پاکدینی ـ احمد کسروی
7.54K subscribers
8.66K photos
494 videos
2.28K files
1.79K links
🔔 برای پاسخ شکیبا باشید.

کتابخانه پاکدینی
@Kasravi_Ahmad

تاریخ مشروطه ایران
@Tarikhe_Mashruteye_Iran

اینستاگرام
instagram.com/ketab.pakdini

کتاب سودمند
@KetabSudmand

یوتیوب
youtube.com/@pakdini

دونیت :
https://t.me/pakdini/25890
Download Telegram
شعر در ايران

(بخش پنجم)

عشق را با سخن‌سنجی چه پيوستگی در ميانست؟!

يكی از زمينه‌های شعر در ايران غزل است.

اين يكی از كارهاي بسيار شگفت شعرای ايران است كه عشق را با طبع شعر بسته‌ی يكديگر می‌شمارند و اينست هر شاعری بعاشقی هم بر‌می‌خيزد و صدها غزلهای عاشقانه می‌سرايد. بلكه كسانی عشق را يك پيشه‌ای می‌شمارند و اينست كه خود را «شاعر عشق‌پيشه» می‌ستايند.

شگفتا عشق را با سخن‌سنجی چه پيوستگی در ميانست؟! عشق يك گرفتاری بلكه يك بيماری است كه گاهی برای كسانی روی می‌دهد و پس از ديری رفع می‌شود چه آن كسان سخنور و شاعر باشند و چه جز ازو.

اين اشتباه از آنجا برخاسته كه يكی دو تن از شعرای بنام گرفتار عشق بوده‌اند و بزور سوزش دل غزلهايی سروده‌اند. ديگران كه پس از ايشان آمده‌اند مگر پنداشته‌اند كه هر شاعری عاشق هم بايد بود.

اينست كه هر كس از آنان غزلهای فراوان سروده‌اند. ولی اين درست بدان می‌ماند

👇👇👇👇👇👇
داوری توده ـ ۳۲

در اطراف شعر و شاعری مقالاتی زیر عنوان داوری توده در روزنامه‌ی پرچم نشر میشود که حقاً برای بیداری و تنبیه جامعه‌ی ایرانی از پندار پوچی که سالیان دراز گرفتارش بوده‌اند بغایت مفید و سودمند است. خود من که نویسنده‌ی این گفتارم به حدی آلوده‌ی همان افکار ناستوده بودم که از شرح و بیانش عاجزم و خدا را شکر که مطالعه‌ی مقالات پیمان و اثرات جملات معجزنمای آن چراغ هدایت فرا راهم داشت و از آن اندیشه‌های ناروا نجاتم داد. ولی صد حیف که بهار جوانی سپری شده بود و جبران مافات میسر نبود زیرا زیانهایی که در اثر آن باورهای نابجا دچار گشته‌ام بقدری زیاد است که الی‌الابد جبران‌ناپذیر نیست و اگر می‌توانستم اندکی از بسیار آن حوادث را بنویسم خوانندگان محترم تصدیق میکردند که عقب‌ماندگی و بیچارگی ایرانیان از کجا سرچشمه میگیرد. ...

👇👇👇👇👇👇
خرده‌ها‌یی که به کیش شیعیگری توان گرفت

چهارم : شيعيان با آن باورهايی که درباره‌ی امامانشان ميداشته‌اند آنان را در پهلوی برانگيختگان نشانيده ، بلکه بالاتر از آنان گردانيده‌اند. زيرا در نزد آنان امام برگزيده‌ی خدا ميبوده ، همه‌ی دانشها را ميدانسته ، همه‌ی زبانها را می‌شناخته ، از ناپيدا آگاه میشده. هر کس ميبايسته از او فرمان بَرد ، آسمان و زمين با هستی او آرام ميگرفته ، معنی قرآن و دين را کسی جز آنان نميدانسته ـ با اين ستايشها که از امام ميکنند او را بالاتر از برانگيختگان ميگردانند ، ما ميپرسيم : دليل اين باورها چيست؟!... پس چرا از چنين امامان در قرآن يادی نشده بود؟!...

