ما در زندگی ناچار نیستیم و چاره داریم
(بخش پایانی)
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار پنجم
✴️ چگونه كلمبوس به اروپا بازگشت؟..
(تکه‌ی یکم)
رو آوردن كلمبوس و همراهانش باروپا ـ توفان سخت و نومیدی ـ نامه‌ی كلمبوس به ایزابل ـ جزیره‌ی سانت ماریا ـ توفان سخت دیگر ـ پذیرایی كلمبوس در پرتغال

📗 بهائیگری (بخش پانزدهم)

از روی این دستور ، باب را بسوارانی سپردند که به تبریز بردند و از آنجا به ماکو بردند که چند ماه در بند می‌بود و سپس از آنجا به دز چَهریق که در نزدیکی مرز ایران و عثمانی و در دست كردان شکّاک می‌بود روانه گردانیدند.

چون در این هنگام سه سال بیشتر از آغاز برخاستن باب گذشته و آوازه‌ي او بهمه‌ي شهرها افتاده بود ، و از آنسوی ملا حسین بشرویه‌ای شهر بشهر گردیده مردم را می‌شورانید و همچنین قرةالعین و ملا محمدعلی قدوس و دیگران بمیان آمده بودند و رویهم‌رفته تکان بزرگی در مردم دیده می‌شد ، حاجی میرزا آقاسی چنین اندیشید که این شور و تکان در مردم بيش از همه نتیجه‌ي آنست که باب در زندانست و مردم سخنان او را نشنیده از دور مهر می‌ورزند. این اندیشه چندان دور نمی‌بود زیرا راستی را مردم از باب و از سخنانش آگاهی نمی‌داشتند و آن شور و هیاهو بیش از همه بنام امام زمان و به پیروی از ملایان شیخی می‌بود.

به هر حال حاجی میرزا آقاسی به تبریز دستور فرستاد که باب را بآنجا آورند و نشستی با بودن ملایان برپا گردانند و از او پرسشهایی کنند و سخنانش را دانند. در تبریز این دستور را بکار بستند و باب را از چَهریق خواسته نشستی برای گفتگو در پیش ناصرالدین میرزای ولیعهد که جوانی شانزده ساله می‌بود برپا گردانیدند.

مجتهد بزرگ تبریز در این هنگام میرزا احمد می‌بود که سردسته‌ي متشرعان شمرده می‌شد (چنانکه نامش را برده‌ایم). او به این نشست نیامد. از شیخیان ملا محمد مَمَقانی آمد. ملایان دیگر نامهاشان خواهد آمد.

این نشست که در سال 1263 رخ داده یک نشست تاریخی بیمانندی بوده. کسی که دعوی مهدیگری می‌داشته ، علمای بزرگ یک کیشی گرد آمده با بودن ولیعهد کشور با او گفتگو کرده‌اند. آیا چه پرسیده‌اند و او چه پاسخی داده؟.. چه دلیلها بمهدیگری خود نشان داده؟..

گفتگوهای آن مجلس را در ناسخ‌التواریخ و دیگر تاریخهای قاجاری نوشته‌اند. نیز میرزا محمد تنكابنی از ملایان آن زمان در قصص‌العلماء آورده. نوشته‌ي اینها یکسان است و همه می‌رساند که باب بسیار بیمایه می‌بوده و اینست هرچه پرسیده‌اند پاسخی نتوانسته و درماندگی نشان داده. بابيان و بهائیان نیز ایرادی به اینها نگرفته نوشته‌هاشان دروغ نشمارده‌اند. تنها گله کرده‌اند که پرسشها بیرون از زمینه می‌بوده.

راستی هم اینست که این نشست چنانکه بیمایگی باب را رسانیده ، بیمایگی ملایان را نیز روشن گردانیده. زیرا از کسی که دعوی امام یا مهدی بودن می‌داشته ، برخی پرسشهایی کرده‌اند که اگر پاسخ دادی باز هم مهدی یا امام نبودی. برخی از این پرسشها به چیستان ماننده‌تر است تا به یک پرسش خردمندانه.

