بهائیگری (بخش هفتم)

2) نام «معراج» را همگی شنیده‌اید. بگفته‌ي مسلمانان شبی «بُراق» از بهشت آورده‌اند و پیغمبر اسلام بآن برنشسته و جبرائیل را برکاب خود انداخته بآسمانها رفته و از یکایک آنها گذشته و در عرش با خدا دیدار کرده و بازگشته. اگر کتابها را بخوانید صد افسانه در این باره نوشته شده و این یکی از باورهای مسلمانانست.

ولی شیخ اَحسایی از روی فلسفه آن را نپذیرفتنی می‌دانسته. زیرا از روی فلسفه و دیگر دانشهای یونانی آسمانها کره‌هاییست که همچون پوستهای پیاز بروی هم آمده و بهم پیوسته ، و این نشدنی می‌بود که کسی با تن مادّی از آن کره‌ها بگذرد. چه در آن حال بایستی کره‌ها از هم شکافته گردد (بگفته‌ي خودشان خَرق و التیام لازم می‌آمد).

از آنسو نیز داستان معراج از «ضروریات دین» شمرده می‌شد و این نشدنی می‌بود که کسی آن را نپذیرد. بویژه شیخ اَحسایی که به «اخبار» پابستگی بسیار می‌داشت. آنگاه او خود از تندروان (غالیان) می‌بود که می‌خواست تا بتواند بستایش پیغمبر و خاندان او بیفزاید ، نه اینکه بکاهد و داستانی همچون معراج را از میان برد.

اینست شیخ اَحسایی بچاره‌جویی برخاسته. چنانکه خوانندگان می‌دانند در آن زمان «عنصرها» را بیش از چهار (که خاک و آب و باد و آتش باشد) نشناختندی و چنین دانستندی که آدمی و جانوران و دیگر چیزها از این چهار عنصر پیدایش یافته‌اند. از آنسوی در کتابهای یونانی چنین گفته شده بود که این زمین که ما بروی آن می‌زیيم خود از خاکست ، ولی روی آن کره‌ای از آب پدید آمده (که دریاهاست) و روی آن کره‌ای از باد می‌باشد (که هواست) و پس از همه ، کره‌ي آتشی هست که گرد جهان را فراگرفته. پس از این چهار کره ، آسمانهاست.

شیخ اَحسایی از اینها سود جسته چنین می‌گفت : «پیغمبر ما چون بمعراج می‌رفت ، در گذشتن از کره‌ي خاک عنصر خاکی خود را ، و در گذشتن از کره‌ي آب عنصر آبی خود را ، و در گذشتن از کره‌ي هوا عنصر هوایی خود را ، و در گذشتن از کره‌ي آتش عنصر آتشی خود را انداخت ، و اینبود که از تن مادّی رها گردیده توانست از کره‌های آسمان (بی‌شکافتن آنها) درگذرد».

اگر این گفته‌ي شیخ را بشکافید معنایش اینست که پیغمبر تنها روانش بآسمانها رفته است ، و این یکی از ایرادهای بزرگی می‌بود که ملایان به او می‌گرفتند. بآسمانها رفتن پیغمبر که خود افسانه می‌بود و شیخ ناچار شده آن چرندها را می‌بافت و ملایان دیگر گفته‌های او را دستاویز گرفته ، مردم را بجان هم می‌انداختند.

اینهاست نمونه‌هایی از گفته‌های شیخ اَحسایی و شما می‌بینید که جز چرندبافی نیست. «شُوندهای چهارگانه» بودن امامان چه معنی می‌دارد؟!. چه شده که امامان آفرنده و گرداننده‌ي جهان باشند؟!. مگر آنان جز از دیگران می‌بودند؟!. مگر همچون دیگران بی‌اختیار آمده ، بی‌اختیار نمی‌رفتند؟!.

در این باره راستی آنست که برخی از آن امامان در زمان خود گزافگوییها کرده‌اند. چون دیده‌اند هرچه می‌گویند شیعیان مي‌پذیرند ، خودداری نکرده‌اند که خود را دست دارنده در کارهای جهان شناسانند. سپس چیزهایی هم شیعیان بآنها افزوده امامان را تا به یاوری خدا رسانیده‌اند. چنانکه در جای خود1 بازنموده‌ایم این باور همگانی شیعیانست که «چهارده معصوم» یاوران خدایند و کارهای جهان در دست ایشانست. شیخ اَحسایی یک گام بالاتر گزارده بیکبار دست خدا را کوتاه گردانیده همه‌ي کارها و بلکه آفریدن جهان را به امامان می‌سپارد. آنگاه چون می‌خواهد پای فلسفه را نیز بمیان کشد ، داستان «شُوندهای چهارگانه» را بمیان می‌آورد و کار را بیکبار به چرندبافی می‌رساند.

