در راه سیاست
نشست پنجم
(بخش چهارم)
٣٨ـ باید با هر دو دولت نیكخواهی نمود :
نكتهای كه در اینجا هست دو چیز است : یكی آنكه ایرانیان برای خود زندگی كنند و درپی نیكی خودشان باشند. استقلال در معنی والاترش همینست. استقلال تنها جداسر بودن نیست. چهبسا مردمی كه جداسر باشند و از ناتوانی روانها و خردها برای دیگران زندگی كنند.
...
٣٩ـ ما میخواهیم برای شما همسایگان خوب باشیم :
رویهمرفته باید بتودههای روس و انگلیس فهمانید كه ما میخواهیم نیك شویم ، میخواهیم برای شما همسایگان خوب باشیم.
...
نشست پنجم
(بخش چهارم)
٣٨ـ باید با هر دو دولت نیكخواهی نمود :
نكتهای كه در اینجا هست دو چیز است : یكی آنكه ایرانیان برای خود زندگی كنند و درپی نیكی خودشان باشند. استقلال در معنی والاترش همینست. استقلال تنها جداسر بودن نیست. چهبسا مردمی كه جداسر باشند و از ناتوانی روانها و خردها برای دیگران زندگی كنند.
...
٣٩ـ ما میخواهیم برای شما همسایگان خوب باشیم :
رویهمرفته باید بتودههای روس و انگلیس فهمانید كه ما میخواهیم نیك شویم ، میخواهیم برای شما همسایگان خوب باشیم.
...
Telegram
attach 📎
صوفیگری
گفتار هفتم
سودجوییها که صوفیان از داستان مغول کردهاند
(بخش دوم)
به هر حال در داستان مغول نیز صوفیان این شیوهی خود را بکار بردند. بدینسان
....
گفتار هفتم
سودجوییها که صوفیان از داستان مغول کردهاند
(بخش دوم)
به هر حال در داستان مغول نیز صوفیان این شیوهی خود را بکار بردند. بدینسان
....
Telegram
attach 📎
✴️تاریخ پانصد سالهی خوزستان
بخش نخست
3ـ انجام كار مشعشعیان
5✴️آمدن زكیخان به خوزستان و كشته شدن مولا مطّلب
در سال ١١٧۵ هنگامى كه كریمخان در آذربایجان بود زكیخان پسر عموى او در اصفهان با بزرگان بختیارى و علیمحمدخان خواهرزادهی كریمخان كه حكمران بروجرد بود همدست شده بیرق سركشى برافراشتند و بدینسان شورش برپا كردند. كریمخان این خبر شنیده از آذربایجان بآهنگ سركوب ایشان بیرون آمد.
👇
بخش نخست
3ـ انجام كار مشعشعیان
5✴️آمدن زكیخان به خوزستان و كشته شدن مولا مطّلب
در سال ١١٧۵ هنگامى كه كریمخان در آذربایجان بود زكیخان پسر عموى او در اصفهان با بزرگان بختیارى و علیمحمدخان خواهرزادهی كریمخان كه حكمران بروجرد بود همدست شده بیرق سركشى برافراشتند و بدینسان شورش برپا كردند. كریمخان این خبر شنیده از آذربایجان بآهنگ سركوب ایشان بیرون آمد.
👇
Telegram
attach 📎
صوفیگری
گفتار هشتم
آمیغی که در گفتههای پلوتینوس توان یافت
(بخش یکم)
بدیهای صوفیان بسیار بیشتر از آنست که ما بتوانیم در این کتاب از همهی آنها سخن رانیم. عنوانهایی که ما در کتابهای آنان میبینیم ـ از توکل ، تسلیم ، رضا ، ورع ، ایثار ، صبر ، فناء فی الله و مانند اینها ـ در هر یکی لغزشها و بیخردیهای بسیار در کار است.
...
