‌📘 گفت و شنید

🖌 احمد کسروی

✴️ بخش نهم

شما از من پرسيديد : «ايرادتان بمذهب شيعه چيست؟!.» من تاريخچه‌ی آن مذهب را شرح دادم و اينست ايرادهايم را فهرست ميكنم :
١ـ بنياد اين مذهب بر آن بوده كه خليفه بايد از سوي خدا برگزيده شود و اين راست نبوده.
٢ـ آنچه درباره‌ی اجبار امام علي بن ابيطالب به بيعت و اذيت دختر پيغمبر و امثال اينها گفته شده سرتاپا دروغست و آن توهيني كه شيعيان به شيخين و ديگر ياران پيغمبر كرده‌اند ناداني و بدنهادي بزرگي از ايشان بوده است.
٣ـ اينكه امام ششم شما و جانشينان او دعوي خلافت كرده‌اند من نميدانم خليفه‌ی خانه‌نشين كه دعوي خود را هم پنهان ميكرده چه معني توانستي داشت؟!.
...
👇👇

‌📘 ده سال در عدلیه

🖌 احمد کسروی

✴️ 49) پرونده‌هاي شناسنامه‌اي و داستان آنها

پرونده هاي شناسنامه اي داستان دراز ميدارد كه ميبايد بكوتاهي ياد كنم : رضا شاه چون قانون «نظام وظيفه» را بكار بست بمردم گران افتاد. پدران و مادران نمي خواستند پسران خود را بسربازخانه فرستند. از سوي ديگر ملايان از روي كيش خود بسربازي رفتن را حرام مي شمردند. كه اگر فراموش نشده چند رشته آشوبها نيز پديد آمد.

بهر حال كسان بسياري بويژه از توانگران و زورمندان نمي خواستند پسرانشان بسربازي روند و راهيكه براي اين كار مي شناختند آن بود كه سال فرزندان خود را بيش از بيست و شش نشان دهند ، و براي آنكه اينكار را پيش برند پسران بعدليه آمده ...

👇👇

‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
1✴️مُشَعشَعیان
1- هفتاد سال استقلال

1✴️ سید محمد مُشَعشَع و آغاز كار او
از آغاز كار سید محمد آگاهى مفصلى كه در دست هست شرحى است كه یكى از مؤلفان عراق عرب در كتاب خود بنام «التاریخ الغیاثى» نوشته بوده و سید على مشعشعى در كتاب خود همه‌ی آن شرح را آورده. قاضى نوراللّه نیز در مجالس‌المؤمنین خلاصه‌ی آن را بفارسى ترجمه كرده. بنوشته‌ی مؤلف عراقى سید محمد چون به هفده سالگى رسید از پدر خود سید فلاح دستور گرفت كه از واسِط كه زادگاه و نشیمن او بوده به حله رفته در مدرسه‌ی شیخ احمد بن فهد بدرس پردازد.

👇

ما میخواهیم ایرانیان حقایق زندگانی را دریافته در پیرامون آن یگانگی نمایند و در راه نشر آن حقایقست كه بشاعران برخورده بدآموزیهای آنان را سنگ راه خود یافته خورد میكنیم.

ما میگوییم : «هر مردمی باید بآبادی كشور خود و نگهداری آن بكوشند».

این یكی از حقایقست كه میخواهیم در دلها جا دهیم ولی شاعران همگی ضد این را گفته‌اند.

همگی آنها مردم را بجبریگری و بی‌پروایی و مستی شبانه‌روزی خوانده‌اند اینست ما ناگزیر می‌شویم آنها را براندازیم.

همچنین بیكایك كیشها از بهائیگری و باطنیگری و صوفیگری و آن دیگرها كه مایه‌ی پراكندگی[تفرقه] و گمراهی است پرداخته ایرادهای خود را مینویسیم.

راه یگانگی[اتحاد] اینست. زیرا آنچه مردمی را بیک راه تواند آورد حقایقست.

(پرچم روزانه شماره‌ی 251)

‌📘 ده سال در عدلیه

🖌 احمد کسروی

✴️ 50) رنجشهايي كه «مستشاران تميز» پيدا كردند

اين را بنويسم كه آلوده‌ترين بخش عدليه ديوان تميز مي‌بود. راستست كه «مستشاران» آنجا در بيرون پاكدامن شناخته شده بودند. ولي در نهان ناپاكتر از ديگران مي‌بودند و در راه سود خود بقانون و داد ارجي نگزاردندي. نخست آنان افزار دست وزيران مي‌بودند كه دستورهاي دلخواهانه‌ی آنان را بجاي قانون بكار بستندي. وزيران نيز ارجشناسي نموده به ايشان پولها مي‌رسانيدندي. مثلاً ببازرسي فرستادندي و خرج سفر گزاف مي‌پرداختندي. پسرها و خويشان را بكارهاي بزرگ برمي‌گماردندي ، يا آنان را با پول دولت به اروپا فرستادندي. داور كه قانون «حكميت» را گذرانيد ، پيش از همه براي اين بود كه بكساني كه مي‌خواهد از آن راه سودهايي رساند. از جمله بدادگاهها سپرده بود كه ...
👇

