‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 29ـ نیک و بد از دیده‌ی پيشرفت كار جهان [بخش دوم]
گذشته‌ها گذشته ـ شما همين سي و اند سال دوره‌ي مشروطه را بگيريد و رفتار اين گروه را بياد آوريد. در اين دوره كه صدها چيزهاي كهن برافتاده و صدها چيزهاي نو پديد آمده هميشه اينان پيرو مردم بوده‌اند. بدينسان كه يك چيزي تا تازه بوده و بيشتر مردم از آن مي‌رميده‌اند اينان از در ايستادگي درآمده‌اند. ولي همانكه اندك پيشرفتي رو داده و بيشتر مردم آن را پذيرفته‌اند اينان نيز پذيرفته و آن را سرمايه‌ي ديگري براي خود ساخته‌اند. هنوز فراموش نكرده‌ايم كه ...

📗 بهائیگری
💎 بخش یکم

بنام پاکْ‌آفریدگار

درباره‌ي بهائیگری تاکنون سخنان بسیاری در پیمان و پرچم نوشته‌ایم و چون آنها پراکنده بوده اینک همه‌ي گفته‌ها و گفتنیهای خود را در آن زمینه در این کتاب در یکجا می‌نویسیم. کسروی

گفتار يكم
بهائیگری چگونه پدید آمده؟

بهائیگری تاریخچه‌ي دراز می‌دارد ولی ما آن را بکوتاهی خواهیم نوشت :

باید دانست بهائیگری از بابیگری پدید آمده ، و بابیگری از شیخیگری ریشه گرفته ، و شیخیگری از شیعیگری برخاسته. پس یک بخش از تاریخ بهائیگری تاریخ شیعیگریست ، و ما چون از شیعیگری و تاریخ آن در کتابهای دیگری1 سخن رانده‌ایم ، در اینجا بآن بخش نخواهیم پرداخت. ولی از مهدیگری که بداستان باب و بهاء بهمبستگی نزدیک می‌دارد و ما در آن کتاب بکوتاهی نوشته‌ایم ، در اینجا کمی درازتر سخن خواهیم راند.

1ـ مهدیگری و تاریخچه‌ي آن
باید دانست مهدیگری یا «باور داشتن بآنکه کسی در آينده با نیروی بیرون از آيین (خارق‌العاده) پیدا خواهد شد و جهان را به نیکی خواهد آورد» از باستان‌زمان میان ایرانیان و جهودان می‌بوده.

ایرانیان که به اهریمن باور داشته و کارهای بد جهان را ازو می‌دانستند ، چنین می‌پنداشتند که روزی خواهد آمد و کسی از نژاد زردشت بنام «سااوُشیانت» پیدا خواهد شد ، و او اهریمن را کشته جهان را از همه‌ي بدیها خواهد پیراست. اما جهودان چون آزادی کشور خود را از دست داده ، به زیر یوغ پادشاهان آسوری و كلدانی افتاده بودند ، یکی از پیغمبرانشان برای آنان چنین نوید داد که خدا مسیحی (پادشاهی) از میان جهود خواهد برانگیخت که بیگانگان را دور راند و جهود را از خواری و زبونی برهاند.

این پندارها درمیان ایرانیان و جهودان می‌بوده و هرچه زمان می‌گذشته در دلها ریشه بیشتر می‌دوانیده و در اندیشه‌ها به ارج و بزرگی می‌افزوده و دلبستگی مردم بآن بیشتر می‌شده تا آنجا که یک آرمانی برای ایرانیان و جهودان گردیده بوده.

اکنون سخن در آنست که این باور (یا بهتر گویم : این پندار) کی و چگونه و از کجا بمیان مسلمانان راه یافته است. زیرا بیگمانست که در زمان بنیادگزار اسلام ، چنین سخنی درمیان نمی‌بوده و نمی‌بایست بود. از آنسوی دیده می‌شود که هنوز صده‌ي یکم اسلام بپایان نرسیده این پندار درمیان مسلمانان شناخته می‌بوده. چه ما می‌بینیم که محمد بن حَنَفیه (پسر امام علی‌بن‌ابیطالب) که پس از مرگ یزید بن معاویه در مدینه بخلافت برخاست ، پیروانش که کَيسانی خوانده شدندی او را مهدی نامیده‌اند ، و چون مرده مرگ او را باور نداشته چنین گفته‌اند : زنده است و در کوه رضوی (در نزدیکی مدینه) می‌باشد و خود بیرون خواهد آمد و جنگها خواهد کرد. سید اسماعیل حِمَیری که یکی از شاعران بنام عرب و خود از کَیسانیان می‌بوده شعرها درباره‌ي محمدِ حَنَفیه داشته. از جمله چُنین گفته :