گفتار هشتم
آمیغی که در گفتههای پلوتینوس توان یافت
(بخش یکم)
بدیهای صوفیان بسیار بیشتر از آنست که ما بتوانیم در این کتاب از همهی آنها سخن رانیم. عنوانهایی که ما در کتابهای آنان میبینیم ـ از توکل ، تسلیم ، رضا ، ورع ، ایثار ، صبر ، فناء فی الله و مانند اینها ـ در هر یکی لغزشها و بیخردیهای بسیار در کار است.
...
Telegram
attach 📎
در راه سیاست
نشست ششم
(بخش یکم)
نشست گذشته چون پایان یافت یكی از جوانان ایرادی گرفت. یكی هم از یاران پرسشی كرد. در این نشست به هر دو پاسخ میدهم :
٤٠ـ هر كسی باید خود نیك باشد :
آن جوان چنین گفت : «آن دستهی نیرومندی كه میگویید رشتهی كارها را بدست گیرد چگونه تشكیل میشود. مگر باین توده میتوان امیدوار بود؟!..».
جای افسوس است كه در ایران راه نیك شدن را هم نمیشناسند. در این توده یكی از گرفتاریهاست كه مردان بافهم و جوانان درسخوانده خود را از توده بیرون میگیرند و
...
٤١ـ گرفتاریهای ما جداست :
اما پرسشی كه كرده شد در این زمینه بود كه چنانكه گفتهایم دولتهای روس و انگلیس در آیین زندگانی نیز از هم جدایند و یكی از انگیزههای كشاكشهاشان همین زمینه است. روسها بیرقدار سوسیالیزم و كمونیزم هستند و دولت انگلیس هوادار سرمایهداری
...
نشست ششم
(بخش یکم)
نشست گذشته چون پایان یافت یكی از جوانان ایرادی گرفت. یكی هم از یاران پرسشی كرد. در این نشست به هر دو پاسخ میدهم :
٤٠ـ هر كسی باید خود نیك باشد :
آن جوان چنین گفت : «آن دستهی نیرومندی كه میگویید رشتهی كارها را بدست گیرد چگونه تشكیل میشود. مگر باین توده میتوان امیدوار بود؟!..».
جای افسوس است كه در ایران راه نیك شدن را هم نمیشناسند. در این توده یكی از گرفتاریهاست كه مردان بافهم و جوانان درسخوانده خود را از توده بیرون میگیرند و
...
٤١ـ گرفتاریهای ما جداست :
اما پرسشی كه كرده شد در این زمینه بود كه چنانكه گفتهایم دولتهای روس و انگلیس در آیین زندگانی نیز از هم جدایند و یكی از انگیزههای كشاكشهاشان همین زمینه است. روسها بیرقدار سوسیالیزم و كمونیزم هستند و دولت انگلیس هوادار سرمایهداری
...
Telegram
attach 📎
پاکدینی ـ احمد کسروی pinned «در راه سیاست نشست ششم (بخش یکم) نشست گذشته چون پایان یافت یكی از جوانان ایرادی گرفت. یكی هم از یاران پرسشی كرد. در این نشست به هر دو پاسخ میدهم : ٤٠ـ هر كسی باید خود نیك باشد : آن جوان چنین گفت : «آن دستهی نیرومندی كه میگویید رشتهی كارها را بدست…»
✴️تاریخ پانصد سالهی خوزستان
بخش نخست
3ـ انجام كار مشعشعیان
6✴️جانشینان مولا مطّلب و انجام سخن آن خاندان
مولا مطّلب آخرین والى باشكوه و نامدار از مشعشعیان بود. پس از وى شكوه آن خاندان بسى كاسته و روى بفرود آمدن و نابود شدن گزارد. چه هنوز در زمان مولا مطلب بود كه كعبیان در جنوب و جنوب غربى خوزستان استوار شده بسیار نیرومند گردیدند. از آنسوى در شرق خوزستان آلكثیر كه دشمن دیرین مشعشعیان بودند استوار و نیرومند بودند.
