‌صوفیگری
گفتار چهارم
صوفیگری جز مایه‌ی ناتوانی روانها نمی‌بوده
(بخش یکم)

کسانی گاهی می‌گویند : «صوفیگری اگرچه از دیده‌ی سود و زیان زندگانی درخور ایراد است و سخنان شما در آن زمینه راست می‌باشد ، با این حال آن راهی برای پاک گردانیدن روان می‌بوده». می‌گویند : «تنها ایرادی که می‌توان گرفت آنست که صوفیان در پرداختن به روان از اندازه بیرون افتاده‌اند (افراط کرده‌اند)».
ولی این سخنان راست نیست. این خوشگمانیست که کسانی درباره‌ی صوفیان می‌دارند. من نمی‌توانم بگویم که همه‌ی صوفیان مردان بدی می‌بوده‌اند. آنچه می‌توانم گفت اینست که صوفیگری چون راه کجی می‌بوده ، صوفیان نه تنها نتوانسته‌اند روانهای خود را پاک گردانند ، آن را هرچه آلوده‌تر گردانیده‌اند.
ما اگر از همه چیز چشم پوشیده تنها از دیده‌ی پاکی روان بصوفیان نگریم ، خواهیم دید رویهم‌رفته در آن زمینه نیز از دیگران بدتر بوده‌اند. کسانی که بآن دسته خوشگمانی می‌نمایند و این سخنان را درباره‌ی ایشان می‌گویند ، کتابهای آنان را نخوانده‌اند و از کارها و سرگذشتهای ایشان آگاه نمی‌باشند.
من اگر بخواهم در اینجا سخن از ناپاکروانی و آلوده‌خیمی صوفیان بگویم باید صد سات و بیشتر را سیاه گردانم. اینست تنها بچند نمونه بس می‌کنم :
...
👇🏻

‌در راه سیاست
نشست سوم
(بخش دوم)

١٩ـ بايد معني راست دين شناخته شود :
اكنون ببينيم چاره‌ی اينها چيست؟.. چگونه توان توده را از اين آلودگيها پيراست؟.. در اين باره هم سخني كوتاه خواهيم راند.
اين دردها كه مي‌شماريم به هر يكي از راهش چاره توان كرد. چنانکه گفتيم بزرگترين آلودگي اين توده بدآموزيها و نادانيهاست كه بعنوان كيش يا بنامهاي ديگري درمیان مردم رواج گرفته. سرچشمه‌ی بدبختي اينهاست.
اما چاره ، اينها چون بنام دينست بايد معني راست دين شناخته گردد. مردم نام دين شنيده معني آن ندانسته‌اند و اين گمراهيها را پذيرفته چنين پنداشته‌اند كه اگر نپذيرند بيدين خواهند بود و خدا از آنان ناخشنود خواهد گرديد. ولي چون معني دين شناخته شود ، كسان بافهم و پاكدل از آنها رو خواهند گردانيد.
...

٢٠ـ فهم و انديشه آزاد است :
كساني باين گفته‌هاي ما ايراد گرفته مي‌گويند : «عقيده آزاد است». مي‌گويم : ما نمي‌دانيم شما «عقيده» به چه چيزها مي‌گوييد. اين واژه هم معني روشن نمي‌دارد. آنگاه خواستتان از آزادي هم دانسته نيست.
آنچه ما مي‌دانيم فهم و انديشه آزاد است. باين معني هيچ كس را نتوان واداشت كه نفهمد و نينديشد يا بفلان گونه بفهمد و بينديشد. اين نشدنيست.
ما هم نمي‌گوييم كسي نينديشد و نفهمد ، بلكه هميشه پافشاري مي‌نماييم كه هر كسي بفهمد و بينديشد و خرد را بكار اندازد. همه‌ی كوششهاي ما در آن زمينه است. ما بيگمانيم كه اگر مردمان بفهمند و بينديشند و خردها بكار افتد اين جداييها از ميان خواهد رفت.
اگر خواست شما از آزادي عقيده آنست كه هر كسي هر پندار غلطي را در مغز خود جا داد كسي باو ايراد نگيرد ، و مي‌خواهيد كه اين كيشهاي گوناگون و بدآموزيهاي درهم چنانکه هست بماند ، آن بسيار بي‌معنيست.
...
👇🏻

خانقاه شمس برهان در پیرانشهر

✴️زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد✴️
(بخش هشتم)

👈 سوم : یک زیان شیعیگری که میباید جداگانه شمارم ، گستاخی پیروان آن کیش به دروغگوییست.