بسيار شگفت است که پيغمبر اسلام آشکاره ميگفته : «من از ناپيدا آگاه نيستم» [۱] ، اينان ميگويند امامانشان آگاه می‌بوده‌اند و داستانها از ناپيدادانی آنان می‌آورند.
بسيار شگفت است که پيغمبر اسلام از نتوانستنی ( معجزه) ناتوانی مينموده [۲] ، ولی اينان از امامانشان نتوانستنی‌ها ياد ميکنند و داستانهای بسيار مينويسند.

شگفتتر از همه آنکه در سالهای آخر که دانشهای اروپائی در شرق شناخته گرديد کسانی از ملايان چنين ميگويند که امامانشان همه‌ی آنها را ميدانسته‌اند و اين دانشها در حديثها هست. برخی از آنان جمله‌هايی را از اين حديث و آن حديث گرفته و آغاز و انجامش را انداخته با زور معنيهايی درمی‌آورند و آنها را به رخ دانشمندان ميکشند ، و من نميدانم به اين کار ايشان چه نامی دهم.

در همان حديثها هزارها سخن ، درباره‌ی آسمان و زمين و ابر و باران و ستاره و زمين‌لرزه و ديگر مانندهای اينها ، از زبان امامانشان آورده‌اند ، و شما چون نيک نگريد بيشتر آنها بی‌ارجتر از افسانه‌های پيره‌زنانه است :

«آدم چون از بهشت به زمين افتاد ، جبرئيل کمی گندم از بهشت برايش آورد که بکارد و گرسنه نماند. از آن گندم آنچه آدم کاشت گندم درآمد ، و آنچه حوا کاشت جو درآمد».

«اهل شام پرسيدند از جزر و مد. پاسخ داد فرشته‌ايست بنام رومان گماشته شده به درياها. چون پايش را به دريا گزارد بالا آيد و چون بيرون آورد پايين رود».

«پرسيدم زمين بر چه چيز است؟ گفت بر ماهی. پرسيدم ماهی بر چيست؟ گفت بر آب. گفتم آب بر چيست؟ گفت بر سنگ. گفتم سنگ بر چيست؟ گفت بر شاخ گاوميش». [۳]

آیا اینهاست دانشهای گذشته و آینده؟!. آیا شرم‌آور نیست که کسانی به اینگونه سخنان بنازند و آنها را به رُخ دانشمندان کشند؟!... آیا شرم‌آور نیست که بگویند امامان ما این دانشها را میدانستند؟!.
ما آشکاره می‌بينيم امامان هيچ يکی از آن ستايشها را که گفته شده نميداشته‌اند. اگر امام علی‌بن‌ابيطالب را به کنارگزاريم ، بازمانده مردانی بوده‌اند همچون ديگران. مثلاً همان جعفربن‌محمد پسرش اسماعيل را به جانشينی خود برگزيد. ولی اسماعيل پيش از خود او مُرد. آيا چه دليلی بهتر از اينکه آينده را نميدانسته است. آری در اين باره داستانی هست ، و آن اينکه در کتابهاشان مينويسند : «چون اسماعيل مُرد پدرش چنين گفت : «خدا از گُزير[=تصمیم] خود درباره‌ی اسماعيل بازگشت».[۴] ولی همين داستان درخورِ گفتگوست. اين سخن معنايش آنست که خدا که اسماعيل را به جانشينی از پدرش برگزيده بود پشيمان گرديده و آن را زودتر از جهان برده. آيا چنين سخنی درباره‌ی خدا گستاخی نيست؟!. آيا اين نشان خداناشناسی گوينده‌اش نمی‌باشد؟!...