درباره‌ي معراج نیز سخن شیخ جز چرندبافی نیست. گذشته از آنکه معراج خود افسانه‌ای می‌بوده ، گفته‌های شیخ سراسر بی‌معنی است. تو گویی عنصرهای چهارگانه رخت و کلاه می‌بوده که می‌گوید در گذشتن از کره‌ي خاک عنصر خاکی خود را انداخته ، و در گذشتن از کره‌ي آب عنصر آبی خود را انداخت ...

شگفتتر آنکه مردم اینها را هیچ نمی‌فهمیدند ، و اکنون نیز که شیخیان هستند ، انبوه ایشان آگاهی درستی از گفته‌های شیخ اَحسایی نمی‌دارند ، و چه‌بسا کسانی از آنان اینها را بخوانند و بگویند : «شیخ چنین سخنانی نگفته» و اگر شما بازگردید و بگویید : «پس شیخ چه گفته است؟!.. بر سر چه چیزهاست که شما خود را از مردم جدا می‌گیرید و نام شیخی بر روی خود می‌گزارید؟!.» ، در آنجاست که خواهید دید درماندند و پاسخی نتوانستند.

پابرگیها :
1ـ کتاب «داوری» که چاپ شده.

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 34ـ یک بهانه‌جویی شگفت
شما در گفتار خود پس از آنكه به نارسايي خرد خَستُوان شده‌ايد چنين مي‌نگاريد : «چنانكه آنچه را امروزه با وسايل طبيعي مي‌بينيم از سير بالاي هوا و حرف زدن از مشرق بمغرب و صدها مانند آن را هرگاه كسي در صد سال يا هزار سال پيش بمردم مي‌گفت او را ديوانه مي‌پنداشتند و حال آنكه امروزه در مرئي و منظر همه كس است».
...

یك رشته زشتیهایی نیز با شعرسرایی توأم است
(بخش پایانی)
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار دوم
✴️ چگونه كلمبوس برای سفر آماده گردید؟.
(تکه‌ی دوم)
این اندیشه‌ها در دل كلمبوس نیرو گرفته باو نوید می‌داد كه اگر سفری از دریا بسوی غرب كند به هند خواهد رسید و یك راه نزدیكتر و راستتری باروپاییان نشان خواهد داد. با این حال خواست با یكی از آشنایان خود هم شوری كند. با پزشكی بنام پول اندیشه‌ی خود را بازنمود. این مرد كه از دانشمندان جغرافی و ستاره‌شناسی هم بشمار می‌رفت اندیشه‌ی كلمبوس را پسندیده دلیلهای او را براست داشت و دلیلهای دیگری از خود بآنها افزود و از هر باره او را تشویق كرد.

‌✴️«در یك توده هرچه خویها ستوده‌تر ، آسایش و خوشی مردم بیشتر است ـ اگر همه‌ی مردم با خویهای ستوده راه روند در جهان آسایش و خرّمی هرچه فزونتر خواهد بود.
اگر كسانی در تاریخ جستجو كنند در هر توده‌ای چون خویهای ستوده ـ از جانفشانی و درستكاری و دلیری و مانند اینها رواج داشته آن توده سرفراز زیسته و در تاریخ نام بزرگی از خود بازگزارده. ولی سپس چون آن خویها را از دست داده سرافكنده شده و كم‌كم رو بنابودی نهاده است. گذشته از آسایش و خرّمی ، آزادی و سرفرازی توده‌ها نیز جز در سایه‌ی خویهای ستوده نتواند بود».
(دردها و درمانها ص 90 از 308)

