پاکدینی ـ احمد کسروی
7.66K subscribers
8.64K photos
485 videos
2.28K files
1.78K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/pakdini.info

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini
Download Telegram
پ12ـ تصویر راست : آهن ربا ، تصویر چپ : آهن
راز نیرویی که در آهن‌ربا هست ولی در آهن نیست

👇
توده‌ی متحد ، توده‌ای که یک آرمان دارد ، دارای نیرویی است که توده‌ی پراکنده هم داراست. چیزی که هست ، چون آرمانهاشان یکی نیست ، آن نیروها همسو نبوده همدیگر را خنثا می‌کنند و در نتیجه کاری از آنها برنمی‌آید.

جای گفتگو نیست که ایرانیان به «پراکندگی» ، آن بیماری خانمان برانداز ، دچارند. همینکه در این توده یک آرمان نیست و هر دسته‌ای آرزو و آرمان جدایی دنبال می‌کند خود نشانگر آنست که در میان توده اتحادی نیست و با این حال نمی‌تواند باشد. اتحاد هم که نباشد نیروهای مردم بضد هم کار می‌کند و در نتیجه نمی‌توانند کاری را به انجام رسانند. اما پراکندگیْ خود از اندیشه‌های پراکنده و گمراه برمی‌خیزد. در این باره شرح بیشتر خواهد آمد.


——————————

📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.

🌸
🔶 زیانهای روزه‌ی اسلامی

🖌 کانال

🔸یک از سه


سخنان پرمغز دفتر «فلسفه‌ی روزه» جای تأمل بسیار دارد. ما از خوانندگان خواستاریم این گفتار 6 صفحه‌ای پیوست «ای‌میل»هاشان کنند تا با نشر بیشتر به تأثیر آن بیفزایند.

امروز از یکسو دسته‌ای از مردم بی‌آنکه از سود و زیانهای (بهداشتی ، اجتماعی ، اقتصادی) روزه آگاه باشند ، تنها بهوس شرکت در مراسم یا ثواب بردن و گناه پاک کردن روزه می‌گیرند و از سوی دیگر از گوشه و کنار بزبان علمی می‌شنویم که چه خطراتی با این عبادت توأم است. این خود مشکل کوچکی نیست زیرا در برخی از پیامدهای بهداشتی روزه ، سخن از نقصهای «بازگشت‌ناپذیر» تندرستی می‌رود. اینجاست که دانستن سود و زیان آن وظیفه‌ی یکایک ما می‌گردد ولی آنچه مشکل را دو چندان کرده آنست که در سالهای اخیر کسانی از «کارشناسان تغذیه» یا «پزشکان» مسلمان برخاسته و با شمردن سودهای بهداشتی چندی برای روزه ، آن را نه تنها بی‌خطر بلکه بسیار سودمند نیز نشان داده‌اند. رسانه‌های «جمهوری اسلامی» پا را فراتر گزارده از اینکه برخی مربیان جلوی روزه گرفتن بازیکنانشان را می‌گیرند انتقاد کرده‌اند.

از اینرو نیاز بآن می‌افتد که ما سخن هر دو سو را بشنویم. اینک ما این در را در این پایگاه باز می‌گزاریم تا هر دو سو بتوانند یافته‌های خود را در این زمینه بفرستند تا نشر گردد و خوانندگان بتوانند از رویهم‌رفته‌ی گفته‌ها ، خودشان نتیجه‌ی لازم را بگیرند.

باید دانست که امروز روزه (fast) به رژیمهای غذایی توأم با پرهیز نیز گفته می‌شود که برای آنها سودهای بسیاری شمرده‌اند. خواست ما در اینجا روزه‌ی اسلامی است و روزه‌های گوناگون دیگر از سخن ما بیرونست.

برای آغاز سخن دو مطلب له و یکی علیه را می‌آوریم. باید دانست که خواست ما پیگیری داستان نه از دیدگاه شرعی بلکه از دیدگاه دانشی است. اینست سخنانی که مایه‌ای از آزمایش ، جستجو و آمارگیری نداشته باشد در اینجا جایی نخواهد داشت. با اینهمه این شماره را استثناء گرفتیم تا این بار سخنان بیشتری از هواداران روزه بشنویم.

از دفتری بنام «فواید طبی و معنوی روزه» که نشر اینترنتی گردیده بخش سودهای پزشکی و بهداشتی آن را در زیر می‌آوریم. تأکیدها همه از ماست.

می‌نویسد :

روزه فوائد جسمی و روحی فراوان دارد ، شفابخش جسم و توان‌بخش جان است ، پاک‌کننده‌ی آدمی از رذایل حیوانی است ، در ساختن فرد صالح و اجتماع بسامان بسیار مؤثر بوده و در تذهیب [تهذیب] و تزکیه‌ی نفس و رهاندن انسان از روزمرگی و واماندگی در نیازهای تن تأثیر بسزایی دارد.

[تا اینجا دلیلی دیده نمی‌شود]

روزه یکی از احکام انسان‌ساز اسلام است ، که آگاهی از همه‌ی فواید و پی بردن به فلسفه‌ی کامل آن همچون سایر احکام الهی برای انسان عادی ممکن نیست ، دانش محدود بشر نمی‌تواند راهگشای همه‌ی اسرار نهفته باشد و اندیشه را به پاسخ همه‌ی مجهولات رهنمون شود ، شاید روزی دانش انسان به حدی از کمال برسد که دریچه‌ی تازه‌ای بر روی بشر بگشاید و حکمتها و دستورات اسلام را بازشناسد.

[پاراگراف دوم : چون روزه مانند دیگر «احکام الهی» است و پی بردن به فلسفه‌ی کامل آن برای انسان عادی ممکن نیست ، دانستن فلسفه‌ی آن موکول است به آینده که «شاید» روزی برسد و ما بدانیم ـ پس اکنون نمی‌دانیم]

بنابراین ندانستن فلسفه‌ی احکام الهی نباید ما را از انجام آن بازدارد و موجب نافرمانی و عصیان شود ، چرا که این اطاعت کورکورانه نیست ، بلکه بر علم و یقین تکیه دارد زیرا مسلمانان میدانند که خدای جهان بر همه‌چیز دانا و از همه‌چیز آگاه است و نقص و نیازی در ذات متعال او نیست که از اعمال سودی بخواهد یا از زیانی بهراسد ، خدای مهربان خیر ماست و برای بندگان خود جز خیر و سعادت نمی‌خواهد ، پس اگر به چیزی فرمان می‌دهد خیر و سعادت ما در آن است و کمال و تعالی ما بدان بستگی دارد و هر چیزی را نهی می‌فرماید برای ما زیان‌بخش است و بر مصالح مادّی و معنوی ما لطمه میزند.