خوانندگان ميدانند که ما درباره‌ی برانگيخته (يا بگفته‌ی اينان : پيغمبر) به چه سخنانی برخاسته ، چگونه اين زمينه را روشن گردانيده‌ايم. در زمانی که دانشها تکان سختی به جهان داده و پيروان ماديگری که انبوه دانشمندانند ، نه تنها به برانگيختگان ، به خدا نيز باوری نميدارند ما روشن گردانيده‌ايم که برانگيختگی با دانشها ناسازگار نيست ، بلکه خود رازی از رازهای سپهر [=طبیعت] است.

همچنان خوانندگان ميدانند که ما برای بنيادگزار اسلام چه جايگاهی باز کرده و به آن پاکمرد چه پاسی ميگزاريم.

ولی اينکه درپی او يک دسته امامانی بوده‌اند و اينان نيز نيروهای خدايی داشته برگزيدگان خدا می‌بوده‌اند ، بيکبار بيدليل است و درخورِ پذيرفتن نميباشد.

اينکه ما بنيادگزار اسلام را به برانگيختگی ستوده به رخ جهانيان ميکشيم زورگويی نيست. بلکه دليلها برايش می‌آوريم : به هنگامی که جهانيان گمراه ميبوده‌اند ، آن پاکمرد برخاسته و با بت‌پرستی و ديگر نادانيها به نبرد پرداخته ، خردها را به تکان آورده ، يک شاهراهی برای زندگانی باز کرده در سايه‌ی اين کارهاست که ما او را برانگيخته‌ی خدا دانسته به روي جهانيانش ميکشيم.

اما درباره‌ی آن امامان :

نخست ـ بايد پرسيد : پس از پيغمبر به آنان چه نيازی ميبوده؟! مگر پيغمبر کار خود را ناانجام گزارده بوده که اينان به انجام رسانند؟!.

دوم ـ کارهايی که از آنان سرزده کدامست که ما آنها را به روی جهانيان کشيم؟!. کدام گمراهی را از پيش برداشته‌اند؟!. کدام تکانی را پديد آورده‌اند؟!.. کدام برگزيدگی يا برتری را از خود نشان داده‌اند؟!.

آری محمدبن‌علی و جعفربن‌محمد ، پدر و پسر در «فقه» دانشی داشته‌اند ولی آن دانش در مالک و ابوحنيفه و شافعی و احمدبن‌حنبل نيز بوده است.

[۱] : در قرآن در دو جا گفته شده : «لا اعلم الغيب». در جای ديگری گفته شده : «لو كنت اعلم الغيب لاستكثرت من الخير و ما مسنی السوء».

[۲] : در قرآن در يكجا چند نتوانستنی ميخواهند : «و قالوا لن نؤمن لك حتی تفجر لنا من الارض ينبوعا اوتكون لك جنات من نخيل و اعناب فتفجر الانهار خلالها تفجيرا اويكون لك بيت من زخرف او ترقی فی السماء و لن نؤمن لرقيك حتی تنزل علينا كتابا نقرأه او تسقط السماء كما زعمت علينا كسفا او تأتی بالله و الملائكه قبيلا ....» (ميگفتند يا از زمين چشمه‌ای بشكاف و يا باغی پديد آور كه خرماستان و انگورستان باشد و چشمه‌ها از ميان آن بگذرد ، يا ترا خانه‌ای از زر باشد ، يا به آسمان بالا برو ، يا كتابی نوشته از آسمان فرود آور ، يا آسمان را بسر ما بريز ، يا خدا و فرشتگان را بجلو ما بياور).

در پاسخشان ميگويد :

«سبحانك هل كنت الا بشرا رسولا» (آيا من جز يك تن آدمی‌ام كه خدا بسوی شما فرستاده). در جای ديگری ميگويد : «و ما منعنا ان نرسل بالايات الا ان كذب بها الاولون» (از اينرو نتوانستنی نميفرستيم كه در گذشتگان فرستاديم و دروغش دانستند). در جای ديگری ميگويد : «و قالوا لولا انزل عليه آيات من ربه قل انما الايات عندالله و انما انا نذير مبين» (گفتند پس چرا نشانی (نتوانستنی) باو داده نمیشود بگو نشانه‌ها در نزد خداست و من جز يك ترساننده نميباشم).