الا ان الائمه من قریش ولاة الحق اربعة سواء
علی و الثلاثة من بنیه هم الاسباط لیس بهم خفاء
فسبط سبط ایمان و بر و سبط غیبته کربلاء
و سبط لایذوق الموت حتی یقود الجیش یقدمه اللواء
یغیب لايری فیهم زمانا برضوی عنده عسل و ماء2

چنانکه دارمِستِتِر شرقشناس فرانسه‌ای3 نیز نوشته چنین پیداست که این پندار را بمیان مسلمانان ، ایرانیان انداخته‌اند. زیرا محمد حَنَفیه که نخست کسیست که مهدی خوانده شده پیروان او (یا کَیسانیان) بیشترشان ایرانیان می‌بودند. مختار در کوفه ایرانیان را بسر خود گرد آورد و به پشتیبانی آنان بنیاد فرمانروایی نهاد ، و او که محمدِ حنفیه را بخلافت برداشت غلامش کَیسان نام ، محمد را مهدی خواند و کيش کَيسانی را پدید آورد.

---------------

پابرگیها :
1ـ کتابهای «شیعیگری» و «بخوانند و داوری کنند» [که] چاپ شده.

2ـ کوتاه‌شده‌ي معنی آنکه : «امامان از قریش چهار تن می‌باشند ، علی و سه پسر او : یکی حسن ، دیگری حسین ، دیگری محمد که نخواهد مرد تا لشكرها بکشد. ولی تا هنگامی ناپیداست و در کوه رضوی در نزد او آب و انگبین می‌باشد».

3ـ در پنجاه و چند سال پیش که مهدی یا متمهدی سودانی در سودان برخاست و با انگلیسیان و مصریان جنگها کرد و نام او به اروپا و دیگر جاها رسید ، دارمِستِتِر شرقشناس جهود نژاد فرانسه در یک نشستی درباره‌ي مهدیگری گفتاری رانده است که محسن جهانسوز آن را بفارسی ترجمه و خود نیز چیزهایی افزوده و بنام «مهدی» کتابی گردانیده که بچاپ رسیده. ما در این نوشته‌های خود از آن کتاب سود جسته‌ایم.

باید از نادانیها جلو گرفت
(بخش پایانی)
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان
بخش سوم
10 ✴️ در پیرامون «تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان»
اینكه در ضمن تصحیح دو اشتباه تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان بقلم آقای سیدكاظم قطب‌زاده‌ی‌ دزفولی از كشته شدن یك نفر از كسان آقای ظهیرالملك پرسش فرموده‌اید قضیه را مختصراً می‌نگارم : هنگام شورش خزعل خود آقای ظهیرالملك بدزفول رفتند