کانال : دلیری نزد ما گرامی و خود از ستوده‌ترین خویهاست و باید همیشه پاس دلیران را داشت. اینست ما میکوشیم تا جایی که در توان داریم نگزاریم دلیران فراموش شوند.
از نسرین ستوده برای دلیریهایی که نشان داده و میدهد یاد میکنیم و بزرگش میداریم. امروز نیز سخن از دلیری دیگر داریم که ستم بسیار کشید و تسلیم ناجوانمردان نگردید. او مهندس عباس امیرانتظام است. این مرد بیش از یک تن در برابر ستم و ناجوانمردی ایستادگی کرد و ایستادگی را یاد داد.
چون در حکومت ملایان از همان آغاز از آگاه شدن مردم جلوگیری شده‌ است (سانسور رسانه‌ها) ، مردم آگاهی درستی از دستگیری و محاکمه‌ی او نیافتند.این اندازه دانستیم که پیش پا افتاده‌ترین حقوق یک متهم ازو در زندان و در دادگاه دریغ شد. محاکمه‌ی او‌ بی‌‌بودن وکیل انجام گرفت و به اعدام محکوم شد. با تلاشهای مهدی بازرگان حکم او به حبس ابد تغییر کرد.
در هر حال در جوّ خفقانی که در این چهل سال همه شنیده و دیده‌اند ما نمی‌توانیم ادعاهای حکومت را راست یا محاکماتش را دادگرانه بشناسیم. بویژه که دادگاه او آزاد و آشکار نبود؟!.
یادداشتی که در زیر می‌آید از پایگاه ندای سبز آزادی گرفته شده و آن نیز از صفحه‌ی فیس‌بوک ابراهیم نبوی است. ما با آنکه جزئیاتی را که نبوی می‌گوید نمی‌دانیم ولی کلیات سخنش را با آنچه تاکنون از آن شادروان اینجا و آنجا خوانده‌ایم سازگار می‌بینیم. اینست تصمیم به آوردنش در اینجا گرفتیم.
روانش شاد ، یادش زنده و ایستادگی مردانه‌اش سرمشق ایرانخواهان باد. به امید روزی که این لکه‌های ننگ از دامن حکومت ، قوه‌ی قضاییه و نیز تاریخ ایران سترده گردد.

یادداشت فیسبوکی «ابراهیم نبوی»، درباره «عباس امیرانتظام»

✴️او را نمی شد تحقیر کرد

وقتی در وزارت کشور کار می کردم، برای بررسی صلاحیت نهضت آزادی در انتخابات مجلس دوم از سوی آقای ناطق نوری مامور شدم. مهم ترین موضوع در این مورد دفاع بازرگان از جاسوسی به نام امیرانتظام بود. برای بررسی این موضوع پرونده امیرانتظام را از دادگاه انقلاب درخواست کردم و این پرونده را که شامل دو پوشه نسبتا ضخیم بود، صفحه به صفحه و کلمه به کلمه خواندم.
تقریبا هفتاد درصد محتویات پرونده شامل اسناد و مدارک شخصی امیرانتظام در زمان دستگیری و در بازرسی خانه اش بود. هیچ چیز خاصی در این اسناد نبود. بخش دیگر مکاتبات امیرانتظام و رونوشت اسناد سفارت آمریکا و دادخواست و دفاعیه امیر انتظام بود. تقریبا همه اتهاماتی که به امیرانتظام وارد شده بود و به دلیل آن اتهامات به حبس ابد محکوم شده بود، به دلیل ارتباط او با آمریکایی ها بود. امیرانتظام به عنوان معاون نخست وزیر موظف بود با آمریکایی ها رابطه داشته باشد و در محدوده وظایفش با آنها تماس گرفته بود، یک عمل قانونی. از همه وحشتناک تر تصمیم گیری برای او براساس ترجمه هایی غلط از اسناد سفارت آمریکا بود. او بخاطر انجام وظایف قانونی اش و ترجمه غلط اسناد و مدارک در یک محاکمه احمقانه به حبس ابد محکوم شد.
جز شخص بازرگان کسی از او دفاع نکرد، دانشجویان انقلابی مسلمان پیرو خط امام در بلاهت سنگ تمام گذاشتند و حزب توده چند بار از اینکه در محاکمه او تعلل می شود به دولت و حکومت هشدار داد. امیرانتظام که همراه همسر و فرزندانش به عنوان سفیر در سوئد بود از سوی کمال خرازی معاون قطب زاده وزیرخارجه احضار شد و با وجود اینکه دوستان اروپایی اش به او هشدار داده بودند که احتمال خطر دستگیری برایش وجود دارد، به ایران آمد و یک روز بعد دستگیر شد. او به مدت پانزده ماه در سلول انفرادی بود.
من براساس پرونده ای که خوانده بودم گزارشی نوشتم و در آن تاکید کردم که کل نوشته هایی که در این پرونده آمده است، نامربوط است. نامه را برای آقای ناطق فرستادم. چند روز بعد در قراری با امامی کاشانی عضو شورای نگهبان شرکت کردم و از نظرم دفاع کردم. شورای نگهبان برخلاف نظر رسمی وزارت کشور صلاحیت نهضت آزادی را رد کرد. من به دو دلیل استعفا دادم و از وزارت کشور بیرون آمدم. یکی از دلایلم همین موضوع بود.