[اگر چنانست دیگر چه نیاز به توضیحات بیشتر و تعلیل علمی و پزشکی است ، مثلاً آنچه پس از این نوشته شده و خواهد آمد؟!]

فواید طبی و بهداشتی روزه که از سودمندیهای کوچک این فریضه‌ی انسان‌ساز است بحدی است که شاید نیاز به توضیح و تکرار نداشته باشد و بیشتر مردم کم و بیش از آن آگاهند. ما به اختصار به گوشه‌ای از این فواید انسان‌ساز اشاره می‌کنیم : معده و دستگاه گوارش از اندام پرکار بدن آدمی است ، با سه وعده غذا که معمول مردم است ؛ تقریباً در همه‌ی ساعات دستگاه گوارش به هضم و تحلیل و جذب و دفع مشغول است. روزه باعث می‌شود از یکسو این اعضا استراحت کنند و از فرسودگی مصون بمانند [کاش روزی هم برای قلب که دمی نیاسوده پیاپی می‌تپد بتوان یک استراحتی پیدا کرد!] و نیروی تازه‌ای بگیرند و از سوی دیگر ذخایر چربی که زیانهای مهلکی دارند تحلیل رفته و کاسته شوند.

👇
در روایات بسیاری پیشوایان گرامی اسلام فرموده‌اند : «معده‌ی آدمی خانه‌ی بیماریهای اوست و پرهیز از غذا درمان آن است». [چون پیشوایان فرموده‌اند جای چون و چرا بازنمی‌ماند!]

بدیهی است آنگاه فواید بهداشتی روزه بهتر بدست می‌آید که روزه‌دار امساک روز را با زیاده‌روی در شب تلافی نکند ، که پرخوری خود موجب زیانهای چشمگیری برای دستگاه گوارش است. با پیشرفت دانش پزشکی ، برخی از پزشکان و متخصصان دریافته‌اند که امساک از خوردن و آشامیدن ، عالی‌ترین روش درمانی است ، یکی از پزشکان می‌گوید : «طرح درمان به وسیله‌ی روزه‌ی بسیار چنان معجزه‌آساست که بکار بستن آن مسیر ، طرحها و برنامه‌های طب عملی و جراحی را تغییر خواهد داد ، زیرا روزه راه تازه‌ای به روی دانش پزشکی می‌گشاید ؛ و سلاح مؤثری برای مبارزه با بیماریها به این دانش می‌بخشد ، سلاحی که میتوان آن را از راههای گوناگون مورد استفاده قرار داد تا انسان را در مبارزه با علت بیماریها برای بهبود بیماران به نتیجه‌ی مطلوب و آشکار رسانند.»

با روزه و امساک میتوان بیماریها را بهبود بخشید و معالجه کرد. البته در صورتی که با اعتدال و زیاده‌روی مقرون باشد و در هنگام سحر و افطار در خوردن و آشامیدن افراط نشود. بررسی فواید بهداشتی و طبی روزه در این مختصر نمی‌گنجد ، آنان که به توضیح بیشتر علاقمندند می‌توانند به کتابهایی که در این زمینه تألیف شده است مراجعه نمایند. باید توجه داشت ، برخلاف تصور کوتاه‌اندیشان ، روزه هیچ گونه ضرری برای افراد سالم مکلف ندارد و اگر کسی بیمار باشد و نتواند روزه بگیرد و با این کار بیمارتر شود و یا روزه باعث گردد که بیماریش ادامه یابد کار حرامی مرتکب شده و روزه‌اش نزد خدا پذیرفته نیست ، بیماری که روزه برای او ضرر دارد نباید روزه بگیرد و فقط لازم است در روزهای دیگر قضای آن را بجا آورد و جبران کند.

افراد سالم باید بدانند که روزه نه تنها زیانی برایشان ندارد بلکه چنانکه گفتیم ، موجب تندرستی و صحت مزاج است و بگفته‌ی برخی شکم‌پرستان که خود روزه نمی‌گیرند و دیگران را نیز از روزه بازمی‌دارند و تلقین می‌کنند که روزه موجب زخم معده می‌شود ، نباید اعتنا کرد ، این گونه دروغها تنها بهانه‌ی افراد سست‌عنصری است که اسیر شکم خویشند و از عزم و اراده‌ی انسانی در آنان خبری نیست. «روزه باعث استراحت معده است و در حال روزه اسید معده بجای غذا به وسیله‌ی صفرا خنثا می‌شود و زخم ایجاد نمی‌گردد»


———————————-

📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.


🍃
🌸🍃
🍃🌸🍃
📖 کتاب «سرمایه‌ی اجتماعی ایرانیان» (شایندگی از چیست؟)

🖌 احمد کسروی و کوشاد تلگرام

🔸 بخش پنجم : چاره‌ی تفرقه و دسته‌بندیها‌ چیست؟!.

🔸 15ـ چاره‌ی پراکندگی جز با نشر حقایق نیست


اینها دردها بود و اما چاره. کسروی چاره را در این نشان می‌دهد که «حقایق زندگی» بمیان آید. حقایق چون گفته شود هزاران کسان آنها را تشنه‌وار پذیرفته بر سر آنها گرد آمده دست بهم داده به گرفتاریها چاره خواهند کرد. این راهِ چاره بی‌عیب و درست است. با یک مثال این را روشن گردانیم.

فرض کنید که در کشوری خودرو وارد شده ولی به رانندگان و عابران پیاده آموزش قواعد رانندگی را نداده‌اند و از گواهینامه و امتحان رانندگی و تابلوها و نظارت پلیس و این چیزها نیز خبری نیست. نتیجه جز این نخواهد بود که هر کسی که گمان می‌کند می‌تواند خودرویی را براند سوار شده و آنچه به نظرش درست می‌آید می‌کند. یکی از چپ می‌راند ، دیگری عرض خیابان را می‌پیماید ، آن یکی هرجا خواست پارک می‌کند ، در یک خیابان باریکی که چندین خودرو پشت سرش می‌باشد رو به عقب می‌راند و آن دیگری در گردشها رعایت حال پیاده را نمی‌کند. آن یکی در خیابانی باریک چنان با سرعت می‌راند تو گویی در اتوبان است. در تقاطعها چه سواره و چه پیاده می‌کوشند در هر فرصتی از میان دهها خودرو بگذرند. حق تقدم بیکباره نامشخص است. اینست سر چهارراهها و تقاطعها ترافیک گره می‌خورد و همه می‌باید ساعتها انتظار کشند. ... این یک وضع است ، وضع دیگر آنست که از همان آغاز یک آئیننامه‌ای تدوین گردد و تابلوها گذارده و خط‌کشیهایی انجام شود. رانندگان به شرطی برانند که رانندگی را نیک یاد گرفته و از امتحانهایش بگذرند. پس از آن هم پلیس نظارت دریغ نکند. آشکارست که در این وضعیت رانندگی با امنیت بیشتری انجام می‌گیرد و آسیبها کاسته خواهد شد. مردم رنج کمتر برده خشنودیشان بیشتر خواهد بود.