✴️ آفتاب آمد دلیل آفتاب

چنانکه گفته‌ایم ما نه تنها جویای حقایقیم بلکه خواهان آنیم که هر بخشی از زندگانی بر پایه‌ی حقایق باشد. هرچه امروز ناراست است برافتد و بجای آن بنیادی نوین بر پایه‌ی حقایق گزارده شود. یک رشته از گفتگوهای ما درباره‌ی کار و پیشه و بازرگانی و پول و دارایی و سرمایه و ماشینها و کارخانه‌هاست ، درباره‌ی اقتصاد است.
این زمینه‌ها نیز در ایران از راه حقیقت بیرون و خود غلط است و باید مانند بسیار چیزهای دیگر اصلاح گردد.
از دو هفته باز به این زمینه با گفتار «دارایی چیست؟» (https://t.me/pakdini/5879) درآمدیم. سپس گفتارهای «باید اندیشه‌ها یکرویه گردد» ، «کارها و پیشه‌ها» ، «بیکاری یکی از گناهانست» ، «از دیگران چیزی نگرفته‌ایم» ، «همه چیز از دانستن برخیزد» به آنها دامنه داده دنبال کردیم. یک تکه هم از گفتارهای کتاب «کار و پیشه و پول» را زیر سرسخن «ديگري از مفتخوريها ملاييست» (28 ژوئن) آوردیم که به همین زمینه‌ی کار و حقیقت کار و پیشه همبستگی داشت.
در آن گفتارها گفته شده‌ بود که کسانی چون اینها را بخوانند خواهند گفت : «مگر ما اینها را نمیدانستیم؟». همچنین کسان دیگری نیز هستند که به این گونه سخنان بچشم چیزهای «پیش پا افتاده»‌ مینگرند زیرا اینها را یک ایرانی گفته. اینان هیچگاه نمی‌توانند بپذیرند که از شرق کسی برخیزد و بتواند حقایق اقتصاد را بازنماید. چیزهایی را بگوید که همان غربیان به آنها راه نیافته‌اند. بدیده‌ی ایشان سخنان پرمغز باید همچون سخنان فیلسوفان غربی پیچیده و دشوارفهم باشد. همچنین در زمینه‌ی اقتصاد باید سخن از دهان اقتصاد‌دانان بنام آنجا بیرون آید وگرنه کاری از آن ساخته نیست.
در همانجا ، کسروی چند نمونه از زندگانی غلط امروزی را نشان میدهد که همانها خود باعث بوده‌اند که وضع زندگانی مردم پستی و بلندی بی‌اندازه گرفته و بیدادگریها رفته. آن نمونه‌ها بهترین گواه برای کسانی است که «گمان میکنند» اینها «مسائل پیش پا افتاده‌ای» هستند و سودی بازنمودن آنها را نیست.
سپس نویسنده افسوس خود را از این نشان میدهد که گیریم برخی از این حقایق بگوشها خورده ،‌ ولی چه سود که در زندگانی امروزی بکار بسته نمی‌شود؟!. در آنجا به تفاوت شنیدن و دانستن می‌پردازد و این را نیک بازمی‌نماید که شنیدنِ یک حقیقت دانستنِ آن بشمار نمی‌آید. دانستن ، چیزی را نیک فهمیدن ، به آن کار بستن و هرچه به ضد آنست را از مغز بیرون راندن می‌باشد.
بدنبال آن گفتارها ، پریروز پیامی از زبان «پسرخاله» برایمان فرستاده‌ بودند که چون ما آن را «حرف حساب» دیدیم در کانال آوردیم. زیرا ماهیت مراسم محرم را که افزاری برای بهره‌مندیهای ناسزای یک دسته و دکانی برایشان می‌باشد بازنموده بود. دانسته شد دیگرانی هم آن متن را با دگرگونیهایی ـ ولی با همان معنی ـ در کانالهاشان گزارده‌اند.
به هر حال آن پیام به کسانی خوش نیفتاده و اینبوده پاسخی بَهر پرده‌کشی به راستیهای آن پیام نوشته و به کانالهایی که آن را گزارده بودند فرستاده‌اند.
این پاسخ یک نمونه‌ی دیگریست که نشان میدهد حقایق کار و پیشه در ایران دانسته نیست. و کسانی که می‌پندارند آن حقایق چندان پیش پا افتاده است که همه میدانند و از بازنمودن آنها سودی برنمی‌آید سخت در اشتباهند.
در آن رشته گفتارها گفته شد که آدمیان نیازهایی دارند که برای فراهم آوردن آنها باید بکوشند و بدست آورند. هر که نکوشد از دسترنج دیگران خورده و اینست مفتخور است.
در آن تکه از کتاب «کار و پیشه و پول» که در کانال آورده‌ایم از ملایی سخن بمیان آورده گفته بود :
✴️«ديگري از مفتخوريها ملاييست. ... اينان چه كار براي مردم ميكنند؟!.. استخاره ميگيرند ، پيشنمازي ميكنند و بس!.. استخاره كه همان فالست و بيپاست. پيشنمازي نيز پيشه‌اي نيست. اگر از ديده‌ی اسلام است ، در آن دين ، پيشنمازي را هر كسي توانستي. ... كه گفته بوده كه پيشنماز هميشه يك تن بايد بود؟!.. بالاتر از اينها مجتهدانند كه در نجف و قم و ديگر جاها براي خود دستگاه بزرگتري چيده‌اند و پيرامونياني بگرد سر آورده‌اند كه از خمس و سهم امام و ديگر پولهايي كه از مردم ميگيرند با صد خوشي و آسايش زندگي بسر ميبرند. اينان چه كاري براي مردم ميكنند؟!..
خودشان ميگويند : پيشوايان دينيم و بمردم دين ياد ميدهيم. ولي بيكبار دروغست. چه آنان چيزي بمردم ياد نمي‌دهند. چيزهايي را كه مردم از مادران و پدرانشان ياد گرفته‌اند و خود گمراهيست اينان آنها را استوارتر ميگردانند و از رفتن بازمي‌دارند.
آنگاه كه گفته كه دين ياد دادن پيشه‌اي تواند بود؟!.. كه گفته از آن راه نان سزد خورد؟!.. اگر از ديده‌ی اسلامست در آن دين چنين چيزي نمي‌بوده. در اسلام «استئكال بدينه» (يا نان خوردن از راه دين) ناسزا مي‌بوده. يكي از كتابهاي همان ملايان «اصول كافي» است. در همان كتاب خودشان بابي در همين باره هست و آشكاره از ناسزا بودن آن سخن رفته.

