بخوانید و بسنجید

داوری توده ـ ۳۰

زیر عنوان (در روزنامه‌ی پرچم چه دیدم) در روزنامه‌ی بهار ایران دفاعی از سعدی خواندم که راستی را موی بر بدنم راست شد.

خوب است شما خوانندگان پرچم هم بخوانید و با گفته‌های پیمان و پرچم بسنجید ، بخوانید و بر بیچارگی مردم با چنین نویسندگانشان بگریید.
بخوانید تا بدانید پایه‌ی بیشرمی تا کجا رسیده است!. ...

👇👇👇👇👇👇

داوری توده - ۳۰

#کانال_احمد_کسروی
#پرچم

🌐 @pakdini

🌐 @ketabSudmand

🌐 https://kasravi-ahmad.blogspot.com

✉️ farhixt@gmail.com

🆔 @ahmad_kasravi

گفت و شنيد

بخش دوم

بسخن خود برگردم : بيشتری از درس‌خوانندگان و اروپاديدگان باين سخنانی كه ما بنام دين ميگوييم ارجی نميگزارند. ميگويند : سود اينها بزندگانی چيست؟!.. از اينها چه نتيجه بدست آيد؟!.. ولی من نشان خواهم داد كه همين سخنان بزندگی بستگی دارد و آنگاه براي جلوگيری از پراكندگی باين سخنان نياز بسياری هست. براي آنكه شما چگونگی را بهتر دانيد بيك دليلی مي‌پردازم :

شما ميدانيد كه دانشهايی كه امروز هست با دين مسيح و بلكه با همه‌ی دينها و كيشهايی كه امروز در جهانست ناسازگار است. در نتيجه‌ی همينست كه در هر كجا كه اين دانشها رواج يافته باورهای ديني سست شده. ليكن از آنسوی در اين دويست سال كه اين دانشها در اروپا رواج گرفته كيش مسيح را از ميان نبرده. هنوز در سراسر اروپا كليساها شانه بشانه‌ی دانشگاهها می‌ايستد و هنوز دستگاه كشيشان همچنان رنگينست. ...

👇👇👇👇👇👇

گفت و شنید

بخش دوم

#کانال_احمد_کسروی
#پیمان

🌐 @pakdini

🌐 @ketabSudmand

🌐 https://kasravi-ahmad.blogspot.com

✉️ farhixt@gmail.com

🆔 @ahmad_kasravi

خرده‌هايی که به کيش شيعيگری توان گرفت

دیروز و پریروز داستان گفتگوی ملایان قزوین با کسروی را آوردیم و خوانندگان خرده‌های استوار او را به ادعاهای ملایان دیدند.

از گمراهی بیرون آمدن یک لذت ناستودنی دارد. افزون بر آن ، اینکه مردمان گمراه از حقایق آگاه و از نادانیها و بیدینیها رها گردند یک لذت فزونتری در آدمی پدید می‌آورد.

ولی صد افسوس ، دیده می‌شود بجای آنکه این سخنان ملایان را به تکان وادارد و از اینکه این حقایق ایشان را از تاریک‌اندیشیها رهانیده شادمان گردند ، بجای آنکه خشنود گردند که اکنون میتوانند از منجلاب گمراهی بیرون آیند و وجدان آسوده دارند که دیگر مایه‌ی گمراهی مردمان نخواهند بود ، بجای همه‌ی اینها به کینه‌ها می‌افزایند و تنها پاسخی که دارند اینست : «به ائمه‌ی اطهار و دینمان جسارت کرده».

براستی جای افسوس بسیار دارد. در هر حال آنچه ارج دارد اندیشه‌های پاکنهادان و خردمندانست که خردهاشان کوتاهی نیافته و اینها را خوانده نیک می‌فهمند که خواست نویسنده دشمنی کردن نیست. درمی‌یابند که تنها خواست او بیرون آمدن توده‌ی مردم از درماندگیها و بیخردیهاست.

این گفتگو از گفتار دوم کتاب داوری برداشته شده و عنوانش «خرده‌هایی که به کیش شیعیگری توان گرفت» می‌باشد.