[۳] : اين حديثها از كتابهای ارجدار از كافی و علل الشرايع آورده شده.

[۴] : بدا الله فی امر اسماعيل

(کتاب داوری ساتهای ۲۳ تا ۲۵ از ۱۳۲)
شعر در ايران

(بخش ششم)

عشق را با سخن‌سنجی چه پيوستگی در ميانست؟!

از شگفتيهاست كه بسياری از شعرای غزل‌سرا دريغ از آن نداشته‌اند كه خود را «سگ» يا «مگس» يا «پشه» بنامند و از بلهوسی از چنين ننگی هم پرهيز نكرده‌اند و اينك ما برخی از شعرهای آنان را در اينجا می‌نگاريم ...

👇👇👇👇👇👇
ما زود باور نیستیم ، راستیهای باورکردنی دیده‌ایم

داوری توده ـ ۳۳

من یکی از خوانندگان پیمانم که امسال (۱۳۲۱) برهنمایی آقای آگاه بخواندن پیمان دست یافته‌ام و کسانی چون دلبستگی مرا با پیمان می‌بینند زبان گشاده میگویند : «چرا آدمی اینقدر زود باور باشد؟» و از آن جمله یک نفر اروپا رفته دلیل می‌آورد و میگوید : «دانشمندان اروپایی در هر دانشی چندین ‌بار آزمایش بعمل آورند تا آنگاه بکار بندند» ...

👇👇👇👇👇👇
قابل توجه وزارت فرهنگ

نگارش منوچهر عدل :

همانطوری كه در ايران يك عده‌ای بنام پيشوايان مذهب ، ما ايرانيان را به بداخلاقی و بدبختی سوق داده‌اند عده‌ای هم بنام شاعر و فيلسوف و صوفی ، صفات برجسته و عالی باستانی ما ايرانيان را از ريشه كندند! ...

👇👇👇👇👇👇
q^bele tavajjoh Vez^rate Farhang.pdf
125.3 KB
قابل توجه وزارت فرهنگ

نگارش منوچهر عدل

#کانال_احمد_کسروی
#پرچم

🌐 @pakdini

🌐 @ketabSudmand

🌐 https://kasravi-ahmad.blogspot.com

✉️ farhixt@gmail.com

🆔 @ahmad_kasravi
شعر در ايران

(بخش پایانی)

پليدا آن كسانی كه خدا را «شاهد» بخوانند!

سياهكاری ديگری كه شعرای ايران داشته‌اند آنكه كسانی پندارهای بی‌پای صوفيگری را با اصطلاحات ميخانه بهم درآميخته يك رشته سخنان زشت اندر زشتی پديد آورده‌اند.

صوفيگری در آغاز پيدايش خود «دل از جهان كندن و از خود گذشتن و آزار بكسی نرسانيدن و اين گونه ستوده‌كاريها» بوده.

ولی سپس كسانی آن را مايه‌ی فريب مردم ساخته و يك رشته پندارهای بی‌سر و بن زشتی از وحدت وجود و پيوستن بخدا و مانند اينها بآن درآميخته‌اند و اينست يك دسته صوفيانی پيدا شده‌اند كه براستی از خدا و دين بيگانه و خود دشمنان بزرگ مسلمانی بوده‌اند و زشت‌ترين بدعتها را در ميان مسلمانان پديد آورده‌اند.

👇👇👇👇👇👇
خرده‌ها‌یی که به کیش شیعیگری توان گرفت

پنجم : شيعيان آن امامان را گرداننده‌ی جهان می‌شمارند. «چهارده معصوم» همه کاره‌ی دستگاه خدايند و در گردانيدن جهان ياوران او ميباشند.

از خود آن امامان سخنانی در اين زمينه ، در کتابها آورده شده که اگرچه نتوان دانست کدامها گفته‌ی ايشان است و کدامها را ديگران افزوده‌اند ، ولی رويهم رفته پيداست که سرچشمه از خودشان بوده.