پس از همه‌ی اينها زكات و خمس در اسلام بجاي ماليات مي‌بوده كه از مردم گرفته مي‌شده و بايستي در سررشته‌داري (حكومت) بكار رود ، و هيچگاه براي مزد دين ياد دادن نمي‌بوده».
✴️ از این گذشته شیعیگری را بارها گفته‌ایم بنیادش بر اینست که خلیفه (امام) را خدا برمی‌گزیند و او پس از محمد ،‌ نخست علی و سپس فرزندان او را تا دوازدهمین امام برگزیده. گفته‌ایم که این سخنان همه بی‌‌پاست. نه در اسلام چنین سخنی بوده که خدا خلیفه‌ را برگزیند و نه علی جانشین محمد پاکمرد عرب بوده. سپس به امام دوازدهم شیعیان پرداخته گفته‌ایم که تاریخ ، زادن چنان فرزندی را از حسن‌العسکری نشان نمی‌دهد و از بودن او ناآگاهی می‌نماید و خرد و دانش نیز زندگانی هزارودویست ساله را نمی‌پذیرد.
پس از همه گفته و نشان داده‌ایم که ملایان که خود را در نبودن امام ناپیدا جانشین او می‌شناسانند و حکومت را ازآن خود میدانند به همان دلیلها که یاد کردیم ادعاشان بی‌پا اندر بی‌پاست.
می‌ماند آنکه از ملایان بپرسیم : شما چه کاره‌اید و نان از کجا میخورید؟! آیا خشت میزنید؟! آیا کشاورز و کارنده‌اید؟! آیا ریسنده‌اید؟! آیا بازاری هستید؟! چه کار میکنید که روزی خود و خانواده‌تان را راه می‌اندازید؟! اینگونه پرسشها از هر کسی شود ‌باید پاسخ گوید. هر کسی باید نشان دهد که نان از چه راهی میخورد.
براه انداختن زندگانی از هر دو راه سزا و ناسزا (مشروع و نامشروع) تواند بود. این کافی نیست که کسی بگوید پول دارد و با آن زندگانیش را می‌گذراند. این نیز می‌باید که آن پول از راه سزا بدست آید.
✴️ از آنسو زیانهای سوگواری هزار ساله برای امام حسین را برشمارده‌ و این نشان داده‌ایم که اینها نه تنها از دین نیست همه بیدینی است. هزار سال بماند ، ده سال سوگواری کردن برای یک مرده نیز با خرد ناسازگارست.
اینها را که از آقایان می‌پرسیم ، مگر یک پاسخ خردپذیر می‌شنویم؟!. همه سخنانشان پرده‌کشی بروی حقایق است. برای هزار سال سوگواری صد گونه بهانه دارند. برای راه روزی خود سخنان رنگارنگ پدید آورده‌اند : گاهی خود را آموزگاران توده می‌نامند ، گاهی آموزگاران دین.
برای استوار نشان دادن پایه‌های کیششان نیز صد ناراست میگویند که یک راست را نپذیرند.
✴️ در این میان اندیشه‌های مردم نیز اهمیت بسیار دارد بدینسان که اگر آگاه گردند کدام کار سزا و بسود توده و کدام کار ناسزا و بیهوده بلکه زیانمند است ، خواهند دانست کار ملایان سراپا مفتخوریست ، افزون بر این هنگامی که بدانند کیش شیعیگری همه بیپا و نااستوار است ،‌ همه بضد اسلام است ، دل به ملا نخواهند بست و ناچاریست که ازو بیزاری جویند. زنی که اینها را بداند حاضر نخواهد شد بیک ملا شوهر کند. حاضر نخواهد شد یک عمر خواری بجان خرد. از دیگر کارها مانند نمایشهای بیخردانه‌ی محرم و اربعین نیز رفته‌رفته خودداری خواهند کرد. ولی جای افسوس است که اینها میان مردم هنوز نادانسته مانده. هنوز باید آن اندازه اینها را گفت و به گوشها رسانید تا زمینه برای بیزاری مردم از کارهای بیخردانه و خواری‌آور فراهم شود.
این سخنان چون تاکنون کم گفته شده و نیک پراکنده (منتشر) نشده ، بگوشها نرسیده و کسان بسیاری آنها را نمیدانند. اگر میدانستند آیا ملایان میتوانستند به مفتخوری ادامه دهند؟! آیا نه این بود که از شکوه مراسم و دستگاهشان می‌بایست هر سال کاسته می‌شد؟!
اگر اینها گفته و به رخ آقایان کشیده می‌شد ، آیا چندان گستاخی و خیره‌رویی می‌توانستند کرد که پول گرفتن از مردم را حق خود بدانند؟!
✴️ گفته‌اند بدهکار را چون دنبال نکنی بستانکار میگردد. زیانکاریهای هزار ساله‌ی اینان چون گفته نشده و برخشان کشیده نشده ، این بار اینان زبان باز کرده برای آنکه نشان دهند ملایی یک کار سزایی است فلسفه‌ها میان مردم رواج داده‌اند. این روزها از بس کلیپ از خیره‌رویی و نافهمی ایشان در فضای مجازی در گردش است که هر که حسابی در یکی از پیامرسانها باز کرده ، چند تایی را دیده. می‌ماند که مردم بدانند اینان اساساً کارشان نه با دین راست می‌آید (همان اسلام) ، نه با خرد و دانش (مثلاً حقوق و اقتصاد).
ولی مردم را نیز باید خردمندان و نیکخواهان یک توده آگاه گردانند. آن هم از راهش و آن راه تنها اینست که حقایق زندگانی را یادشان دهند.
اکنون که اینها روشن نیست و مردم هم از آنها چندان آگاه نیستند ، اینان میدان یافته‌اند و چنانکه گفته‌ایم بجای بدهکاری نمودن بستانکار درآمده‌اند. چگونگی آنکه در متنی که ما آن را «حرف حساب» دانستیم ، پرسش نیکی می‌پرسد. میگوید : چرا برای نمایشهای محرم همه داوطلبانه کار میکنند ولی روضه‌خوانان و ملایان پول میگیرند؟!