👇
بخش نخست
3ـ انجام كار مشعشعیان
6✴️جانشینان مولا مطّلب و انجام سخن آن خاندان
مولا مطّلب آخرین والى باشكوه و نامدار از مشعشعیان بود. پس از وى شكوه آن خاندان بسى كاسته و روى بفرود آمدن و نابود شدن گزارد. چه هنوز در زمان مولا مطلب بود كه كعبیان در جنوب و جنوب غربى خوزستان استوار شده بسیار نیرومند گردیدند. از آنسوى در شرق خوزستان آلكثیر كه دشمن دیرین مشعشعیان بودند استوار و نیرومند بودند.
👇
Telegram
attach 📎
صوفیگری
گفتار هشتم
آمیغی که در گفتههای پلوتینوس توان یافت
(بخش دوم)
این نکته چه از دیدهی روانشناسی و چه از راه آزمایشهای تاریخی بیگفتگوست که مردانی که روانهاشان ناتوانست و جلو بدکاریهای خود را نمیتوانند گرفت ، در همان حال روانهاشان آنان را آسوده نخواهد گزاشت ، و فَرجاد (یا بگفتهی خودشان وجدان) همیشه بآنان نکوهش خواهد کرد. از اینجاست که آن گونه کسان همیشه در جستجوی راهی باشند که بدستیاری آن خود را از ناآسودگی بیرون آورند. ...
گفتار هشتم
آمیغی که در گفتههای پلوتینوس توان یافت
(بخش دوم)
این نکته چه از دیدهی روانشناسی و چه از راه آزمایشهای تاریخی بیگفتگوست که مردانی که روانهاشان ناتوانست و جلو بدکاریهای خود را نمیتوانند گرفت ، در همان حال روانهاشان آنان را آسوده نخواهد گزاشت ، و فَرجاد (یا بگفتهی خودشان وجدان) همیشه بآنان نکوهش خواهد کرد. از اینجاست که آن گونه کسان همیشه در جستجوی راهی باشند که بدستیاری آن خود را از ناآسودگی بیرون آورند. ...
Telegram
attach 📎
در راه سیاست
نشست ششم
(بخش دوم)
٤٢ـ ما باید پیش از همه بگمراهیها چاره كنیم :
در نشستهای گذشته من گرفتاریها را فهرستوار شمرده این بازنمودم كه سرچشمهی بدبختیها در ایران (و همچنین در بسیاری از كشورهای شرقی) كیشهای گوناگون و بدآموزیهای صوفیان و خراباتیان و مانندهای اینهاست.
...
نشست ششم
(بخش دوم)
٤٢ـ ما باید پیش از همه بگمراهیها چاره كنیم :
در نشستهای گذشته من گرفتاریها را فهرستوار شمرده این بازنمودم كه سرچشمهی بدبختیها در ایران (و همچنین در بسیاری از كشورهای شرقی) كیشهای گوناگون و بدآموزیهای صوفیان و خراباتیان و مانندهای اینهاست.
...