بار دیگر یادآور می‌شویم که نویسنده چنانکه در جاهایی از جمله در دیباچه‌ی کتاب صوفیگری نوشته آرمانش آنست که ایرانیان این کیشهای سراسر زیان و بازمانده‌های دوره‌های بیخردی را که همچون افیونی مردم را از تکان و جنبش و پیشرفت بازداشته است براندازند و بیکبار از زیان آنها رها گردند.

گفتار نخست کتاب داوری که ما نیاوردیم از تاریخچه‌ی شیعیگری سخن میراند. آغاز گفتار دوم چنین است :

((چنانکه ديديم شيعيگري نخست يک کوشش سياسی ميبوده سپس کيشی گرديده. اکنون ميخواهيم از اين کيش به سخن پرداخته خرده‌های بسياری را که به آن توان گرفت ، هر يکی را به کوتاهی ياد کنيم :

نخست : چنانکه گفتيم بنياد شيعيگری بر آن است که خليفه بايستی از سوي خدا برگزيده شود نه از سوی مردم. ما ميپرسيم : «دليل اين سخن چه ميبوده ، کتاب اسلام قرآن ميبود ، آيا کجای قرآن چنين گفته‌ای هست؟!. چگونه تواند بود که چنين چيزي باشد و در قرآن يادی از آن نباشد؟!.

از آنسوي رفتار سران اسلام که پس از مرگ پاکمرد عرب فراهم نشستند و به گفتگو پرداختند و نخست ابوبکر ، و پس از مرگ او عمر ، و پس از مرگ او عثمان ، و پس از کشته شدن او علی را بخلافت برداشتند ، اين رفتار دليل روشنی به بيپائی آن سخن ميباشد.

کسانی که در آن هنگام ناتوانی اسلام پاکدلانه به آن گرويده ، و در راه پيشرفت آن گزندها ديده و جنگها کرده بودند ، چه باور کردنيست که همانكه پاکمرد عرب مُرد همه چيز را کنار گزارند و به دلخواه و هوس يکی را خليفه گردانند؟!.

شيعيان ميگويند : «همگی از دين بازگشتند مگر سه تن»[۱] ولی آيا اين سخن باور کردنيست؟!. چه بوده که همگی از دين بازگردند؟!. گرفتم که ابوبکر و عمر خلافت ميخواستند و به آن هوس از دين رو گردانيده‌اند ، ديگران را چه سودی در ميان ميبوده؟!. اين شيوه‌ی شيعيانست که در راه پيشرفت سخن خود از دروغ بازنايستند.

آنگاه ما نامه‌ی امام علی‌بن‌ابيطالب را که به معاويه نوشته است آورديم. در آنجا ميگويد :

«مردم به من دست دادند بدانسان که به ابوبکر و عمر و عثمان دست داده بودند». به خلافت خود دليل اين را می‌آورد و هيچ نمی‌نويسد : «خدا مرا برگزيده بود» يا «پيغمبر آگاهی داده بود». در آن نامه آشکاره ميگويد : «برگزيدن خليفه مهاجران و انصار راست که هر که را برگزيدند و امام ناميدند خشنودی خدا در آن خواهد بود». نميدانم اين گفته‌ی آن امام کجا و آن سخن شيعيان کجاست؟!.

ملايان دليل آورده ميگويند : «خليفه بايستی گناه نکرده باشد ، دليرترين و داناترين و برترين مردمان باشد ، و چنين کسی جز با برگزيدن خدا نتواند بود». ميگويم : «شما اين را از كجا ميگوييد؟!. اگر اين سخن راست بودی بايستي بنيادگزار اسلام گويد ، نه اينكه شما بدلخواه ببافندگی پردازيد».

از دليلهايی که در اين باره ياد ميکنند ، يکی داستان غدير خم و ديگری داستان کاغذ و خامه خواستن پيغمبر اسلام در دم مرگش می‌باشد)).

[۱] : ارتد الناس الا ثلث

شعر در ايران

(بخش چهارم)

آنكه ستمگری را می‌ستايد بدتر از ستمگر است.