(دنباله‌ی یادداشت ابراهیم نبوی) :
بعد از دوازده سال، با امیرانتظام در خانه اش مواجه شدم. همسرش، الی، که بعد از آزادی موقت او از زندان با او ازدواج کرده بود، دوست خواهرم بود و من از طریق خواهرم همیشه در جریان وضعیت او بودم. این بار به عنوان خبرنگار روزنامه جامعه با او مصاحبه کردم. مصاحبه وقتی منتشر شد، افکار عمومی با یک بحران بزرگ مواجه شده بود. کسی که تا آن زمان حدود بیست سال زندانی بود، انسانی بیگناه بود که هیچ کس جز شخص بازرگان از او دفاع نکرده بود. اغلب گروههای مذهبی و چپ ضدآمریکایی خواستار اعدام او شده بودند و بارها در اجتماعات مختلف جمعیت های عظیم مردم غالبا خشمگین برای اعدام او شعار داده شده بود. حتی همکارانش هم از او دفاع نکرده بودند. وقتی هم زندان ماند، همسرش که در سوئد بود، از او جدا شد و فرزندانش هم دیگر با او ارتباط برقرار نکردند.

در همان مصاحبه امیرانتظام حرف های زیادی زده بود، حرف هایی که نمی شد چاپ شان کرد. گفته بود که چگونه توانسته است در شرایط دشوار زندان زنده بماند. گفته بود که لاجوردی بارها برای اینکه او را در مقابل دیگران تحقیر کند، او را وادار کرده بود توالت های زندان را بشوید. می گفت: می خواست مرا ویران کند. یک بار وقت گرفتم و به دفترش رفتم. خوشحال شده بود و فکر کرده بود که می خواهم درخواست کنم که تمیز کردن توالت را انجام ندهم. به من گفت از چه چیزی شکایت داری؟ گفتم: شکایت ندارم، فقط می خواستم درخواست کنم به دلیل اینکه توالت ها تمیز نمی شود دستور بدهید اداره زندانها مایع وایتکس سفید کننده بگیرد که توالت تمیز بشود. لاجوردی به او خیره شده بود و گفته بود برو بیرون. از همان روز شستن توالت متوقف شد. او را نمی شد تحقیر کرد. لاجوردی با همه بی شعوری اش فهمیده بود که امیرانتظام بزرگتر از توانایی او از تحقیر آدمهاست.

امیرانتظام به عنوان یک زندانی محبوب همیشه احترام زندانیان اوین را جلب می کرد. همین موجب خشم لاجوردی بود. می گفت: بالاخره تصمیم گرفت مرا به زندان رجایی شهر بفرستد، اما این کار را با حالت عادی نکردند. در زمستان تهران، وقتی کامیونی وسایل به زندان رجایی شهر می برد، مرا پشت کامیون گذاشتند و دستهایم را به بدنه کامیون با دستبند بستند. در زیر برف و سرما به زندان رجایی شهر برده شدم. سرمای سختی خورده بودم و با همان وضع در زندان بودم. وقتی دید نمی میرم دوباره مرا به اوین برگرداند.

وقتی در مصاحبه ام از امیرانتظام پرسیدم بالاخره کی آزاد شدید؟ گفت: آزاد نشدم، یک بار به من مرخصی دادند. بعد از چند بار مرخصی یک بار دنبال من نیامدند. ساعتی که گذشت خودم ماشین گرفتم و به زندان رفتم. بار آخر، مرا از زندان اخراج کردند.

داستان امیرانتظام تمام نشد. او بار دیگر پس از کشته شدن اسدالله لاجوردی و پس از مصاحبه آقای خاتمی که وی در آن از لاجوردی بخوبی یاد کرده بود، با رادیوهای بیرون ایران مصاحبه کرد و چهره واقعی لاجوردی را به آنها نشان داد. نتیجه این سخنان یک دوره زندان دیگر بود. امیرانتظام در سالهای مختلف زندگی اش، چهار بار جوایز مختلف جهانی را گرفته است. جمهوری اسلامی حتی با خروج او از کشور برای دریافت جایزه هم موافقت کرد. اما خودش حاضر نشد از ایران بیرون بیاید. ماند و در خانه ای که دوستش داشت و مصیبتش را کشیده بود به فعالیت هایش در دفاع از جنبش مردم ادامه داد. درک رنج های او نه فقط برای کسی که سرگذشتش را می شنود، بلکه برای بسیاری از زندانیان هم ممکن نیست. او نیمی از عمرش را در زندان گذراند فقط بخاطر اینکه یک گروه سیاسی قصد داشت با یک گروه سیاسی دیگر تسویه حساب کند و تلخ تر از همه اینکه هیچ کس تا سالها حاضر به دفاع از او نبود.