خواست کسروی نیز همین معنیست. می‌گوید : حقایقی هست که اگر ایرانیان (و نیز جهانیان) فراگیرند و قیمت گزارند و بکار بندند تأثیر آشکار در زندگانی خواهد داشت و بسیاری از سختیها و گرفتاریها را از میان خواهد برد.

مردم چون آن حقایق را نمی‌دانند و راهی هم برویشان گشاده نشده ، هر کسی آنچه را درست می‌پندارد می‌کند. زیان دانسته نبودن حقایق اینست که پندارها و گمراهیها بجای آنها نشسته و مردم هر کسی از روی معیار دلخواه خود زندگی می‌کند. این خود به معنی زندگانی از راه نادرست کردن و مانند رانندگی بیرون قاعده و من‌درآورده می‌باشد. زندگانی در یک توده هنگامی به آسودگی و خوشی خواهد گذشت که همه در یک راه بوده معیارهاشان متفاوت نباشد. اگر جز این باشد به پراکندگی و هرج و مرج و در نتیجه به کشاکشها خواهد انجامید.

مردم چون حقایق زندگی را بشناسند زمینه‌ای آماده می‌شود که معیارهای زندگی مردم یکسان یا نزدیک به هم باشد. گمراهیها با آسانی بیشتری از میان برداشته می‌شود و هم راه برای یک زندگانی ارجمندی آماده می‌گردد. نتیجه آن خواهد بود که از پراکندگیها رها شوند ، با یکدیگر مهربان باشند ، به هم اعتماد بیشتر بیابند ، همدلی و همدستیها بیشتر شود.

در اینجا پرسشی که اغلب با شگفتی پیش می‌آید اینست : «مگر حقایقی در زندگی هم هست که نمی‌دانیم و باید تازه در این سن و سال یاد بگیریم؟!.». یکی از آشنایان کسروی نیز چنین گله کرده : «این سخن به کسان بسیاری برمی‌خورد». ولی راستی آنست که در زندگی حقایق بسیاری هست که مردم نمی‌دانند یا به آنها اهمیت نمی‌دهند. اگر هم شنیده‌اند توجه ندارند و به آن عمل نمی‌کنند. (1)

یکی از نخستین حقایقی که کسروی بمیان می‌آورد و می‌خواهد ایرانیان بر سر آن هم‌اندیشه و همباور شوند ، موضوع حکومت و شیوه‌ی آنست. از میان شیوه‌های کشورداری ، کسروی از مشروطه یا دمکراسی دفاع می‌کند. مشروطه را بمعنی عام دمکراسی در نظر می‌گیرد (چه در کشور پادشاه باشد چه رئیس‌جمهور).


«ما امروز دردهایی داریم که باید پیش از همه بچاره‌ی آنها پردازیم ، و بدترین آن دردها پراکندگی اندیشه‌هاست. یک توده با اندیشه‌های پراکنده بهیچ جا نتواند رسید.

اینست ما از گام نخست می‌کوشیم که باین پراکندگی چاره کنیم و اندیشه‌ها را یکی گردانیم. آن گفتارها که درباره‌ی مشروطه و معنی آن می‌نویسیم برای این مقصود است.

برای یک توده چه گرفتاری بالاتر از این که راه حکومتش دانسته نباشد؟! [2] چه بدبختی بدتر از این که انبوهی از مردم نسبت به «راه حکومت» و قانون اساسی کشور بیگانه باشند؟ چه بیچارگی بیشتر از این که صد تن دارای یک اندیشه پیدا نشود؟!

باید نخستین گامی که در راه کوشش برداریم چاره‌ی این درد باشد و شما می‌بینید که ما بآن آغاز کرده‌ایم». (پرچم روزانه 14/12/1320)


👇
«درد بزرگ ایرانیان ندانستن حقایق زندگانیست. چون حقایق را نمی‌دانند از هم پراکنده‌اند ، در کارها سستند ، بکشور خود علاقه کم دارند ، در برابر حوادث تنها بگله و ناله بس می‌کنند و در کوشش به تقلیدهای صوری که از اروپاییان می‌نمایند امید می‌بندند ، هر کسی خود را راهنما می‌شمارد ، هر کسی پیشنهادها می‌کند. اینها همه نفهمیدن معنی زندگانیست.

نمی‌گویم : دردهای دیگری نیست ، دردهای دیگر فراوان است. ولی پایه‌ی جملگی ، این ناآشنایی بحقایق است». (پرچم روزانه 29/12/1320)


«چون راهی درمیان نبوده و حقایق زندگانی دانسته نگردیده ، هر کس چیزهای دیگری اندیشیده ، و چیزهای دیگری از اینجا و آنجا یاد گرفته. این خود علت بزرگ بدبختیست. مردمی که ‌اندیشه‌هاشان پریشان و پراکنده است در هیچ کاری همدست نتوانند گردید. چنین مردمی پراکنده‌اند اگرچه در یکجا باشند.

برای چاره‌ی این درد ما به نشر حقایق زندگانی پرداخته‌ایم. چاره‌ی پراکندگی جز با نشر حقایق نیست. اینکه مشروطه[=دمکراسی] (یا سررشته‌داریِ توده) را معنی می‌کنیم و مزایای آن را شرح می‌دهیم ، اینکه «میهن» و «میهن‌پرستی» را تفسیر می‌کنیم ، اینکه حقیقت «دارایی» را روشن می‌گردانیم ، اینکه از «کارها و پیشه‌ها» بگفتگو می‌پردازیم ـ همه‌ی اینها بنام نشر حقایق و برای چاره‌ی اندیشه‌های پراکنده است». (پرچم روزانه 19/1/1321)


سخنان کسروی در زمینه‌ی مشروطه یا دمکراسی بسیارست. (3) ما برای اختصار در اینجا جز به چند مورد نمی‌پردازیم. خوانندگان توانند به مجموعه گفتارهای او در این زمینه که بنام «معنی دمکراسی» از گفتارهای روزنامه‌ی پرچم فراهم شده مراجعه کنند. کسروی به این نکته اشاره دارد که جنبش مشروطه به علتهای چندی به نتیجه نرسید. چون او می‌کوشد جلوگیرهای دمکراسی در ایران را از میان بردارد ، اینست از کوششهای خود و یارانش بعنوان دنباله‌ی جنبش مشروطه یاد می‌کند.