هرچه هست باور انبوه شيعيان به همينست و در سختيها به آنان رو می‌آورند و گشايش کار ميخواهند. امامان بمانند ، که خويشاوندان آنان را از «حضرت عباس» و «جناب‌ علي‌اکبر» و «زينب» و «ام کلثوم» و «سکينه» و ديگران ـ دست‌اندرکارهاي جهان و ياوران خدا ميپندارند. بلکه در انديشه‌ی شيعيان هر گنبدی گره از کار تواند گشاد ، و هر سقاخانه‌ای «مراد» تواند داد.

اين همه گنبدها که از بزرگ و کوچک برپاست جز برای اين کار نيست. روند و در بَرِ آنها ايستند و گشايش کار خواهند ، آهن‌پاره‌ها را با دست گيرند و تکان دهند و نيازمنديهای خود را از آنها طلبند.

اين سخنان در همه جا بر سر زبانهاست : «توسل به ائمه کن» ، «دست به دامن امام حسين بزن» ، «اگر نجات می‌خواهی در اين در است».

اکنون در تهران بيش از چند هزار گداست ، و اينان کوچه‌ها را ميگردند و در جلو‌ درها ميايستند و پياپی به زبان می‌آورند : «حضرت عباس دردت دوا کند» ، «امام حسين ذليلت نکند» ، «امام بيمار به بستر بيماری نيندازدت» ، «امام غريب قرضهايت ادا کند» ، و مردم به پاس همين گفته‌ها نان و پول به ايشان ميدهند.

پارسال در تهران مرد پاشکسته‌ی لَنگی شال سبز بر سر بسته گدايی ميکرد و همه‌ی دعاهايش از امامزاده داوود ميبود : «امامزاده‌ داوود مرادت دهد ، امامزاده داوود قرضت ادا کند ...».

در چند فرسنگی تهران در يک ديه [همچون پیه = روستا] ناپاکیزه‌ای گنبدی بنام امامزاده داوود هست که همه ساله تابستان تهرانيان رو به آنجا آورند و گوسفندها کُشند و «مرادها» خواهند.

به تازگی که در تهران نمايندگان براي مجلس برگزيده می‌شد ، يک مرد فريبکاری نوشته‌ای چاپ کرده و پراکنده بود که چون به نمايندگی برگزيده شود از ماهانه‌های خود راه امامزاده داوود را شوسه خواهد گردانيد.

اکنون ميبايد پرسيد : آيا مردمی با اين باورها گمراه نيستند؟!... چه گمراهی بالاتر از اين که مردگان هيچکاره را همکار خدا شناسند؟!... ميبايد پرسيد : «چه دليلی هست که امامانتان ياوران خدايند؟!. شما خدا را چه دانسته‌ايد که نيازمند ياورش می‌شماريد؟!...

اکنون اگر از ملايان بپرسيم نخست خواهند گفت : «آری آنان امام ميبودند ، خدا ايشان را از «نور» آفريده بود.

سپس که ايراد گيريم و دليل خواهيم و درمانند ، اينبار چنين خواهند گفت : «اينها عقيده‌ی عوام است».

اين شيوه‌‌ی ايشان است که نخست درباره‌ی گمراهيهای خود به گفتگو درآيند و به چَخِش [=مجادله] پردازند و چون درماندند بيکبار بازگشته گناه را به گردن «عوام» اندازند.

ولی ما ميدانيم که اين باورها از کتابها سرچشمه گرفته ، بلکه چنانکه گفتم «حديثها» در اين باره هست.

بهرحال راهنمای «عوام» ملايانند و اين باورهای بيدينانه را آنان ياد داده‌اند و اکنون هم ميدهند.

همين امروز اگر کسی بيمار باشد و نزد ملايی نام پزشک بَرد درزمان
[= بیدرنگ] خواهد گفت : «طبيب چيست؟!. شفای خود را از ائمه‌ی طاهرين بخواه».