‌📘 افسران ما

💎 نشست دوم ـ سرچشمه‌ی بدیها وزارت جنگ است
بخش سوم

آیا نباید گفت که خود این وزیران و نخست‌وزیران ما بدخواه کشورند و آشفتگی و بیچارگی این توده را خود آنان می‌خواهند و سیاست بیگانه ، بهانه‌ی پوچیست؟!. آیا نباید باور کرد که هرچه می‌کنند دلخواه خود ایشانست و اینکه می‌خواهند برای پاک نشاندادن خودشان یا برای ترسانیدن مردم و بستن زبانهای ایشان گناه را بگردن دولتهای همسایه بیندازند خود خیانت پست دیگری از ایشانست؟!.
...

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 13ـ این کیشها نه با زندگانی سازگارست نه با دمکراسی [بخش دوم]
اين ناانجامي مشروطه است. اما رخنه يافتن دين : همه مي‌دانيم كه چون مشروطه برخاست و ملايان با آن دشمني نمودند اين زبان آزاديخواهان را ببدگويي از دين باز نمود و پياپي چيزهايي نوشتند و در آشكار و نهان ريشخندها كردند و ناسازگاريهاي آن را با دانش عنوان كرده از نكوهش بازنايستادند و از آنسوي هياهوي اروپاييگري و مادّيگري نيز به ياري اينان رسيد و رويهم‌رفته‌ی اينها آن نتيجه را داد كه دين يا بهتر بگويم كيشها همگي رخنه پذيرفت ...

باید جدایی میانه‌ی نیك و بد گزاشت
(بخش یکم)

‌✴️ تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش دوم
2ـ مشایخ محمره
1 ✴️ خوزستان در آغاز پادشاهى ناصرالدینشاه
در زمان مرگ محمدشاه اگرچه كسى از خاندان پادشاهى جز ناصرالدین میرزاى ولیعهد خواستار تاج و تخت نبود با اینهمه در بیشتری از نواحى و شهرهاى ایران از خراسان و كرمان و شیراز و بروجرد و مازندران شورش برپا بود. در این زمان در خوزستان هم شورشهایى برخاسته كه از جمله¬ی آنها داستان شوخى‌آمیز شاه‌حداد است.

مايه‌ی بدبختی ايرانيان انديشه‌های پراكنده‌ايست كه در مغزها جا دارد.

اين انديشه‌های پريشان و گمراهست كه اراده‌ها را سست و خردها را بيكاره ميگرداند و مردم را بدينسان درمانده و بدبخت می‌سازد.

سپس دليل آورده گفته‌ايم : سرچشمه‌ی كارهاي آدمی مغز اوست. مغز است كه بديگر عضوها فرمان ميدهد و آنها را بكار می‌اندازد.

از آنسوی مغز تابع انديشه‌هاييست كه در آن جا ميگيرد. اين انديشه‌هاست كه مغز را اداره ميكند.

پس از اين مقدمه گفته‌ايم باعث اينكه ايرانيها بدينسان سست‌اراده و بيچاره‌اند سخنان پراكنده‌ی ضد هم ميباشد و مثل آورده گفته‌ايم : در اين توده از يكسو سروده می‌شود : «بجز از كشته ندروی» و از يكسو گفته می‌شود : «كه بر من و تو در اختيار نگشاده» يا گفته می‌شود : «گر زمين را به آسمان دوزی***ندهندت زياده از روزی».

امروز از يكسو ما ميخواهيم مردم را بكوشش واداريم و از يكسو كتابها پر است از تعليمات جبريگری.

از يكسو ما ميگوئيم : بايد كوشيد و كشور خود را نگه داشت و از يكسو كتابها پر است از اينكه با كوشش بجائی نتوان رسيد : «بخت و دولت بكاردانی نيست***جز بتأييد آسمانی نيست».

از يكسو ما ميگوييم : بايد در انديشه‌ی نگهداری خاندانهای خود باشيم و بايد خطرهای احتمالی آينده را بديده گرفته درپی وسايل دفاع باشيم از سوي ديگر گوشها پر است با اين شعر و مانند آن : «اگر تيغ عالم بجنبد ز جای***نبّرد رگی تا نخواهد خدای».

ميگوييم : آيا باور كردنيست كه اين همه سخنان كه بنام جبريگری و اختيار نداری گفته شده بی‌اثر بماند؟!..

آيا باور كردنيست كه سخنانی كه ما بنام ميهن‌پرستی و كوشش می‌نويسيم اثر خود را بكند ولی اينها نكند؟!..

