخشند.
یکی از آن مللی که دیوارهای تمدن باستانیش همیشه پایدار و چراغ تابناک فرهنگش سالهای سال فروزان بوده و خواهد بود ملت ایرانست. این ملت کهنسال آسیایی بارها محل تاخت و تاز بیگانه قرار گرفته است ولی هیچگاه ملت فاتح نتوانسته‌اند تیشه بریشه‌ی تمدن این ملت باستانی زده و آن را از پای درآورد. چه جوانان و خردمندان این کشور همینکه احساس زوال را نموده‌اند فوراً گرد هم آمده و بر بالای کاخ ویران کشور که پایه‌اش همیشه محکم و بر قلوب افراد ملت استوار بوده کاخ نوینی و محکم و زیبایی ساخته‌اند که چشم مردان روزگار را خیره ساخته است و باین علت است که چنین ملتی هیچگاه مضمحل نشده و از بین نرفته و نخواهد رفت.
تا اینجاست گفته‌های آقای س. ب. متأسفانه باید گفت خود را و دیگران را فریب دادن است. این اندیشه از چندی پیش در دلهای بسیاری از ایرانیان پیدا شده که شکستهایی را که ایران در قرنهای گذشته در برابر بیگانگان خورده است تأویل کرده چنین می‌گویند : اگرچه ایران در هر یکی از آنها شکست خورده و استقلال خود را از دست داده ولی چندی نگذشته که تمدن خود را بآن مردم فاتح تحمیل کرده و آنها را در خود بتحلیل برده و بدینسان استقلال خود را نگه داشته است. مثلاً درحادثه‌ی مغول ایرانیان ناگزیر شدند گردن بیوغ آن مردم وحشی بگزارند ولی پس از چندی همان مغولان را تابع تمدن ایران گردانیده و در واقع از خود ساختند که پادشاهان اخیر آنها دیگر یادی از مغولستان نمی‌کردند و خود را ایرانی می‌شناختند و مذهب و عادات ایرانی را پذیرفته بودند. اینست می‌گویند : ایران با این خاصیتی که دارد از میان نرفته و پس از این هم نخواهد رفت.
ولی دوباره می‌گویم این خود را فریفتنست. باین اندیشه ایرادهای بسیاری وارد است که من یکایک شرح خواهم داد. نخست می‌خواهم از «تمدن ایران» که اینهمه بآن می‌نازند و پشتگرمی نشان می‌دهند گفتگو کنم :
تمدن چیست؟.. تمدن یا بزبان فارسی «شهریگری» پیشرفت آدمیان در شیوه‌ی زندگانیست. آدمی یک روز در غارها و جنگلها می‌زیسته که نه رختی می‌پوشیده ، و نه کاچالی (اثاث البیت) داشته ، و نه صنعتی می‌شناخته. از بام تا شام روز می‌گزارده و تنها کارش آن می‌بوده که از میوه‌های جنگل بچیند و بخورد و شکم خود را سیر گرداند و بآسایش و خوشی پردازد. ولی کم‌کم آغاز کرده که کاچال و افزارهایی از سنگ یا از استخوان بسازد و خانه‌ای برای خود بنیاد گزارد و پوشاکی از برگ درختان یا از پوست جانوران آماده گرداند ، سپس دست بآهن و مس و دیگر فلزات یافته و افزارهای فلزی برای خود ساخته ، کشاورزی آغاز کرده ، صنعت یاد گرفته ، چهارپایانی را برای کمک خود خانگی گردانیده و بدینسان روز بروز در پیشرفت بوده تا بآنجا رسیده که بمعنی حکومت پی برده و حکومت و قانون بنیاد نهاده و از این راه منتقل بشهرنشینی گردیده است. این پیشرفت پی هم که آدمیان از آغاز زندگی داشته‌اند و هنوز دارند شهریگری یا تمدن نامیده می‌شود.
معنی درست تمدن این است و باید دانست که این نه چیزی است که ایرانی و ناایرانی داشته باشد. من نمی‌دانم اینهایی که می‌گویند : «تمدن ایرانی» چه معنایی می‌خواهند؟!. از سوی دیگر تمدن یا پیشرفت آدمیان ـ چنانکه گفتیم ـ از صدها هزار سال پیش آغاز یافته است و خود چیزی که مایه‌ی بخود بالیدن باشد نیست. برای بخود بالیدن باید چیزهای دیگری پیدا کرد.
👇
این چه چیز است که کسانی بگویند ما اگرچه در برابر فلان بیگانگان شکست خوردیم و زبون گردیدیم و صدها هزار جوانان و مردان خود را بکشتن دادیم ، و صدها هزار دختران و زنان باسارت فرستادیم ، و سالیان دراز توسری‌خور بودیم ولی خوشبختانه تمدنمان از میان نرفت و همان بیگانگان کم‌کم از ما گردیدند و عادتهای ما را پذیرفتند؟!.. این چه نازیدن است؟!.. این چه بخود بالیدن است؟!..
یک مثلی بیادم می‌افتد که باید بنویسم : یک سالی که در زنجان بودم می‌شنیدم یک مردی سالیان دراز در راه کیمیا رنج برده و یک دارایی بزرگی را در آن راه هدر گردانیده است که اکنون با سختی زندگی می‌کند. روزی با خود او مصادف گردیدم. درمیان صحبت داستان خود را شرح داد که چه رنجهایی کشیده و چه زیانی برده. می‌گفت : ولی یک نتیجه‌ی خوبی بدست آمده و آن اینکه در ضمن آزمایشهای شیمیایی ساختن سلفات دُ سود را یاد گرفتم که حالا اگر گاهی بیماری در خانه اتفاق افتد و نیاز بسلفات دُ سود باشد خودم می‌سازم و احتیاج بدواخانه ندارم. در برابر آنهمه زیانهای بزرگ باین یک نتیجه‌ی بسیار کوچک خوشدلی می‌نمود.
🌸
یک مثلی بیادم می‌افتد که باید بنویسم : یک سالی که در زنجان بودم می‌شنیدم یک مردی سالیان دراز در راه کیمیا رنج برده و یک دارایی بزرگی را در آن راه هدر گردانیده است که اکنون با سختی زندگی می‌کند. روزی با خود او مصادف گردیدم. درمیان صحبت داستان خود را شرح داد که چه رنجهایی کشیده و چه زیانی برده. می‌گفت : ولی یک نتیجه‌ی خوبی بدست آمده و آن اینکه در ضمن آزمایشهای شیمیایی ساختن سلفات دُ سود را یاد گرفتم که حالا اگر گاهی بیماری در خانه اتفاق افتد و نیاز بسلفات دُ سود باشد خودم می‌سازم و احتیاج بدواخانه ندارم. در برابر آنهمه زیانهای بزرگ باین یک نتیجه‌ی بسیار کوچک خوشدلی می‌نمود.
🌸
🌑 پیشامد دلگداز انفجار در معدن زغال سنگ ــ9 🌑
علتهای افزایش بیکاری و کاهش تولید
(بخش سوم)
🖌 کوشاد تلگرام
کاش روزی می‌رسید که سیگار در هیچ جای جهان تولید نمی‌شد و ما به آوردن چنین مثالی نمی‌پرداختیم. ولی در این روزگار که یک دسته از جهانیان و نیز ایرانیان سیگار می‌کشند و این کالا تولید می‌شود و تولید آن در ایران در انحصار شرکت دخانیات بوده ، جا دارد بپرسیم : آیا واردات سیگار با کدام یک از آن «آرزوها» که در قانون مصوب «شورای انقلاب» برای «حفاظت و توسعه‌ی صنایع ایران» آمده و پیشتر سخنش رفت می‌سازد؟!. آیا جز اینست که واردات این کالا همچون برخی کالاهای پرمصرف ، در انحصار یک یا چند کس بیشتر نمی‌باشد؟! آیا همین یک مثال نشان نمی‌دهد که در این کشور سودجویان دست بسفره‌ی مردم دراز می‌دارند؟!.
مثال دیگر ، واردات بی‌حساب چای است. این محصول که کمابیش همسال مشروطه‌ی ایران است با رنج و تلاشهای فراوان کاشف‌السلطنه به ایران رسید ، سالها او و دیگران در زمینه‌ی کاشت و پرورش آن بجان کوشیدند تا یکی از محصولات ارزشمند کشاورزی ایران گردید. آیا جا ندارد بپرسیم : چرا با بودن قانون «حفاظت و توسعه‌ی صنایع ایران» مصوب تیرماه 1358 اجازه دادند واردات این کالا چنان از اندازه بگذرد که چایکار ایرانی را به مرز نداری و رها کردن پیشه‌ی پدری خود بکشاند؟!. اختلاس «چای دبش» حسابش جدا.
هر حکومتی باید به صنایعش اهمیت دهد و وظیفه دارد تا می‌توان کوشش کند از بسته شدن هر کدام از آنها جلو گیرد. این وضعیت در پیوستن آلمان غربی و شرقی دیده شد. یک بخشی از صنایع آلمان شرقی ناکارآمد بود و دولت آلمان برای نوسازی آنها بودجه‌ی هنگفتی را بکار برد تا آنها نیز دهه‌ها عقب‌ماندگی خود را جبران کنند. این تصمیم یکی دو دهه بار گرانی بدوش مردم آلمان غربی گزارد ولی چون به بزرگی و نیرومندی کشورشان می‌انجامید ، مردم تاب آوردند تا آن صنایع از کار نیفتند و بازساخته شوند.
به وارونه‌ی آنچه در آلمان انجام گرفت ، در اینجا با جلو نگرفتن از قاچاق و دادن مجوزهای نابجای واردات و راهبری پرخطا یا سودجویانه (بهتر بگوییم : خائنانه) ، صنعت ایران را از جایگاهی که داشت بیکبار پایین آوردند. مثلاً در صنعت کفشدوزی در جایی که سه کارخانه‌ی بزرگ مانند کفش ملی ، عمده نیاز سراسر کشور به کفش را تدارک می‌کردند جای پرسش است که چرا گمرکها و مرزهای کشور بروی کفشهای بیگانه باز شد؟!