چندی قبل، در شهریور سال ۹۲ عباس امیرانتظام در بیمارستانی مشغول مداوا بود. خبردار شد که آیت الله گیلانی که او را به حبس ابد محکوم کرده بود، در همان بیمارستان مشغول مداواست. به دیدار گیلانی رفت و از او عیادت کرد. امیرانتظام گفته است: « جامعه امروز ایران بیش از هر چیز تشنه اخلاق بخشایشگرانه است و ارتقای اخلاق در گرو بخشودن خشونت ورزان اما از یاد نبردن جنایات آنان است.

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 35ـ چگونه پراکنده‌اندیشی در ایران فزونی گرفت
جنبش مشروطه در ايران از بزرگترين پیشامدهاي تاريخي اين كشور مي‌باشد ، و اين جنبش با آنكه ناانجام ماند نتيجه‌هاي بسياري را ـ از بد و نيك ـ بيرون داد و در حال كنوني ايران بيش از همه چيز ، آن جنبش كارگر است. پيش از مشروطه انبوه مردم ايران ديندار مي‌بودند و در انديشه و در همه‌چيز پيروي از كيش خود مي‌نمودندي و كمتر كسي ...

📘 بهائیگری (بخش هشتم)

به هر حال از گفته‌های شیخ اَحسایی دو سخن با زمینه‌ي کتاب ما بهمبستگی می‌دارد که می‌باید در اینجا بآنها پردازیم :

نخست : شیخ اَحسایی هزارسال زنده ماندن امام ناپیدا را با فلسفه سازگار نمی‌دیده و اینست درباره‌ي آن چنین گفته : «و اما مولای صاحب الزمان فخاف من اعدائه و فر و دخل فی العالم الهورقلیائی» معنی آنکه «آقای من صاحب‌الزمان چون از دشمنان خود ترسید گریخت و بجهان هورِقَلیایی رفت».

جهان هورِقَلیایی کجاست؟!.. «هورقَلیا» یک نام یونانی یا سُرْیانیست و دانسته نیست از کجا بدست شیخ افتاده. در این باره او را سخنان بسیاری هست که در اینجا فرصت گفتگو از آنها نیست.

جهان هورِقَلیایی همان جهان برزخست که در پندار مسلمانان جایگاه مردگان می‌باشد. پس معنی گفته‌ي شیخ آنست که امام ناپیدا از اینجهان رفته و بمردگان پیوسته. چیزی که هست چون آشکاره نتوانسته بگوید ، آن را در این لفافه پیچیده.

از آنسوی شیخ نمی‌خواسته امام ناپیدا (یا بگفته‌ي خودش : صاحب‌الزمان) را نابوده انگارد. نمی‌خواسته یک پایه از پایه‌های شیعیگری را براندازد. بلکه چنانکه خواهیم دید ، شیخ را به امام زمان دلبستگی بسیار می‌بوده و خود را یکی از «در»های او می‌شمارده است.

پس آن گفته‌اش چه معنی می‌داشته؟!.. باید دانست در این باره شیخ پیروی از سید محمد مُشَعشَع کرده و چنین پیداست که کتاب او را بنام «کلام المهدی» در دست می‌داشته است.

اگر کسانی داستان سید محمد را در «تاریخ پانصد ساله‌ي خوزستان» خوانده‌اند می‌دانند که این سید از یکسو شیعی دوازده‌امامی می‌بود و نامهای دوازده امام را بدانسان که در کتابهاست می‌شمرد و با این حال دعوی مهدیگری می‌کرد. در حالی که در نزد شیعیان مهدی جز امام دوازدهم که محمد بن حسن العسکری باشد ، نیست و نتواند بود. پس سید محمد چه می‌کرد و چه پاسخی به ایرادهای شیعیان می‌داد؟...

باید دانست که سید محمد نیز در این باره پیروی از باطنیان کرده یک سخن ایشان را گرفته کار خود را راه می‌انداخت. چگونگی آنکه باطنیان که یک دسته بیدینان ویرانکاری می‌بودند و خواستشان جز بیدین گردانیدن مردم و بهم زدن زندگانی آنان نمی‌بود ، برخی از سران ایشان بدعوی خدایی برخاسته و در آن باره چنین می‌گفتند : «هر چیزی در این جهان یک گوهری (ذات) دارد که همیشه برپاست و هیچگاه دیگر نگردد ، و یک رویه1 (صورت) یا پرده که هر زمان دیگر گردد». می‌گفتند : «مثلاً جبرئیل یک گوهر دارد که همیشه یکیست ، ولی رویه‌اش هر زمان دیگر می‌گردیده که گاهی در کالبد دِحیه‌ي کَلبی بنزد پیغمبر می‌آمده و گاهی برویه‌ي گدایی به امیرالمومنین نمایان می‌شده ...». می‌گفتند : «خدا نیز چنینست که یک گوهر پایداری می‌دارد ولی هر زمان برویه‌ي دیگری تواند درآمد ...».