دروغگویی که از بدترین گناهانست اینان در راه کیش خود پرهیز ندارند و آن را گناه نشمارند.

از نخست چنین میبوده و اکنون نیز چنانست. مثلاً درباره‌ی امام ناپیدا گذشته ازدروغهای دیگر ، چنین گفته‌اند : «دو شهری هست به نام جابلقا و جابلسا ، یکی در مشرق و دیگری در مغرب ، و امام ناپیدا در آن دو شهر میباشد».
اکنون که همه جای کره‌ی ‌زمین شناخته شده شما از ملایان بپرسید جابلقا و جابلسا کجاست؟!... از شهرهای کدام کشورهاست؟!.

امام ناپیدا که میدانیم داستانش چیست کسان بسیاری گفته‌اند که او را دیده‌اند و هر یکی داستانی سروده‌اند.
یکی از ملایان نیز (حاجی‌میرزاحسین‌نوری) آنها را گردآورده و کتابی ساخته ـ کتابی که سراپا دروغ است.

از گنبدهای امامان در کربلا و نجف و مشهد بارها دعوی «معجزه» کرده‌اند. پیش از زمان مشروطه در هر چند سال یک بار ، از کربلا یا نجف آگاهی رسیدی : فلان شب نورباران شده ، فلان کور بینا گردیده ، فلان لنگ پا گرفته. اینها را با تلگراف آگاهی دادندی و در شهرهای ایران چراغان رفتی.

باید از جنبش مشروطه‌خواهی در ایران و عثمانی خشنود بود که جلو‌ این «معجزه»سازیها را گرفت.

هر کسی از ایرانیان یا از دیگران به کربلا رود و بیاید کمتر رخ دهد که دروغهایی همراه نیاورد.

زمانی که خردسال میبودم بارها شنیده بودم : «در کربلا مرغی هست آشکاره گوید : «کشته شد حسین» دروغی به این آشکاری به سر زبانها بود و کنون هم هست.

در مشهد بارها دیده شده دو سه تن خودشان سنگی را غلتانیده به صحن آورده و آنگاه گفته‌اند : «سنگ به زیارت آمده»

این بازی را بارها به میان آورند و کسی از ملایان و دیگران ایراد نگیرد. زیرا چنین گویند : «باعث استحکام عقیده‌ی عوامست».

در سال 1307 که یک ماه در مشهد میزیستم بارها این بازی را با دیده دیدم.

روزی پرسیدم : «این سنگ خودش آمده است؟...» پاسخ دادند : «آری خودش به زیارت آمده. خیلی سنگها می‌آیند». گفتم از کدام در آمد؟!. آیا به زمین می‌غلتید یا در هوا می‌پرید؟!. در اینجا درماندند و یکی از ایشان چنین گفت : «ما آنهاش ندیدیم. اینجا دیدیم به زیارت آمده». چون ژاندارمی پشت سرم می‌ایستاد چنین پاسخی دادند ، وگرنه رفتار دیگری کردندی.

(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 57 از 106)

‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان

1-2-17✴️سید فرج‌اللّه‌خان
پس از مرگ سید عبداللّه برادر او سید فرج‌اللّه به اصفهان رفته از شاه فرمان والیگرى دریافته به هویزه بازگشت و او یكى از والیان معروف هویزه است و خواهیم دید كه بصره بدست او گشاده گردید.
سید على كه ما كتاب او را در دست داریم پسر سید عبداللّه و برادرزاده‌ی سید فرج‌اللّه بوده. او بارها به اصفهان آمده و نماینده‌ی فرج‌اللّه بوده و سالها در اصفهان بسر داده. ولى در زمانهاى آخر كه به هویزه برگشته بوده میانه‌ی او و فرج‌اللّه سردى و دشمنى پدید مى‌آید و یك بار هم جنگ باهم مى‌كنند.