دو علت برای ورشکستگی یا کم‌کاری این کارخانه‌ها می‌توان یافت. نخست آنکه بدیده گیریم قاچاقچیان و بازرگانانِ آزمند کمترین پروایی به تولید بومی نداشتند و جز پول به چیز دیگری نمی‌اندیشیدند. برای آنها هیچ اهمیتی نداشت وارد کردن کالاهایی که در ایران مانندش ساخته می‌شود ، باعث آسیب به تولید بومی و در درازمدت سبب ورشکستگی و تعطیلی آن کارخانه‌ها گردد. دوم ، راهبری چنان کارخانه‌هایی را به دست ناآزمودگانی سپاردند که برخی از آنها یک مغازه را نیز نمی‌توانستند راه برند. یا اینکه با پارتی‌بازی و رشوه به بهای بسیار کمی به کسانی فروختند که نه تنها شایستگی راهبری آنها را نداشتند ، بلکه برخی از آنان اساساً نه در اندیشه‌ی بهبود کارخانه بلکه درپی سودجویی از زمین و دیگر داراییهای آن بودند. یکی از شیوه‌های کارشان این بوده که کارخانه‌ی سود‌آور را زیانده نشان دهند و بدستاویز آن بخشی از کارگران را اخراج یا بازخرید کنند و رفته‌رفته آن را به تعطیلی کشانند. سپس زمین آن را فروشند یا بکار دیگری (مثلاً انبوه سازی) پردازند و پی خوشیهای خود باشند.
(این نوشتار دنباله دارد)
علتهای افزایش بیکاری و کاهش تولید
(بخش سوم)
🖌 کوشاد تلگرام
کاش روزی می‌رسید که سیگار در هیچ جای جهان تولید نمی‌شد و ما به آوردن چنین مثالی نمی‌پرداختیم. ولی در این روزگار که یک دسته از جهانیان و نیز ایرانیان سیگار می‌کشند و این کالا تولید می‌شود و تولید آن در ایران در انحصار شرکت دخانیات بوده ، جا دارد بپرسیم : آیا واردات سیگار با کدام یک از آن «آرزوها» که در قانون مصوب «شورای انقلاب» برای «حفاظت و توسعه‌ی صنایع ایران» آمده و پیشتر سخنش رفت می‌سازد؟!. آیا جز اینست که واردات این کالا همچون برخی کالاهای پرمصرف ، در انحصار یک یا چند کس بیشتر نمی‌باشد؟! آیا همین یک مثال نشان نمی‌دهد که در این کشور سودجویان دست بسفره‌ی مردم دراز می‌دارند؟!.
مثال دیگر ، واردات بی‌حساب چای است. این محصول که کمابیش همسال مشروطه‌ی ایران است با رنج و تلاشهای فراوان کاشف‌السلطنه به ایران رسید ، سالها او و دیگران در زمینه‌ی کاشت و پرورش آن بجان کوشیدند تا یکی از محصولات ارزشمند کشاورزی ایران گردید. آیا جا ندارد بپرسیم : چرا با بودن قانون «حفاظت و توسعه‌ی صنایع ایران» مصوب تیرماه 1358 اجازه دادند واردات این کالا چنان از اندازه بگذرد که چایکار ایرانی را به مرز نداری و رها کردن پیشه‌ی پدری خود بکشاند؟!. اختلاس «چای دبش» حسابش جدا.
هر حکومتی باید به صنایعش اهمیت دهد و وظیفه دارد تا می‌توان کوشش کند از بسته شدن هر کدام از آنها جلو گیرد. این وضعیت در پیوستن آلمان غربی و شرقی دیده شد. یک بخشی از صنایع آلمان شرقی ناکارآمد بود و دولت آلمان برای نوسازی آنها بودجه‌ی هنگفتی را بکار برد تا آنها نیز دهه‌ها عقب‌ماندگی خود را جبران کنند. این تصمیم یکی دو دهه بار گرانی بدوش مردم آلمان غربی گزارد ولی چون به بزرگی و نیرومندی کشورشان می‌انجامید ، مردم تاب آوردند تا آن صنایع از کار نیفتند و بازساخته شوند.
به وارونه‌ی آنچه در آلمان انجام گرفت ، در اینجا با جلو نگرفتن از قاچاق و دادن مجوزهای نابجای واردات و راهبری پرخطا یا سودجویانه (بهتر بگوییم : خائنانه) ، صنعت ایران را از جایگاهی که داشت بیکبار پایین آوردند. مثلاً در صنعت کفشدوزی در جایی که سه کارخانه‌ی بزرگ مانند کفش ملی ، عمده نیاز سراسر کشور به کفش را تدارک می‌کردند جای پرسش است که چرا گمرکها و مرزهای کشور بروی کفشهای بیگانه باز شد؟!
دو علت برای ورشکستگی یا کم‌کاری این کارخانه‌ها می‌توان یافت. نخست آنکه بدیده گیریم قاچاقچیان و بازرگانانِ آزمند کمترین پروایی به تولید بومی نداشتند و جز پول به چیز دیگری نمی‌اندیشیدند. برای آنها هیچ اهمیتی نداشت وارد کردن کالاهایی که در ایران مانندش ساخته می‌شود ، باعث آسیب به تولید بومی و در درازمدت سبب ورشکستگی و تعطیلی آن کارخانه‌ها گردد. دوم ، راهبری چنان کارخانه‌هایی را به دست ناآزمودگانی سپاردند که برخی از آنها یک مغازه را نیز نمی‌توانستند راه برند. یا اینکه با پارتی‌بازی و رشوه به بهای بسیار کمی به کسانی فروختند که نه تنها شایستگی راهبری آنها را نداشتند ، بلکه برخی از آنان اساساً نه در اندیشه‌ی بهبود کارخانه بلکه درپی سودجویی از زمین و دیگر داراییهای آن بودند. یکی از شیوه‌های کارشان این بوده که کارخانه‌ی سود‌آور را زیانده نشان دهند و بدستاویز آن بخشی از کارگران را اخراج یا بازخرید کنند و رفته‌رفته آن را به تعطیلی کشانند. سپس زمین آن را فروشند یا بکار دیگری (مثلاً انبوه سازی) پردازند و پی خوشیهای خود باشند.
(این نوشتار دنباله دارد)
📖 حقایق زندگی
🖌 احمد کسروی
🔸39ـ خرده‌گیری و پاسخ آن (چهار از چهار)
امروز توده‌ها باهم در نبرد بسیار سختی هستند و زندگانی رُویه‌ی جنگ و کشتار بخود گرفته ... اینست در همه‌ی کشورها مردم ، چه زن و چه مرد ، چه پیر و چه جوان بدولت خود پشتیبانی می‌نمایند و جان و دارایی در راه آن دریغ نمی‌گویند.
ببینید دخترهای روسی رخت سربازی پوشیده همدوش شوهران و برادران خود برای جانفشانی در راه مقاصد دولت آماده گردیده‌اند. در خیابانهای تهران و قزوین و تبریز چشم باز کرده این دختران جانباز را تماشا کنید. این نمونه‌ای از دلسوزی و علاقه‌مندی توده‌های دیگر بکشور و دولت خودشان می‌باشد.
در چنین هنگام جهان ، ملایان در ایران بالای منبر می‌روند و داد می‌زنند : مردم بدولت مالیات نپردازید ، بسربازی نروید ، اگر در جنگ دولتی کشته شوید مرتد هستید ، اگر پول دولت را بدزدید با اجازه‌ی علما تقاص کرده‌اید. پس از سالیان دراز که زنان ایران از توبره‌ی سیاه [1] بیرون آمده‌اند و می‌توانند در این روزهای سخت شریک درد و گرفتاری مردان خود باشند ، آخوندها می‌کوشند که دوباره آنان را بدرون توبره بیندازند.
اینها درخور خاموشی نیست. باید باینها چاره کرد. این سخنان زهر است که بخورد توده داده می‌شود. باید موضوع یکرویه[=قطعی] گردد. اگر سخنان ملایان راستست و دلیلی برای گفته‌های خود دارند باید حکومت بدست آنان سپرده شود که اداره کنند ، و اگر راست نیست و دلیلی ندارد ، و یا نمی‌توانند حکومت را اداره کنند باید هرچه زودتر جلو آنان گرفته شود.
اینجا جای تسامح نیست. اینجا پای زندگانی بیست‌ملیون مردم درمیانست. برای آنکه دانسته شود آن گفته‌های ملایان چه نتیجه‌های زشتی را درپی دارد داستانهایی یاد می‌کنم :
دو سال پیش من به تبریز رفته بودم آقای احمد کاوه که آن روز رییس مالیات بر درآمد تبریز بود و امروز رییس دارایی اقتصادی آنجا می‌باشد و تبریزیان و اسپهانیان و دیگران از اندازه‌ی پاکدلی و راستگویی او آگاهند با یک شگفتی این داستان [را] بازگفت : یکی از بازرگانان توانگر تبریز بایستی سی و چند هزار ریال مالیات بر درآمد پردازد و چون نمی‌پرداخت گفتم فشار آورند و سخت گیرند و شبانه دیدم همان توانگر بخانه‌ی من آمد و پول از کیف خود درآورد و بجلو من گزاشت و گفت : «این سی و چند هزار ریال است که می‌خواهید. من نادار نیستم. این پول را بخودت می‌دهم بدولت نمی‌دهم. مذهبم مرا نهی کرده» این را گفت و برخاست و من درماندم که باو چه بگویم و فردا دستور دادم رسید برایش فرستادند.
نیک اندیشید که بدآموزیها چه نتیجه‌ای را داده. مرد تیره‌درون می‌خواهد رشوه بدهد ولی مالیات نپردازد و می‌گوید : «مذهبم مرا نهی کرده» شما از اینجا پی برید که چرا در ایران همیشه بخشی از مالیات لاوصول می‌ماند.
یک سیدی از تبریز به تهران آمده چون پسرش از کارکنان وزارت دارایی است بنام آنکه نان او از پول دولت و خود حرامست بخانه‌ی او نرفته و چون خود نیز پیر است و تاکنون عادت بکار و پیشه نداشته ناچار از این و از آن پول می‌طلبد و زندگی بسر می‌برد. مرد نادان گدایی و آبروریزی را بخوردن نان یک کارکن دولتی ترجیح می‌دهد.