گله‌ی بابيان و بهائیان بیجاست. زیرا سید باب اگر راستگو بودی و نیرویی از سوی خدا داشتی ، توانستی از جلوی ملایان درآید و بگوید : «این پرسشها بیرون از زمینه است و من برای چیستان‌گشایی برنخاسته‌ام». چنان فرصت بی‌مانند که برايش پیش آمده بود ، توانستی بسخن پردازد و بگوید : من از سوی خدا برخاسته‌ام و جهان را بنیکی خواهم آورد. سخنان من این است و دلیلهایم آن می‌باشد. توانستی با دلیلها زبان ملایان را ببندد و جا در دلها برای خود باز کند.
ولی دیده می‌شود بیچاره هیچی نتوانسته و جز نمی‌دانم و نمی‌توانم پاسخی نداشته. از آنسوی با غلط‌بافیها و سخنان سست و خنک خود ، زبان ریشخند ملایان و دیگران را بخود باز گردانیده و بار دیگر کار بچوب خوردن و «غلط کردم» گفتن انجامیده.

به هر حال ما درباره‌ي آن نشست تاریخی یک سند ارجداری در دست می‌داریم. چگونگی آنکه ، گزارش نشست را که ولیعهد بپدرش محمدشاه نوشته ، نسخه‌ي آن بدست افتاده (که گفته می‌شود اکنون در کتابخانه‌ي مجلس است) ، و میرزا ابوالفضل گلپایگانی که بنامترین ملایان بهائی می‌بود آن را در کتاب «کشف‌الغطاء» که با دستور عبدالبهاء نوشته و بچاپ رسانیده آورده و ما از کتاب او برداشته‌ایم.

این سند از هر باره ارجدار و استوار است. زیرا نوشته‌ي رسمی دولتیست. گزارشیست که ولیعهدی برای آگاه بودن شاهی نوشته. پیداست که گمان دروغ و گزاف کمتر توان برد. از آنسو خود بهائیان این را استوار داشته پذیرفته‌اند که جای ایرادی از سوی ایشان نتواند بود. گذشته از اینها با آنچه ناسخ‌التواریخ و قصص‌العلماء نوشته‌اند یکیست. آنها بدرازی نوشته‌اند و این کوتاهتر گردانیده. اینست ما همان را در اینجا می‌آوریم :

📗 کتاب پندارها از فردا پراکنده میشود.

👇👇


«چون اين كتاب درباره‌ي خانواده‌هاست و بيش از همه با بانوان بستگي دارد آن را به بانوان پاكدين ارمغان مي‌گردانم.» كسروي




در پيرامون اين دفتر

ما چون برآنيم كه بنياد زندگاني آدمي از هر باره بروي پايه‌ي آميغها گزارده شود ، با همه‌ي نادانيها از هر گونه و به هر نامي كه باشد در جنگ مي‌باشيم. جنگ ما با بديها و نادانيهاست كه درفش افراشته سخت مي‌كوشيم و از پاي نخواهيم نشست تا پيروز گرديم. و چون يك رشته‌ي بزرگي از نادانيها پندارهاي گوناگونيست كه درميان توده‌ها رواج يافته ، اينست با آنها نيز درنبرديم و اين كتاب درباره‌ي آنها است.
اين كتاب نخست برويه‌ي گفتارهايي در روزنامه‌ي پرچم بچاپ مي‌رسيد كه ناانجام ماند ، سپس در سال ١٣٢٢ برويه‌ی كتاب چاپ يافت. چون نسخه‌هاي آن در همان موقع پايان پذيرفت و كساني از تهران و شهرستانها آن را مي‌خواستند ، اينست دوباره بچاپ دوم آن برخاستيم.
دفتر پرچم


14ـ هر كاري را بايد از راهش و با افزارش كرد.

جهان از روي يك آييني مي‌گردد ، آييني كه هيچگاه ديگر نگردد. بيرون از آيين جهان چيزي نتواند بود.
هر كاري را بايد از راهش و با افزارش كرد. آنان كه بكارهاي بيراهي برمي‌خيزند با خدا مي‌جنگند. مردمي كه در انديشه‌ي زندگي نبوده چشم براه پيشامدها مي‌دوزند جز بدبختي بهره نخواهند يافت.
خدا آدميان را آفريده و در كارهاشان آزاد گزارده. دروغست آنچه مي‌گويند : بودنيها بوده. دروغست آنچه مي‌گويند : بدبختي يا نيكبختي هر كسي بسرش نوشته شده.
هر كسي به هر كاري كوشد هوده خواهد برداشت. ولي كوشش از راهش و با افزارش بايد بود.
بند ١٤ ـ بخش يكم ـ ورجاوند بنياد


هر كاري را بايد از راهش و با افزارش كرد.