👇

‌در راه سیاست
نشست سوم
(بخش سوم)

٢١ـ بايد زيانهاي كارهاشان را دريابند :
اما زبانهاي گوناگون كه در ايرانست و مايه‌ی جداييها گرديده ، در آن باره پيش از همه بايد زيان اين جداييها و پراكندگيها را فهمانيد. آن عربها يا تركها يا آسوريها يا كردها يا ارمنيها كه بدستاويز زبان يا تبار ، خود را دسته‌ی جدايي گرفته همي‌كوشند كه آن جدايي را نگه دارند ، بايد زيانهاي بسيار آن را بايشان فهمانيد.
خواهيد گفت : «مگر خودشان نمي‌دانند؟!..». مي‌گويم : بيگمان نمي‌دانند. چه اگر دانستندي اين رفتار را نكردندي. چيزهايي درباره‌ی توده و كشور و زندگاني توده‌اي و مانند اينها شنيده‌اند ، ولي نفهميده و نيك درنيافته‌اند. در ايران يكي از گرفتاريها همينست كه هر كسي چيزهايي از آميغهاي زندگاني شنيده و بمغز خود راه داده ، ولي كمتر يكي را دريافته و نيك فهميده. هرچه را گويي خواهند گفت : «مگر ما نمي‌دانستيم؟!..». بگمان خود همه چيز را مي‌دانند. هرچه از دور بگوششان خورده آن را دانسته‌ی خود مي‌شمارند.
...

٢٢ـ بايد نيكي از دو سو باشد :
يك چيز گفتني آنكه بايد نيكي از دو سو باشد. در اين جداييها كه پيش آمده بدي از دو سو بوده. ارمنيان يا آسوريان يا بهاييان يا زردشتيان يا ديگران كه بدستاويز زبان يا كيش ، خود را جدا گرفته‌اند ، ديگران هم بآنان با ديده‌ی بدگماني نگريسته بيگانه‌شان شناخته‌اند و نامهرباني و بدرفتاري دريغ نداشته‌اند.
در سايه‌ی جدايي بهمديگر دختر نداده و نگرفته‌اند ، آمد و رفت نكرده‌اند ، در يك كشور زيسته باهم بيگانگي نموده‌اند ، اينها چيزهاييست كه پوشيده نتوان داشت.
اكنون بايد اينها بهم خورد و از دو سو نيكيها و مهربانيها آغاز شود : دختر بهم داده و بگيرند ، باهم بيايند و بروند ، همچشميها و كينه‌ها از ميان برخيزد ، مرزهايي كه پديد آورده شده شكسته گردد. از هر راه باهم درآميزند و يگانگيها كنند.
...

👇🏻

‌صوفیگری
گفتار چهارم
صوفیگری جز مایه‌ی ناتوانی روانها نمی‌بوده
(بخش دوم)

خوانندگان نیک اندیشند که صوفیان برای آنکه صوفیگری را چیزی بسیار دشوار و بزرگ نشان دهند و آبی بآتش خودخواهی درون خود پاشند ، به چه کارهای پست و بی‌معنایی برمی‌خاسته‌اند. در این داستان دروغ آشکاری هست : شِبلی با داشتن صدهزار درم و بیشتر رو بدرویشی آورده گدایی می‌کرده. به هر حال چه دروغ و چه راست ، این نمونه‌ای از کارها یا از دروغسازیهای صوفیانست که شُوَندی برای آن جز خودخواهی و خودنمایی نتوان پنداشت.
آنان با آن حال نداری و بیکاری و خواری ، خود را والاتر از دیگران می‌پنداشته‌اند و خودخواهانه از آن خشنود و خرسند بوده روزگار می‌گذرانیده‌اند و برای اینکه آن والاتری را بمردم نشان دهند ، باین گونه خودنماییها برمی‌خاسته‌اند.
یک شیوه‌ی دیگری از صوفیان که آن را هم جز از خودخواهی نتوان شمرد آنست که یک کار بدی یا بدنمایی که از یکی از ایشان سر می‌زده بجای آنکه فروتنی نمایند و بدی را بگردن گیرند ، معنای دیگری بآن کار داده ، ستایشی از آن برای خودشان پدید می‌آورده‌اند. در این باره نمونه‌ی خنده‌آوری در کتاب صَفوَةالصفاست که اینک در پایین می‌آوریم :
...
👇🏻

فرقه‌ی نعمت‌اللهیه

✴️زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد✴️
(بخش نهم)

👈 سوم :
این شیوه‌ی ایشانست که «معجزه» سازند و اگر کسی نپذیرفت و به چون و چرا پرداخت ، «ایمان» او را سست دانند و یا نام «بابی» به رویش گزارند و به آزارش کوشند.