از این داستانها صدها و هزارها توان نوشت و زیانش نیز بیشتر از آنست که من در اینجا توانم یاد کرد.
یکی از بزرگترین علل بدبختی ایرانیان همینست. اینکه پس از سی‌وهفت سال که از تاریخ جنبش مشروطه می‌گذرد ، هنوز یکی از هزار تن معنی درست مشروطه را نمی‌داند ، اینکه انبوه مردم بکشور و توده علاقمندی ندارند ، اینکه امروز این بدبختی بکشور رو داده که در سالی که از آسمان باریده و از زمین روییده مردم گرسنگی می‌کشند و در هنگامی که تازه خرمنها برداشته شده در جلو نانواییها ازدحام می‌شود علت بزرگ آن همینست. یک مردمی که پشتیبانی از دولت نمی‌نمایند بلکه خود را مؤظف از کارشکنی می‌دانند خواری و زبونی به پیشانی آنان نوشته شده و بیگمان در این جنگ و کشاکش لگدمال و نابود خواهند گردید.
اینست دوباره می‌نویسم : باید باین چاره کرد. دوباره می‌نویسم : شما یا خود ملایان به پرسشهای من پاسخ دهید. پاسخ دهید که ببینم اگر حکومت حق شماست ما نیز بیاوری کوشیم و این دستگاه را برانداخته سررشته‌ی کارها را بدست شما دهیم. اگر حق با شما نیست و یا نمی‌توانید آن نیز دانسته گردد و راه روشن باشد. به هر حال چشم براه پاسخ خواهم بود.
(پرچم روزانه شماره‌های 219 تا 222)
🔹 پانوشت :
1ـ توبره‌ی سیاه یا کفن سیاه ، نامی که به چادر داده‌اند.
🔸 یادداشت کوشاد تلگرام از فردا می‌آید.
🌸
🖌 احمد کسروی
🔸39ـ خرده‌گیری و پاسخ آن (چهار از چهار)
امروز توده‌ها باهم در نبرد بسیار سختی هستند و زندگانی رُویه‌ی جنگ و کشتار بخود گرفته ... اینست در همه‌ی کشورها مردم ، چه زن و چه مرد ، چه پیر و چه جوان بدولت خود پشتیبانی می‌نمایند و جان و دارایی در راه آن دریغ نمی‌گویند.
ببینید دخترهای روسی رخت سربازی پوشیده همدوش شوهران و برادران خود برای جانفشانی در راه مقاصد دولت آماده گردیده‌اند. در خیابانهای تهران و قزوین و تبریز چشم باز کرده این دختران جانباز را تماشا کنید. این نمونه‌ای از دلسوزی و علاقه‌مندی توده‌های دیگر بکشور و دولت خودشان می‌باشد.
در چنین هنگام جهان ، ملایان در ایران بالای منبر می‌روند و داد می‌زنند : مردم بدولت مالیات نپردازید ، بسربازی نروید ، اگر در جنگ دولتی کشته شوید مرتد هستید ، اگر پول دولت را بدزدید با اجازه‌ی علما تقاص کرده‌اید. پس از سالیان دراز که زنان ایران از توبره‌ی سیاه [1] بیرون آمده‌اند و می‌توانند در این روزهای سخت شریک درد و گرفتاری مردان خود باشند ، آخوندها می‌کوشند که دوباره آنان را بدرون توبره بیندازند.
اینها درخور خاموشی نیست. باید باینها چاره کرد. این سخنان زهر است که بخورد توده داده می‌شود. باید موضوع یکرویه[=قطعی] گردد. اگر سخنان ملایان راستست و دلیلی برای گفته‌های خود دارند باید حکومت بدست آنان سپرده شود که اداره کنند ، و اگر راست نیست و دلیلی ندارد ، و یا نمی‌توانند حکومت را اداره کنند باید هرچه زودتر جلو آنان گرفته شود.
اینجا جای تسامح نیست. اینجا پای زندگانی بیست‌ملیون مردم درمیانست. برای آنکه دانسته شود آن گفته‌های ملایان چه نتیجه‌های زشتی را درپی دارد داستانهایی یاد می‌کنم :
دو سال پیش من به تبریز رفته بودم آقای احمد کاوه که آن روز رییس مالیات بر درآمد تبریز بود و امروز رییس دارایی اقتصادی آنجا می‌باشد و تبریزیان و اسپهانیان و دیگران از اندازه‌ی پاکدلی و راستگویی او آگاهند با یک شگفتی این داستان [را] بازگفت : یکی از بازرگانان توانگر تبریز بایستی سی و چند هزار ریال مالیات بر درآمد پردازد و چون نمی‌پرداخت گفتم فشار آورند و سخت گیرند و شبانه دیدم همان توانگر بخانه‌ی من آمد و پول از کیف خود درآورد و بجلو من گزاشت و گفت : «این سی و چند هزار ریال است که می‌خواهید. من نادار نیستم. این پول را بخودت می‌دهم بدولت نمی‌دهم. مذهبم مرا نهی کرده» این را گفت و برخاست و من درماندم که باو چه بگویم و فردا دستور دادم رسید برایش فرستادند.
نیک اندیشید که بدآموزیها چه نتیجه‌ای را داده. مرد تیره‌درون می‌خواهد رشوه بدهد ولی مالیات نپردازد و می‌گوید : «مذهبم مرا نهی کرده» شما از اینجا پی برید که چرا در ایران همیشه بخشی از مالیات لاوصول می‌ماند.
یک سیدی از تبریز به تهران آمده چون پسرش از کارکنان وزارت دارایی است بنام آنکه نان او از پول دولت و خود حرامست بخانه‌ی او نرفته و چون خود نیز پیر است و تاکنون عادت بکار و پیشه نداشته ناچار از این و از آن پول می‌طلبد و زندگی بسر می‌برد. مرد نادان گدایی و آبروریزی را بخوردن نان یک کارکن دولتی ترجیح می‌دهد.
از این داستانها صدها و هزارها توان نوشت و زیانش نیز بیشتر از آنست که من در اینجا توانم یاد کرد.
یکی از بزرگترین علل بدبختی ایرانیان همینست. اینکه پس از سی‌وهفت سال که از تاریخ جنبش مشروطه می‌گذرد ، هنوز یکی از هزار تن معنی درست مشروطه را نمی‌داند ، اینکه انبوه مردم بکشور و توده علاقمندی ندارند ، اینکه امروز این بدبختی بکشور رو داده که در سالی که از آسمان باریده و از زمین روییده مردم گرسنگی می‌کشند و در هنگامی که تازه خرمنها برداشته شده در جلو نانواییها ازدحام می‌شود علت بزرگ آن همینست. یک مردمی که پشتیبانی از دولت نمی‌نمایند بلکه خود را مؤظف از کارشکنی می‌دانند خواری و زبونی به پیشانی آنان نوشته شده و بیگمان در این جنگ و کشاکش لگدمال و نابود خواهند گردید.
اینست دوباره می‌نویسم : باید باین چاره کرد. دوباره می‌نویسم : شما یا خود ملایان به پرسشهای من پاسخ دهید. پاسخ دهید که ببینم اگر حکومت حق شماست ما نیز بیاوری کوشیم و این دستگاه را برانداخته سررشته‌ی کارها را بدست شما دهیم. اگر حق با شما نیست و یا نمی‌توانید آن نیز دانسته گردد و راه روشن باشد. به هر حال چشم براه پاسخ خواهم بود.
(پرچم روزانه شماره‌های 219 تا 222)
🔹 پانوشت :
1ـ توبره‌ی سیاه یا کفن سیاه ، نامی که به چادر داده‌اند.
🔸 یادداشت کوشاد تلگرام از فردا می‌آید.
🌸
📖 کتاب «بدبختیهای توده و ریشه‌ی آن»
🖌 احمد کسروی
🔸 35ـ ایرانیان بکوشش بیشتر نیاز دارند تا بخودستایی (دو از سه)
من اگر بخواهم از یکایک شکستهای تاریخی ایران گفتگو کنم سخن بدرازی می‌انجامد. تنها از داستان مغول بگفتگو می‌پردازم. این داستان چندان دردآور است که ایرانیان باید جز بافسوس و دریغ یاد ننمایند. اگر وزارت فرهنگ دانشور می‌پرورانید تاکنون بایستی ده کتاب بیشتر در رازهای آن حادثه و علت زبونی ایران نوشته شود. ایرانِ آن روزی از هر باره بسیار بزرگتر از ایرانِ امروزی بوده. از حیث خاک ، مرز شرقی از کنار سیحون (می‌گویم سیحون ، نمی‌گویم جیحون) آغاز شده تا بهمدان می‌رسید و این قسمت در زیر دست خوارزمشاهیان بود ، و از همدان ، قلمرو خلیفه‌ی بغداد آغاز یافته تا شام ممتد می‌گردید ، و اینها همه بهم بسته می‌بود. از حیث انبوهی نفوس بیگمان انبوهی آن روزی سه برابر امروز بوده است. آن روز شهرهای ری و نیشابور و مرو و هرات و خوارزم و بخارا هر کدام بیش از دوملیون و سه‌ملیون مردم داشته.
پس چه شد که یک چنین کشور پهناوری با آن مردم انبوه ، زبون چند صدهزار مغول گردید؟.. می‌دانم خواهند گفت سلطان‌محمد خوارزمشاه ناشایستی نشان داد و او باعث شد. ولی این سخن پذیرفتنی نیست. مردم اگر حس مردانگی داشتند همینکه می‌دیدند خوارزمشاه جنگ نکرد خود بمیان می‌افتادند و دسته‌ها می‌بستند و با دشمن بجنگ و آویز می‌پرداختند. در هر شهری بزرگان آنجا پیش افتاده و جوانان را شورانیده شهر خود را نگاه می‌داشتند.