«ورجاوند بنياد» كه كتابيست همه‌ي سخنان ما را دربر داشته (و خواهد داشت) ، بسياري از گفته‌ها در آن نياز بشرح درازي دارد. با آنكه در خود كتاب در زير هر شماره‌اي شرحي براي آن نوشته شده باز برخي از آنها بشرح درازتري نيازمند است. اينست ما براي برخي از آنها شرحي در دفتر جداگانه مي‌نويسيم.
از جمله اين كتاب شرح برخي از جمله‌هاي شماره‌ی ١٤ است كه زير عنوان «هر كاري را بايد از راهش و با افزارش كرد» آغاز مي‌يابد.
ما نتوانسته‌ايم در اين كتاب همه‌ي پندارهايي را كه درميان مردمست ، بگفتگو گزاريم. ولي از آنچه بگفتگو گزارده‌ايم حال آن ديگرها نيز دانسته خواهد شد.
پايه‌ی همه‌ي اين گفتگوها دو چيز است :
يكي آنكه اينجهان از روي يك آييني مي‌گردد و آن آيين هيچگاه ديگر نشود. اينست بايد مردمان آن را نيك شناسند و در كارها و كوششهاي خود بديده گيرند ، و بچيزهايي كه بيرون از آن آيينست دل نبندند و بآنها نزديك نشوند ، وگرنه رنجهاشان بيهوده شده و خود در زندگاني پس افتند. فال و پيشگويي و جادوگري و دعانويسي و ماننده‌هاي اينها همه بيرون از آيين جهانست.
ديگري اينكه بخش بزرگي از دين شناختن همان آيين خداست. در دين چنانكه خدا را مي‌شناسيم بايد آيين او را نيز بشناسيم. اين فيروزي بزرگي در جهانست كه مردمان آيين خدا يا بهتر گوييم : «آيين گردش جهان» را بشناسند.
اينست مي‌گوييم : كساني كه مي‌خواهند معني راست دين را بدانند و از آيين جهان آگاه باشند بهترين راه خواندن همان كتاب «ورجاوند بنياد» مي‌باشد.
دفتر پرچم


فهرست

گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟..
١ـ پيشگويي
٢ـ فالگيري
3ـ ستاره‌شماري
4ـ چهره‌بيني و كف‌بيني
5ـ استخاره
گفتار دوم : آيا توان از جادو هوده‌اي برداشت؟..
1ـ جادو
2ـ جنگيري
3ـ دعانويسي
گفتار سوم : آيا چيزهايي خوش‌شگون يا بدشگون تواند بود؟..
گفتار چهارم : آيا در خواب آينده را توان ديد؟..
گفتار پنجم : آيا با مردگان گفتگو توان داشت؟..
گفتار ششم : آيا رشته‌ي كارها در دست خود آدميان نيست؟..

بخوانندگان پرچم

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار پنجم
✴️ چگونه كلمبوس به اروپا بازگشت؟..
(تکه‌ی دوم)
به هر حال كلمبوس پنج روز در میهمانی بسر برده چون می‌خواست هرچه زودتر خود را باسپانیا رساند ، پس از گرفتن اجازه از شاه پرتغال از آنجا روانه گردید و روز پانزدهم ماه مارچ 1493 بود كه پس از هفت ماه و یازده روز سفر به بندر پالوس بازگشت.
مردم همانكه شنیدند دسته دسته به بندر شتافتند و با كلمبوس و دیگران دیدار كردند و از تماشای هندویان و دیگر دیدنیها كه همراه آورده شده بود شگفتیها نمودند. در شهر شادمانی آغاز یافت. ناقوسها در كلیساها بآواز درآمد ، توپها غرش آغاز كرد ، مردم بهیجان و هلهله برخاستند.