در اندیشه‌ی آنان هرچه درباره‌ی امامان گفته شود باید پذیرفت. بایای شیعیگری درست ، همینست.

در سال١٣٣٠[ق] که روسیان توپ به گنبد مشهد بستند و جاهای گلوله تا دیرگاهی میمانْد كه من خود آنها را دیدم در بسیاری از شهرها چنین میگفتند : «گلوله‌ها برگشته به میان خودشان افتاده است». هنوز این دروغ از میان نرفته است و باز هم توان شنید.

تاکنون بارها این دروغ را به میان انداخته‌اند : «روز عاشورا یا فلان شب قتل ، فلان مرد که با بَهمان زن درآمیخته بود بهم چسبیده‌اند و جدا نمیتوانند شد.

این را کوششی در راه کیش خود می‌پندارند که چنین دروغهایی را بسازند و بپراکنند.

آنچه من به یاد میدارم یک بار این دروغ را ، در محرم در باکو به میان انداختند. من خردسال میبودم ، داستانش را در تبریز شنیدم : «حاجی‌رضا نامی با یک زن روسی روز عاشورا درآمیخته و هر دو بهم چسبیده‌اند».

شیعیان به یكدیگر مژده میدادند و داستان را با پر و بال بیشتری باز میگفتند. شکوهی‌مراغه‌ای همین داستان را به شعر کشیده و چاپ کرده است.

یک بار نیز امسال در رمضان در تهران آن را به میان آوردند : «یک سرباز هندی یا آمریکایی در شهرنو با یک زن بدکاره شب بیست و یکم رمضان درآمیخته و بامداد که بیدار شده‌اند هر دو بهم چسبیده بوده‌اند که ناچار به بیمارستان برده‌اند».

این دروغ را چندان پراکندند که در روزنامه‌ها نوشته شد و گروه انبوهی در برابر بیمارستان گرد آمدند و هرچه گفته می‌شد دروغست و چنان چیزی نبوده باور نمیکردند.

بدتر از همه این میبود که بیشتر کسانی که از جلو بیمارستان بازمیگشتند اگر کسی می‌پرسید ، میگفتند : «آری بوده است. من خودم دیدم». دروغی به این آشکاری را میگفتند و شرمنده نمی‌شدند.

چون در پندار شیعیان ، امامان همه کاره‌ی دستگاه خدایند ، هرگونه گزافگویی و گزاف‌اندیشی درباره‌ی آنان سزاست.

هرکاری از آنان شدنیست. (به گفته‌ی ملایان ممکن‌الوقوع است). اینست اگر هم رخ نداده باشد دروغ نخواهد بود. این شدنیست که امام کوری را بینا گرداند. اینست اگر چنان معجزه‌ای ساختند و پراکندند دروغ نخواهد بود.

بلکه چون «نشر فضایل ائمه است و باعث استحکام عقیده‌ی عوام باشد مستحسن است».

(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 58 از 106)

‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان

1-2-18✴️سید على
در این آشوبها و كشاكش میانه‌ی سید هیبت و فرج‌اللّه‌خان ، سید على خود را كنار كشیده در بصره نزد ابراهیم‌خان مى‌زیست. چون خبر آشوب خوزستان به اصفهان رسید در سال  ١١١٢  از دربار فرمان والیگرى بنام او درآمده و خلعت براى او فرستاده شد و او از بصره به هویزه آمده بحكمرانى پرداخت. خود او مى‌نویسد : «پس من به هویزه آمدم و هر یك از خویشان و عموزادگان را تا مى‌توانستم از خود خرسند گردانیدم».