برای اینکه موضوع نیک روشن گردد باید فراموش نکرد که چنگیزخان چون بر سر ایران آمد خود او با انبوه مغولان در ماوراءالنهر نشست و بقصابی پرداخت. ولی دو تن از سرداران خود را بنام یمه و سوتای با سی‌هزار تن دنبال خوارزمشاه فرستاد و این سی‌هزار تن از رود جیحون گذشته از خراسان گرفته بکشتار و تاراج پرداختند و چون بسمنان رسیدند بدو دسته گردیده یکی از راه مازندران و دیگری از راه خوار کشتارکنان پیش آمده در ری بهم رسیدند و شهری باین بزرگی را که بیش از دومیلیون مردم داشت کشتار کردند و از آنجا روانه‌ی همدان گردیده از آنجا از راه زنجان بآذربایجان رفته و زمستان را در آنجا گذرانیدند و بهار دوباره کشتارکنان از راه قفقاز و شمال دریای خزر بلشگرگاه مغول پیوستند و از اینهمه شهرهای بزرگ تنها تبریز بود که ایستادگی نمود و در سایه‌ی مردانگی و غیرت شمس‌الدین طُغرایی از کشتار و تاراج آسوده ماند.
این یک داستان بسیار حیرت‌آوری است که ایرانیان در آن روز تا باین اندازه زبون و پست بودند. ولی ما علت آن را می‌دانیم. علت آن همان بدآموزیهای صوفیان و باطنیان و خراباتیان و شاعران بوده که غیرت و مردانگی را در تنهای مردان افسرده گردانیده بودند. در جایی که یک مردمی همه چیز را از خدا بدانند و کوشش را وظیفه‌ی خود نشمارند ، در جایی که مردم ، جهان را هیچ و پوچ شناخته و تنها دم را غنیمت دانند ، در جایی که در یک کشوری صد دسته‌بندی باشد پیداست که اینگونه زبون و خوار خواهند بود. شاعر آن زمان سعدی است که بهم‌میهنان خود دستور بیغیرتی داده می‌گوید :
چون زهره‌ی شیران بدرد نعره‌ی کوس
زینهار مده جان گرامی بفسوس
با هر که خصومت نتوان کرد بساز
دستی که بدندان نتوان برد ببوس
یکی از بزرگان صوفیانِ آن زمان ابوبکرِ رازیست که از مشایخ سلسله شمرده می‌شود و یکی از «اقطاب» بوده. این مرد در دیباچه‌ی کتاب خود شرح می‌دهد که چون آمدن مغول را به ری شنیده با چند تن درویش لخت و پخت جان خود را برداشته گریخته است و زنان و فرزندان خود را بازگزارده که می‌گوید مغولان همه را از تیغ گذرانیدند. ببینید چنین بیغیرتی در کجا بوده است؟!.
از این گذشته داستان مغول چند آسیب بزرگی را بایران زده. زیرا بیگمان در آن حادثه یک سوم مردم ایران کشته شده و یا باسارت رفتند. یک سوم دیگر نیز در آشوبهای دیگر در پایان پادشاهی مغولان نابود شدند. این کمی مردم ایران از آن زمان است ، و آنگاه مغولان تا توانستند بپستی و زبونی ایرانیان کمک کردند و خویهای ایرانیان که پست شده بود پستترش گردانیدند. بدآموزیهای صوفیگری و خراباتیگری و جبریگری و مانند اینها که گفتیم باعث زبونی ایرانیان در برابر مغول شده بود در زمان آنها چند صد برابر بالا رفت. یک رشته پستیها درمیان ایرانیان امروز هم هست (از جمله باب پنجم گلستان) که یادگار مغولانست.
چیرگی مغولان بایران ، نژاد ایرانی را چندان پایین آورد که پس از مرگ ابوسعید آخرین پادشاه مغول ، چون او فرزندی برای جانشینی نداشت و درمیان امراء کشاکش افتاده بود می‌رفتند و از گوشه و کنار یک بچه مغول گمنامی را بشرط بودن از خاندان چنگیز می‌جستند و بپادشاهی برمی‌داشتند و چون در همان زمان در خراسان امیرحسین غوری پادشاهی آشکار کرده تاریخنگار بیغیرت ایرانی عبدالرزاق سمرقندی باو دشنام می‌دهد که چرا پادشاه شده :
👇
🖌 احمد کسروی
🔸 35ـ ایرانیان بکوشش بیشتر نیاز دارند تا بخودستایی (دو از سه)
من اگر بخواهم از یکایک شکستهای تاریخی ایران گفتگو کنم سخن بدرازی می‌انجامد. تنها از داستان مغول بگفتگو می‌پردازم. این داستان چندان دردآور است که ایرانیان باید جز بافسوس و دریغ یاد ننمایند. اگر وزارت فرهنگ دانشور می‌پرورانید تاکنون بایستی ده کتاب بیشتر در رازهای آن حادثه و علت زبونی ایران نوشته شود. ایرانِ آن روزی از هر باره بسیار بزرگتر از ایرانِ امروزی بوده. از حیث خاک ، مرز شرقی از کنار سیحون (می‌گویم سیحون ، نمی‌گویم جیحون) آغاز شده تا بهمدان می‌رسید و این قسمت در زیر دست خوارزمشاهیان بود ، و از همدان ، قلمرو خلیفه‌ی بغداد آغاز یافته تا شام ممتد می‌گردید ، و اینها همه بهم بسته می‌بود. از حیث انبوهی نفوس بیگمان انبوهی آن روزی سه برابر امروز بوده است. آن روز شهرهای ری و نیشابور و مرو و هرات و خوارزم و بخارا هر کدام بیش از دوملیون و سه‌ملیون مردم داشته.
پس چه شد که یک چنین کشور پهناوری با آن مردم انبوه ، زبون چند صدهزار مغول گردید؟.. می‌دانم خواهند گفت سلطان‌محمد خوارزمشاه ناشایستی نشان داد و او باعث شد. ولی این سخن پذیرفتنی نیست. مردم اگر حس مردانگی داشتند همینکه می‌دیدند خوارزمشاه جنگ نکرد خود بمیان می‌افتادند و دسته‌ها می‌بستند و با دشمن بجنگ و آویز می‌پرداختند. در هر شهری بزرگان آنجا پیش افتاده و جوانان را شورانیده شهر خود را نگاه می‌داشتند.
برای اینکه موضوع نیک روشن گردد باید فراموش نکرد که چنگیزخان چون بر سر ایران آمد خود او با انبوه مغولان در ماوراءالنهر نشست و بقصابی پرداخت. ولی دو تن از سرداران خود را بنام یمه و سوتای با سی‌هزار تن دنبال خوارزمشاه فرستاد و این سی‌هزار تن از رود جیحون گذشته از خراسان گرفته بکشتار و تاراج پرداختند و چون بسمنان رسیدند بدو دسته گردیده یکی از راه مازندران و دیگری از راه خوار کشتارکنان پیش آمده در ری بهم رسیدند و شهری باین بزرگی را که بیش از دومیلیون مردم داشت کشتار کردند و از آنجا روانه‌ی همدان گردیده از آنجا از راه زنجان بآذربایجان رفته و زمستان را در آنجا گذرانیدند و بهار دوباره کشتارکنان از راه قفقاز و شمال دریای خزر بلشگرگاه مغول پیوستند و از اینهمه شهرهای بزرگ تنها تبریز بود که ایستادگی نمود و در سایه‌ی مردانگی و غیرت شمس‌الدین طُغرایی از کشتار و تاراج آسوده ماند.
این یک داستان بسیار حیرت‌آوری است که ایرانیان در آن روز تا باین اندازه زبون و پست بودند. ولی ما علت آن را می‌دانیم. علت آن همان بدآموزیهای صوفیان و باطنیان و خراباتیان و شاعران بوده که غیرت و مردانگی را در تنهای مردان افسرده گردانیده بودند. در جایی که یک مردمی همه چیز را از خدا بدانند و کوشش را وظیفه‌ی خود نشمارند ، در جایی که مردم ، جهان را هیچ و پوچ شناخته و تنها دم را غنیمت دانند ، در جایی که در یک کشوری صد دسته‌بندی باشد پیداست که اینگونه زبون و خوار خواهند بود. شاعر آن زمان سعدی است که بهم‌میهنان خود دستور بیغیرتی داده می‌گوید :
چون زهره‌ی شیران بدرد نعره‌ی کوس
زینهار مده جان گرامی بفسوس
با هر که خصومت نتوان کرد بساز
دستی که بدندان نتوان برد ببوس
یکی از بزرگان صوفیانِ آن زمان ابوبکرِ رازیست که از مشایخ سلسله شمرده می‌شود و یکی از «اقطاب» بوده. این مرد در دیباچه‌ی کتاب خود شرح می‌دهد که چون آمدن مغول را به ری شنیده با چند تن درویش لخت و پخت جان خود را برداشته گریخته است و زنان و فرزندان خود را بازگزارده که می‌گوید مغولان همه را از تیغ گذرانیدند. ببینید چنین بیغیرتی در کجا بوده است؟!.
از این گذشته داستان مغول چند آسیب بزرگی را بایران زده. زیرا بیگمان در آن حادثه یک سوم مردم ایران کشته شده و یا باسارت رفتند. یک سوم دیگر نیز در آشوبهای دیگر در پایان پادشاهی مغولان نابود شدند. این کمی مردم ایران از آن زمان است ، و آنگاه مغولان تا توانستند بپستی و زبونی ایرانیان کمک کردند و خویهای ایرانیان که پست شده بود پستترش گردانیدند. بدآموزیهای صوفیگری و خراباتیگری و جبریگری و مانند اینها که گفتیم باعث زبونی ایرانیان در برابر مغول شده بود در زمان آنها چند صد برابر بالا رفت. یک رشته پستیها درمیان ایرانیان امروز هم هست (از جمله باب پنجم گلستان) که یادگار مغولانست.