Telegram
attach 📎
✴️دربارهی روزه و احکام عبادي
کانال : چنانکه گفتهایم درِ گفتگویی را برای روزه بازکردهایم و نوشتههای خوانندگان را در این زمینه خواهیم آورد. این نیز گفتهایم که این گفتگو برای روشنی بیشتر زمینه میباشد. اینست از خوانندگان خواهانیم با نوشتههای پرمغزشان ، بویژه که با دلیل و مدرک و آمار توأم باشد ، در این کار ما را یاری کنند. اینک نوشتهی دیگری از یکی از خوانندگان :
آنچه در دين به طور کلي واجب است دوري از بديها و انجام و اشاعهی نيکيهاست. براي انجام نيکيها بايد موانع آن را کنار زد و براي پرهيز از بديها ميبايست هوسها و مشوقهاي آن را از خويش دور نمود. دليل اصرار به گناه در افراد مختلف متفاوت است. مثلاً در يکي جاهطلبي است و چارهی آن بيشتر بخشش کردن و فهميدن مفهوم آرامش در کنار آسايش ميباشد. ريشهي بيشتر گناهان حس پليد خودپرستي است و درمان آن عشق به همنوع و ديگرخواهي ميتواند باشد. در ميان اين همه ، عدهاي هم به خاطر شکمپرستي دست به گناهاني ميزنند ، مانند دروغ ، کمفروشي ، خوردن مال يتيم ، شهوتپرستي ، حرص و آز و ... شايد بتوان ادعا کرد گذشتن از شکم ، ابتداييترين مرحله براي دوري از خودخواهي و گرايش به ديگرخواهي است. روزه گرفتن براي اين افراد ، در صورتي که اصولي و همراه با کنترل دائمي خوراک باشد ، چارهساز است. ضمن اينکه بايد دائمي و نه موسمي باشد تا ملکهی ذهن گردد.
چه سادهاند کساني که خودسازي را در همان مرحلهی ابتدايي ، نگهداري و کنترل شکم ، کافي دانسته و خود را بر تمام گناهان و هوسها واکسينه ميدانند ، در حالي که اين تنها يکي از دلايل گناه کردن و شرط لازم پاکي بود نه همگي آن!
مرداني که به پيروي از هوس به دنبال دختران و زنان به راه افتاده و با سوءاستفاده از نام عشق ، زندگي آنان را تباه ميگردانند ، حاجي بازاريهايي که با دورويي کارهاي پليد خود را در جامعه پيش ميبرند و هزاران هزار گناهکار با گناهان رنگارنگ ، همه و همه عبادت را سرلوحهي کارهاي خود قرار دادهاند هيچ اثري از پيشگيري گناه در آنها يافت نميشود.
کساني که ميگويند : آنها که روزه نميگيرند از سختي آن در هراسند و براي خود بهانه ميتراشند حرف بسيار خامي ميزنند. مبارزه با هوسهاي رنگارنگ و گمراهيها ، به مراتب مشکلتر است از گرسنه و تشنه نگه داشتن تن. گرچه دشواري يک عمل دلالت بر نيکي آن ندارد ، همه ميدانيم که مرتاض شدن به مراتب سختي بيشتري از يک ماه روزه دارد ولي از منظر تعاليم ديني مذموم دانسته شده است.
باز براي روزه خوب است ميتوان دلايلي ياد کرد و به عدهاي توصيه نمود ، موضوع نماز بسيار عجيبتر است. ميگويند نماز انسان را از بديها نگه داشته و به نيکيها دعوت ميکند. اما هرچه انديشه کنيد ، ربطي بين اين دو مورد نخواهيد يافت. ادعا ميکنند اعمالي که قبل از آن بايد انجام داد تا نماز درست! باشد موجب دوري از گناه ميگردد ، از قبيل غصبي نبودن حتا تکمههاي پيراهن و طاهر بودن و ... بايد گفت اين اعمال هميشه بايد مراعات گردد ولي اين چه ربطي به حرکات و جملات نماز دارد؟ مثلاً اگر با رعايت آن کارها ، روزانه بيست بار دستان خود را بالا برده و آوازي هم سر دهيم آيا از گناهان حفظ ميشويم؟
از ديدگاه کلي عبادات ديني از چند منظر مشکلزا ميگردند :
پس از مدتي و در يک روال طبيعي جاي وظايف اصلي دين را اشغال ميکنند. درست مثل استادي که علاوه بر خواستن درس يک تکليف روزانه به دانشجويان بدهد و براي آن نمره در نظر بگيرد. مطمئناً پس از مدتي که گذشت ، آن تکليف در بين بيشتر دانشجويان جاي خواندن درس را خواهد گرفت!