👇

‌در راه سیاست
نشست سوم
(بخش چهارم)

٢٣ـ بايد ايلها را بحال خود نگزاشت :
درباره‌ی ايلها بهيچ گفتگويي نياز نيست. در زندگاني امروزي آنچه بايد نبود اين ايلهاست. اينها گذشته از آنكه خودشان در زندگاني بسيار پس مانده‌اند و شيوه‌ی زيست ايشان يادگار زمانهاي پيش از تمدنست ، مايه‌ی آزار ديگران هم هستند. هر زمان كه دولت ناتوانست كار اينها دزدي و راهزني و تاراجگري است. روستاييان بكشت خود ايمن نمي‌باشند ، بازرگانان بكالاي خود بيمناكند ، گله‌داران بگله‌هاي خود مي‌ترسند. هميشه يكي از گِله‌هاي بيگانگان راهزنيهاي اينان و ناايمن بودن راههاي بازرگاني بوده است. ما اينها را چرا نگه داشته‌ايم؟!.. با بودن اينها آيا ديگران حق ندارند توده‌ی ما را «نيم وحشي» خوانند؟!.. آيا حق ندارند بما بخندند؟!..
...

٢٤ـ بايد كتابهاي سودمند بسيجيد :
درباره‌ی بيسوادي توده و رواج نگرفتن دانشها و هنرهاي اروپايي و چاره‌ی كار جاي گفتگو نيست. نود درصد مردم بيسوادند و براي چاره بايد بشماره‌ی دبستانها و دانشكده‌ها در شهرها افزوده شود. در ديهها نيز در هر يكي از آنها باري يك دبستان بنياد يابد. بايد سواد همگي باشد. اين كار بايد هرچه زودتر آغاز شود و هرچه تندتر پيش رود. در اين باره‌ها جاي گفتگو نيست.
جاي گفتگو در آنست كه مردم چون باسواد گرديدند درپي خواندن خواهند بود و كتابها براي خواندن خواهند خواست. پس جاي پرسشست كه چه كتابهايي بخوانند؟.. اگر كتابهاي ما همينهاست كه هست بيگمان زيان باسوادي بيشتر از سود آن خواهد بود.
...

‌صوفیگری
گفتار چهارم
صوفیگری جز مایه ناتوانی روانها نمیبوده
(بخش سوم)

برخی از آنان چندان دربند این چیزها می‌بوده‌اند که ما در «اسرارالتوحید» می‌بینیم. دو کودکی از ابوسعید مرده بوده و شیخ خودخواه آن را بخود هموار نگردانیده و با آن جایگاه والایی که برای خود نشان می‌داده ناسازگار یافته و این بوده که رنگی بآن زده و چنین گفته : «اهل بهشت از ما یادگاری خواستند ، دو دستنبویه‌شان فرستادیم تا رسیدن ما بود» از این گونه چندانست که بشمار نیاید.
یک نشان دیگر از ناتوانی روانهای صوفیان برخاستن ایشان بگدایی و دریوزه‌گردی می‌باشد. چنانکه از داستانهاشان دیدیم ، آنان گدایی را نه تنها بد ندانسته از آن نان می‌خورده‌اند ، آن را یکی از راههای سختی‌کشی (ریاضت) شمارده نیکش می‌دانسته‌اند. بهانه‌شان این می‌بوده که دشوارترین کار به «نفس» است و آن را بیکبار خوار می‌گرداند و می‌کشد.
این می‌رساند که پیران صوفی جان و روان (یا بگفته‌ی خودشان : نفس و روح) را درهم آمیخته جدایی میانه‌ی خواهاکهای آنها نمی‌گزارده‌اند. زیرا در کالبد آدمی آنچه گدایی را بد می‌شناسد و از آن سر بازمی‌زند «روان» است. این روانست که نمی‌پسندد که آدمی در جلو دیگری گردن کج کند و خود را خوار گرداند و چیزی خواهد ، وگرنه «جان» (یا نفس) را از گدایی رمشی نیست و آن را بد نمی‌شناسد.
...

✴️زیانهایی که از شیعیگری برمیخیزد✴️
(بخش دهم)

👈 سوم :
در عالم‌آرای عباسی درباره‌ی شاه‌تهماسب یکم مینویسد : «مولانا‌محتشم‌کاشانی قصیده در مدح آن حضرت ... به نظم آورده از کاشان فرستاده بود ... فرمودند من راضی نیستم شعرا زبان به مدح من ‌آلایند. قصاید در شأن حضرت شاه‌ ولایت‌پناه و ائمه‌ی معصومین ‌علیهم‌السلام بگویند ، صله‌ی اول را از ارواح مقدسه‌ی حضرات و بعد از آن از ما توقع نمایند. زیرا که به فکر دقیق و معانی بلند و استعاره‌های دور از کار در رشته‌ی بلاغت درآورده به ملوک نسبت میدهند که به مضمون «از احسن اوست اکذب او» [دروغترینش ، بهترین است] اکثر در موضع خود نیست .اما اگر به حضرات مقدسات نسبت نمایند شأن معالی نشان ایشان بالاتر از آنست و محتمل‌الوقوع است».