‌📘 گفت و شنید

🖌 احمد کسروی

✴️ بخش دهم

هفته‌ی ديگر

ج ـ اين يك هفته بمن سخت گذشته. بيانات شما قابل رد نيست. ولي اشكال بسيار است. يكي از علما با ما همسايه است. يك روز رفتم به پيش او. ولي همينكه سر صحبت را باز كردم گفت : اينها حرفهاي كسرويست. شما به اينها گوش ندهيد. لامذهب مي‌شويد. اين جواب را بمن داد.
ا ـ من هم در اين چند روز ناراحت بودم. من هم ميخواستم با يكي از علما صحبت كنم و ببينم آخر چه ميگويند؟. ولي چون مطالب را بطوري كه شما تقرير ميكنيد در ذهن نداشتم نخواستم بروم. بعقيده‌ی من بهتر است شما اينها را بنويسيد و چاپ كنيد و ما بدهيم بدستشان ، ببينيم چه ميگويند.
د ـ ما بارها اينها را نوشتيم و پاسخ خواستيم و چون پاسخي ندارند ، در تبريز آن وحشيگري پست را كردند كه شنيده‌ايد. گاهي نيز مي‌بينيم در اين روزنامه و آن مجله سخنان بي‌ادبانه خارج از موضوع مي‌نويسند. آنها به آساني دست از دكان خود نخواهند برداشت.
...
👇

‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست

1-1-2✴️ سید محمد مُشَعشَع و آغاز كار او
پیروان سید محمد شكست یافته یكسره راه ثبق و نازور را پیش گرفتند و پرواى پیشواى خود نكردند. سید از این حادثه به حیرت افتاده سخت غمگین گردید و ناگزیر پیروان نوینى را كه از آن سرزمین به او گرویده بودند گرد آورده بر سر شوقه راند و بر آنجا دست یافته كشتار و تاراج و ویرانى دریغ ننمود و زنان و كودكان را اسیر ساخت. (همان سال  ٨۴۴ )

👇

✴️آیا میتوان گردن از داوری خرد یا پذیرش حقایق پیچید؟!

«چند سال پیش روزی بیكی از دادگاهها رفتم. یكی از قضات كه شنیده‌ام از هواخواهان خاص سعدیست مرا چون دید چنین گفت :

«شما چرا از شعرا بد میگویید؟!. شما شعر را دوست نمیدارید من دوست میدارم. در سر سفره شما فلان خوراك را نمیخواهید من میخواهم ...».

گفتم : مَثَل خوراك سفره پرتست. موضوع خوراك چیز دیگریست.

اما اینكه شما شعر را دوست میدارید و من نمیدارم باید خرد در میان ما داور باشد.

گفت : «تازه عقل هم كاری نمیتواند ، عقل شما یك جور میفهمد عقل من یك جور می‌فهمد» ...

گفتم : پس اینكه در عدلیه دزدها را می‌آورند و محاكمه میكنند برای چیست؟!..

اگر در جهان نیك و بدی نیست و كسی نباید بدیگری ایراد گیرد پس برای چه شما دزدها را دنبال میكنید؟!..

اگر یك دزدی همان سخنان شما را برختان كشیده بگوید : «برای چه مرا دنبال میكنید؟!. شما اگر از دزدی بدتان می‌آید من خوشم می‌آید؟!» ..

شما چه پاسخی باو خواهید داد؟!.. خواهید گفت : قانون چنین دستور داد.

خواهد گفت : قانون شما دزدی را بد میداند ولی قانون ما دزدی را خوب میداند ما حق خود میدانیم كه دارایی توانگران را بدزدیم ـ

آیا بآن چه خواهید گفت؟!. از پاسخ درماند و بخاموشی گرایید».