شعر سخن است و آن را بر سر هر موضوعی می‌توان برد. ولی شعرای ايران بيشتر در چند زمينه سخنوری كرده‌اند و اينست كه ما برای روشنی گفتار خود می‌خواهيم از يكايك آن زمينه‌ها سخن برانيم.

شعر در ايران در دربارها پيدا شده و در آنجاها پيشرفت نموده.

از اينجا بيشتر شعرای ايران درباری بوده و بيش از همه در ستايش پادشاهان و وزيران و توانگران شعر گفته‌اند و می‌توان گفت كه مايه‌ی بدنامی شعر بيش از هر چيز اين موضوع بوده.

زيرا اين ستايشگری شعرا عيبهای بزرگی را دربر داشته كه باختصار ياد آنها را می‌كنيم :

👇👇👇👇👇👇

شعر در ايران

(بخش چهارم)


#کانال_احمد_کسروی
#پیمان

🌐 @pakdini

🌐 @ketabSudmand

🌐 https://kasravi-ahmad.blogspot.com

✉️ farhixt@gmail.com

🆔 @ahmad_kasravi

داوری توده ـ ۳۱

آقای کسروی

چندی قبل شنیده شد که کسانی از توده‌ی ایران داوری درباره‌ی شاعران نمودند و از آن روز تا در نامه‌ی پرچم ستونی بنام داوری توده باز و هم‌میهنان گرامی یکایک نظریات خود را درج نمودند اینک من هم بنوبه‌ام در قسمتی از سرگذشت خود را جهت اطلاع توده تقدیم میدارم ...

👇👇👇👇👇👇

داوری توده - ۳۱

#کانال_احمد_کسروی
#پرچم

🌐 @pakdini

🌐 @ketabSudmand

🌐 https://kasravi-ahmad.blogspot.com

✉️ farhixt@gmail.com

🆔 @ahmad_kasravi

سپس داستانی که با ملایان قزوین رفته ، نوشته شده که ما در دو بخش پریروز و پس پریروز آوردیم. اکنون دنباله‌ی «خرده‌ها‌یی که به کیش شیعیگری توان گرفت » را می‌آوریم :

((دوم : اگر چنين انگاريم که در اسلام بايستی خليفه از سوی خدا برگزيده شود ، در آنحال بايستی اين برگزيده‌ی خدا خود را به مردم نشان دهد و دليلهاي خود را بازگويد و از هر راه بکوشد تا به خلافت رسيده رشته‌ی کارها را بدست گيرد ، و توده‌های مسلمان را راه برد و کشورهای اسلامی را از دشمنان نگهدارد.

خلافت برای اين کارها ميبوده و بی‌اين کارها معنايی نمی‌داشته. اينکه کسی در خانه نشيند و خود را نهانی خليفه خواند و دسته‌ی کمی را به سر خود گرد آورده به آنان هم سپارد که به کسی نگوييد و «تقيه» کنيد ، چيزيست که من نميدانم چه نامی بر روی آن گزارم.

بهرحال اين کار جز پراکندگی به ميان مسلمانان انداختن و از نيروی ايشان کاستن نتيجه‌ای نميداده و نتوانستی داد.

خواهند گفت : «گناه مردم بوده که خليفه‌ی خدا را نمی‌پذيرفتند» ، ميگويم : «خليفه‌ی خدا بايستی بکوشد و خود را به مردم بپذيراند. بايستی با گمراهان آن رفتار را کند که پيغمبر خدا کرده و آنان را به راه آورده بود.

آنگاه خليفه‌ی خدايی که خود را پنهان دارد و گاهی نيز بيکبار انکار کند ، گناه مردم در نپذيرفتن او چه ميبوده است؟!...

شگفتست که از يازده تن امام که بوده‌اند کسی جز امام علی بن ابيطالب خلافت نکرده و کسی جز حسين بن علی به طلب آن نکوشيده.

از بازمانده حسن‌ بن علی کسيست که به خلافت رسيد و آن را نگه نداشت.