همه‌ی این کوششها گذشته از بازنمودن حقایق ، کوششی نیز برای نزدیکی اندیشه‌ها و کاستن از پراکنده‌اندیشی و در نتیجه کاستن از پراکندگی و فراهم آوردن زمینه برای «اتحاد» ـ آن پایه‌ی مهم سرمایه‌ی اجتماعی ـ است.

🔹 پانوشتها :

1ـ کسروی از این حقایق در نوشته‌های فراوانی سخن رانده. آنهایی را که در روزنامه‌ی پرچم نوشته ، ما در دفتری جداگانه بنام «حقایق زندگی» گرد آورده‌ایم.

2ـ آیا پیشامدهای سال 57 بیش از همه از این برنخاست که مردم راه حکومت خود را نمی‌شناختند؟!. آیا همین امروز یک علت بزرگ پراکندگی (دسته‌بندی و تفرقه) میان مردم همین شناخته نبودن راه (یا نوع) حکومت نیست؟!

3ـ باید توجه داشت که در چند دهه‌ی اخیر سیاستهایی بسودشان بوده چنین وانمایند که مشروطه حکومتیست که باید پادشاه در آن باشد. در سالهایی که کسروی روزنامه‌ی پرچم را بیرون می‌داد و دهها سال پس از آن در ایران مشروطه را جز به معنی عام دمکراسی نمی‌شناختند. این نیز دانستنی است که کسروی هنگامی از دمکراسی بعنوان «بهترین شکل حکومت و آخرین نتیجه‌ی اندیشه‌های نژاد آدمی» دفاع می‌کرد که دولتهای بزرگی همچون ژاپن ، آلمان ، شوروی و ایتالیا دمکراسی را در عمل کنار نهاده و کشورهاشان را به روش نظامیگری یا گونه‌ای از دیکتاتوری اداره می‌کردند. از قضا چون پیشرفتهایی هم از آنها دیده می‌شد اینبود دمکراسی از محبوبیتش کاسته شده و بیشتر درسخواندگان آن را کهنه شده پنداشته از آن روگردان بودند.


——————————

📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.

🌸
🔶 زیانهای روزه‌ی اسلامی

🖌 کانال

🔸دو از سه


و این گفتار دوم که آدرس و شماره‌ی تلفن هم دارد :

تأثیر روزه‌ی رمضان بر بهداشت روان و افسردگی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی سیرجان در سال 1383

نویسندگان : مجید کاظمی *، سیما کریمی ، علی انصاری ، طیبه نگاهبان ، سید حبیب‌ا... حسینی و دکتر رضا وزیری‌نژاد

* - مربی عضو هیأت علمی گروه آموزشی پرستاری داخلی و جراحی ، دانشگاه علوم پزشکی رفسنجان تلفن : 03915225900 ، فاکس : 5228497-0391 ، پست الکترونیکی : maj_kaz@yahoo.com

نوع مطالعه : پژوهشی | موضوع مقاله : پرستاری


چکیده

زمینه و هدف : روزه‌داری ، باعث تکامل جسم و روان می‌شود و روزه‌ی رمضان می‌تواند تأثیرات شگرفی در سلامت فرد داشته و اعمال و رفتار غیرعادی را کاهش دهد. همچنین روزه‌ی رمضان منافع معنوی ، روحی ، اجتماعی و جسمی فراوانی دارد. هدف این پژوهش این بوده که تأثیرات روزه را بر بهداشت روان و میزان افسردگی دانشجویان دانشگاه آزاد اسلامی سیرجان مورد ارزیابی قرار دهد.

مواد و روش‌ها : در این پژوهش 361 نفر دانشجو که به صورت تصادفی انتخاب شده بودند ، شرکت داشتند. اطلاعات مورد لزوم توسط پرسش‌نامه‌هایی که دارای اطلاعات جمعیت‌شناختی ، معیار بهداشت روان 12 آیتمی «فارل» و آزمون استاندارد افسردگی «بک» بوده جمع‌آوری گردید. این پرسش‌نامه‌ها توسط نمونه‌های مورد پژوهش 10 روز قبل از ماه مبارک رمضان و مجدداً ده روز بعد از ماه رمضان تکمیل گردید و میانگین نمرات قبل و بعد از ماه مبارک رمضان با هم مقایسه شد.

یافته‌ها : یافته‌ها نشان دادند که قبل از ماه مبارک رمضان میانگین نمره‌ی بهداشت روان دانشجویان 55/8 ± 94/33 بود. در حالی که این میانگین بعد از ماه مبارک به 2/8 ± 5/34 رسید. همچنین میانگین نمره‌ی افسردگی نمونه‌ها قبل از ماه رمضان 33/10 ± 45/14 بود ، در صورتی که بعد از ماه رمضان به 38/10 ± 8/11 کاهش پیدا کرد که از نظر آماری معنی‌دار است (0001/0 p<).

نتیجه‌گیری : یافته‌های این پژوهش تأیید می‌نماید که روزه‌ی رمضان می‌تواند عامل مهمی در جهت کم کردن میزان افسردگی و بهبود وضعیت بهداشت روانی دانشجویان باشد.

از آنسو در گفتار «تأثیرات زیانمند روزه‌ی اسلامی» نتیجه‌ی جستجوهای پژوهشگران یا گروههای پژوهشی چندی را درباره‌ی جنبه‌های گوناگون روزه آورده که در آن نه تنها هیچ سودی برای روزه‌داری دیده نمی‌شود بلکه زیانهای بسیاری بچشم می‌خورد. چون نوشتار بلندیست کوتاه‌شده‌ی ترجمه‌ی آن را اینجا می‌آوریم.

می‌نویسد :

روزه‌ی اسلامی آثار زیانمند بسیاری بر بهداشت ، اقتصاد ملی ، بهره‌وری (فردی) ، بزهکاری ، ایمنی (تصادفات رانندگی) و رفتارهای اجتماعی دارد.

در یک پژوهشی در کشور مراکش که شش پژوهشگر آن را روی صد داوطلب در سالهای 1994 و 1995 انجام داده‌اند درباره‌ی تندی و خشم روزه‌داران در ماه رمضان جستجویی بدینسان رفته : در ماه رمضان به خشم و تندی پیوسته افزوده می‌گشت و در پایان آن به اوج خود می‌رسید. همچنین از یک مدیر در «جده» گواهی آورده که سخنان بالا را درباره‌ی مردم آنجا تأیید می‌کند.

در یک جستجویی که در کشورهای عربی شده ، کارشناسان گفته‌اند که خشونت 1.5 در صد و دزدی 3.5 در صد در ماه رمضان افزایش داشته. [در حالی که پلیس ایران از کاهش بزه‌ها در ماه رمضان در ایران سخن می‌راند] رئیس پلیس جاکارتا نیز افزایش بزه را تأیید کرده از شهروندان جاکارتا خواسته در این ماه احتیاط بیشتری کنند.