بیاد آن یگانه مرد
👇👇

📗 بهائیگری (بخش شانزدهم)

هوالله تعالی شأنه
«قربان خاک پای مبارکت شوم. در باب باب که فرمان قضا جریان صادر شده بود که علمای طرفین را حاضر کرده با او گفتگو نمایند ، حسب‌الحکم همایون ، محصل فرستاده با زنجیر از ارومیه آورده به کاظم‌خان سپرد و رقعه بجناب مجتهد نوشت که آمده به ادله و براهین و قوانین دین مبین گفت و شنید کنند. جناب مجتهد در جواب نوشتند که از تقریرات جمعی معتمدین و ملاحظه‌ي تحریرات این شخص بیدین ، کفرِ او اظهر من الشمس و واضح من الامس است. بعد از شهادت شهود تکلیف داعی مجدداً در گفت و شنیدنیست. لهذا جناب آخوند ملامحمد و ملامرتضا قلی را احضار نمود و در مجلس از نوکران این غلام امیر اصلانخان و میرزا یحیا و کاظمخان نیز ایستادند. اول حاجی ملامحمود پرسید که مسموع می‌شود که تو می‌گویی من نایب امام هستم و بابم و بعضی کلمات گفته[ای] که دلیل بر امام بودن ، بلکه پیغمبری تست. گفت بلی حبیب من قبله‌ی من نایب امام هستم و باب هستم و آنچه گفته‌ام و شنیده‌اید راست است ، اطاعت من بر شما لازم است بدلیل ادخلو الباب سجدا و لکن این کلمات را من نگفته‌ام آنکه گفته است ، گفته است. پرسیدند گوینده کيست؟.. جواب داد آنکه بکوه طور تجلی کرد. روا باشد اناالحق از درختی ، چرا نبود روا از نیکبختی ، منی درمیان نیست اینها را خدا گفته است. بنده بمنزله‌ي شجره‌ي طور هستم. آن وقت درو خلق می‌شد ، الان در من خلق می‌شود و بخدا قسم کسی که از صدر اسلام تاکنون انتظار او را می‌کشید ، منم. آنکه چهل‌هزار علماء منکر او خواهند شد ، منم. پرسیدند این حدیث در کدام کتاب است که چهل‌هزار علماء منکر خواهند گشت. گفت اگر چهل‌هزار نباشد ، چهارهزار که هست. ملا مرتضا ‌قلی گفت بسیار خوب تو از این قرار صاحب الامری اما در احادیث هست و ضروریِ مذهب است که آن حضرت از مکه ظهور خواهند فرمود و نقبای جن و انس با چهل و پنج‌هزار جنیان ایمان خواهند آورد و مواریث انبیاء از قبیل زره‌ داود و نگین سلیمان و ید بیضاء با آن جناب خواهند بود ، کو عصای موسا ، و کو ید بیضاء؟ جواب داد که من مأذون بآوردن اینها نیستم. جناب آخوند ملامحمد گفت : غلط کردی که بدون اذن آمدی بعد از آن پرسیدند که از معجزات و کرامات چه داری. گفت اعجاز من اینست که برای عصای خود آيه نازل می‌کنم. و شروع کرد بخواندن این فقره بسم الله الرحمن الرحیم سبحان الله القدوس السبوح الذی خلق السموات و الارض کما خلق هذه العصا آية من آیاته. اعراب کلمات را بقاعده‌ي نحو غلط خواند ، تاء سموات را بفتح خواند. گفتند مکسور بخوان. آنگاه الارض را مکسور خواند.1 امیر اصلانخان عرض کرد اگر این قبیل فقرات از جمله آیات باشد ، من هم توانم تلفیق کرد و عرض کرد الحمدالله الذی خلق العصاء کما خلق الصباح و المساء. باب خجل شد. بعد از آن حاجی ملامحمود پرسید که در حدیث وارد است که مأمون از جناب رضا علیه السلام سئوال نمود که دلیل بر خلافت جد شما چیست؟.. حضرت فرمود آيه‌ي انفسنا. مأمون گفت لولا نسائنا. حضرت فرمود لولا ابنائنا. این سئوال و جواب را تطبیق بکن و مقصود را بیان نما. ساعتی تأمل نموده جواب نگفت. بعد از این ، مسائلی از فقه و سایر علوم پرسیدند. جواب گفتن نتوانست. حتا از مسائل بدیهیه‌ي فقه از قبیل شک و سهو سئوال نمودند ، ندانست و سر بزیر افکند. باز از آن سخنهای بیمعنی آغاز کرد که همان نورم که به طور تجلی کرد. زیرا که در حدیث است که آن نور ، نور یکی از شیعیان بوده است. این غلام گفت از کجا که آن شیعه‌ی تو بوده؟.. شاید نور ملامرتضا قلی بوده. بیشتر شرمگین شد و سر بزیر افکند. چون مجلس گفتگو تمام شد ، جناب شیخ الاسلام را احضار کرده باب را چوب مضبوط زده ، تنبیه معقول نموده و توبه و بازگشت و از غلطهای خود انابه و استغفار کرد و التزام پا به مهر سپرده که دیگر این غلطها نکند و الان محبوس و مقید است. منتظر حکم اعلیحضرت اقدس همایون شهریاری روح العالمین فداه است. امر ، امر همایونی است. انتهی».