چیرگی مغولان بایران ، نژاد ایرانی را چندان پایین آورد که پس از مرگ ابوسعید آخرین پادشاه مغول ، چون او فرزندی برای جانشینی نداشت و درمیان امراء کشاکش افتاده بود می‌رفتند و از گوشه و کنار یک بچه مغول گمنامی را بشرط بودن از خاندان چنگیز می‌جستند و بپادشاهی برمی‌داشتند و چون در همان زمان در خراسان امیرحسین غوری پادشاهی آشکار کرده تاریخنگار بیغیرت ایرانی عبدالرزاق سمرقندی باو دشنام می‌دهد که چرا پادشاه شده :
👇
مگر نسل چنگیزخان شد هبا
که غوری بَدرگ شود پادشا؟!
پس از زمان مغول بی‌پروایی ایرانیان بکشور و خاک خود و پرهیز و گریزشان از جنگ باندازه‌ای بود که پادشاهان صفوی چون بکار برخاسته می‌کوشیدند که ایران را مستقل گردانند ناگزیر شدند که دست بدامن ایلهای بیابان‌نشین ترک زنند و از آنان سپاه پدید آورند و در سایه‌ی همان بود که کاری از پیش بردند.
در زمان صفویان یک ایرانی‌نژاد که تاجیک نامیده می‌شد حق نداشت در سپاه باشد یا بسرکردگی برسد یا وزارت یابد. همه‌ی اینها حق ترکها بود. از تاجیکها تنها مستوفی و منشی و دفتردار و ندیم و مطرب و شاعر درباری برگزیده می‌شد. اینها همه نتیجه‌ی چیرگی مغول بود.
کنون چه اندازه پرت است که کسانی بخود بالند و بگویند مغولان اگرچه ما را شکست دادند ولی نتوانستند پایه‌ی تمدن ما را متزلزل سازند بلکه خودشان مغلوب این تمدن گردیدند. نمی‌دانم این تمدن که می‌گویند چیست؟!..
🌸
که غوری بَدرگ شود پادشا؟!
پس از زمان مغول بی‌پروایی ایرانیان بکشور و خاک خود و پرهیز و گریزشان از جنگ باندازه‌ای بود که پادشاهان صفوی چون بکار برخاسته می‌کوشیدند که ایران را مستقل گردانند ناگزیر شدند که دست بدامن ایلهای بیابان‌نشین ترک زنند و از آنان سپاه پدید آورند و در سایه‌ی همان بود که کاری از پیش بردند.
در زمان صفویان یک ایرانی‌نژاد که تاجیک نامیده می‌شد حق نداشت در سپاه باشد یا بسرکردگی برسد یا وزارت یابد. همه‌ی اینها حق ترکها بود. از تاجیکها تنها مستوفی و منشی و دفتردار و ندیم و مطرب و شاعر درباری برگزیده می‌شد. اینها همه نتیجه‌ی چیرگی مغول بود.
کنون چه اندازه پرت است که کسانی بخود بالند و بگویند مغولان اگرچه ما را شکست دادند ولی نتوانستند پایه‌ی تمدن ما را متزلزل سازند بلکه خودشان مغلوب این تمدن گردیدند. نمی‌دانم این تمدن که می‌گویند چیست؟!..
🌸
🌑 پیشامد دلگداز انفجار در معدن زغال سنگ ــ10 🌑
علتهای افزایش بیکاری و کاهش تولید
(بخش چهارم)
🖌 کوشاد تلگرام
ملایان در سال 1358 نزدیک به 500 واحد تولیدی را مصادره کردند ـ کارخانه‌هایی که برخی از آنها در خاورمیانه جایگاه والایی داشتند. ولی کمتر یکی از آنها را توانستند به همان بهره‌وری سال 58 نگاه دارند. بلکه برخی از آنها را به ورشکستگی کشانیدند. از جمله‌ی آنها می‌توان سه کارخانه‌ی کفشدوزی ملی ، وین و بلا ، نساجیهای وطن و مازندران و داروگر و تولی‌پرس ، و کارخانه‌های ارج و آزمایش و جنرال استیل را نام برد. تنها آنهایی که همچون ایران خودرو (ایران ناسیونال خیامیها) سودهای گزافی حکومت را داشت به تولید افزودند. زیرا گذشته از پشتیبانیهای حکومتی ، یک سد گمرکی در برابر ورود خودروهای بیگانه گزاشته بودند. و چون در این حال کالاشان با بازار جهانی رقابت نمی‌کرد ، اینست توانستند هر سال صدها هزار دستگاه از خودروهای نامرغوب خود را به بهای گزافی پیشاپیش بفروشند. اینگونه کارخانه‌ها چون پشتیبانش حکومت است حساب مالیشان به آشکار نمی‌افتد که دانسته شود بهره‌وریشان هر سال چگونه بوده.
در بیشتر جاها حکومت از عهده‌ی راهبری شرکتهای مصادره‌ای همچون فروشگاههای زنجیره‌ای کورش نیز برنیامد و کارشان را به ورشکستگی کشانید. از راهبردن یک کارخانه‌ی کبریت سازی نیز ناتوانی نمودند. چندین شرکت و کارخانه‌ی مصادره‌ای را به آستانه‌ی بسته شدن رسانیدند یا از کیفیت و توان تولید آنها بسی کاستند. همان کبریت سازی «توکلی» تبریز که با زیانهای فراوان به آستانه‌ی ورشکستگی کشید ، به مهندس توکلی فرزند بنیادگزار آن کارخانه سپارده شد که بیاید آن را از ورشکستگی کامل برهاند که او نیز گرفت و توانست.
اگر به تاریخچه‌ی یکایک آن کارخانه‌ها و وضع امروز آنها بپردازیم بیشتر آنها افسوس‌آورست. کافیست در اینترنت «تعطیلی کارخانه‌ها» در ایران را جستجو کنید. کافیست ببینید کارخانه‌هایی مانند ارج ، آزمایش ، جنرال استیل (ایران پویا وابسته به «بنیاد مستضعفان») ، خودکار بیک ، جوراب استارلایت ، قوه‌ی پارس و تولی‌پرس (تولیدکننده‌ی شوینده‌ها) و دهها شرکت و کارخانه را که در دست بنیاد مستضعفان و دیگر جاها بود چگونه به ورشکستگی کشانیدند. چرا یکی از دولتیان پیدا نشد آشکار نماید اینها به چه علت به چنان فرجامی رسیدند؟!
گفته‌اند در کارخانه‌های حاجی محمدتقی برخوردار (از جمله پارس‌الکتریک (تولیدکننده‌ی رادیو و تلویزیون) ، شرکت پارس توشیبا (تولیدکننده‌ی کالاهای لوازم خانگی مانند پنکه ، آب‌میوه‌گیری ، چرخ گوشت و انواع پلوپز در شهر رشت) ، لامپ پارس ، فرش پارس ، سرامیک البرز و کاشی پارس و شرکتهای کالای الکتریک و کارتن البرز) روی همرفته بیش از بیست‌هزار تن مشغول به‌کار بودند (باید دانست کارخانه‌ی بزرگی همچون ذوب آهن کارکنان کنونیش کمتر از این اندازه است). اینها در زمانیست که جمعیت ایران 36میلیون تن بوده. آن بیکار شدگان چه کردند؟! آن ماشینها چه شدند؟! از زمینها و داراییهاشان چه کسانی و چه بهره‌هایی برداشتند و برمی‌دارند؟!
محمدرحیم متقی ایروانی که کارخانه‌ی کفش ملی را در سال 1330 بنیاد گزارد رشته‌ی حقوق دانشگاه تهران را خوانده بود. او میان سالهای ۱۳۳۵ تا ۱۳۵۷ بیش از ۵۰ شرکت دیگر بنیاد گزارد. در این مجموعه بیش از یازده‌هزار کارگر و کارمند به کار مشغول بودند. کفشهای کارخانه‌ی کفش ملی گذشته از مصرف بومی در سالهای آخر به اروپای شرقی و اتحاد شوروی صادر می‌شد.
لاجوردی‌ها که دارندگان گروه صنعتی بهشهر بودند ، بیش از ۸۰ شرکت و کارخانه را در سراسر کشور از جمله تهران ، کاشان ، بهشهر ، کرمانشاه ، قزوین ، مشهد ، گنبد کاووس ، گرگان ، نکا ، اراک ، خرمشهر ، نوشهر و حومه‌ی محمودآباد بنیاد گزاردند. در این شرکت‌ها تا سال ۱۳۵۷ بیش از ۱۵ هزار مهندس ، کارشناس ، مدیر ، کارمند و کارگر مشغول به کار بودند.
(این نوشتار را فردا دنبال خواهیم کرد.)
علتهای افزایش بیکاری و کاهش تولید
(بخش چهارم)
🖌 کوشاد تلگرام
ملایان در سال 1358 نزدیک به 500 واحد تولیدی را مصادره کردند ـ کارخانه‌هایی که برخی از آنها در خاورمیانه جایگاه والایی داشتند. ولی کمتر یکی از آنها را توانستند به همان بهره‌وری سال 58 نگاه دارند. بلکه برخی از آنها را به ورشکستگی کشانیدند. از جمله‌ی آنها می‌توان سه کارخانه‌ی کفشدوزی ملی ، وین و بلا ، نساجیهای وطن و مازندران و داروگر و تولی‌پرس ، و کارخانه‌های ارج و آزمایش و جنرال استیل را نام برد. تنها آنهایی که همچون ایران خودرو (ایران ناسیونال خیامیها) سودهای گزافی حکومت را داشت به تولید افزودند. زیرا گذشته از پشتیبانیهای حکومتی ، یک سد گمرکی در برابر ورود خودروهای بیگانه گزاشته بودند. و چون در این حال کالاشان با بازار جهانی رقابت نمی‌کرد ، اینست توانستند هر سال صدها هزار دستگاه از خودروهای نامرغوب خود را به بهای گزافی پیشاپیش بفروشند. اینگونه کارخانه‌ها چون پشتیبانش حکومت است حساب مالیشان به آشکار نمی‌افتد که دانسته شود بهره‌وریشان هر سال چگونه بوده.