یکی از یاران نیز پرسشهایی پرسیده که بجاست به پرسش متن «پسرخاله» بیفزاییم. می‌پرسد :
✴️ آیا تاکنون کسی دیده که ملایی در مراسم سینه‌زنی ، زنجیرزنی ، عَلَم وکُتل‌کشی ، شبیه‌خوانی خود شرکت کند ، گِل به سر و روش بمالد؟! و دیوانگی‌اش بالا گرفته خودزنی کند؟! چرا به چیزهایی که میگویند خودشان کار نمی‌بندند؟!. آیا «کسر شأنشان» می‌شود؟! پس مرگ خوبست ولی برای همسایه؟!
ولی آیا این خیره‌رویان در پاسخ درمی‌مانند؟! برای مثال یکی از پرده‌کشیهای پاسخ دهنده که یا از ملایان بوده یا از پیروان آنان ، اینست :
«اکثریت اهل منبر و مداحان مبلغی تعیین نمیکنند ، بلکه متولیان مجالس در صورت تمایل در راستای تکریم آنها در بزرگداشت شعائر مذهبی ، خودشان مبلغی را تقدیم آنها میکنند!».
این گمان میکند با پیچانیدن سخن میتواند ناراستها را راست نشان دهد. میگوید : ملا و روضه‌خوان «مبلغ تعیین نمی‌کنند» ، «متولیان مجالس در صورت تمایل» به ایشان پول میدهند. جای پرسش است : آیا هستند متولیان مجالس که تمایل به پرداخت پول ندارند؟!. آیا چنان متولیانی یک بار «عدم تمایل» نشان دهند باز هم ملا و روضه‌خوان خواهند یافت که رایگان برایشان روضه‌ بخواند؟!
این گمان میکند ما در کشورهای دیگر بزرگ شده و این چیزها را نمی‌دانیم. همین عاقدها مگر به نرخی که برایشان گزارده شده گردن میگزارند؟! همه‌ی آنها هم میگویند : «هرچه همتتان باشد». ولی ده برابر بلکه بیشتر از آن نرخ را تا نگیرند دست از دامن عروس و داماد برنمی‌دارند. این را همه میدانند. مگر از زبان کاسبکاران کم می‌شنویم که میگویند : «مهمان باشید» یا «قابلی ندارد»؟!. آیا می‌توان «مهمانشان» بود؟!..
در جای دیگری نام پرداخت پول را «هدیه و صله» می‌گزارد و آن را «سیره‌ی اهل بیت» می‌نامد. معنی این پرده‌کشیها و دروغها اینست که ما باور کنیم که در زمان «اهل بیت» چنین مراسم بیخردانه‌ای بوده.
تا جایی که ما میدانیم چون در زمان صفویان ملاحسین کاشفی کتابی درباره‌ی داستان کربلا به نام «روضة ‌الشهداء» نوشته بوده ، و کسانی در نشستها از آن خوانده مردم را به گریه می‌انداخته‌اند نام «روضه‌خوان» از همانجا پیدا شده است. پیش از آن جز شعر سرودن و گریستن در کار نمی‌بوده. آن هم در برخی زمانها همچون دوره‌ی خاندان بویه که شیعی بودند.
از آنسو ما چه کار داریم که «سیره‌ی اهل بیت» چه بوده؟!. خدا به ما عقل داده که خود قضاوت کنیم و دریابیم آیا ملا و روضه‌خوان کارشان بسود توده است یا نه. پولی که میگیرند سزاست یا نه.