پابرگیها :
1ـ عبدالبهاء در کتاب «مقاله‌ی سیاح» در این باره چنین می‌نویسد : «نکته‌ي نحوی گرفتند احتجاج بقرآن نمود و اتیان بمثل[مانند آوردن] منافی قواعد نحو از آن بیان کرد». ببینید که چگونه داستان را بنحو دیگری انداخته و دروغی از خود بآن افزوده. زیرا چنانکه پیداست به باب غلط نحوی گرفته‌اند ـ غلطهای بسیار آشکار ـ (نه نکته) آنگاه باب درمانده و پاسخی نتوانسته. نه آنکه پاسخ گفته و از قرآن نیز ماننده‌هایی یاد کرده. این یک نمونه است که چگونه ناچار شده‌اند تاریخ را کج گردانند و بداستانها رنگهای دیگر دهند.

📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟.. 1


بنام پاكْ‌آفريدگار

پيشگويي و فالگيري و رمل و ستاره‌شماري و كف‌بيني و چهره‌بيني و جادوگري و افسونگري و شعبده‌بازي و دعانويسي و جنگيري و گفتگو با مردگان و مُروا و مُرغُوا و مانند اينها همه كارهاي زيانمند و بيرون از آيين سپهر است ، و چون سرچشمه‌ي آنها پندار مي‌باشد همه را در اينجا زير عنوان «پندارها» گرد آورده‌ايم. ولي چون از روي چِبود بچند رشته است ما هر رشته را جدا گرفته در گفتار جداگانه سخن خواهيم راند. كسروي

گفتار يكم
آيا توان پيشگويي كرد؟..