علی بن الحسين چندان گوشه‌گير و آسايشخواه و چندان گريزان از اين کار ميبود که چون در سال ۶٣ هجری مردم مدينه به يزيد شوريدند او خود را کنار کشيده از شهر بيرون رفت و به يزيد نامه نوشته از همدستی با مردم بيزاری جُست. سپس چون يزيد مُرد و کسان بسياری در راه خلافت ميکوشيدند ، او نه تنها نکوشيد ، مختار که در کوفه به کوشش برخاسته بود چون فرستاده به نزد وی فرستاد و پَرگ[=اجازه] خواست که مردم را به خلافت او بخوانَد نپذيرفت و مختار ناچار شده مردم را به محمد‌حنفيه خواند.

از محمدالباقر من جز گوشه‌نشينی سراغ نميدارم. جعفرالصادق را گفتم که خلافت را ميخواست ولی به هيچ کوشش در آن کار برنخاسته از ترس جان بيکبار آن را نهان ميداشت.

پسر او موسی الکاظم گذشته از آنکه همچون پدرش آرزوی خلافت را بسيار نهان ميداشت ، دستگير هم شد و بيست و هفت سال در زندان بسر برد.

پسر او علی‌الرضا را مأمون وليعهد گردانيد و با اينحال به خلافت نرسيد.

ديگران جز خانه‌نشينی و خوشگذرانی کاری نداشتند. آيا اينست معنی برگزيده شدن برای خلافت؟!.

سوم : اين گفته‌ها که «خدا ما را از آب و گِل والاتری آفريده» ، يا «خدا جهان را به پاس هستی ما پديد آورده» ، «کارهای شما هر روز به ما نشان داده شود» و مانندهای اينها که در کتابهای شيعی فراوانست ، آيا چه دليلی همراه داشته؟!.

کسی که به چنين سخنانی برمی‌خاسته آيا نبايستی دليل ياد کند؟!. آيا به چنين دعويهايی بيدليل برخاستن راه لافگويی را بروی فريبکاران و هوسبازان باز کردن نميبوده؟!. مثلاً بهاءالله که دعوی خدايی کرده آيا نتوان گفت که مايه‌ی گستاخيش اينگونه سخنان ميبوده؟!.

از آنسوی آيا آن امامان چه جدايی با مردم ميداشته‌اند؟!.. آيا نه آنست که هر يکی همچون ديگران ناخواهان به اين جهان آمده و ناخواهان ميرفته ، و همچون ديگران خورده و خوابيده و بيمار گرديده و آسيب ديده و هيچگونه برتری در ميان نبوده؟!... با اينحال آن گزافه‌ها سرودن چه معنايی داشته؟!...

در جائی که بنيادگزار اسلام با آن جايگاه و با آن برگزيدگيش ، خود را يک تن همچون ديگران ميخوانده ، به بازماندگان او چه ميرسيده که به چنين سخنانی زبان گشايند؟!...

اين سخنان گذشته از آنکه دروغست ، گستاخی با خدا ميبوده.

ما نيک نميدانيم اين سخنان کدام يکی از خود آنان سرزده و کدام يکی را پيروان ساخته و به ايشان بسته‌اند ، بهرحال چنين دعويهايی را جز بيدينی و خداناشناسی نتوانيم شمرد.

ما يکی از هوده‌هايی که از دين ميخواهيم آنست که مردمان معنی جهان و زندگانی را نيک شناخته بدانند که خدا همگی را يکسان آفريده و تنها در سايه‌ی نيکوکاريست که يکی را به ديگران برتری تواند بود.

يکی از هوده‌هايی که ميخواهيم آنست که کسی به چنين لافهای ناسزا نتواند برخاست و مردمان به چنان گزافه‌هايی نتوانند گرويد.

به اينگونه لافهايی برخاستن و يا آنها را پذيرفتن جز بيدينی نتواند بود)).

شعر در ايران

(بخش پنجم)

عشق را با سخن‌سنجی چه پيوستگی در ميانست؟!