اگر قرآن را از ديده بگذرانيد ، آنقدر که راجع به تفکر و نيکيها و ... در آن تأکيد شده ، يک در صد آن هم به عبادات نپرداخته است. در حالي که اکنون کاملاً برعکس شده و آنقدر که ديندار را با عبادات وي ميشناسند ، با نيکي کردن و از بديها دوري جستن بجا نميآورند. اين مهمترين دليل رياکاري و جانماز آب کشيدن در دورهی ماست. زيرا هم آسان است هم پول و قدرتآور!
امروزه اگر براي يک مسلمان از نيک بودن شخصي گفتگو کنيد ولي بگوييد نماز نميخواند بيگمان تمامي آن تمجيدها نقش بر آب خواهد شد. در حالي که ، آن کساني که با نام دين دستشان به خون مردم رنگين و به مال آنان چرکين شده ، بدين خاطر که نماز خواندن آنها از رسانهی دولتي پخش ميگردد ، قابل بخشش هستند.
عدهاي هم ميگويند : آيا شما از خدا بيشتر ميدانيد که به ما دستور عبادت داده؟ اينان از اين واقعيت که برانگيختگان در تأثير محيط و زمانهی خويش ميباشند ناآگاه هستند. آنان کتابهاي برانگيختگان را سراپا سخن خدا ميدانند ، در حالي که چنين نيست و اشتباهاتي در آنها وجود دارد که ناشي از مرد زمانه بودن آنها دارد ، و اگر قبول کنيم آنها سخن خدا بوده ، زبان بدگويان را باز نمودهايم و نام پاک خدا را لکهدار.
ايدهی نهايي من :
کانال : چنانکه گفتهایم درِ گفتگویی را برای روزه بازکردهایم و نوشتههای خوانندگان را در این زمینه خواهیم آورد. این نیز گفتهایم که این گفتگو برای روشنی بیشتر زمینه میباشد. اینست از خوانندگان خواهانیم با نوشتههای پرمغزشان ، بویژه که با دلیل و مدرک و آمار توأم باشد ، در این کار ما را یاری کنند. اینک نوشتهی دیگری از یکی از خوانندگان :
آنچه در دين به طور کلي واجب است دوري از بديها و انجام و اشاعهی نيکيهاست. براي انجام نيکيها بايد موانع آن را کنار زد و براي پرهيز از بديها ميبايست هوسها و مشوقهاي آن را از خويش دور نمود. دليل اصرار به گناه در افراد مختلف متفاوت است. مثلاً در يکي جاهطلبي است و چارهی آن بيشتر بخشش کردن و فهميدن مفهوم آرامش در کنار آسايش ميباشد. ريشهي بيشتر گناهان حس پليد خودپرستي است و درمان آن عشق به همنوع و ديگرخواهي ميتواند باشد. در ميان اين همه ، عدهاي هم به خاطر شکمپرستي دست به گناهاني ميزنند ، مانند دروغ ، کمفروشي ، خوردن مال يتيم ، شهوتپرستي ، حرص و آز و ... شايد بتوان ادعا کرد گذشتن از شکم ، ابتداييترين مرحله براي دوري از خودخواهي و گرايش به ديگرخواهي است. روزه گرفتن براي اين افراد ، در صورتي که اصولي و همراه با کنترل دائمي خوراک باشد ، چارهساز است. ضمن اينکه بايد دائمي و نه موسمي باشد تا ملکهی ذهن گردد.
چه سادهاند کساني که خودسازي را در همان مرحلهی ابتدايي ، نگهداري و کنترل شکم ، کافي دانسته و خود را بر تمام گناهان و هوسها واکسينه ميدانند ، در حالي که اين تنها يکي از دلايل گناه کردن و شرط لازم پاکي بود نه همگي آن!