آيا توان پيشگويي كرد؟.. توان از آينده يا از ناپيدا آگاه گرديد؟.. آيا در آدمي چنان نيرويي هست؟.. يا در بيرون چنين راهي يافته شود؟..
باين پرسشها جز پاسخ «نه» نتوان داد ، پيشگويي نتوان كرد ، از آينده يا از ناپيدا آگاه نتوان گرديد ، در آدمي چنان نيرويي نيست ، در بيرون چنين راهي يافته نشود.
ولي درميان مردم يك رشته كارهايي در اين زمينه رواج مي‌دارد و ما از يكايك آنها سخن خواهيم راند :
١ـ پيشگويي :
اين آرزو در نهاد هر كسي نهاده كه از آينده آگاه باشد و كارهايي را كه پيش خواهد آمد بداند. يك پيشامد بزرگي كه پيش آيد (همچون جنگ كنوني) هر كس در جستجوي پايان آن بوده آرزوي دانستن آن را خواهد داشت.
ولي چنانكه گفتيم چنان نيرويي در آدمي ، و يا افزاري در بيرون نيست ، و اين نشدنيست كه كسي آينده را بداند و يا از ناپيدا آگاه گردد.
آري توان از ديدن برخي چيزها به نتيجه‌ي آنها پي برد. مثلاً يك پزشك گاهي از ديدن حال بيماري تواند دانست كه آيا بهبود خواهد يافت يا خواهد مرد. در جنگي كه ميانه‌ي دو دولت درمي‌گيرد ، اگر كسي از اندازه‌ي نيروي هر دولتي و از اندازه‌ي پافشاري توده‌هاي آنها و از اين چيزها آگاه باشد ، بآساني تواند پايان جنگ را دريابد و فيروز از نافيروز بشناسد. ما هميشه از آمدن و نيامدن باران بفراواني يا كميابي خواربار در سال آينده پي مي‌بريم.
اينها را توان دانست. ليكن اينها پيش‌بيني است نه پيشگويي. بايد جدايي گزاشت ميانه‌ي پيش‌بيني و پيشگويي. دوباره مي‌گويم : پيشگويي نشدنيست. كساني كه به پيشگويي برمي‌خيزند از ناتواني روانهاي ايشانست. گاهي هم شياداني از اين راه سود جويند و مردم را فريفته پول گيرند. تا چهار سال پيش در تهران «صفا» نامي را مي‌ديدم كه بخانه‌ها مي‌رفت و با پيشگويي پولها از مردم مي‌گرفت.
روزي هم بنزد من آمد ، و چون از آينده سخنان بسياري مي‌گفت ، گفتم : اگر شما گذشته‌ي مرا بگوييد و من راست يابم آينده را هم باور خواهم كرد. گفت : شما از نژاد پادشاهي هستيد. گفتم : خاندان ما سيد بوده‌اند. گفت : از سوي مادر بآن پادشاه مي‌رسيد. گفتم : نامش چه مي‌بوده؟.. در چه زماني پادشاهي مي‌كرده؟.. پاسخي نتوانست و چون از من سردي مي‌ديد برخاست و رفت.
كساني مي‌پندارند اگر يكي سختيها بخود دهد (رياضت كشد) درو نيرويي براي دانستن آينده و آگاه بودن از ناپيدا پديد آيد. ولي اين پندار است ، و ما كسي را نمي‌شناسيم كه با سختي‌كشي چنان نيرويي پيدا كرده باشد. هرچه مي‌شنويم لافست.
فلان قطب مي‌گفته كه از آينده آگاهست ، ولي دليلي براستي اين سخن درميان نمي‌بوده. در همين زمان ما قطبها فراوانند و سختي‌كشيدگان بسيار مي‌باشند. بيازماييد آيا از حال جهان در ده سال ديگر ما را آگاه توانند گردانيد؟!..
كساني حال جوكيان هند را دليل آورده مي‌گويند : جوكيان سختيهاي توانفرسايي بخود دهند. مثلاً يكي بروي يك پا ايستد و سالها همچنان بسر دهد. ديگري با يك دست از درخت آويزان باشد و چند سال همچنان ماند. در نتيجه‌ي اين سختي‌كشيها نيرويي در ايشان پديد آيد كه از آينده آگاه باشند و ناپيدا دانند و از راز هر كسي آگاهي دهند.

همه چیز را میدانند و هیچ چیز را نمیدانند
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار پنجم
✴️ چگونه كلمبوس به اروپا بازگشت؟..
(تکه‌ی سوم)
كلمبوس اشتباه خود را همچنان دنبال می‌كرد. او خود را پیدا كننده‌ی آمریكا نمی‌شناخت. توجه او بسوی هندوستان بود و نمونه‌هایی را كه با خود آورده بود ، از فلز و گیاه و جانور ، با آنچه از هندوستان در دست می‌بود بسنجش می‌گزاشت و از این راه می‌خواست ثابت نماید كه بمقصود خود رسیده و آنجا كه كشف كرده جزو هندوستانست.

✴️ گواهی پاکدلانه‌ی یکی از خوانندگان

یکی از همراهان گرامیمان در نامه‌ی خویش چنین نوشته :

کتابی که تحت نام دردها و درمانها معرفی فرمودید را تا نیمه رساندم. اگرچه نوشتار آن فرزند خِرد ، کسروی ، را جسته و گریخته و اینجا و آنجا خوانده‌ام ، اما خواندن نوشتار ایشان بصورت دقیق و به کرّات را بر خودم و بر هر ایرانی مفید و لازم میدانم. جلوتر بروم ، زشت و اندوهگین است نام ایرانی یدک کشیدن و نوشتار کسروی را نخواندن. موجب هزاران افسوس هست وقتی می‌بینیم که کتب درسی فرزندان ایران در مدارس از نام و نوشته های کسروی تهی است. گویی هزار سال و هزار و چهارصد سال و سه هزار و هفتصد سال منتظر میهمانی عزیز نشسته ایم و حال که بر در آمده در را نمی گشاییم. میدانیم این در گشودنی است.
لازم نیست مخاطب با تمامی آنچه کسروی گفت موافق باشد ، بلکه لازم است آگاهی یافته و دلیلی برای آن احیاناً مخالفت در ذهن خود جستجو کند. همین تماس با اندیشه های کسروی خود در رزونانس و هم آوایی با خرد برای رسیدن به مکانی فراتر لازم و ضروری است.
لبهایش را به نام ایران و فرزندان ایران مزین کرد ، نامش تا ابد بر لب ، زبان و در قلب ما.