يكی از زمينه‌های شعر در ايران غزل است.

اين يكی از كارهاي بسيار شگفت شعرای ايران است كه عشق را با طبع شعر بسته‌ی يكديگر می‌شمارند و اينست هر شاعری بعاشقی هم بر‌می‌خيزد و صدها غزلهای عاشقانه می‌سرايد. بلكه كسانی عشق را يك پيشه‌ای می‌شمارند و اينست كه خود را «شاعر عشق‌پيشه» می‌ستايند.

شگفتا عشق را با سخن‌سنجی چه پيوستگی در ميانست؟! عشق يك گرفتاری بلكه يك بيماری است كه گاهی برای كسانی روی می‌دهد و پس از ديری رفع می‌شود چه آن كسان سخنور و شاعر باشند و چه جز ازو.

اين اشتباه از آنجا برخاسته كه يكی دو تن از شعرای بنام گرفتار عشق بوده‌اند و بزور سوزش دل غزلهايی سروده‌اند. ديگران كه پس از ايشان آمده‌اند مگر پنداشته‌اند كه هر شاعری عاشق هم بايد بود.

اينست كه هر كس از آنان غزلهای فراوان سروده‌اند. ولی اين درست بدان می‌ماند

👇👇👇👇👇👇

شعر در ايران

(بخش پنجم)

#کانال_احمد_کسروی
#پیمان

🌐 @pakdini

🌐 @ketabSudmand

🌐 https://kasravi-ahmad.blogspot.com

✉️ farhixt@gmail.com

🆔 @ahmad_kasravi

داوری توده ـ ۳۲

در اطراف شعر و شاعری مقالاتی زیر عنوان داوری توده در روزنامه‌ی پرچم نشر میشود که حقاً برای بیداری و تنبیه جامعه‌ی ایرانی از پندار پوچی که سالیان دراز گرفتارش بوده‌اند بغایت مفید و سودمند است. خود من که نویسنده‌ی این گفتارم به حدی آلوده‌ی همان افکار ناستوده بودم که از شرح و بیانش عاجزم و خدا را شکر که مطالعه‌ی مقالات پیمان و اثرات جملات معجزنمای آن چراغ هدایت فرا راهم داشت و از آن اندیشه‌های ناروا نجاتم داد. ولی صد حیف که بهار جوانی سپری شده بود و جبران مافات میسر نبود زیرا زیانهایی که در اثر آن باورهای نابجا دچار گشته‌ام بقدری زیاد است که الی‌الابد جبران‌ناپذیر نیست و اگر می‌توانستم اندکی از بسیار آن حوادث را بنویسم خوانندگان محترم تصدیق میکردند که عقب‌ماندگی و بیچارگی ایرانیان از کجا سرچشمه میگیرد. ...

👇👇👇👇👇👇

داوری توده - ۳۲

#کانال_احمد_کسروی
#پرچم

🌐 @pakdini

🌐 @ketabSudmand

🌐 https://kasravi-ahmad.blogspot.com

✉️ farhixt@gmail.com

🆔 @ahmad_kasravi

خرده‌ها‌یی که به کیش شیعیگری توان گرفت

چهارم : شيعيان با آن باورهايی که درباره‌ی امامانشان ميداشته‌اند آنان را در پهلوی برانگيختگان نشانيده ، بلکه بالاتر از آنان گردانيده‌اند. زيرا در نزد آنان امام برگزيده‌ی خدا ميبوده ، همه‌ی دانشها را ميدانسته ، همه‌ی زبانها را می‌شناخته ، از ناپيدا آگاه میشده. هر کس ميبايسته از او فرمان بَرد ، آسمان و زمين با هستی او آرام ميگرفته ، معنی قرآن و دين را کسی جز آنان نميدانسته ـ با اين ستايشها که از امام ميکنند او را بالاتر از برانگيختگان ميگردانند ، ما ميپرسيم : دليل اين باورها چيست؟!... پس چرا از چنين امامان در قرآن يادی نشده بود؟!...