———————————-

📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.


🍃
🌸🍃
🍃🌸🍃
📖 کتاب «سرمایه‌ی اجتماعی ایرانیان» (شایندگی از چیست؟)

🖌 احمد کسروی و کوشاد تلگرام

🔸 بخش پنجم : چاره‌ی تفرقه و دسته‌بندیها‌ چیست؟!.

🔸 16ـ دمکراسی چیست؟


«در مشروطه (یا حکومت دمکراسی) شاه یا وزیر در حساب نیست. رشته در دست خود توده است. سیاست هم باید از توده باشد». (در راه سیاست ـ چاپ دوم ، ص13 ، اسفند 1324)


«یک مردمی هنگامی که بپادشاه خودکامه‌ی خود می‌شورند و ازو مشروطه می‌خواهند معنای این جنبش و شورش آنست که آن مردم بیدار شده‌اند و معنی درست سررشته‌داری (حکومت) را فهمیده‌اند و اینست از یکسو بآن پادشاه می‌گویند : «تو برو ما خودمان این کشور را راه خواهیم برد ، خودمان آن را نگاه خواهیم داشت» و از یکسو با یکدیگر پیمانی می‌بندند که دست بهم دهند و بنگهداری کشور و بآبادی آن کوشند و گذشته از کوششی که هر یکی در راه تهیه‌ی زندگانی برای خاندان خود می‌کند ، یک کوشش نیز در راه کشور بگردن گیرند و همه‌ی کارهای سررشته‌داری را از تهیه‌ی سپاه و برپا کردن ادارات و گزاردن قانون و مانند اینها ، خودشان انجام دهند». (پرچم روزانه 27/8/1321)


«مشروطه تنها بودن قانونها و مجلس شورا نیست. مشروطه به یک معنی عالیتر دیگریست. مشروطه معنایش آنست که یک توده می‌خواهد خودش کارهای خود را اداره کند. می‌خواهد کسی باو فرمان نراند.

برای آنکه سخن روشن باشد باید دانست ما در زندگانی دو رشته کارها داریم : یکی کارهای خصوصی ، دیگری کارهای عمومی. مثلاً ما باید خانه داشته باشیم ، خواربار تهیه کنیم ، رخت خریم ، کفش خریم ، اگر ناخوش شدیم بنزد پزشک رویم. اینها کارهاییست که هر خانواده‌ای خودش برای خودش انجام می‌دهد. ولی بدیهیست که زندگانی تنها با اینها نمی‌چرخد. به یک رشته کارهای دیگری هم نیاز هست. ما در این شهر که هستیم باید آن را پاکیزه داریم ، باید دزدان را مانع شویم ، از شیوع بیماریها جلو گیریم ، عدلیه‌ای باشد که اگر دو کس دعوا داشتند بآنجا رجوع کنند ، راهها امنیت می‌خواهد تا کاروانها بیایند و بروند ، باید با کشورهای همسایه رابطه داشته باشیم و پیمانها بندیم. باین رشته کارها نیز نیاز هست و اینهاست که ما کارهای عمومی یا کارهای کشوری می‌نامیم.

در زمانهای گذشته این کارها به یک تن سپرده می‌شد و او پادشاه بود که با میل و اراده‌ی خود کشور را اداره می‌کرد ، بمردم نیز فرمان می‌راند. مردم او را «سایه‌ی خدا» می‌شناختند و فرمان می‌بردند و تکلیفی هم نداشتند. باین معنی مردم در آن روز نه اراده و اختیاری در کارهای کشور داشتند و نه مسئول بودند. مسئول تنها پادشاه بود.

این ترتیب هزارها سال در جریان بوده تا خردمندانی برخاسته و چنین گفته‌اند : چرا یک تن بدیگران فرمان راند؟!.. چرا مردم خودشان کارهای کشور را اداره نکنند؟!.. اینها را گفته با دلیل ثابت کرده‌اند که یک پادشاه هر قدر هوشیار و خردمند باشد نخواهد توانست مصالح کشور را چنانکه شایسته است تشخیص دهد ، نخواهد توانست کارها را از راهش بانجام رساند.

در نتیجه‌ی این ، مشروطه پیدا شده. باین معنی ، این حرفها در مردم تأثیر کرده که در همه جا بشورش برخاسته و دستگاه استبدادی پادشاهان را برانداخته خودشان رشته‌ی کارهای کشور را بدست گرفته‌اند.

پس در مشروطه افراد خودشان کارهای کشور را اداره می‌کنند. هر فردی از ایشان مسئولیتی بگردن دارد ، هر فردی باید بکشور و کارهای آن علاقه‌مند باشد و هر زمان که نیاز افتاد از فداکاری با جان و مال بازنایستد. این وظیفه‌ی اوست ، این باو واجب است.

ولی در ایران کم کسی مشروطه را باین معنی فهمیده. کم کسی خود را در برابر کشور و توده مسئول می‌داند. اگر حقیقت را بخواهیم کسانی که در ایران پیشگام شدند و مشروطه را روان گردانیدند ، آنها نیز مشروطه را باین معنی نمی‌دانستند. اینست نخواسته‌اند بمردم نیز بفهمانند. به هرحال در ایران امروز یکی از کارهای بسیار مهم اینست که کتابچه‌ها نوشته شود و سخنرانیها در رادیو بعمل آید و بمردم معنی مشروطه فهمانیده شود. مشروطه والاترین شکل حکومت است. امروز بیشتری از توده‌های پیشرفته و بزرگ جهان ـ از کشورهای متحده‌ی آمریکا و انگلستان و فرانسه و دیگران ـ با مشروطه اداره می‌شوند. اینها باید بمردم فهمانیده شود.

فهمیدن مردم معنی مشروطه را و علاقه‌مندی آنها بکشور و کارهای کشوری تأثیر محسوس خواهد داشت و بسیاری از دشواریهای امروزی را آسان خواهد گردانید.

گاهی کسانی می‌گویند : «این توده شایسته‌ی مشروطه نیست». می‌گویم : باید کوشید و آنها را شایسته گردانید ، نه اینکه از مشروطه چشم پوشید». (امروز چاره چیست؟ ص 39 ، 1324)


کوشش به جا باز کردن معنی دمکراسی در اندیشه‌ها به تنهایی تأثیر چندانی ندارد. او به این نکته توجه ویژه دارد که دمکراسی در ایران موانعی دارد و تا آنها برطرف نشود ، دمکراسی دست‌یافتنی نخواهد بود.


——————————
📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.