در بیشتر جاها حکومت از عهده‌ی راهبری شرکتهای مصادره‌ای همچون فروشگاههای زنجیره‌ای کورش نیز برنیامد و کارشان را به ورشکستگی کشانید. از راهبردن یک کارخانه‌ی کبریت سازی نیز ناتوانی نمودند. چندین شرکت و کارخانه‌ی مصادره‌ای را به آستانه‌ی بسته شدن رسانیدند یا از کیفیت و توان تولید آنها بسی کاستند. همان کبریت سازی «توکلی» تبریز که با زیانهای فراوان به آستانه‌ی ورشکستگی کشید ، به مهندس توکلی فرزند بنیادگزار آن کارخانه سپارده شد که بیاید آن را از ورشکستگی کامل برهاند که او نیز گرفت و توانست.
اگر به تاریخچه‌ی یکایک آن کارخانه‌ها و وضع امروز آنها بپردازیم بیشتر آنها افسوس‌آورست. کافیست در اینترنت «تعطیلی کارخانه‌ها» در ایران را جستجو کنید. کافیست ببینید کارخانه‌هایی مانند ارج ، آزمایش ، جنرال استیل (ایران پویا وابسته به «بنیاد مستضعفان») ، خودکار بیک ، جوراب استارلایت ، قوه‌ی پارس و تولی‌پرس (تولیدکننده‌ی شوینده‌ها) و دهها شرکت و کارخانه را که در دست بنیاد مستضعفان و دیگر جاها بود چگونه به ورشکستگی کشانیدند. چرا یکی از دولتیان پیدا نشد آشکار نماید اینها به چه علت به چنان فرجامی رسیدند؟!
گفته‌اند در کارخانه‌های حاجی محمدتقی برخوردار (از جمله پارس‌الکتریک (تولیدکننده‌ی رادیو و تلویزیون) ، شرکت پارس توشیبا (تولیدکننده‌ی کالاهای لوازم خانگی مانند پنکه ، آب‌میوه‌گیری ، چرخ گوشت و انواع پلوپز در شهر رشت) ، لامپ پارس ، فرش پارس ، سرامیک البرز و کاشی پارس و شرکتهای کالای الکتریک و کارتن البرز) روی همرفته بیش از بیست‌هزار تن مشغول به‌کار بودند (باید دانست کارخانه‌ی بزرگی همچون ذوب آهن کارکنان کنونیش کمتر از این اندازه است). اینها در زمانیست که جمعیت ایران 36میلیون تن بوده. آن بیکار شدگان چه کردند؟! آن ماشینها چه شدند؟! از زمینها و داراییهاشان چه کسانی و چه بهره‌هایی برداشتند و برمی‌دارند؟!
محمدرحیم متقی ایروانی که کارخانه‌ی کفش ملی را در سال 1330 بنیاد گزارد رشته‌ی حقوق دانشگاه تهران را خوانده بود. او میان سالهای ۱۳۳۵ تا ۱۳۵۷ بیش از ۵۰ شرکت دیگر بنیاد گزارد. در این مجموعه بیش از یازده‌هزار کارگر و کارمند به کار مشغول بودند. کفشهای کارخانه‌ی کفش ملی گذشته از مصرف بومی در سالهای آخر به اروپای شرقی و اتحاد شوروی صادر می‌شد.
لاجوردی‌ها که دارندگان گروه صنعتی بهشهر بودند ، بیش از ۸۰ شرکت و کارخانه را در سراسر کشور از جمله تهران ، کاشان ، بهشهر ، کرمانشاه ، قزوین ، مشهد ، گنبد کاووس ، گرگان ، نکا ، اراک ، خرمشهر ، نوشهر و حومه‌ی محمودآباد بنیاد گزاردند. در این شرکت‌ها تا سال ۱۳۵۷ بیش از ۱۵ هزار مهندس ، کارشناس ، مدیر ، کارمند و کارگر مشغول به کار بودند.
(این نوشتار را فردا دنبال خواهیم کرد.)
📖 حقایق زندگی
🖌 احمد کسروی
🔸39ـ خرده‌گیری و پاسخ آن
🔸 یادداشت کوشاد تلگرام (یک از هفت)
این گفتارِ کوتاه و فشرده نکته‌های ارجدار چندی را دربر دارد که می‌باید از آنها جداگانه سخن راند. اینست در زیر به آنها می‌پردازیم :
چون پس از چاپ گفتار پیش (خرده‌گیری و پاسخ آن) در پرچم ، تاریخ این کشور پیشامدهای افسوس‌آورِ فراوانی بخود دید که به سخنان آن گفتار بستگی بسیار دارد و ما که اکنون به گذشته می‌نگریم نگاه روشنتری به ریشه‌ی آن پیشامدها می‌داریم اینست بایسته دانستیم به آن بازنگریم و نتیجه‌هایی را که از آن گفتار تاریخی بدست می‌آید در اینجا بازنماییم :
1) از آنچه آمد دانسته می‌شود که جنبش مشروطه یک انقلاب پر‌ارج و پر‌بهایی بوده و تأثیر آن بر ایران از همین گفتار بنیکی پیداست. چگونگی آنکه ، می‌دانیم مردم تا پیش از مشروطه حرف شنوی بسیاری از ملایان داشته و این را از واجبات کیش خود می‌شمارده‌اند. لیکن ملایان که با مشروطه‌خواهان دشمنی آشکار کردند گمان داشتند با آغاز دوتیرگی صف آزادیخواهان خواهد شکست ، این هنگام دیده شد آن گمان راست درنیامد ، دیده شد آزادیخواهان به اندیشه‌هایی آراسته گردیده‌اند که دیگر زیر بار سخن ملایان ـ اگرچه بنام دین و مذهب باشد ـ نخواهند رفت. «چون آزادیخواهان مردان خونگرمی بودند که با یک غیرت و مردانگی بکوشش برخاسته و پیشرفت و فیروزی کشور را یگانه آرزوی خود می‌دانستند اینبود ملایان را با آن گفته‌هاشان دشمن کشور می‌شناختند و برانداختن ایشان را بخود واجب می‌دانستند». بدیگر سخن ، ایشان داوری خرد را جلوتر از باورهای کیشی گرفتند و آن را بکار بستند. چنین رفتاری از توده در گذشته دیده نشده بود و خود یک جهش بزرگی در آن زمان شمرده می‌شد و نمونه‌ایست از بزرگی و ارج آن جنبش. براستی اگر مشروطه در ایران پیش نمی‌رفت حال ایران چه‌بسا تیره‌تر از افغانستان امروزی بود.
2) گذشته از مردم ، می‌بینیم یک دسته از خود ملایان همچون سه سید در تهران و ثقة‌الاسلام در تبریز و علمای سه‌گانه در نجف ، آنگاه که سخن از میهن و پیشرفت آن بمیان آمد و تناقض آن را با مذهب دیدند ، پاکدلانه پیروی از اندیشه‌های آزادیخواهانه کردند. نه آنکه از مذهب دست کشیدند بلکه کوشیدند آن را پیرو آزادیخواهی و ایرانخواهی کنند. این کوشش در آن زمان یک نتیجه‌ی موقتی نیکی داد و آن پس نشستن دیگر ملایان (یا مشروعه‌خواهان) بود. با اینحال باید افزود که همین ناسازگاری شریعت با مشروطه همچون استخوان لای زخمی بازماند و به رسمیت یافتن مذهب جعفری در قانون اساسی (که ترجمه‌ی قانونهای اروپایی بود ، و گنجانیدن چنان اصلی خود بدعتی از ملایان بشمار می‌آید) و به اصل دوم متمم آن قانون (تأیید کردن پنج تن مجتهد ، قانونگزاریهای مجلس شورا را) و دیگر کشاکشها و گرفتاریها در سالهای آینده راه گشاد.
3) مشروطه را آن پاکدلانی فراهم آوردند که سود کشور را به مذهب تقدم دادند. ولی امروز تاریخ در دست تحریفگران بگونه‌ی دیگری نوشته می‌شود. اینان همه‌ی ارج را به دشمنیهای تیره‌درونانه‌ی مشروعه‌خواهان گزارده می‌گویند مشروطه راه گمراهی رفت و اگر مشروعه‌خواهان نبودند بیش از این گمراه می‌شد. در حالی که ملایان دشمنی با کشور و مشروطه را تا همدستی با محمدعلی‌میرزا و روسیان ، تا خونریزی از همجنسان ، تا برانگیختن مردم به جاسوسی بسود بیگانگان و تا پای پذیرش زیردستی ایشان پیش بردند و از هیچ ننگی باک نکردند.
همین امروز شما ستایشهای بیجا و نادانانه از شیخ‌فضل‌الله نوری کم نمی‌شنوید. نام او همه جا هست ، کسی را که مایه‌ی اصلی خونریزیها گردید و به این جرم و جرمهای دیگر ، خیانتش به کشور آشکار و بدار آویخته شده شهید نامیده نامش بر بزرگراهها می‌گزارند ولی آیا شده یک بار ستایش از آخوندخراسانی بشنوید؟!. یا از ثقة‌الاسلام ـ آن «نیکمردی که مایه‌ی روسفیدی و سرفرازی ایرانیان گردید» و «نامش همواره آرایه‌ی تاریخ ایران خواهد بود» ، آنکه برای مهر نکردن نوشته‌ای که بزیان آذربایجان بود پای دار رفت؟!..
4) همان ملایان که با بیدین و طبیعی یا بابی نامیدن آزادیخواهان ، مردم عامی را به ایشان می‌شوراندند ، چون در روسیه آن انقلاب بزرگ پیش آمد و دست روسها از کارهای ایران کوتاه گردید و فشار از روی توده برخاست و آزادیخواهان باز به کوشش برخاستند ، خود را در تنگنا دیدند و این هنگام از در فروتنی درآمده مشروطه‌خواهی نیز از خود می‌نمودند.