اینست راز آن دروغگوییها و معجزه‌سازیها.

از آنسوی کیشی که بیپاست پیروان آن ناچارند که با دروغها آن را نگه دارند.

در این باره بهائیگری و صوفیگری با شیعیگری همراه است.

بهائیان و صوفیان نیز به دروغسازی گستاخ باشند.

دیواری که بیبنیاد است باید آن را با ستونهایی از اینور و آنور سرپا نگاهدارند.

شما اگر با یک شیعی (یک شیعی که عامی نباشد) به گفتگو پردازید ، خواهید دید همه به آن میکوشد که شکست نخورد و پشتش به زمین نیاید ، و اینست که پیاپی دروغها میگوید .

مثلاً شما اگر بگویید : علی با ابوبکر و عمر راه رفت و به دشمنی برنخاست ، گوید : «تقیه میکرد».

اگر گویید با عمر خویشاوندی کرد و دختر خود را به او داد ، گوید : «جنیه فرستاد».

اگر گویید : ابوبکر و عمر در زمان ناتوانی اسلام به آن گرویدند و این دلیلست که از روی پاکدلی مسلمان بودند ، گوید آنان پیش کاهنی رفته و ازو شنیده بودند که اسلام پیشرفت خواهد داشت و به آن امید به اسلام گِرَوش نشان دادند.

اگر گویید حسن‌بن‌علی با داشتن نیرو خلافت را از دست داد و حسین‌بن‌علی با نداشتن نیرو به طلب آن برخاست ، گوید : «به هر یکی از امامان لوحی از آسمان آمده بود که بایستی از روی آن رفتار کنند».

هرچه گویی پاسخ دهد و در هیچ جا نایستد.

یک شیعی باید پافشارد و نگزارد بایمانش رخنه‌ای رسد. باید پافشارد و کیش خود را نگه دارد.

روزی با یکی میگفتم : داستان رفتن عمر به در خانه‌ی علی و گزاردن او دختر پیغمبر را میانه‌ی‌ در و دیوار که روضه‌خوانها می‌سرایند و مردم را میگریانند از ریشه دروغست ،

و دلیل آورده میگفتم : بچه‌ای که در شکم مادر میبوده چه نیاز به نام میداشته؟!.

آنگاه که دانسته بود پسر است تا «محسن» نام دهد؟!.

سخنم بپایان نرسیده پاسخ داد و چنین گفت : «پیغمبر خبر داده بود و خود او نامش را محسن نهاده بود».

گفتم : این در هیچ کتابی نیست ، شما از کجا می گویید؟!. گفت : «در کتاب نباشد ، من از عقل خود میگویم».

(کتاب «بخوانند و داوری کنند» سات 59 از 106)

‌✴️تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان

1-2-19✴️ والیگرى سید على بار دیگر
سید على چون به والیگرى رسید این بار سید عبداللّه به فتنه‌انگیزى برخاسته پیاپى اعراب را بر وى مى‌شورانید. كار بآنجا رسید كه سید على از فرونشانیدن آن شورشها درمانده نامه‌ها بدربار صفوى فرستاده خواستار گردید كه لشكر از اصفهان و لرستان بیارى او فرستاده شود. ولى چنانكه گفتیم این زمان پادشاهى صفوى سخت درمانده و ناتوان گردیده بود و گذشته از خوزستان در بختیارى و جاهاى دیگر نیز فتنه‌ها برپا مى‌شد كه دربار صفوى از فرونشانیدن آنها درمانده بود.