(پرچم روزانه شماره‌‌ی ۱۲۴)

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 14ـ آیا نباید بچاره‌ی پراکندگیها کوشید؟! [بخش یکم]
اين چهار آسيب را كه شمردم درخور چشم پوشيدن و بي‌پروايي نمودن نيست. دوباره مي‌گويم : پس ماندن شرق را دو انگيزه‌ي بزرگيست و يكي از آن دو انگيزه همين آسيبها مي‌باشد. باز دوباره مي‌گويم : تا حال اينست در شرق نه دين خواهد بود و نه زندگاني و هر دو ناانجام خواهند ماند ، تا حال اينست نام خدا در جهان خوار خواهد بود.
...

‌💎 نشست دوم ـ سرچشمه‌ی بدیها وزارت جنگ است
بخش چهارم

کسانی که با صد بیشرمی نوشته‌ی دولتی بدست گدایان گردن‌ستبر می‌دهند و برای بردن آبروی کشور برواج گدایی می‌کوشند ، آیا رفتار آنان درباره‌ی افسران کشور جز این توانستی بود؟!. آیا رفتار دیگری توانستندی داشت؟!.
من از وزارت جنگ دور می‌بودم و هستم و آگاهی چندانکه می‌بایست از کارهای آن نمی‌دارم. ولی پیشامد سوم شهریور پرده از روی آن وزارت برداشت که چه دور و چه نزدیک ، همه را از درون آن آگاه گردانید.
...

باید جدایی میانه‌ی نیك و بد گزاشت
(بخش پایانی)

‌✴️ تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش دوم
2ـ مشایخ محمره
2✴️حاج‌جابرخان نصرت‌الملك
چنانكه گفتیم پس از لشگركشى معتمدالدوله به خوزستان مشایخ كعب و دیگر فرمانروایان بومى از توان افتادند و پاى دولت در آنجا استوار گردید ولى از آغاز حكمرانى خانلرمیرزا خاندان نوینى در خوزستان روییدن گرفته و چنانكه خواهیم دید بار دیگر این خاندان رشته‌ی كارهاى خوزستان را در دست گرفته دولت را در آنجا بى‌اختیار مى‌گرداند و این خاندان مشایخ محمره است كه در این بخش گفتگو از آنان داریم.

اینها [کسانی که هر گونه گرد آمدن مردم بسر خود را اتحاد می‌پندارند] تنها مربوط شدن صد تن یا كمتر یا بیشتر را بهمدیگر یگانگی[=اتحاد] می‌شناسند.

در حالی كه آن یگانگی نیست و خود سودی ندارد. زیرا یك دسته‌ای كه با آن ترتیب بهم مربوط شوند و درمیان ایشان اشتراكی در اندیشه و باور و آرزو نباشد با یك پیشامدی پراكنده گردند و اساساً از چنین دسته‌ای كاری ساخته نگردد.

از تاریخ دلیلهای بسیار برای این گفته پیدا توان كرد.

در آغاز مشروطه روزنامه‌ها پیاپی مردم را به «اتحاد و اتفاق» دعوت میكردند. هر روز گفتارها بود كه در این زمینه نوشته می‌شد.

نویسندگان بجای آنكه معنی درست مشروطه را بمردم بفهمانند و حقایق را شرح داده تصرف در اندیشه‌های آنان كنند و از این راه «یگانگی و همدستی» در میان ایشان پدید آورند ، هر روز فشار آورده بمردم میگفتند : «اتحاد كنید» و «دست برادری بهم دهید» و «اعتصموا بحبل الله» و مانند اینها. آن وقت داستانها از یگانگی و همدستی توده‌های اروپایی می‌سرودند.

در نتیجه‌ی این كار مردم در تهران و دیگر جاها بتكان آمده آرزو میكردند كه همدستی نمایند. ولی چه می‌كردند؟... مثلاً در یك مسجدی پانصد تن گرد می‌آمدند و یكی پا می‌شد و ستایش از «اتحاد» میكرد و بالاخره همگی پیمان می‌بستند كه «متحد» باشند و باهم برادری نمایند ، و سپس برداشته بتهران یا بشهرهای دیگر تلگرافهای گزافه‌آمیز می‌كردند كه ما مردم فلان شهر ده هزار نفر متحد شده‌ایم و پیمان برادری بسته‌ایم.