در جای دیگری می‌نویسد : «یک سخنران از مدتها قبل برای مراسم تحقیق و مطالعه دارد و زمان صرف میکند ؛ غالب مداحان نیز اوقاتی را صرف مطالعه و تمرین میکنند». شگفت است همه‌ی مردم را نافهم گمان میدارند. مگر اینها را ما نمی‌دانیم؟!. مگر ایراد این بود که اینها زمان صرف نمی‌کنند؟! مگر همینکه کسی برای کاری «اوقاتی را صرف مطالعه و تمرین» کند کافیست که کارش را سزا بدانیم؟! آن دزدانی که بانکی یا دکان زرفروشی را می‌زنند مطالعه و تمرین نمی‌کنند؟! آن کسانی که کارشان قاچاق مواد مخدر است ـ که تندرستی و زندگی جوانان را تباه میگرداند ـ نه تنها «مطالعه و تمرین» میکنند ، از جانشان نیز می‌گذرند. بلکه باید گفت همچون یک سرباز خود را آماده‌ی هر گونه زد و خوردی می‌کنند.
در جای دیگر چنین میگوید :
«گرفتن هدیه [همان پول] منافاتی با پاداش اخروی ندارد! مثلاً آیا یک معلم که او هم مانند اهل منبر ، به تربیت و پرورش افراد مشغول است ، به ثواب اخروی بسنده میکند و حقوق نمیگیرد؟!»
باید خدا را سپاس گفت که نویسنده ملا را با آموزگار بیک رده کشید و مثلاً با یک جراح یکی نگردانید و نگفت : یک جراح که زندگی دوباره به بیمارش می‌دهد آیا مانند ملایی که سعادت به مردم ارزانی میکند نباید حقوق بگیرد؟! اینست معنی آن که میگوییم بدهکار را چون دنبال نکنی بستانکار می‌شود. کسانی در این قرنهایی که گذشته از اینان نپرسیده : شما چرا «استئکال بدینه» میکنید ، مگر در اسلام حرام نیست؟! اینست خیره‌رو شده یک چیزی هم بستانکار درآمده‌اند.
آفتاب آمد دلیل آفتاب. همینست که در پایان نامه‌اش ایراد «پسرخاله» را «مغلطه‌ی شبه‌افکنان» می‌خواند. اینها که او نوشته مغالطه نیست و ایراد ما مغالطه است.
اما این گفته‌ی «آفتاب آمد دلیل آفتاب» جای دیگری نیز در این گفتگو نمایان است. آنجا که کسانی به گفتارهای پرچم در پیرامون کارها و پیشه‌ها و اقتصاد ایراد گرفته میگفتند اینها را همه میدانند.
نه آقایان! همه نمیدانند. همین دیروز بود در جایی خواندیم که آموزگاری از کمی حقوق خود می‌نالید و نوشته بود که برای آنکه دررفت (هزینه) زندگی را بتوانم فراهم کنم سر گورها رفته قرآن میخوانم. شما ببینید یک آموزگاری اگر میدانست قرآن‌خوانی بر سر گور در «فراهم آوردن نیازهای یک توده» (که تعریف ما از کار و پیشه‌ی سزاست) بی‌تأثیر است آیا درپی کار دیگری نمی‌بود؟!