🌸
🔶 زیانهای روزه‌ی اسلامی

🖌 کانال

🔸سه از سه


تأثیرات بر روی تندرستی

در یک پژوهش در کشورهای عربی گفته شده ، بیماریهای وابسته به کلسترول و دیابت به علت پرخوری 27 در صد افزایش داشته.

چند پژوهش انجام گرفته در سالهای 1987 ، 1991 ، 1992 و 1999 گواه گرفتار شدن روزه‌داران به غلظت خون و کم‌آبی (از دست رفتن آب بدن) است. میانسالان و سالمندان به کم‌آبی بیشتر دچار می‌شوند. این پژوهشها به افزایش بیش از اندازه‌ی اسید اوریک برنخورده است. ولی در پژوهش دیگری که روی کارگران ترک در آلمان انجام گرفته به موارد نقرس نیز برخورده‌اند. در کارگرانی که کارهای گرمایی (کوره) و دیگر کارهای سخت می‌کنند نابسامانیهایی کم یا بیش در وضعیت تندرستیشان دیده شده مانند : تپش قلب ، سردردهای سخت ، سرگیجه ، دل‌آشوبی ، استفراغ و غش. پژوهشگران گفته‌اند : ما از کارفرمایان خواستیم که در رمضان از سپردن کارهای گرمایی و سخت به این کارگران بپرهیزند و از اینرو بناچار پژوهش خود را به کارهای میانه‌روانه محدود کردیم. با اینهمه نشانه‌های کم‌آبی در 32 کارگری که زیر دیده‌بانی ما بودند دیده می‌شد. برخی از ایشان از ناتندرستی که دچار می‌شدند (مانند نقرس حاد که از افزایش اسید اوریک برمی‌خیزد ، یا گردش خون ناکافی) ناچار از شکستن روزه بودند. از اینرو از دست رفتن آب بدن در کارگران کوره را باید بسیار جدی گرفت. [پزشکان ایرانی که در تلویزیون درباره‌ی سودهای روزه سخن میرانند یکی هم از کاهش اسید اوریک خون می‌گویند.]

میگرن

در ماه رمضان (حمله‌های) میگرنی سه برابر بیشتر دیده شده.

نابسامانیهای خواب و خواب‌آلودگی هنگام روز

پژوهشهای دانشی می‌تواند ما را به این نتیجه برساند که روزه سامان خواب را سخت بهم می‌زند. اینست نشانه‌های جنبی آن همچون کاهش انگیزه (کار) و سستی ، افسوسمندانه به کاهش بهره‌وری در جامعه می‌انجامد.

زنان شیرده و بارداری

پژوهشی در زمینه‌ی زنان شیرده ، خودداری از روزه را برای ایشان «احتیاط‌آمیز» می‌شمارد. یک پژوهش تازه در کشور آمریکا نشان می‌دهد که احتمال زادن نوزادان کوچکتر که ممکنست بهنگام بلوغ دچار ناتوانیهای یادگیری گردند برای زنان بارداری که روزه می‌گیرند هست.

کاهش اهدای خون

سازمان انتقال خون ایران در سال 1385 اعلام کرد که اهدای خون در رمضان 35% کاهش داشته است.

تأثیرات اقتصادی

بهره‌وری در ماه رمضان ناگزیر کاهش می‌یابد. در یک بررسی که در «مؤسسه‌ی دانشهای اجتماعی قاهره» در پیرامون کشورهای عربی انجام گرفته ، این نتیجه‌ی شگفت‌آور بدست آمده که بهره‌وری کسب و پیشه در ماه رمضان 78% کاهش داشته است.

پژوهشگران می‌گویند : بهره‌وری کمابیش در همه‌ی کسبها و پیشه‌های مراکش کاهش می‌یابد ، گرچه مصرف افزایش چشمگیری دارد.

در بحرین ساعت کار در ماه رمضان به 6 ساعت در روز (بجای 8 ساعت همیشگی) کاهش می‌یابد.

فرسودگی و ناتوانی جسمی

در یک پژوهش که در 5 استان ترکیه انجام گرفت ، خوراک مصرفی و تلاش جسمی سه روز پیاپی 750 تن (320 مرد و 430 زن) بالغ که روزه گرفته بودند همراه با ویژگیهای فردی ایشان در پرسشنامه‌هایی ثبت شد.

با اینکه سحری ایشان همان خوراکیهای صبحانه و افطاری ایشان از خوراکهای گوناگون بسیاری آماده شده بود ، دیده شد که انرژی جذبی روزانه‌ی ایشان ، چه زنان و چه مردان ، کمتر است از انرژی مصرفی.

افزایش تصادفات در ماه رمضان در کشور امارات گزارش شده است.

نتیجه‌گیری

معمولاً روزه برای بهداشت آدمیان سفارش نمی‌شود. بجای آن خوردن وعده‌های سالم ، در اندازه‌ی کم و پخش شده در طول روز برای متابولیسم بسیار سازگارتر است. بر پایه‌ی پژوهشهای دانشی انجام گرفته ، هر گونه ادعایی که بگوید روزه‌داری طولانی و متناوب [همچون روزه‌ی اسلامی] به تندرستی کسان کمک می‌کند گمراه کننده است.

اگر روزه‌داری سودمند است ، چرا مسلمانان همه‌ی سال بآن نمی‌پردازند؟

تا اینجا کوتاه‌شده‌ی گفتار «تأثیرات زیانمند روزه‌ی اسلامی» بود که آوردیم. اکنون سخن کوتاهی نیز خود بآن می‌افزاییم.

تجربیات خود ما

آنچه از تجربیات خود در تأیید گفتار بالا می‌توانیم بیفزاییم اینهاست : یکی خشم و تندی روزه‌داران که همه یک یا چند خاطره‌ی تلخ از آن بیاد دارند. دیگری کاهش بهره‌وری فردی و اقتصادی است که نیاز به گفتگو ندارد. سوم ، برخلاف آنکه گفته می‌شود در این ماه مسلمانان پرهیز از خوراک دارند ، مصرف خوراکیها بیشتر است و معمولاً قیمتها نیز بهمین علت بالاتر می‌رود. همچنین ما از پزشکانی شنیده‌ایم که در ماه رمضان و پس از آن ، بیمارانشان (بیشتر گوارشی‌ها) بیشتر می‌شود. ما خواستاریم پزشکان در این زمینه بیکار ننشینند و تجربیات خود را بگوش مردم برسانند.


———————————-

📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.


🍃
🌸🍃
🍃🌸🍃
📖 کتاب «سرمایه‌ی اجتماعی ایرانیان» (شایندگی از چیست؟)

🖌 احمد کسروی و کوشاد تلگرام

🔸 بخش پنجم : چاره‌ی تفرقه و دسته‌بندیها‌ چیست؟!.

