‌✴️آذری یا زبان باستان آذربایجان

1ـ مردم و زبان باستان آذربایگان

1-1✴️آذربایگان در آغاز تاریخ
كسانی كه بتاریخ آشنایند ، و از جستجوهای دانشمندانه كه از صد سال باز در پیرامون تاریخ انجام گرفته و از نتیجه‌های گرانبهایی كه بدست آمده آگاهند ، این میدانند كه در سه یا چهارهزار سال پیش ، مردمانی بنام آریان یا ایران از میهنی كه در آن میزیسته‌اند كوچیده و در آسیا و اروپا پراكنده شده‌اند ، و هر گروهی از ایشان به هر كجا كه رسیده‌اند و در آن نشیمن گرفته‌اند بر بومیان دیرین چیره درآمده و بنیاد فرمانروایی گزارده‌اند و از اینرو در تاریخ بنام گردیده‌اند.
👇

✴️راه چه دور و چه نزدیك با پیمودنست كه بپایان میرسد.✴️

كسانی میگویند : این راهی كه شما پیش گرفته‌اید سالها میخواهد تا به نتیجه برسد.

میگویم : شما نتیجه را چه چیز میگویید؟!.

اینكه یك كسی معنی درست زندگی را بشناسد و از گمراهیها بیرون آید و زندگانی پاكدلانه پیش گیرد یك نتیجه‌ی بزرگی برای اوست كه باید قدرش داند و خشنودی نماید.

این سخنی كه میگویید دلیلست كه شما باز چشمتان تنها بسوی دیگران باز است و خود را بیاد نمی‌آورید.

از آنسو راه نزدیكتر از این كجا هست؟!

یك مردمی كه آلوده‌ی چند گونه نادانی گردیده‌اند و اندیشه‌های پست و پراكنده بآنان چیره میباشد چه راه چاره دارند جز آنكه خود را از آن نادانیها و اندیشه‌ها رها گردانند؟!..

(پرچم روزانه شماره‌ی 244)

‌📘 دین و جهان

🖌 احمد کسروی

✴️ بخش نهم از نشست یکم

كساني مي‌گويند : جنگ در نهاد آدمي نهاده شده و از آن جلو نتوان گرفت. مي‌گوييم : پس شما گوهر آدمي را نشناخته‌ايد.
چنانكه بارها گفته‌ايم آدمي داراي دو سرشت است : سرشت جان و سرشت روان. اكنون اگر آدميان با سرشت جان خواهند زيست نه تنها جنگ ، ستم و دزدي و هوسبازي و بسياري از چيزهاي ديگر نيز در نهاد آنان نهاده شده كه از هيچ كدام جلو نبايد گرفت ، اگر با سرشت رواني خواهند زيست ، چه از جنگ و چه از بديهاي ديگر پرهيز خواهند جست.
آنگاه مگر هر چيزي كه در نهاد آدمي نهاده شده جلوگيري از آن نبايد كرد (و يا نتوان كرد)؟!. اگر چنانست پس از دزدي و ستمگري و هوسرانيها نيز جلوگيري نبايد داشت.
...
👇

‌📘 ده سال در عدلیه

🖌 احمد کسروی

✴️ 23ـ سرگرميهايي كه در شوشتر ميداشتم

در خوزستان هم براي ساعتهاي بيكاري سرگرمي پديد آورده بودم. يكي از آنها جستجو از نيمزبانهاي خوزستان مي بود. در اينجا دانستم بوميان كهن خوزستان نيمزباني ميدارند كه بايد همچون نيمزبان مازندراني ياد گرفت. آنگاه اين نيمزبان در ميان شوشتر و دزفول از هم جدا ميگردد و شوشتري جز دزفولي ميباشد. همچنان عربهاي خوزستان كه زبانشان عربيست فارسي اينجا را ياد گرفته اند بشيوه‌ي جدايي سخن ميرانند.
...
👇👇

‌📘 چرا کسروی را کشتند؟!
(درس‌هایی از گذشته برای اکنون و آینده)