این تازه یکی از مثالهای بیزیان است. آنها که در دست بدست گردانیدن یا احتکار کالا دست دارند هم چه بسا همین را عنوان کنند که زندگیشان (چنانکه می‌خواهند) نمی‌گذرد.
از کارهایی ناسزا مثال بسیار می‌توان آورد. کافیست بدانیم نیازهای یک توده چیست و چه کارهایی در فراهم آوردن آنها نقشی ندارد.

امروز بازپسین بخش تاریخ پانصد ساله‌ی خوزستان را آوردیم و بدینسان آن کتاب به پایان رسید.
پس از این کتاب تاریخی دیگری را در کانال تکه تکه خواهیم آورد.

📘 بهائیگری (دیباچه)



ما را با بهائیان دشمنی نیست.

چُنانکه بارها نوشته‌ایم ما را با بهائیان دشمنی نیست. کسی از آنان با ما بدي نکرده. این کتاب را که چاپ کرده‌ایم ما می‌خواهیم همه‌ي گمراهیها از ایران برافتد ، و یکی از آن گمراهیها بهائیگري است.
اکنون بهائیان اگر پاسخی به ایرادهاي ما می‌دارند بنویسند ، وگرنه آنان را باید که از گمراهیهاي خود بیرون آیند و دست از دسته‌بندي که جز مایه‌ي بدبختی نتواند بود بردارند.

ما خواهنده‌ایم بهائیان نسخه‌اي از این کتاب را به عکاء نزد شوقی افندي ربانی فرستند که اگر تواند پاسخهایی دهد وگرنه ناتوانی او نیز دانسته شود.

اینکه سران بهائی به پیروان خود دستور می‌دهند که کتابهاي ما را نخوانند ، این چاره‌اي بکار ایشان نخواهد بود زیرا دیگران که می‌خوانند ایرادهاي ما را به رخ بهائیان خواهند کشید. آنگاه ما نیز در این اندازه نایستاده گامهاي دیگري نیز خواهیم برداشت. مردم چون معنی راست دین را بدانند و از زیانهاي بسیاري که این کیشهاي گوناگون می‌رساند نیک آگاه شوند ناچاریست که فشار به بهائیان و دیگر دسته‌ها بیشتر خواهد گردید. به هر حال یک توده با چهارده کیش زندگی نتواند کرد و این ناچاریست که این کیشهاي بیپا از میان برداشته شود.

یک دانستنی دیگر آنکه کسانی اگر می‌خواهند معنی راست دین را بدانند کتاب «ورجاوند بنیاد» را بخوانند. این کتاب را که بنیاد پاکدینی است بخوانند تا بدانند دین به چه معناي والاییست و این کیشها آن را تا چه اندازه پایین آورده‌اند. یک زیان بزرگ این کیشهاي بیپا همانست که معنی دین را پست گردانیده دستاویز بدست کسانی داده‌اند که بیدین گردند. از هر باره این کیشها بزیان جهانست و بی‌شُوند1 نیست که ما اینهمه کوشش به برانداختن آنها می‌کنیم.

کسروي
(از چاپ نخست 1322)

1ـ شوند (همچون بلند) = سبب ـ و

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 30ـ گناه ديگر زن ناگرفتن است
از ديده‌ي پيشرفت كار زندگي يك گناه ديگر زن ناگرفتن است. زيرا آفريدگار زنان و مردان را براي همديگر آفريده و اينست هميشه و در همه‌جا شماره‌ي آنان را يكسان ساخته كه بايد گفت هر يك مرد در برابر يك زنست. از آنسو ما نيك مي‌دانيم كه نيرومندي و سرفرازي يك توده با فزوني و انبوهي مردم آن باشد. نيز مي‌دانيم كه بايد مردم فرزنداني ...

از امروز کتاب «پیدایش آمریکا» را بَهر به بَهر در کانال خواهیم آورد. این کتاب داستانهای شیرینی دارد و خود پیدایش آمریکا نیز از دیده‌ی پیشرفت جهان و دانشها رویداد ارجدار و بزرگی است. اینست امیدمندیم خوانندگان با لذت آن را بخوانند.

‌✴️ پیدایش آمریکا
✴️ ديباچه
(بخش یکم)
پيدايش آمريكا يكي از رخدادهاي بسيار ارجدار تاريخ جهانست. در ارجداري آن همين بس كه تاريخنويسان دانشمند آن را يكي از پيشامد‌هاي تكان‌دهنده‌ي جهان شناخته ، شايسته دانسته‌اند كه مبداء «دوره‌ي كنوني» تاريخ اروپا گردانند.