🔸 17ـ موانع دمکراسی در ایران


«نخستین مانعِ جنبش مشروطه. مانع نخست ناآشنایی مردم بمعنی مشروطه و مهیا نبودن برای چنان زندگانی بود.

اجرای مشروطه در یک کشوری تنها با آن نیست که پادشاه مستبدی را برانند و یک مجلسی برپا کنند و یک قانون اساسی تدوین نمایند. بلکه یک شرط اساسی آنست که مردم خود را برای زندگانی با اصول مشروطه آماده گردانند.

زیستن در زیر بیرق مشروطه مشروط بآنست که هر فردی از افراد کشور خود را مسئول کارها بداند و در هر گامی که برمی‌دارد و هر اقدامی که می‌کند سود کشور را منظور دارد [1] و اگر روزی نیاز افتاد برای جانفشانی و فداکاری حاضر باشد.

ایرانیان در نتیجه‌ی آنکه سالیان دراز با استبداد بسر برده بودند و مشروطه آن روزی که رواج گرفت کسانی نبودند که با گفتن و نوشتن معنی درست آن را بمردم بفهمانند و برای چنان زندگانی آماده‌شان گردانند ، از اینرو جنبش با آن تندی که پیش رفته بود درمیان توده‌ی انبوه ریشه ندوانید». (دفاع در دیوان کیفر ، ص 45 ، 1321)


«اینکه مشروطه در ایران به نتیجه‌ی نیکی نرسید همین دلیلست که در این کشور آلودگیهایی هست ، و باید جست آن آلودگیها را پیدا کرد و بچاره پرداخت.

آلودگیهای ایران چیست؟.. آلودگیهای ایران همان بدآموزیها و کیشهای پراکنده‌ی گوناگونست که شرح داده‌ایم. مشروطه را نیز همینها بی‌نتیجه گزاردند». (پرچم نیمه‌ماهه ص335 ، نیمه‌ی دوم تیر 1322)


«در ایران سنگ بزرگ دیگری در راه پیشرفت مشروطه هست ، و آن کیشهای گوناگون و صوفیگری و خراباتیگری و مانند اینهاست.

می‌باید آشکاره گفت : مشروطه که بکشور دلبستگی داشتن و در راه آن جانفشانی کردنست ، با صوفیگری که بنیادش خوار داشتن جهان و بگوشه‌ای خزیدن [و] مفت خوردن است نتواند ساخت.
با خراباتیگری که پایه‌اش دم غنیمت دانستن و مست بودن و بگذشته و آینده پروا ننمودنست نتواند ساخت.

با شیعیگری که آغاز و انجامش دل بمردگان بستن و رشته‌ی کارها را در دست آنان دانستن و چشم براه امام ناپیدا دوختنست نتواند ساخت». («سیزدهم مرداد1323» ، ص 5)


«اینکه مشروطه در ایران به نتیجه‌ی نیکی نرسیده و رُویه‌ی[ruye=شکل] بسیار ناستوده‌ای بخود گرفته ، انگیزه‌های[علت] بسیاری می‌دارد ، و یکی از انگیزه‌های بزرگ آن (بلکه بزرگترین انگیزه‌ی آن) همین ناسازگاری با کیش شیعی و برخورد با دستورهای آن می‌باشد». (دولت بما پاسخ دهد ، ص17 ، 1323)


«همان یادگارهای زمان مغول که شما هواداری از آنها می‌نمایید از هر باره با اندیشه‌ی دمکراسی مخالفست. زیرا از یکسو بنای همه‌ی آنها بشاه‌پرستی و زیردستی و زبونیست. همان گلستان سعدی ، همان بوستانش برای دوره‌ی دمکراسی زهر است ، همان خمسه‌ی نظامی با اندیشه‌ی مشروطه مخالفست ، همان پندها و اندرزها که آنان سروده‌اند برای این دوره بسیار زیان‌آور است :

پادشاهان از برای مصلحت صد خون کنند ، صلاح مملکت خویش خسروان دانند ، رخنه‌گرِ ملک سرافکنده به ، پادشه سایه‌ی خدا باشد ، هر عیب که سلطان بپسندد هنر است.

پیش خرد شاهی و پیغمبری
چون دو نگینند به یک انگشتری

اینها سخنان نیک آن زمانست ولی برای این زمان سراپا زیان می‌باشد و بودن اینها ناگزیر است که جلو پیشرفت اندیشه‌ی دمکراسی را بگیرد. از یکسو هم مبنای مشروطه بآنست که مردم کشور را خانه‌ی خود بدانند و در راه آبادی آن از هیچ کوششی بازنایستند و برای نگهداریش از سر و جان بگذرند. در حالی که سراپای گفته‌های آن شاعران بر اینست که کوشش سودی ندارد : «بودنیها بوده است».

بخت و دولت بکاردانی نیست
جز بتأیید آسمانی نیست

خون خوری گر طلب روزیِ ننهاده کنی
جهان و هرچه درو هست هیچ در هیچست.

اگر روزی بدانش درفزودی
ز نادان تنگ‌روزی‌تر ندیدی

خوش باش ندانی ز کجا آمده‌ای
می خور که ندانی بکجا خواهی رفت

فلک بمردم نادان دهد زمام مراد
صبر و ظفر هر دو دوستان قدیمند

اینها و صد مانند اینها که فلسفه‌ی بیغیرتی و تنبلی است دیوانهای شاعران را پر کرده است و شما می‌بینید که پیاپی آنها را بچاپ رسانیده بدست جوانان می‌دهند و بدینسان اندیشه‌ی کوشش و میهن‌پرستی را در دلهای آنان سست می‌گردانند». (پرچم روزانه 15/9/1321)


«کنون ما اگر «وحدت ملی» یا «یگانگی توده» می‌خواهیم باید با همه‌ی اینها نبرد کنیم و همه‌ی اینها را از میان برداریم. گذشته از اینها باید اندیشه و آرمان یکی باشد. مردم را بهمدیگر جز اندیشه و آرمان نبندد. صد تن یا هزار تن که در یکجا گرد آمده‌اند شما اگر بخواهید آنان را یکی گردانید با زنجیر یا طناب که بهم نخواهید بست ، و باید همه‌ی ایشان را دارای یک اندیشه و یک آرمان (مقصد) گردانید. وگرنه از هم جدا و پراکنده‌اند ، اگرچه در یکجا باشند و اگرچه با زبان دعوای یگانگی[=اتحاد] کنند». (پرچم روزانه 11/12/1320)



👇
🔹 پانوشت :

1ـ این یکی از راهنماییهای ارجدار کسروی است : «هر کاری که می‌کنید سود توده را بدیده گیرید».