سید محمد این گفته‌ي باطنیان را گرفته و با داستان امام زمان و مهدیگری خود سازش داده و چنین گفته : «امام زمان همچون دیگر امامان در آن جهانست ولی گوهر امام زمانی در کالبد من نمایان گردیده». این کوتاه‌شده‌ي سخنان بسیاریست که سید محمد گفته.

شیخ اَحسایی نیز همین را گرفته و برنگ دیگری انداخته و سرمایه‌ي کار خود گردانیده. اینست در حال آنکه می‌گوید : «صاحب‌الزمان گریخت و بجهان هورِقَلیا رفت» که معنایش مرده بودن است ، در همان حال دست از او نکشیده از یکسو خود را «نایب خاص» یا «در» او می‌شمارید و از یکسو نوید می‌داد که صاحب‌الزمان در کالبد دیگری پیدا خواهد شد و کارهایی که بایستی کند خواهد کرد.

شما نیک ببینید که چگونه گمراهیها از یکدیگر سود جسته‌اند. نیک ببینید که چگونه یک پندار بيپا برنگهای گوناگون درآمده.

پابرگیها :
1ـ رویه همچون مویه ـ و

ما را با موسیقی دشمنی نیست
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار دوم
✴️ چگونه كلمبوس برای سفر آماده گردید؟.
(تکه‌ی سوم)
كوتاه‌سخن در سال 1491 بود كه دوباره كلمبوس بدربار ایزابل و فردیناند رفت و چون دوستان كلمبوس و هواداران او كه بیشترشان از دانشمندان می‌بودند از چگونگی آگاه شدند فرصت بدست آورده هواداریها نمودند.
جنگ اسپانیا با عرب نیز با فیروزی اسپانیاییها پایان می‌پذیرفت. از هر باره زمینه‌ی سازگار آماده شده بود. ولی فردیناند شوهر ایزابل دانسته نیست از پول‌دوستی و تنگدیدگی و یا از باور نداشتن بسخنان كلمبوس همچنان ایستادگی نشان می‌داد.

چگونه پاکدین شدم
(گواهی پاکدلانه)

‌📘 در پاسخ حقیقتگو

🖌 احمد کسروی

✴️ 36ـ زیانکاریهایی که روگردانان از دین دارند [بخش یکم]
نخست : اينان خودسرند و زيان آن را نمي‌دانند و خودسري و جدا جدا انديشيدن را فزوني خود مي‌شمارند. اينان آن نمي‌دانند يك مردمي كه در يكجا مي‌زيند بايد يكدل و يكزبان باشند تا نيك همدست گردند و نيروهاي خود را يكي گردانيده توده‌اي پديد آورند ، و اگر خودسر باشند و هر كسي چيزهاي ديگري انديشد و بدلخواه شيوه‌ي زندگاني ديگري پيش گيرد زندگي نابسامان گردد و هرگز يكدلي و يكزباني روي ندهد. ...

📘 بهائیگری (بخش هشتم)

به هر حال از گفته‌های شیخ اَحسایی دو سخن با زمینه‌ي کتاب ما بهمبستگی می‌دارد که می‌باید در اینجا بآنها پردازیم :

نخست : شیخ اَحسایی هزارسال زنده ماندن امام ناپیدا را با فلسفه سازگار نمی‌دیده و اینست درباره‌ي آن چنین گفته : «و اما مولای صاحب الزمان فخاف من اعدائه و فر و دخل فی العالم الهورقلیائی» معنی آنکه «آقای من صاحب‌الزمان چون از دشمنان خود ترسید گریخت و بجهان هورِقَلیایی رفت».

جهان هورِقَلیایی کجاست؟!.. «هورقَلیا» یک نام یونانی یا سُرْیانیست و دانسته نیست از کجا بدست شیخ افتاده. در این باره او را سخنان بسیاری هست که در اینجا فرصت گفتگو از آنها نیست.

جهان هورِقَلیایی همان جهان برزخست که در پندار مسلمانان جایگاه مردگان می‌باشد. پس معنی گفته‌ي شیخ آنست که امام ناپیدا از اینجهان رفته و بمردگان پیوسته. چیزی که هست چون آشکاره نتوانسته بگوید ، آن را در این لفافه پیچیده.

از آنسوی شیخ نمی‌خواسته امام ناپیدا (یا بگفته‌ي خودش : صاحب‌الزمان) را نابوده انگارد. نمی‌خواسته یک پایه از پایه‌های شیعیگری را براندازد. بلکه چنانکه خواهیم دید ، شیخ را به امام زمان دلبستگی بسیار می‌بوده و خود را یکی از «در»های او می‌شمارده است.