ما بكار از راهش درآمده‌ایم
(بخش یکم)
(گفتاری از پرچم روزانه)

آبشار نیاگارا در مرز کانادا و آمریکا

📘 بهائیگری (بخش دوم)

هرچه بوده این پندار که از نیمه‌ي دوم صده‌ي یکم تاریخ هجری درمیان مسلمانان شناخته گردید در اندک‌زمانی در دلها جا برای خود باز کرد ، و آنچه رواج این پندار را بیشتر گردانید این بود که در همان زمان کشاکش بسیار سختی در زمینه‌ي خلافت درمیان مسلمانان می‌رفت و چند خاندان بزرگ در آن راه کوششها بکار می‌بردند. بنی‌اُمَیّه با زور و نیرنگ خلافت را برده و علویان و عباسیان (پسران علی داماد پیغمبر و عباس عموی پیغمبر) می‌کوشیدند که آن را از دست اُمویان درآورند. عباسیان یک تن را میان خود برگزیده و دوراندیشانه از راه زمینه‌چینی ، پیش می‌رفتند. ولی علویان که بیشترشان مردان ساده‌ای می‌بودند ، گذشته از آنکه همدستی نمی‌نمودند و آرزومندان خلافت درمیان ایشان بيش از یک تن و دو تن می‌بودند ، بزمینه‌چینی هم نپرداخته فریب سخنان پیروان خود را می‌خوردند ، و با شتاب بکار برخاسته زود از میان می‌رفتند. چنانکه کسان بسیاری از آنان در همان راه کشته شدند.

این داستانها در کتابها (بویژه در «مقاتل‌الطالبین» ابوالفرج اصفهانی) نوشته شده ، آنچه در اینجا می‌باید نویسم آنست که این آرزومندان خلافت یکی از افزارهای کار ، مهدیگری را می‌داشتند. بدینسان که هر یکی خود را مهدی می‌خواند و مردم را بکارهایی که از پیدایش مهدی می‌بیوسیدند1 ، امیدمند می‌گردانید ، و بیشتر آنان ، خودشان یا پیروانشان ، حدیثی هم از زبان پیغمبر یا امام علی بن ابیطالب ، به دلخواه خود ساخته میان مردم می‌پراکندند. در این باره داستانهایی هست که برخی را بنام نمونه در اینجا یاد می‌کنیم :

1) یکی از علویان که در زمان بنی‌اُمَیّه بطلب خلافت برخاست زید بن علی «نواده‌ي حسین بن علی» بود. این مرد که خود دلیر و پارسا می‌بود ، به کوفه آمد و پیروان خاندان علوی که «شیعه» نامیده شدندی بسرش گرد آمده چهل‌هزار تن به او دست دادند و زید فریب آنان را خورده به بسیج کار برخاست ولی چون هنگامش رسید که بجنگ و جانفشانی پردازد ، انبوهی از شیعیان بهانه‌ای پیدا کرده خود را بکنار کشیدند ، و زید با دسته‌ي کمی مانده کاری از پیش نبرد و خود کشته گردید.

همین زید را پیروانش «مهدی» می‌نامیدند و امیدها بمردم می‌دادند. اینست که چون کشته شده یکی از بدخواهان چنین شعری سروده :
صلبنا لکم زیدا علی جزع نخلة ولم ار مهدیا علی الجزع یصلب3

از اینسو ما نیز در کتابها حدیثی می‌یابیم بدینسان : «ان مهدینا سیظهر فی ظهر الکوفه». معنی آنکه : مهدی ما بزودی در پشت کوفه پدید خواهد آمد. بیگمان این حدیث را پیروان زید ساخته و برای پیشرفت کار خود پراکنده‌اند.

2) عباسیان با آنکه بنیاد کارشان را بزمینه‌چینی گزارده ، چون کینه‌ي ایرانیان را با عرب و خاندان اُمَیّه می‌دانستند ، ابومسلم را بخراسان برای دسته‌بندیها فرستاده بودند ، با این حال ، آنان نیز از داستان مهدی بسودجویی برخاسته‌اند ، و ما حدیثی در کتابها می‌بینیم بدینسان : «اذا رأیتم الاعلام السود من جانب خراسان فاستبشروا بظهور مهدینا». معنی اینکه : «چون درفشهای سیاه را از جانب خراسان دیدید بخود مژده دهید که مهدی ما پیدا شده». بیگمان این حدیث و مانندهایش را عباسیان و کارکنانشان ساخته‌اند. زیرا پیروان آن خاندان می‌بودند که با درفشهای سیاه از سوی خراسان خواستندی آمد.

پابرگیها :
1 ـ بیوسیدن = انتظار کشیدن ؛ توقع داشتن ـ و
2 ـ بسیج = تدارک ؛ بسیجیدن = تدارک کردن ، تهیه کردن ـ و
3 ـ معنی آنکه : «زید را از تنه‌ي درخت آویختیم و من مهدی ندیده بودم که به تنه‌ي درخت آویخته شود».