🖌 کوشاد تلگرام

✴ بخش پنج از شش

«ناچارم در اینجا یادآوری کنم که چه اعلیحضرت محمدرضاشاه و چه جناب آقای بیات و چه هر نخست‌وزیر دیگری ، شاه این توده و نخست‌وزیر این توده‌اند و این باینده‌ی[وظیفه] ایشانست که بیش از همه و پیش از همه درپی آسایش و فیروزی این توده باشند. چه شاه و چه نخست‌وزیر حق ندارند توده را فراموش کنند و تنها درپی پیشرفت کار خود باشند. این داستان ملاها امروز گرفتاری بزرگیست. اگر انگیزه‌ی بدبختی ایران سه چیز باشد ، یکی همینست. چه شاه و چه پارلمان و چه دولت نباید آن را آسان شمارند و سرسری گیرند و بملایان رو دهند و مماشات کنند. اگر با ملایان مماشات خواهد شد پس مشروطه را رها کنند و بیش از این آبروی دمکراسی را نبرند ...
این کوششها که ما پاکدینان آغاز کرده‌ایم و این نبردی که با کیش شیعی و دیگر کیشها می‌کنیم بهترین کوشش و ورجاوندترین نبرد است. این کوشش را می‌بایست پیش از ما دولت آغازد. افسوس که نیاغازیده و اکنون نیز بما نیز همراهی نمی‌نمایند. کاری را که بایستی بود خود نکرده‌اند و ما را نیز آزاد نمی‌گزارند. آیا باین چه نامی توان داد؟. ...

👇

‌✴️آذری یا زبان باستان آذربایجان

1ـ مردم و زبان باستان آذربایگان

1-2✴️نامهای رودها و كوهها و شهرها در آذربایجان
یكی از چیزهایی كه مردم یك سرزمین و زبان آنان را نشان دهد ، نامهای رودها و كوه‌ها و دیه‌ها و شهرها و كویهاست. زیرا هر مردمی این نامها را از زبان خود پدید آورند و بروی آن چیزها گزارند. اگرچه بیشتر اینگونه نامها كه ما امروز میداریم معنایی از آنها فهمیده نمی‌شود ولی بیگمان اینها همه معنا داشته‌اند و ما چون از راه دانش جستجو میكنیم معنی بسیاری از آنها را پیدا میكنیم.
باید بیگفتگو پذیرفت كه نامهایی كه بر روی رودها و كوه‌ها و آبادیها و مانند اینها گزارده شده از زبان مردمیست كه نامها را گزارده‌اند و اینها هر كدام معنایی در آن زبان داشته و همانا از روی آن معنی است كه نامش گردانیده‌اند.
👇

✴️دین آزادگی و گردن‌فرازیست.✴️

نتیجه‌ی خداشناسی این باید بود كه هر كسی آزاده و گردنفراز زیست كرده و از كسی و چیزی نترسد
و جز خدا پروای هیچ چیزی را نداشته یك نیم عمر خود را در ستایش و نیایش خدایانِ نابوده و پنداری بسر نبرد.

(پیمان ، سال یکم)

‌📘 ده سال در عدلیه

🖌 احمد کسروی

✴️ 24) كشاكشي كه با خزعل پيش آمد

در اين ميان كارهاي عدليه پيشرفت خود را مي‌داشت. براي آزمايش كه سه ماه مهلت داده بوديم چون پايان پذيرفت سه ماه ديگر مهلت دادم كه نيكتر آماده گردند.
در اين ميان كاري پيش آمد كه ما بتوانيم با شيخ خزعل برخورد پيدا كنيم. در شوشتر حاجي اسماعيل زرگر نام كسي مي‌بود. اين مرد خود را سردسته‌ی آزاديخواهان شوشتر مي‌شمرد و روزهاي نخست كه من رسيده بودم بارها مي‌آمد و خود را مي‌نمود. شبي هم مرا بخانه‌ی خود ميهمان خواند. سپس دانسته شد كاري در عدليه مي‌دارد و اين خودنماييها بهر آن مي‌باشد. ...