پس آن گفته‌اش چه معنی می‌داشته؟!.. باید دانست در این باره شیخ پیروی از سید محمد مُشَعشَع کرده و چنین پیداست که کتاب او را بنام «کلام المهدی» در دست می‌داشته است.

اگر کسانی داستان سید محمد را در «تاریخ پانصد ساله‌ي خوزستان» خوانده‌اند می‌دانند که این سید از یکسو شیعی دوازده‌امامی می‌بود و نامهای دوازده امام را بدانسان که در کتابهاست می‌شمرد و با این حال دعوی مهدیگری می‌کرد. در حالی که در نزد شیعیان مهدی جز امام دوازدهم که محمد بن حسن العسکری باشد ، نیست و نتواند بود. پس سید محمد چه می‌کرد و چه پاسخی به ایرادهای شیعیان می‌داد؟...

باید دانست که سید محمد نیز در این باره پیروی از باطنیان کرده یک سخن ایشان را گرفته کار خود را راه می‌انداخت. چگونگی آنکه باطنیان که یک دسته بیدینان ویرانکاری می‌بودند و خواستشان جز بیدین گردانیدن مردم و بهم زدن زندگانی آنان نمی‌بود ، برخی از سران ایشان بدعوی خدایی برخاسته و در آن باره چنین می‌گفتند : «هر چیزی در این جهان یک گوهری (ذات) دارد که همیشه برپاست و هیچگاه دیگر نگردد ، و یک رویه1 (صورت) یا پرده که هر زمان دیگر گردد». می‌گفتند : «مثلاً جبرئیل یک گوهر دارد که همیشه یکیست ، ولی رویه‌اش هر زمان دیگر می‌گردیده که گاهی در کالبد دِحیه‌ي کَلبی بنزد پیغمبر می‌آمده و گاهی برویه‌ي گدایی به امیرالمومنین نمایان می‌شده ...». می‌گفتند : «خدا نیز چنینست که یک گوهر پایداری می‌دارد ولی هر زمان برویه‌ي دیگری تواند درآمد ...».

سید محمد این گفته‌ي باطنیان را گرفته و با داستان امام زمان و مهدیگری خود سازش داده و چنین گفته : «امام زمان همچون دیگر امامان در آن جهانست ولی گوهر امام زمانی در کالبد من نمایان گردیده». این کوتاه‌شده‌ي سخنان بسیاریست که سید محمد گفته.

شیخ اَحسایی نیز همین را گرفته و برنگ دیگری انداخته و سرمایه‌ي کار خود گردانیده. اینست در حال آنکه می‌گوید : «صاحب‌الزمان گریخت و بجهان هورِقَلیا رفت» که معنایش مرده بودن است ، در همان حال دست از او نکشیده از یکسو خود را «نایب خاص» یا «در» او می‌شمارید و از یکسو نوید می‌داد که صاحب‌الزمان در کالبد دیگری پیدا خواهد شد و کارهایی که بایستی کند خواهد کرد.

شما نیک ببینید که چگونه گمراهیها از یکدیگر سود جسته‌اند. نیک ببینید که چگونه یک پندار بيپا برنگهای گوناگون درآمده.