👇

‌صوفیگری
گفتار پنجم
صوفیان از دروغ کمترین باکی نداشته‌اند.
(بخش یکم)

یک کار زشت صوفیان که آلودگی روانهای ایشان را نیک می‌رساند و ما می‌باید گفتاری جداگانه گردانیم ، بی‌باکیشان در دروغگویی و دروغسازی بوده. آنان تو گویی دروغ را بد نمی‌شناخته‌اند که کمترین باکی نداشته‌اند. راست گفته‌اند که صوفیان انبان دروغ بوده‌اند. اگر من از سرگذشتها و داستانهای دروغ و از گفته‌های گزافه‌آمیز ، بلکه سراپا لاف آنها ، بسخن پردازم باید صدها سات را پر گردانم. اینست تنها از یک رشته از دروغهای آنان بسخن می‌پردازم.

...

‌در راه سیاست
نشست سوم
(بخش پنجم)

٢٥ـ فرهنگ در معني والاترش نيرومند گردانيدن روانهاست :
درباره‌ی فرهنگ سخنهاي گفتني فراوانتر است. از دستگاهي كه امروز در ايران بنام فرهنگ هست جاي بسيار افسوسست كه نتيجه‌ی وارونه بدست مي‌آيد. روشنتر گويم : بجاي سود زيان از آن برمي‌خيزد.
ما اگر درباره‌ی بنيادگزاران اين دستگاه بدگمان نباشيم و بدخواهشان نشناسيم ، ناچاريم بگوييم معني فرهنگ را ندانسته‌اند و كارشان از روي فهم و بينش نبوده است. چون ديده‌اند در اروپا دبستانها و دبيرستانها هست خواسته‌اند مانند آنها در ايران هم باشد و چنين دانسته‌اند كه هرچه در كتابهاست اگر بجوانان ياد دهند سودمند خواهد بود ، و هرچه بيشتر بهتر. داستان اينان داستان آن كسي بوده كه بپندارد بچه‌هايش هرچه خوردند خورده‌اند و هيچ زيان نخواهد داشت (اگرچه زهرآلود باشد) و خوردن هرچه فزونتر بهتر.
اين فرهنگ بيشتر جوانان را (نه همه‌شان را) از هر باره تباه گردانيده. مغزهاشان از گمراهيها و بدآموزيها آکنده ، روانها و خردهاشان ناتوان ساخته ، سَهِشهاشان از كار انداخته است.
...


٢٦ـ نخست بايد آيين زندگاني روشن باشد :
اما قانونها و بنيادگزاريهاي دولت كه يكي از گرفتاريهاي ايران بديهاي آنهاست ، چنانكه مي‌دانيد ايرانيان اينها را از اروپا گرفته‌اند و بيگمان كاري از روي فهم و بينش نبوده. اين قانونها خود نادرست بوده‌اند و در ايران نادرستيهايي پيدا كرده‌اند.
براي مثل مي‌گويم : ما قانونهاي عدليه را از اروپا گرفته‌ايم و از روي آنها عدليه‌ها بنياد گزارده‌ايم. در حالي كه آن قانونها خود در اروپا نادرست مي‌بوده و نتيجه‌ی درستي از آنها بدست نمي‌آمده. از اينسو در ايران ، درمیان بكار بستن ، نادرستيهاي ديگري پيدا كرده و پيچ و خمهاي ديگري بآنها افزوده شده ، و امروز نتيجه آنست كه ما دستگاه بسيار بزرگ و سنگيني بنام عدليه مي‌داريم و هزارها كسان را در آن دستگاه بكار گمارده‌ايم و پول مي‌پردازيم و در همان حال كمترين سودي از آن برنمي‌داريم.
...

‌تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش نخست
2 ـوالیان عربستان

1-2-20✴️ صفى‌میرزاى دروغى در خوزستان و كوه‌كیلویه
افغانان در دوره‌ی چیرگى خود كه شش سال و چند ماه كشید كرمان و فارس و عراق را در دست داشتند. و چنانکه در تاریخها معروف است در همان هنگام عثمانیان هم به بخش سترگى از شهرهاى غرب و شمال غرب دست یافتند و در سال ١١۴٠ میانه‌ی ایشان با اشرف افغان پیمانى بسته گردید كه ایران را میانه‌ی خود دو بخش كردند. از روى این پیمان خوزستان در بخش عثمانیان افتاده بود ولى هرگز كسى از ایشان به خوزستان نیامده این سرزمین از افغان و عثمانى هر دو آسوده ماند.

👇