👇
🖌 احمد کسروی
🔸39ـ خرده‌گیری و پاسخ آن
🔸 یادداشت کوشاد تلگرام (یک از هفت)
این گفتارِ کوتاه و فشرده نکته‌های ارجدار چندی را دربر دارد که می‌باید از آنها جداگانه سخن راند. اینست در زیر به آنها می‌پردازیم :
چون پس از چاپ گفتار پیش (خرده‌گیری و پاسخ آن) در پرچم ، تاریخ این کشور پیشامدهای افسوس‌آورِ فراوانی بخود دید که به سخنان آن گفتار بستگی بسیار دارد و ما که اکنون به گذشته می‌نگریم نگاه روشنتری به ریشه‌ی آن پیشامدها می‌داریم اینست بایسته دانستیم به آن بازنگریم و نتیجه‌هایی را که از آن گفتار تاریخی بدست می‌آید در اینجا بازنماییم :
1) از آنچه آمد دانسته می‌شود که جنبش مشروطه یک انقلاب پر‌ارج و پر‌بهایی بوده و تأثیر آن بر ایران از همین گفتار بنیکی پیداست. چگونگی آنکه ، می‌دانیم مردم تا پیش از مشروطه حرف شنوی بسیاری از ملایان داشته و این را از واجبات کیش خود می‌شمارده‌اند. لیکن ملایان که با مشروطه‌خواهان دشمنی آشکار کردند گمان داشتند با آغاز دوتیرگی صف آزادیخواهان خواهد شکست ، این هنگام دیده شد آن گمان راست درنیامد ، دیده شد آزادیخواهان به اندیشه‌هایی آراسته گردیده‌اند که دیگر زیر بار سخن ملایان ـ اگرچه بنام دین و مذهب باشد ـ نخواهند رفت. «چون آزادیخواهان مردان خونگرمی بودند که با یک غیرت و مردانگی بکوشش برخاسته و پیشرفت و فیروزی کشور را یگانه آرزوی خود می‌دانستند اینبود ملایان را با آن گفته‌هاشان دشمن کشور می‌شناختند و برانداختن ایشان را بخود واجب می‌دانستند». بدیگر سخن ، ایشان داوری خرد را جلوتر از باورهای کیشی گرفتند و آن را بکار بستند. چنین رفتاری از توده در گذشته دیده نشده بود و خود یک جهش بزرگی در آن زمان شمرده می‌شد و نمونه‌ایست از بزرگی و ارج آن جنبش. براستی اگر مشروطه در ایران پیش نمی‌رفت حال ایران چه‌بسا تیره‌تر از افغانستان امروزی بود.
2) گذشته از مردم ، می‌بینیم یک دسته از خود ملایان همچون سه سید در تهران و ثقة‌الاسلام در تبریز و علمای سه‌گانه در نجف ، آنگاه که سخن از میهن و پیشرفت آن بمیان آمد و تناقض آن را با مذهب دیدند ، پاکدلانه پیروی از اندیشه‌های آزادیخواهانه کردند. نه آنکه از مذهب دست کشیدند بلکه کوشیدند آن را پیرو آزادیخواهی و ایرانخواهی کنند. این کوشش در آن زمان یک نتیجه‌ی موقتی نیکی داد و آن پس نشستن دیگر ملایان (یا مشروعه‌خواهان) بود. با اینحال باید افزود که همین ناسازگاری شریعت با مشروطه همچون استخوان لای زخمی بازماند و به رسمیت یافتن مذهب جعفری در قانون اساسی (که ترجمه‌ی قانونهای اروپایی بود ، و گنجانیدن چنان اصلی خود بدعتی از ملایان بشمار می‌آید) و به اصل دوم متمم آن قانون (تأیید کردن پنج تن مجتهد ، قانونگزاریهای مجلس شورا را) و دیگر کشاکشها و گرفتاریها در سالهای آینده راه گشاد.
3) مشروطه را آن پاکدلانی فراهم آوردند که سود کشور را به مذهب تقدم دادند. ولی امروز تاریخ در دست تحریفگران بگونه‌ی دیگری نوشته می‌شود. اینان همه‌ی ارج را به دشمنیهای تیره‌درونانه‌ی مشروعه‌خواهان گزارده می‌گویند مشروطه راه گمراهی رفت و اگر مشروعه‌خواهان نبودند بیش از این گمراه می‌شد. در حالی که ملایان دشمنی با کشور و مشروطه را تا همدستی با محمدعلی‌میرزا و روسیان ، تا خونریزی از همجنسان ، تا برانگیختن مردم به جاسوسی بسود بیگانگان و تا پای پذیرش زیردستی ایشان پیش بردند و از هیچ ننگی باک نکردند.
همین امروز شما ستایشهای بیجا و نادانانه از شیخ‌فضل‌الله نوری کم نمی‌شنوید. نام او همه جا هست ، کسی را که مایه‌ی اصلی خونریزیها گردید و به این جرم و جرمهای دیگر ، خیانتش به کشور آشکار و بدار آویخته شده شهید نامیده نامش بر بزرگراهها می‌گزارند ولی آیا شده یک بار ستایش از آخوندخراسانی بشنوید؟!. یا از ثقة‌الاسلام ـ آن «نیکمردی که مایه‌ی روسفیدی و سرفرازی ایرانیان گردید» و «نامش همواره آرایه‌ی تاریخ ایران خواهد بود» ، آنکه برای مهر نکردن نوشته‌ای که بزیان آذربایجان بود پای دار رفت؟!..
4) همان ملایان که با بیدین و طبیعی یا بابی نامیدن آزادیخواهان ، مردم عامی را به ایشان می‌شوراندند ، چون در روسیه آن انقلاب بزرگ پیش آمد و دست روسها از کارهای ایران کوتاه گردید و فشار از روی توده برخاست و آزادیخواهان باز به کوشش برخاستند ، خود را در تنگنا دیدند و این هنگام از در فروتنی درآمده مشروطه‌خواهی نیز از خود می‌نمودند.
👇
بار دیگر پس از شهریور20 اینان را فرصتی پیش آمد و میدانی یافتند که از کنجهایی که در زمان رضاشاه خزیده بودند درآیند. آیا این بار هم فروتنی نمودند؟ کارهایی که اینان کرده‌اند در تاریخ آمده : باز یکمشت قداره‌بند و چاقوکش را به راه انداختند تا به آشوب و ترساندن مردم برخیزند و کارهاشان را بخشی بدست اینان و بخشی بدست ناپاکانی در دولت بکار بستند. پس این فریبکاری هم در پرونده‌ی ایشان ثبت است که فروتنی و کوتاه آمدنشان از روی پاکدلی و راستی نبوده. به سخن دیگر ، اگر گوش به سرگذشتهای تاریخ می‌داشتیم ، پیش از برآمدن حکومت ملایان در سال 57 توانستیمی دانست که سخنان و رفتار ایشان همه رویه‌کارانه (ظاهرسازانه) و از روی فریبکاریست.
از آنسو می‌بینیم ملایان در هیچ کوششی پروای میهن و آزادی و پیشرفت آن نکرده‌اند. هرچه بوده جز در اندیشه‌ی دستگاه خود و شکوه آن نبوده‌اند. پس امروز نیز شگفت نیست ببینیم در اندیشه‌ی نیرو دادن به کیش خود در عراق و لبنان و جاهای دیگر باشند و اگر در جاهایی پروای کشور می‌دارند از آنست که بهره‌مندیهای بسیار در اینجا دارند و اکنون خود را دارنده‌ی این سرزمین می‌شمارند. فراموش نشود آن روزی که دستشان از «بیت‌المال» کوتاه بود چه اندازه بی‌پروایی به کشور نمودند.
🌸
از آنسو می‌بینیم ملایان در هیچ کوششی پروای میهن و آزادی و پیشرفت آن نکرده‌اند. هرچه بوده جز در اندیشه‌ی دستگاه خود و شکوه آن نبوده‌اند. پس امروز نیز شگفت نیست ببینیم در اندیشه‌ی نیرو دادن به کیش خود در عراق و لبنان و جاهای دیگر باشند و اگر در جاهایی پروای کشور می‌دارند از آنست که بهره‌مندیهای بسیار در اینجا دارند و اکنون خود را دارنده‌ی این سرزمین می‌شمارند. فراموش نشود آن روزی که دستشان از «بیت‌المال» کوتاه بود چه اندازه بی‌پروایی به کشور نمودند.
🌸
📖 کتاب «بدبختیهای توده و ریشه‌ی آن»
🖌 احمد کسروی
🔸 35ـ ایرانیان بکوشش بیشتر نیاز دارند تا بخودستایی (سه از سه)
آقای س. ب. در گفتار خود یکی هم نام فرهنگ را می‌برد و در یک جایی می‌گوید : «یکی از آن مللی که دیوارهای باستانیش همیشه پایدار و چراغ تابناک فرهنگش سالهای سال فروزان بوده و خواهد بود ملت ایران است».
من نمی‌دانم ایران در زمان مغول چه فرهنگی داشته (و یا امروز چه فرهنگی دارد)؟! فرهنگ ایران یک رشته‌ی آن ، این شعرهاست که همگی حالش را می‌دانند. باید گفت : خشک و تر هرچه اندیشیده و یا شنیده‌اند برشته‌ی نظم کشیده‌اند. یک نمونه‌ای از آنها بیشرمیهای انوری و دشنامگویی‌های یغما و یاوه‌سراییهای قاآنی است.
یک رشته‌ی دیگر بافندگیهای باطنیان و صوفیان و خراباتیان است که سراپا بیپا و سراپا گمراهی است. یک رشته‌ی دیگر این کتابهای تاریخست ، از قبیل جهانگشای جوینی ، ظفرنامه‌ی علی یزدی ، تاریخ وصاف ، تاریخ معجم و مانند اینها که ما نمی‌دانیم آنها را چاپلوسـ[یـ]نامه بنامیم یا کتابهای تاریخی. بدبختان چندان چاپلوسی و یاوه‌گویی بسخنان خود افزوده‌اند که تاریخ درمیان آن گم شده. یک رشته‌ی دیگر کتابهای پندی است که یک نمونه‌ی نیکی از آنها گلستان سعدی ، و یک نمونه‌ی نیکی از این داستان قاضی همدانست.
باین فرهنگهاست که می‌نازید؟!.. باین فرهنگهاست که پشتگرمی نشان داده می‌گویید : «سالهای سال فروزان بوده و خواهد بود»؟!.. دریغا که پرده‌ی غفلت بروی چشمهای شما فروهشته شده! دریغا که از حقایق بسیار دورید!