پابرگیها :
1ـ رویه همچون مویه ـ و

سرچشمه‌ی درماندگیهای ایران
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌پس از آنکه دیروز گواهی پاکدلانه‌ی دکتر محمد رفیع شفایی را در کانال گزاردیم (https://t.me/pakdini/6056 ) ، یکی از یارانمان کوتاهشده‌ی زندگانی این یار کهن ما را از پایگاه اینترنتی «پیام دانش» به نشانی زیر یافته و برای ما همراه با پیکره‌ای از آن شادروان فرستاده است.
http://www.payamedanesh.com/1395/04/19/%D9%85%D8%AE%D8%AA%D8%B5%D8%B1%DB%8C-%D8%A7%D8%B2-%D8%B2%D9%86%D8%AF%DA%AF%DB%8C-%D9%85%D8%B1%D8%AD%D9%88%D9%85-%D8%AF%DA%A9%D8%AA%D8%B1-%D9%85%D8%AD%D9%85%D8%AF%D8%B1%D9%81%DB%8C%D8%B9-%D8%B4%D9%81/
از یار گرامیمان سپاسمندیم و این کار او را ارج می‌گزاریم که شرح کوتاهی از زندگانی این مرد کوشا و دلسوز را جستجو کرده و فراهم آورده.
کوتاهشده ای از زندگانی دکتر شفائی
مرحوم دکتر محمد رفیع شفائی یکی از برجسته ترین چشم پزشکان و جراحان بودند که در بخش اوز از توابع شهرستان لارستان، چشم به جهان گشودند. خدمات ارزنده ایشان در زمینه چشم پزشکی بر تمامی مردمان آن خطه از خاک ایران آشناست. مختصری از زندگانیش را که به قلم خودش در نوروز ۱۳۶۵ به رشته تحریر درآورده است نقل می کنم.
ایشان در بیستم اسفند ماه سال ۱۲۸۲ هجری شمسی در اِوَز [1] فارس متولد شدند. در سالهای اولیه زندگانی اش مختصری سواد در مکتب آموختند و سپس در سن ۱۳ سالگی به همراه یکی از دوستان پدرشان عازم بمبئی می شوند. در آنجا به مدت چند سال در یکی از مدارس خصوصی انگلیسی مشغول به تحصیل می شوند. سپس در یک تجارتخانه که متعلق به یکی از تجار ایرانی الااصل به نام مرحوم حاج محمد علی زینعلی بوده است استخدام می شوند. در این مکان زبان عربی را نیز می آموزند. سپس برای فروش مروارید به اتفاق ایشان عازم فرانسه می گردند. در پاریس با زنی مواجه می شوند که روی بازویش لکه خون دیده می شده. در خصوص لکه خون از همراهشان پرس و جو می کنند و در این زمان بوده که با مفهوم واکسینه کردن در برابر بیماری آبله آشنا می شوند. از آنجایی که این بیماری در لارستان همه ساله تلفات جانی و چشمی فراوانی به همراه داشته، ایشان بی درنگ به این فکر می افتند که چرا تا کنون همشهریانش از این موهبت عظیم بی بهره مانده اند!!
نقل قولی زیبا از ایشان: “تا به امروز پی به این واقعیت برده ام که مزیت انسان بودن در این است که می تواند به هم نوع خود خدمت کند.” با چنین انگیزه و دیدگاهی شروع به کسب اطلاعاتی در این زمینه می کند و مصمم می گردد که به هر نحو ممکن این موهبت را برای همشهریانش به ارمغان آورد. این می شود که در بازگشت به هند با کوشش و تلاش به موسسه واکسن سازی بمبئی راه می یابند و چگونگی تهیه مایع آبله از گوساله و تلقیح آن به انسان را به طور علمی و عملی می آموزند. سپس با گرفتن مقداری مایع تازه در سال ۱۳۰۵ به اوز باز می گردند. در آنجا علی رغم نبود هرگونه امکاناتی، آبله کوبی را در آن منطقه رایج و هزاران نفر را از این بیماری شوم نجات می دهند. سپس با مشاهده موارد زیادی از نابینایی و دیگر بیماریهای چشمی به هند باز می گردند و در آنجا به مدت چندین سال به طور اختصاصی در رشته چشم پزشکی و زیر نظر جراحان برجسته در این زمینه به کسب علم و مهارت در این خصوص می پردازند. سپس مجددا به لارستان بازگشته و از آن پس به درمان بیماران چشمی همت می گمارند. به نقل از ایشان: “ابتدا با چه مشکلات و ناهمواریها و کارشکنی ها روبرو شدم که همه را با توفیق الهی پشت سرگذاردم، چنانچه همه می دانند که تا به امروز صدها نابینا را بینا و هزارها نفر را از بیماریهای مختلف چشمی نجات دادم و می توانم بگویم مرض تراخم را که در لارستان عمومیت داشته با دقت و کوشش من تقریبا ریشه کن شده است. در پایان از اینکه تا به امروز توانسته ام در حد توانائی خود به جامعه خدمتی انجام دهم از پروردگار خود شکر گزارم و امیدوارم که در پیشگاه کبریایی اش شرمنده و سرافکنده نباشم.”
تهیه و تدوین: قدریه پرمون
[1] : اوز. [اِ وَ ] (اِخ ) شهری با جمعیتی بالغ بر 7744 تن (در سرشماری 1345هَ. ش .) مرکز بخش اوز شهرستان لار استان فارس در 34 کیلومتری غرب لار. (فرهنگ دهخدا)

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار سوم
✴️ چگونه كلمبوس بمقصد رسید؟
(تکه‌ی یکم)
روانه شدن كشتیها ـ پندارپرستی همراهان كلمبوس ـ ایست در جزیره‌های كاناری ـ دشواریهای سفر ـ جایی كه سوزن قطب‌نما بسوی غرب می‌چرخید ـ سبزیهایی كه روی آب را می‌گرفت ـ شورشهای پیاپی كشتی‌نشینان