(پرچم روزانه شماره‌ی 232)

‌📘 ده سال در عدلیه

🖌 احمد کسروی

✴️ ٥١) تندي در كارها

يك داستان ديگر تندي در كارهاي من مي‌بود. ما روزانه چهار يا پنج محاكمه مي‌كرديم. چهار تن «عضو علي‌البدل» مي‌بودند. ولي محاكمه‌ها را من خودم راه مي‌بردم. از پيش پرونده را خوانده و نيك دانسته راپورتي نوشته پرسيدنيها را يادداشت كرده رأيش را نيز آماده مي‌گردانيدمي. محاكمه با چابكي انجام مي‌گرفتي و پايان پذيرفتي و در همانجا رأيش داده شدي. مگر آنهايي كه قانون راه ندادي (مثلاً يك بار دعوي ديهي مي‌بود كه مي‌بايست قرار كارشناس داده شود كه بروند و بهاي آن بهكانند.)
يكي از محاكمه‌هاي بنام ، محاكمه‌ی مولود خانم با ورثه‌ی سپهسالار بود. سپهسالار تنكابني كه نامش را همه شنيده‌اند ، چون خودكشي كرد خواهرش مولود خانم بدعوي ارث پدري برخاست (گويا چهارصد هزار تومان.) ...
👇

‌📘 گفت و شنید

🖌 احمد کسروی

✴️ بخش یازدهم

دين شناختن جهان و دانستن معني زندگاني و زيستن از روي خرد است. اينكه ميگوييم مردم بايد دين داشته باشند مقصودمان آنست كه اينجهان را تا آنجا كه راه باز است و تواند بود ، بشناسند ، و معني زندگاني و حقايق آن را بدانند و زيستنشان از روي فهم و خرد باشد كه بتوانند از خوشيها و آسايشها بهره‌مند گردند. براي آنكه اين معني نيك فهميده شود من بايد مثلي ياد كنم :
ببينيد : مردم در پرداختن به بدن خود و ملاحظه تندرستي به دو دسته توانند بود : يك دسته آنانكه بيش يا كم از كيفيت تركيب بدن و از معني حيات آگاهي داشته علاقه‌مند به تندرستي خود باشند و از اينرو در خوردن و خوابيدن و كاركردن و رخت پوشيدن پرواي تندرستي كنند و از چيزهاي زيان‌آور پرهيز نمايند و هرگاه دچار بيماري شدند با دستور پزشك به معالجه پردازند و چون مسلم است كه در يك شهر بلكه در يك توده تندرستي هر كسي بسته به تندرستي ديگرانست هميشه مقيد بحفظ آداب تندرستي عمومي باشند.
...
👇

‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست

1-1-3✴️ دست یافتن سید محمد به خوزستان
در این زمان كه سید محمد بدعوى مهدیگرى برخاسته و میانه‌ی واسط و هویزه جستجوى جایى مى‌كرد كه بنیاد فرمانروایی گزارد و بدینسان مردم بیگناه را كشتار و تاراج مى‌نمود پادشاه ایران و تركستان شاهرخ میرزا پسر تیمور لنگ معروف بود كه هرات را نشیمن گرفته و عراق عجم و آذربایجان را به جهانشاه قراقویُنلوى مشهور سپرده و فارس و خوزستان را نیز به نوه¬ی خود عبداللّه سلطان بخشیده بود.

👇

✴️چه بسیار دشوارها كه به آسانی پیش رفته✴️

كسانی میگویند : این راه كه شما پیش گرفته‌اید راه بسیار دوریست.

میگویم : همانا كه نیك نیندیشیده‌اید ، و خواست ما را نمیدانید.

ما میگوییم : جهانیان باید معنی راست زندگی را بشناسند ، و به آیین خرد زندگی كنند ،

و برای این كار یک راه بیشتر نیست : باید معنی زندگی را روشن گردانیم ، گمراهیها را براندازیم ، خردها را به تكان آوریم ، یك آیین بخردانه بنیاد گزاریم.

باید آمیغها[=حقایق] را بازنماییم ، خردمندان و پاكدلان را از دور و نزدیك با خود همدست گردانیم.

اینست راه و جز این نیست.

برخی میگویند : پیش نرود. میگویم : آن اندیشه‌ی پست شما است.

دیگران میگویند : كار بسیار دشواریست.

میگویم : چه بسیار دشوارها كه به آسانی پیش رفته ، بویژه در كاری كه خواست خدا پشتیبان است.

می‌گویند : از نكوهشها كه به شاعران و صوفیان میكنید ، و از خرده‌ها كه به كیشها میگیرید بسیاری میرنجند.

میگویم : ما را از رنجش آنان چه باكست؟!.

آنان اگر بخرد و پاكدرون بودندی از آمیغها نرنجیدندی ، و چون نیستند چه بهتر كه برنجند و از ما كناره جویند.

پرچم نیمه‌ماهه ـ سال یکم ـ شماره‌ی یکم ـ نیمه‌ی یکم فروردین ماه 1322