✴️ گواهی پاکدلانه‌ی یکی از خوانندگان

نویسنده‌ی سطرهای بالا سپس به شرح دیگری پرداخت و اینها را نیز به سخنان خود افزود :

«در مورد زنده نام کسروی به قدری نیکی ها زیاد هستند که بهتر است قبل از پرداختن به ایرادهای "احتمالی", از ایشان بیاموزیم, به فهم مسائل کوشش کنیم و به مرز دانش ایشان نزدیک شویم. این شرط اول هست. در حالیکه آن همه دانش, کتاب و خردورزی از ایشان به جا مانده, و من ایرانی از آنها و سودمندی آنها نا آگاه هستم, ای بسا دور از خرد هست جستجو کردن و پرداختن به ایراد های احتمالی».
در پایان نیز چنین مینویسد :
«اما همانطور که شهید راه خرد از فرزندان خویش, یعنی ما, درخواست کرد, سعی خواهیم کرد به خرد پایبند و متعهد بمانیم نه فرد و شخص».

📗 بهائیگری (بخش هفدهم)

تا اینجاست نوشته‌ي ولیعهد. در قصص‌العلماء می‌نویسد : «سید گفت که اسم من علی‌محمد با رب وفق دارد. نظام‌العلماء جواب داد که هر علی‌محمد و محمدعلی با رب وفق دارند. آن وقت شما باید دعوی ربوبیت بکنید نه دعوی بابیت». ببینید بیچاره به چه سخنان سست و بيپایی زبان می‌گشاده.
در نقطةالکاف داستان دیگری از همین گونه می‌نویسد. حاجی میرزا جانی کاشانی که یکی از بابيان دل‌افروخته می‌بوده و در این راه کشته شده ، کتابی بنام «نقطةالکاف» نوشته که مستر براون آن را بچاپ رسانیده. در آن کتاب از بزم ولیعهد و گفتگوهای آنجا سخن رانده. از جمله گفتگوی ملا محمد مامقانی را با باب چنین می‌نویسد :

«گفته بود شنیدم که شما ادعای بابيت نموده‌اید. فرموده بود بلی. عرض کردند که باب چه معنی دارد؟.. فرمودند کلام شریف انا مدینة‌العلم و علی بابها را چگونه فهمیدی؟. آیا نظر نکردی به وجه خود که چهار مشعر دارد و در یک صفحه واقعه است که پنج می‌شود به عدد باب که مطابق هاء هویت است؟. اما آن چهار مشعر اول چشم می‌باشد که حاکی از مقام فواد است و حامل آن رکن توحید می‌باشد و مقام مشیت است. دوم مشعر گوش می‌باشد که حاکی از رتبه‌ي عقل و حامل رکن نبوت و مصداق اراده است. سوم مشعر شامه است که حاکی از مقام نفس است و مطابق ولایت است و حامل مقام قدر. چهارم مشعر دهان است که حاکی از مقام جسم و مقام رکن شیعه و مطابق به رکن قضا می‌باشد و خود صفحه‌ی وجه. این پنج می‌شود».

دلیل را نگرید : می‌گوید چون چشم و گوش و بینی و دهان با خود چهره پنج می‌شود ، و از کلمه‌ي باب نیز بحساب ابجد پنج درمی‌آید ، و هاء که حرف نخست کلمه‌ي هویت است نیز در شماره‌ي ابجدی پنج است ، پس من خود مهدی یا درِ آن می‌باشم. کسی که دعوی مهدیگری می‌کرده این بوده دلیل او. همان حاجی میرزا جانی بارها در کتاب خود گله می‌نویسد که مهدی آمد مردم بی‌انصاف او را نپذیرفتند!.