👇👇

‌📘 دین و جهان

🖌 احمد کسروی

✴️ بخش یکم از نشست دوم

سخن ديگري كه اين گروه بزبان مي‌دارند و آن را دستاويز ريشخند و سركوفت گرفته‌اند آنست كه مي‌گويند : «چرا همه‌ي پيغمبران از شرق برخاسته‌اند؟!.». پرسشيست كه بارها مي‌كنند.
مي‌گوييم : خواستتان از اين سخن چيست؟!. اگر ايرادي به پيغمبران (يا بهتر گوييم : به برانگيختگان) مي‌داريد چرا آشكار نمي‌گوييد؟!.
از دو حال بيرون نيست : پيغمبران يا نيكخواه جهان بوده‌اند و بجهانيان راهنمايي و نيك‌آموزي كرده‌اند ، و در اين حال بايد ارجشان گزاشت و پاسشان داشت و دربند آنكه از شرق يا غرب برخاسته‌اند نبود ، و يا بدخواهان جهان بوده‌اند و مردمان را گمراه گردانيده زيان رسانيده‌اند ، در اين حال هم بايد بي‌ارجشان دانست و بَديشان روشن گردانيد و جدايي ميانه‌ي برخاستن از شرق يا غرب نگزاشت. بگوييد ببينم شما كدام يكي از اين دو حال را مي‌پذيريد. به هر حال هر ايرادي مي‌داريد آن را بگوييد و برخاستن از شرق و برنخاستن از غرب را بهانه نگيريد. اين بهانه ...
👇

اگر راست نیست ،‌ مکارم شیرازی دروغ بودنش را ثابت کند. زیرا این تنها یک حساب بانکی در کرج است و بسا که این «حامی مستضعفان» حسابهای دیگری دارد.

‌📘 چرا کسروی را کشتند؟!
(درس‌هایی از گذشته برای اکنون و آینده)

🖌 کوشاد تلگرام

✴ بخش شش از شش

مهدی بازرگان در اواخر زندگانی در دوره‌ی جمهوری اسلامی پس از عمری تبلیغ شیعیگیری و تلاش برای مترقی نشان دادن کیش پدری ، زمانی که نتیجه‌ی باورها و کردارهای خود را در جلوی دیدگان خود می‌دیدید ، در کار خود سرگردان مانده بود تا آنجا که گفت ، هدف از بعثت انبیاء تنها دو چیز بوده : یکی خداپرستی و عبادت و دیگری پرداختن به آخرت. می‌خواست بگوید ، مذهب و آخوند را نباید در حکومت و قانون‌گزاری و امور دنیوی دخالت داد و دستورهایی که در این زمینه در کیش پدری‌ هست باید کنار گزارد.

بر این واپسین گفته‌های او دو ایراد وارد است : نخست اینکه ، چرا یک چنین کسی که تا این اندازه خام و ناآگاه بوده که زیان دستگاه آخوندی و قابل اجرا نبودن دستورهای مذهب پوسیده و باطل پدری را نمی‌فهمیده ، در سیاست و امور اجتماعی دخالت نموده تا در نتیجه‌ی آن کشور دچار چنین آسیبهایی گردد. کسی که در امور اجتماعی و سیاست دخالت می‌کند ، چنین لغزشی که مایه‌ی پشیمانی گردد از او پذیرفته نمی‌باشد. دوم اینکه ، این گفته‌های آخری او نشان‌دهنده‌ی اینست که او هیچگاه معنی درست دین را بعنوان «شاهراه زندگی» که رستگاری و خرسندی آدمی ...

👇

‌زبان آذری
گفتار دوم ـ ✴️تركی چگونه و از كی بآذربایجان راه یافته؟..