——————————

📣 خوانندگان توانند با نواختن بر 💬 پیام خود را در این زمینه بنویسند. بکوشند نوشته‌شان تا تواند بود کوتاه و با دلیل توأم بوده ، خواست از آن روشنی مطلب و حقیقت باشد.

🌸
🔶 «گواهی پاکدلانه»

🖌 کاویان

🔸 چگونه به آمیغها راه یافتم؟..

چنین به یاد دارم که در آغاز سال 1314 یک تن از خویشان دوستارم (آقای ابوالفضل حاذقی) که اکنون هم در تهران است چند شماره از مهنامه‌ی پیمان را برای من فرستاده و چنین نوشته بودند : «چون نوشته‌های این مهنامه را با اندیشه‌ی شما موافق دیدم این چند شماره را برای شما فرستادم که بخوانید و اگر دلپسندتان باشد بنگارید تا شماره‌های پی درپی آن را گرفته و برایتان بفرستم».

هنگام شروع به خواندن یکی از شماره‌های مهنامه چنین رخ نمود که روبرو شدم با گفتاری که درباره‌ی بیهودگی شعر و بیهوده‌گویی شاعران سخن رانده شده بود و چون خود یک تن از کسانی بودم که شعر و شاعری را یک داده‌ی خدایی می‌ستودم و آن را همپایه‌ی فرهِش[= وحی] میدانستم و از روی پیروی از پیشینیانم که خود را از رسته‌ی سخن‌پردازان (شاعران) بشمار آورده بوده‌اند من هم گاهگاهی شعرهایی به نام قصیده یا غزل و یا رباعی می‌سرودم ، از برخورد به آن گفتار به تکان درآمده و از خواندن همه‌ی آن و دیگر گفتارها و شماره‌ها بازماندم و بیدرنگ نامه‌ای نوشتم و همه‌ی شماره‌های مهنامه را با آن باز پس فرستادم و چنین نوشتم : «چون گفتارهای این مهنامه به نظرم ناپسندیده آمد لذا آن را پس فرستادم».

پس از آن هم هرگاه در جایی نام مهنامه‌ی پیمان را می‌شنیدم از در رنجیدگی درآمده و مانند کسانی که اکنون بدخواه پیمانند رفتار می‌نمودم و چنین بود تا آنکه یکی از خویشان دوستارم (آقای محمدکریم فرهنگ) که او هم‌اکنون در تهران است به آهنگ رفتن به شیراز به اسپهان آمده و روزی که بدیدن من آمده بودند درمیان گفتگوهای دوستانه چنین گفتند : «راستی شما چرا از پذیرفتن و خواندن مهنامه‌ی پیمان خودداری نشان داده و پس فرستاده بودید؟.» من همان رخداده را با سرگذشت گفتم و او در پاسخ چنین گفت : «شما همه‌ی مهنامه‌ها و گفتارهای آن را خواندید و دلپسندتان نشد یا به همان گفتار درباره‌ی شعر و شاعران بس کردید؟» گفتم «آری به همان گفتار بس کردم و چون گفتارهای دیگر آن را از همین نمونه دانستم نیازی به خواندن آن ندیدم» ـ از شنیدن این پاسخ دوست ارجمندم لبخندی نمود و چون خنده در اینگونه زمینه‌ها آدم کنجکاو را به اندیشه می‌اندازد مرا نیز اندیشناک کرد پرسیدم خنده از چیست گفتند «من شما را آدمی با انصاف میدانم آیا چگونگی چیز نادیده را میتوان دانست یا اظهار نیکی و یا بدی چیزی پیش از برخورد به آن و آزمودن در نزد خرد و دانش سزا است؟ شما خود میگویید من به خواندن یک گفتار درباره‌ی شعر و شاعران بس کرده‌ام و از خواندن دیگر گفتارها و شماره‌ها خودداری نموده‌ام چگونه داوری درباره‌ی همه‌ی آنها کرده و می‌کنید؟ گرفتم که شما در این زمینه که خوانده‌اید و با اندیشه‌تان ناسازگار بوده بتوانید به خود حق دهید درباره‌ی دیگر نوشته‌ها که نخوانده‌اید چه میگویید وانگهی نویسنده و دارنده‌ی این مهنامه جای بهانه برای کسی باز نگذارده زیرا خود در همین مهنامه پی درپی نوشته و می‌نویسد که هر کسی ایرادی به گفته‌های ما دارد بنگارد تا بدانیم چیست و آیا دلیل دارد یا نه و شما که خود را آدم کنجکاو جویای دانش و بینش میدانید در برابر این مهنامه و این گفتارها و پیشنهادها چگونه خواهید بود».

باری این گفتگو درمیان من و دوستم مرا به تکان آورد و در برابر سخنان او خود را مغلوب دیدم و انصاف دادم که کاری بیجا کرده‌ام و پشیمانی از خود نمودم و چون پاسخی در برابر گفته‌های او نداشتم گفتم کاری است نباید بود ، بوده و شده اکنون اگر شماره‌هایی از مهنامه در دسترس دارید به من دهید تا با اندیشه بخوانم و اگر ایرادی به نظرم رسید یادداشت و یادآوری کنم و چنانکه به یاد دارم یک جلد (ششماهه‌ی سال اول) را به من دادند و سپارش کردند که چنانچه در گفتارهای آن دچار دشواری شُدید خود را نگهداری کرده و از میدان به در نروید و دوباره و سه باره بخوانید و نیک اندیشید تا نیک دریابید و اگر ایرادی به نظرتان رسید با دلیل بنگارید و من هم به عهده میگیرم برای دارنده و نویسنده‌ی پیمان بفرستم تا اگر پاسخی و دلیلی در رد ایرادها دارند بنگارند.

من هم بنا به سپارش دوستم چندین بار مهنامه را با اندیشه خواندم و بسی باریک‌بینی بکار بردم و سرانجام با همه‌ی گفتارهای آن همراه گردیدم و پس از آن از آغاز سال پنجم پیمان شماره‌های پی درپی مهنامه را با دیگر نوشته‌های دارنده‌ی آن (راه رستگاری ـ آئین ـ قانون دادگری ـ حافظ چه می‌گوید؟) را بدست آورده نه یک بار چندین بار خوانده و در نوشته‌های آن اندیشه بکار بردم. کوچکترین ایراد و اشکالی به نظرم نرسیده و این است که پس از این خود را یک تن از هواداران راه آن دانسته و از آفریدگار توانا و دانا خواستارم چنانکه دوست ارجمندم دست یافت که مرا به سوی راه راهنما گردد مرا هم نیرومندی و توانایی دهد تا بتوانم دیگران را که مانند گذشته‌ی من می‌باشند راهنما گردم.

👇