بسيار شگفت است که پيغمبر اسلام آشکاره ميگفته : «من از ناپيدا آگاه نيستم» [۱] ، اينان ميگويند امامانشان آگاه می‌بوده‌اند و داستانها از ناپيدادانی آنان می‌آورند.
بسيار شگفت است که پيغمبر اسلام از نتوانستنی ( معجزه) ناتوانی مينموده [۲] ، ولی اينان از امامانشان نتوانستنی‌ها ياد ميکنند و داستانهای بسيار مينويسند.

شگفتتر از همه آنکه در سالهای آخر که دانشهای اروپائی در شرق شناخته گرديد کسانی از ملايان چنين ميگويند که امامانشان همه‌ی آنها را ميدانسته‌اند و اين دانشها در حديثها هست. برخی از آنان جمله‌هايی را از اين حديث و آن حديث گرفته و آغاز و انجامش را انداخته با زور معنيهايی درمی‌آورند و آنها را به رخ دانشمندان ميکشند ، و من نميدانم به اين کار ايشان چه نامی دهم.

در همان حديثها هزارها سخن ، درباره‌ی آسمان و زمين و ابر و باران و ستاره و زمين‌لرزه و ديگر مانندهای اينها ، از زبان امامانشان آورده‌اند ، و شما چون نيک نگريد بيشتر آنها بی‌ارجتر از افسانه‌های پيره‌زنانه است :

«آدم چون از بهشت به زمين افتاد ، جبرئيل کمی گندم از بهشت برايش آورد که بکارد و گرسنه نماند. از آن گندم آنچه آدم کاشت گندم درآمد ، و آنچه حوا کاشت جو درآمد».

«اهل شام پرسيدند از جزر و مد. پاسخ داد فرشته‌ايست بنام رومان گماشته شده به درياها. چون پايش را به دريا گزارد بالا آيد و چون بيرون آورد پايين رود».

«پرسيدم زمين بر چه چيز است؟ گفت بر ماهی. پرسيدم ماهی بر چيست؟ گفت بر آب. گفتم آب بر چيست؟ گفت بر سنگ. گفتم سنگ بر چيست؟ گفت بر شاخ گاوميش». [۳]

آیا اینهاست دانشهای گذشته و آینده؟!. آیا شرم‌آور نیست که کسانی به اینگونه سخنان بنازند و آنها را به رُخ دانشمندان کشند؟!... آیا شرم‌آور نیست که بگویند امامان ما این دانشها را میدانستند؟!.

ما آشکاره می‌بينيم امامان هيچ يکی از آن ستايشها را که گفته شده نميداشته‌اند. اگر امام علی‌بن‌ابيطالب را به کنارگزاريم ، بازمانده مردانی بوده‌اند همچون ديگران. مثلاً همان جعفربن‌محمد پسرش اسماعيل را به جانشينی خود برگزيد. ولی اسماعيل پيش از خود او مُرد. آيا چه دليلی بهتر از اينکه آينده را نميدانسته است. آری در اين باره داستانی هست ، و آن اينکه در کتابهاشان مينويسند : «چون اسماعيل مُرد پدرش چنين گفت : «خدا از گُزير[=تصمیم] خود درباره‌ی اسماعيل بازگشت».[۴] ولی همين داستان درخورِ گفتگوست. اين سخن معنايش آنست که خدا که اسماعيل را به جانشينی از پدرش برگزيده بود پشيمان گرديده و آن را زودتر از جهان برده. آيا چنين سخنی درباره‌ی خدا گستاخی نيست؟!. آيا اين نشان خداناشناسی گوينده‌اش نمی‌باشد؟!...

خوانندگان ميدانند که ما درباره‌ی برانگيخته (يا بگفته‌ی اينان : پيغمبر) به چه سخنانی برخاسته ، چگونه اين زمينه را روشن گردانيده‌ايم. در زمانی که دانشها تکان سختی به جهان داده و پيروان ماديگری که انبوه دانشمندانند ، نه تنها به برانگيختگان ، به خدا نيز باوری نميدارند ما روشن گردانيده‌ايم که برانگيختگی با دانشها ناسازگار نيست ، بلکه خود رازی از رازهای سپهر [=طبیعت] است.