2-1 ✴️زمان سلجوقیان یا روزگار كوچ تركان
از آنچه تا اینجا گفتیم پیداست كه آذربایجان تا سده‌های پیشین تاریخ هجری مردمش جز از آریان یا ایران ، و زبانش جز از ریشه‌ی آری نبوده و تا سده‌ی ششم آذری زبان آنجا بوده. پس باید پرسید كه «تركی چگونه و از كی بآذربایجان راه یافته؟!.».
آنچه ما جسته‌ایم و میدانیم تركی بآذربایجان از زمان سلجوقیان ، و از راه كوچ ایلهای ترك درآمده. پیش از آن اگر در تاریخ نشانی از بودن تركان در آذربایجان پیدا كنیم بیگمان جز دسته‌ی اندكی نبوده‌اند و پس از زمانی از میان رفته‌اند.

👇

✴️کشاکش بر سر خلافت ، ریشه‌ی پیدایش شیعیگری✴️

در هزار و سیصد سال پیش از این ، كشاكشهایی درباره‌ی خلافت رخ داده و هرچه بوده پایان یافته و گذشته ، امروز از گفتگوی آن چه سودی تواند بود؟.

اینها نه تنها دین نیست ، خود بیدینیست.

راستی را دین برای آنست كه مردمان چندان بیخرد و نافهم نگردند كه زندگانی خود را رها كنند و بداستانهای هزاروسیصد سال پیش پردازند و در میان مردگان [1]كشاكش اندازند.

كسانی كه اینها را از دین می‌‌شمارند معنی دین را ندانسته‌اند.

دین شناختن معنی جهان و زندگانی و زیستن بآیین خرد است.

دین آنست كه امروز ایرانیان بدانند كه این سرزمینی كه خدا بایشان داده چگونه آباد گردانند و از آن سود جویند

و همگی باهم آسوده زیند و خاندانهایی به بینوایی نیفتند و كسانی گرسنه نمانند و دیهی ویرانه نماند و زمینی بی‌بهره نباشد.

(پرچم نیمه‌ماهه ص 106 و 107)

کانال :
[1] این کشاکش را میان کسانی انداخته‌اند که تاریخ نشان میدهد با هم برادرانه و دوستانه راه رفته‌اند. نه علی با ابوبکر و عمر دشمنی داشته نه ایشان با علی.
امام علی یکی از دخترانش را به عمر داده و همچنین یکی از فرزندانش را عمر نام گزارده.

‌📘 دین و جهان

🖌 احمد کسروی

✴️ بخش دوم از نشست دوم

بسياري از مردم معني بت‌پرستي را نميدانند و از زيانهاي آن آگاه نيستند. بارها ديده‌ام ميگويند : «بت‌پرستي چه زيان داشته؟! بت‌پرستي و خداپرستي چه تفاوت در زندگي دارد؟!.». ولي اين سخن از ناآگاهيست و راستي آنست كه بت‌پرستي لغزشي در شناختن معني جهان مي‌بوده و زيانهاي بسياري را در زندگي با خود مي‌داشته.
بت‌پرستي معنايش اين مي‌بوده كه مردمان ، اين جهان را يك دستگاه نمي‌شناخته‌اند و نيروهاي بسياري را در آن كارگر مي‌شمارده‌اند. مثلاً يك دسته در ايران چون مي‌ديده‌اند بچه از مادر زاييده مي‌شود و رو به بزرگ شدن مي‌گزارد ولي پس از چند سالي ناگهان بيمار گرديده مي‌ميرد ، و همچنين مي‌ديده‌اند سنبل از زمين مي‌رويد و باران باريده آن را سيراب و شاداب مي‌گرداند ، ليكن پس از چندي ناگهان تگرگ زده آن را از ميان مي‌برد. اين كارها را كه با يكديگر ناسازگار مي‌نمايد از يك سرچشمه نشمرده چنين مي‌پنداشته‌اند كه در جهان دو نيرويي در كار مي‌باشد و آن دو هميشه باهم در نبرد و كشاكش مي‌باشند ، و از اينجا افسانه‌هاي يزدان و اهريمن و ماننده‌هاي آن را پديد مي‌آورده‌اند.
...
👇