مرداني که به پيروي از هوس به دنبال دختران و زنان به راه افتاده و با سوءاستفاده از نام عشق ، زندگي آنان را تباه ميگردانند ، حاجي بازاريهايي که با دورويي کارهاي پليد خود را در جامعه پيش ميبرند و هزاران هزار گناهکار با گناهان رنگارنگ ، همه و همه عبادت را سرلوحهي کارهاي خود قرار دادهاند هيچ اثري از پيشگيري گناه در آنها يافت نميشود.
کساني که ميگويند : آنها که روزه نميگيرند از سختي آن در هراسند و براي خود بهانه ميتراشند حرف بسيار خامي ميزنند. مبارزه با هوسهاي رنگارنگ و گمراهيها ، به مراتب مشکلتر است از گرسنه و تشنه نگه داشتن تن. گرچه دشواري يک عمل دلالت بر نيکي آن ندارد ، همه ميدانيم که مرتاض شدن به مراتب سختي بيشتري از يک ماه روزه دارد ولي از منظر تعاليم ديني مذموم دانسته شده است.
باز براي روزه خوب است ميتوان دلايلي ياد کرد و به عدهاي توصيه نمود ، موضوع نماز بسيار عجيبتر است. ميگويند نماز انسان را از بديها نگه داشته و به نيکيها دعوت ميکند. اما هرچه انديشه کنيد ، ربطي بين اين دو مورد نخواهيد يافت. ادعا ميکنند اعمالي که قبل از آن بايد انجام داد تا نماز درست! باشد موجب دوري از گناه ميگردد ، از قبيل غصبي نبودن حتا تکمههاي پيراهن و طاهر بودن و ... بايد گفت اين اعمال هميشه بايد مراعات گردد ولي اين چه ربطي به حرکات و جملات نماز دارد؟ مثلاً اگر با رعايت آن کارها ، روزانه بيست بار دستان خود را بالا برده و آوازي هم سر دهيم آيا از گناهان حفظ ميشويم؟
از ديدگاه کلي عبادات ديني از چند منظر مشکلزا ميگردند :
پس از مدتي و در يک روال طبيعي جاي وظايف اصلي دين را اشغال ميکنند. درست مثل استادي که علاوه بر خواستن درس يک تکليف روزانه به دانشجويان بدهد و براي آن نمره در نظر بگيرد. مطمئناً پس از مدتي که گذشت ، آن تکليف در بين بيشتر دانشجويان جاي خواندن درس را خواهد گرفت!
اگر قرآن را از ديده بگذرانيد ، آنقدر که راجع به تفکر و نيکيها و ... در آن تأکيد شده ، يک در صد آن هم به عبادات نپرداخته است. در حالي که اکنون کاملاً برعکس شده و آنقدر که ديندار را با عبادات وي ميشناسند ، با نيکي کردن و از بديها دوري جستن بجا نميآورند. اين مهمترين دليل رياکاري و جانماز آب کشيدن در دورهی ماست. زيرا هم آسان است هم پول و قدرتآور!
امروزه اگر براي يک مسلمان از نيک بودن شخصي گفتگو کنيد ولي بگوييد نماز نميخواند بيگمان تمامي آن تمجيدها نقش بر آب خواهد شد. در حالي که ، آن کساني که با نام دين دستشان به خون مردم رنگين و به مال آنان چرکين شده ، بدين خاطر که نماز خواندن آنها از رسانهی دولتي پخش ميگردد ، قابل بخشش هستند.
عدهاي هم ميگويند : آيا شما از خدا بيشتر ميدانيد که به ما دستور عبادت داده؟ اينان از اين واقعيت که برانگيختگان در تأثير محيط و زمانهی خويش ميباشند ناآگاه هستند. آنان کتابهاي برانگيختگان را سراپا سخن خدا ميدانند ، در حالي که چنين نيست و اشتباهاتي در آنها وجود دارد که ناشي از مرد زمانه بودن آنها دارد ، و اگر قبول کنيم آنها سخن خدا بوده ، زبان بدگويان را باز نمودهايم و نام پاک خدا را لکهدار.
ايدهی نهايي من :