همچنان خوانندگان ميدانند که ما برای بنيادگزار اسلام چه جايگاهی باز کرده و به آن پاکمرد چه پاسی ميگزاريم.

ولی اينکه درپی او يک دسته امامانی بوده‌اند و اينان نيز نيروهای خدايی داشته برگزيدگان خدا می‌بوده‌اند ، بيکبار بيدليل است و درخورِ پذيرفتن نميباشد.

اينکه ما بنيادگزار اسلام را به برانگيختگی ستوده به رخ جهانيان ميکشيم زورگويی نيست. بلکه دليلها برايش می‌آوريم : به هنگامی که جهانيان گمراه ميبوده‌اند ، آن پاکمرد برخاسته و با بت‌پرستی و ديگر نادانيها به نبرد پرداخته ، خردها را به تکان آورده ، يک شاهراهی برای زندگانی باز کرده در سايه‌ی اين کارهاست که ما او را برانگيخته‌ی خدا دانسته به روي جهانيانش ميکشيم.

اما درباره‌ی آن امامان :

نخست ـ بايد پرسيد : پس از پيغمبر به آنان چه نيازی ميبوده؟! مگر پيغمبر کار خود را ناانجام گزارده بوده که اينان به انجام رسانند؟!.

دوم ـ کارهايی که از آنان سرزده کدامست که ما آنها را به روی جهانيان کشيم؟!. کدام گمراهی را از پيش برداشته‌اند؟!. کدام تکانی را پديد آورده‌اند؟!.. کدام برگزيدگی يا برتری را از خود نشان داده‌اند؟!.

آری محمدبن‌علی و جعفربن‌محمد ، پدر و پسر در «فقه» دانشی داشته‌اند ولی آن دانش در مالک و ابوحنيفه و شافعی و احمدبن‌حنبل نيز بوده است.

[۱] : در قرآن در دو جا گفته شده : «لا اعلم الغيب». در جای ديگری گفته شده : «لو كنت اعلم الغيب لاستكثرت من الخير و ما مسنی السوء».

[۲] : در قرآن در يكجا چند نتوانستنی ميخواهند : «و قالوا لن نؤمن لك حتی تفجر لنا من الارض ينبوعا اوتكون لك جنات من نخيل و اعناب فتفجر الانهار خلالها تفجيرا اويكون لك بيت من زخرف او ترقی فی السماء و لن نؤمن لرقيك حتی تنزل علينا كتابا نقرأه او تسقط السماء كما زعمت علينا كسفا او تأتی بالله و الملائكه قبيلا ....» (ميگفتند يا از زمين چشمه‌ای بشكاف و يا باغی پديد آور كه خرماستان و انگورستان باشد و چشمه‌ها از ميان آن بگذرد ، يا ترا خانه‌ای از زر باشد ، يا به آسمان بالا برو ، يا كتابی نوشته از آسمان فرود آور ، يا آسمان را بسر ما بريز ، يا خدا و فرشتگان را بجلو ما بياور).

در پاسخشان ميگويد :

«سبحانك هل كنت الا بشرا رسولا» (آيا من جز يك تن آدمی‌ام كه خدا بسوی شما فرستاده). در جای ديگری ميگويد : «و ما منعنا ان نرسل بالايات الا ان كذب بها الاولون» (از اينرو نتوانستنی نميفرستيم كه در گذشتگان فرستاديم و دروغش دانستند). در جای ديگری ميگويد : «و قالوا لولا انزل عليه آيات من ربه قل انما الايات عندالله و انما انا نذير مبين» (گفتند پس چرا نشانی (نتوانستنی) باو داده نمیشود بگو نشانه‌ها در نزد خداست و من جز يك ترساننده نميباشم).

[۳] : اين حديثها از كتابهای ارجدار از كافی و علل الشرايع آورده شده.

[۴] : بدا الله فی امر اسماعيل

(کتاب داوری ساتهای ۲۳ تا ۲۵ از ۱۳۲)