یک نمونه‌ای از فرهنگ ایران در زمان مغول و از نتیجه‌ی آن بشما نشان دهم : همان ابوبکر رازی که دیروز گفتیم آمدن یمه و سوتای را شنیده شبانه با چند تن درویش لخت و پخت بگریخت ، و زنان و فرزندان خود را بی‌سرپرست گزاشت که خودش می‌نویسد مغولان چون به ری رسیدند همگی را از تیغ گذرانیدند ، چنین مرد پست بیغیرتی در همان مرصاد‌العباد که همین داستان را در دیباچه‌ی آن نوشته به یک رشته تحقیقات صوفیانه‌ی شگفتی پرداخته که روی نادانی و کودنی را سفید گردانیده. از جمله یک عبارت عربی هست : «خمرت طینة آدم بیدی اربعین صباحا» (من گِل آدم را با دست خود چهل روز سرشتم) که می‌گویند «حدیث قدسی» است و راستی آنست که خود صوفیان ساخته‌اند.
به هر حال آقای ابوبکر رازی این جمله را عنوان کرده و هشت صفحه بیهوده‌گوییهای شگفتی کرده.
اینان چنین می‌پنداشته‌اند که چنانکه کوزه و لولهنگ را از گِل می‌سازند خدا نیز آدم را از گل ساخته. بدینسان که گلی از خاک درست کرده و از آن کالبدی پدید آورده و سپس جانی یا روانی به وی دمیده. این اندیشه‌ی همگی آنان درباره‌ی آفرینش آدمی بوده. آنوقت ابوبکر رازی بتحقیقات پرداخته می‌گوید خدا کالبد آدم را از گل درست کرده و درمیانه‌ی مکه و طائف بروی زمین افکنده چهل‌هزار سال بساختن آن می‌پرداخت. فرشته‌ها که از آنجا می‌گذشتند از اینهمه اهتمام خدا باین یک آفریده‌ی گلی در شگفت می‌شدند و از همدیگر می‌پرسیدند : مگر می‌خواهد چه بسازد که اینهمه بآن اهتمام می‌ورزد؟!. در دلهای خود بآدم رشک می‌بردند و از ارجمندی آن در نزد خدا دلتنگ می‌گردیدند. روزی شیطان بآنجا می‌گذشت آن کالبد را دید و خیره ماند ، و گفت این تو تهیست من می‌توانم بدرون آن بروم و از راز کار ، آگاه گردم. این گفت و از سوراخ بینی بدرون آدم رفت و همه جا را گردید. ولی به یک جا رسید که در آن را بسته یافت و بدرون آن رفتن نتوانست. آن یک جا دل بود. آری دل مخزن اسرار الهیست و شیطان را بآن راه نیست ... هفت یا هشت صفحه را با این سخنان یاوه پر کرده است.
این است نمونه‌ای از فرهنگ ایران در زمان مغول که هر کس باید بخواند و از شرمندگی سر پایین اندازد ، نه آنکه ببالد و بنازد و بخودستایی پردازد؟!.. این بسود دشمنان ایران است که ایرانیان باین چیزهای مفت و بیهوده بنازند و آنها را هر زمان تازه گردانند و غفلت را تا بآنجا رسانند که بگویند ما چون تمدن و فرهنگ داریم همیشه پایدار خواهیم ماند.
دوباره تکرار می‌کنم : ایرانیان بکوشش بیشتری نیاز دارند تا بخودستایی.
این چیزها که از گذشته بایران رسیده و یادگار زمانهای زبونی و درماندگیست باید کوشید و همه را از میان برد و نشانی بازنگزاشت. این کتابهای سراپا گمراهی و نادانی که از زمان مغول بازمانده باید همه را بآتش کشید و مردم را از زیان آنها بازداشت. اگر ایرانیان در آرزوی فرهنگ می‌باشند باید بکوشند و حقایق زندگی را یاد گیرند و دارای یک فرهنگ بسیار ارجدار گرانمایه‌ای گردند.
(پرچم روزانه شماره‌های 193 ، 194 ، 195)
🌸
🖌 احمد کسروی
🔸 35ـ ایرانیان بکوشش بیشتر نیاز دارند تا بخودستایی (سه از سه)
آقای س. ب. در گفتار خود یکی هم نام فرهنگ را می‌برد و در یک جایی می‌گوید : «یکی از آن مللی که دیوارهای باستانیش همیشه پایدار و چراغ تابناک فرهنگش سالهای سال فروزان بوده و خواهد بود ملت ایران است».
من نمی‌دانم ایران در زمان مغول چه فرهنگی داشته (و یا امروز چه فرهنگی دارد)؟! فرهنگ ایران یک رشته‌ی آن ، این شعرهاست که همگی حالش را می‌دانند. باید گفت : خشک و تر هرچه اندیشیده و یا شنیده‌اند برشته‌ی نظم کشیده‌اند. یک نمونه‌ای از آنها بیشرمیهای انوری و دشنامگویی‌های یغما و یاوه‌سراییهای قاآنی است.
یک رشته‌ی دیگر بافندگیهای باطنیان و صوفیان و خراباتیان است که سراپا بیپا و سراپا گمراهی است. یک رشته‌ی دیگر این کتابهای تاریخست ، از قبیل جهانگشای جوینی ، ظفرنامه‌ی علی یزدی ، تاریخ وصاف ، تاریخ معجم و مانند اینها که ما نمی‌دانیم آنها را چاپلوسـ[یـ]نامه بنامیم یا کتابهای تاریخی. بدبختان چندان چاپلوسی و یاوه‌گویی بسخنان خود افزوده‌اند که تاریخ درمیان آن گم شده. یک رشته‌ی دیگر کتابهای پندی است که یک نمونه‌ی نیکی از آنها گلستان سعدی ، و یک نمونه‌ی نیکی از این داستان قاضی همدانست.
باین فرهنگهاست که می‌نازید؟!.. باین فرهنگهاست که پشتگرمی نشان داده می‌گویید : «سالهای سال فروزان بوده و خواهد بود»؟!.. دریغا که پرده‌ی غفلت بروی چشمهای شما فروهشته شده! دریغا که از حقایق بسیار دورید!
یک نمونه‌ای از فرهنگ ایران در زمان مغول و از نتیجه‌ی آن بشما نشان دهم : همان ابوبکر رازی که دیروز گفتیم آمدن یمه و سوتای را شنیده شبانه با چند تن درویش لخت و پخت بگریخت ، و زنان و فرزندان خود را بی‌سرپرست گزاشت که خودش می‌نویسد مغولان چون به ری رسیدند همگی را از تیغ گذرانیدند ، چنین مرد پست بیغیرتی در همان مرصاد‌العباد که همین داستان را در دیباچه‌ی آن نوشته به یک رشته تحقیقات صوفیانه‌ی شگفتی پرداخته که روی نادانی و کودنی را سفید گردانیده. از جمله یک عبارت عربی هست : «خمرت طینة آدم بیدی اربعین صباحا» (من گِل آدم را با دست خود چهل روز سرشتم) که می‌گویند «حدیث قدسی» است و راستی آنست که خود صوفیان ساخته‌اند.
به هر حال آقای ابوبکر رازی این جمله را عنوان کرده و هشت صفحه بیهوده‌گوییهای شگفتی کرده.
اینان چنین می‌پنداشته‌اند که چنانکه کوزه و لولهنگ را از گِل می‌سازند خدا نیز آدم را از گل ساخته. بدینسان که گلی از خاک درست کرده و از آن کالبدی پدید آورده و سپس جانی یا روانی به وی دمیده. این اندیشه‌ی همگی آنان درباره‌ی آفرینش آدمی بوده. آنوقت ابوبکر رازی بتحقیقات پرداخته می‌گوید خدا کالبد آدم را از گل درست کرده و درمیانه‌ی مکه و طائف بروی زمین افکنده چهل‌هزار سال بساختن آن می‌پرداخت. فرشته‌ها که از آنجا می‌گذشتند از اینهمه اهتمام خدا باین یک آفریده‌ی گلی در شگفت می‌شدند و از همدیگر می‌پرسیدند : مگر می‌خواهد چه بسازد که اینهمه بآن اهتمام می‌ورزد؟!. در دلهای خود بآدم رشک می‌بردند و از ارجمندی آن در نزد خدا دلتنگ می‌گردیدند. روزی شیطان بآنجا می‌گذشت آن کالبد را دید و خیره ماند ، و گفت این تو تهیست من می‌توانم بدرون آن بروم و از راز کار ، آگاه گردم. این گفت و از سوراخ بینی بدرون آدم رفت و همه جا را گردید. ولی به یک جا رسید که در آن را بسته یافت و بدرون آن رفتن نتوانست. آن یک جا دل بود. آری دل مخزن اسرار الهیست و شیطان را بآن راه نیست ... هفت یا هشت صفحه را با این سخنان یاوه پر کرده است.
این است نمونه‌ای از فرهنگ ایران در زمان مغول که هر کس باید بخواند و از شرمندگی سر پایین اندازد ، نه آنکه ببالد و بنازد و بخودستایی پردازد؟!.. این بسود دشمنان ایران است که ایرانیان باین چیزهای مفت و بیهوده بنازند و آنها را هر زمان تازه گردانند و غفلت را تا بآنجا رسانند که بگویند ما چون تمدن و فرهنگ داریم همیشه پایدار خواهیم ماند.
دوباره تکرار می‌کنم : ایرانیان بکوشش بیشتری نیاز دارند تا بخودستایی.
این چیزها که از گذشته بایران رسیده و یادگار زمانهای زبونی و درماندگیست باید کوشید و همه را از میان برد و نشانی بازنگزاشت. این کتابهای سراپا گمراهی و نادانی که از زمان مغول بازمانده باید همه را بآتش کشید و مردم را از زیان آنها بازداشت. اگر ایرانیان در آرزوی فرهنگ می‌باشند باید بکوشند و حقایق زندگی را یاد گیرند و دارای یک فرهنگ بسیار ارجدار گرانمایه‌ای گردند.
(پرچم روزانه شماره‌های 193 ، 194 ، 195)
🌸