در حالی كه دلهای آنها پر از اندیشه‌های گوناگون بود و در نهان كمترین وسیله برای همدستی و یگانگی باهم نداشتند ،

و این بود پس از چند ماهی همینكه در تهران حاجی شیخ فضل الله نوری و در نجف سیدكاظم یزدی با مشروطه مخالفت نمودند همان كسان بمیانشان دوتیرگی افتاده و دسته‌ی انبوهی از آنان كه دیروز بنام مشروطه‌خواهی اتحاد كرده بودند امروز مشروطه‌خواهان را بیدین شناختند و در تبریز و برخی شهرهای دیگر تفنگهای خود را برداشته بكشتن مشروطه‌خواهان برخاستند.

این بود پایان آن پیمانهای اتحاد كه باهم می‌بستند.

(پرچم روزانه شماره‌ی 68)

‌📘 افسران ما

💎 نشست دوم ـ سرچشمه‌ی بدیها وزارت جنگ است
بخش پنجم

آنگاه اگر سرچشمه‌ي كارها رضاشاه ميبوده و او نافهمانه ايران را بچنان جنگي مي‌كشانيده و وزيران چنانكه گفته‌ي خودشانست آن را بد دانسته خرسندي نمي‌داشته‌اند ، چشده كه از كار كناره نجسته‌اند تا پايشان در ميان نباشد؟!. اگر آنان كناره جستندي ، بيش از آن چه بودي كه چند روزي در زندان باشند ، و يا چند دشنامي از شاه بشنوند؟!. آيا چنين ترسي بهانه براي ايشان توانستي بود؟!.
...

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 14ـ آیا نباید بچاره‌ی پراکندگیها کوشید؟! [بخش دوم]
شما را در انديشه مي‌گزارم و سخن خود را دنبال مي‌كنم. اين آسيبهاي چهارگانه كه شمردم ـ يا يك كلمه بگويم : ناسازگاري‌ای كه ميانه‌ي دين و زندگاني پديد آمده گذشته از آنكه خود زيان بس بيمناك بزرگيست يك زيان ديگري هم درپي مي‌دارد ، و آن اينكه از آغاز مشروطه كه كشاكش ميانه‌ي دين و زندگاني بي‌پرده‌تر گرديد و انبوهي ...

‌✴️ تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش دوم
2ـ مشایخ محمره
3 ✴️ جنگ انگلیس با ایران و دست یافتن ایشان بر محمره و اهواز
(بخش یکم)
در زمان قاجاریان جنگهایى كه فتحعلیشاه با روس كرده شكست خورد بر آبروى ایران برخورده و چون در زمان ناصرالدینشاه با انگلیس جنگ كرده شكست یافتند دیگر آبرویى براى ایران بازنماند.
این جنگ داستان درازى دارد و درخور آن است كه در كتاب جداگانه نگاشته شود. ما در اینجا تنها از یك بخش آن گفتگو داشته و باختصار یاد خواهیم كرد.

ما از دیگران تندروتریم

بزرگی آنست كه كسی یك كار سودمند و بزرگی را برای توده انجام دهد.

مثلاً اگر دشمنان بكشور رو آورده‌اند یك كسی از جان بگذرد و جلو بیفتد و مردم را بتكان آورد و بجلو دشمن شتابد و آنها را برگرداند ،

یا اگر خشكسالی و كمیابی روی داده و فقرا دچار گرسنگی گردیده‌اند یك كسی خود از داراییش بگذرد و دیگران را نیز بپول دادن وادارد و بینوایان را از مرگ و نابودی نجات دهد ،

و یا اگر گمراهی و نادانی بتوده چیره گردیده ، كسی بنبرد و كوشش برخیزد و رنج و آسیب بخود هموار گرداند و توده را از گمراهی و نادانی ، برهایی رساند.

با این كارها و مانند اینهاست كه كسی بزرگ تواند بود.

آن كسان چه كرده‌اند كه بزرگ شده‌اند؟!

آیا كسی با سخنان پریشان و پراكنده و ضد هم بزرگ می‌شود؟!

آیا كسی كه در زمان مغول زیسته و در آن روزگار اندوه و شیون خاندانها ، كمترین تأثری از خود نشان نداده بلكه همه دم از خوشی و یارپرستی زده و بالاخره زبان بستایش آباقاخان (ایلخانی) گشاده بزرگ تواند بود؟!..

از اینگونه پرسشها میكنیم درمانده میگوید :
اگر اینها بزرگ نیستند پس چرا شرقشناسان اینهمه تجلیل آنها را می‌نمایند؟!

میگویم :‌ شرقشناسان میخواهند شما را اغفال كنند و نگزارند از آلودگیهای زمان مغول بیرون آیید.

شما باید خودتان بیندیشید و بفهمید كه سود و زیانتان چیست.

(پرچم روزانه شماره‌ی 126)