آن «توبه‌نامه‌ي پا به مهر» که در گزارش ولیعهد یادش شده ، ما نمی‌دانیم چه بوده و آیا مانده یا از میان رفته. ولی یک نامه‌ای از سید باب بولیعهد (که نیز توبه‌نامه خوانده می‌شود) با پاسخ آن از شیخ علی‌اصغر شیخ‌الاسلام و از سید ابوالقاسم نامی در دستست که براون و دیگران در کتابهای خود پیکره‌های آنها را آورده‌اند و ما در پایین نسخه‌هاشان می‌آوریم :

نامه‌ي سید باب بولیعهد
فداک روحی الحمدلله کما هو اهله و مستحقه که ظهورات فضل و رحمت خود را در هر حال بر کافه‌ی عباد خود شامل گردانیده بحمدالله ثم حمداله که مثل آن حضرت را ینبوغ رأفت و رحمت خود فرموده که بظهور عطوفتش عفو از بندگان و تستر بر مجرمان و ترحم بر یاغیان فرمرده اشهد الله من عنده که این بنده‌ي ضعیف را قصدی نیست که خلاف رضای خداوند عالم و اهل ولایت او باشد اگرچه بنفسه وجودم ذنب صرف است ولی چون قلبم موقن بتوحید خداوند جل ذکره و نبوت رسول او (ص) و ولایت اهل ولایت اوست و لسانم مقر بر کل ما نزل من عندالله است امید رحمت او را دارم و مطلقاً خلاف رضای حق را نخواسته‌ام و اگر کلماتی که خلاف رضای او بوده از قلمم جاری شده غرضم عصیان نبوده و در هر حال مستغفر و تائبم حضرت او را و این بنده را مطلق علمی نیست که منوط به ادعایی باشد استغفرالله ربی و اتوب الیه من ان ینسب الی امر و بعضی مناجات و کلمات که از لسان جاری شده دلیل بر هیچ امری نیست و مدعي نیابت خاصه‌ي حضرت حجة علیه‌السلام را محض ادعای مبطل است و این بنده را چنین ادعایی نبوده و نه ادعای دیگر مستدعی از الطاف حضرت شاهنشاهی و آن حضرت چنانست که این دعاگو را بالطاف عنایات و بسط رأفت و رحمت خود سرافراز فرمایید والسلام.

پاسخ نامه از شیخ الاسلام
سید علی‌محمد شیرازی ـ شما در بزم همایون و محفل میمون در حضور نواب اشرف والا ولیعهد دولت بی‌زوال ایدالله وسدده و نصره و حضور جمعی از علمای اعلام اقرار بمطالب چندی کردی که هر یک جداگانه باعث ارتداد شماست و موجب قتل. توبه‌ی مرتد فطری مقبول نیست و چیزی که موجب تأخیر قتل شما شده ، شبهه‌ی خبط دماغست. اگر آن شبهه رفع شود ، بلا تأمل احکام مرتد فطری بشما جاری می‌شود. حرره خادم الشریعه الطاهره.
محل مهر محل مهر
ابوالقاسم الحسنی الحسینی علی اصغر الحسنی الحسینی

📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟.. 2

مي‌گويم : جوكيان از ما دورند و ما از حال آنان نيك آگاه نيستيم. آنچه از كارهاي ايشان مي‌شنويم از زبان اين و آنست كه باور نتوان كرد. مردم در اين گونه چيزها دروغ بسيار گويند و خود را نيز فريب دهند. كساني كه در ديگر جاها دروغ نگويند در اينجا از آن نپرهيزند. اين چيزيست كه ما بارها آزموده‌ايم.
از آنسو ما مي‌بينيم اگر جوكيان ناپيدا دانستندي و يا از آينده آگاه بودندي مردم برخورداريهاي بزرگي از ايشان كردندي. بايستي در درگاه آنان هميشه انبوهي باشد و مردم هزارها در پيرامون ايشان گرد آيند و از پيشگوييهاشان سود جويند.
ديگران بمانند ، دولتها توانستندي سودهاي بزرگي از آنان جويند. دولت انگليس كه سرزمين جوكيان در دست اوست توانستي با پرسيدن از آنان حال ديگر دولتها را بداند و از رازهاي نهان ايشان آگاه باشد.
در همين جنگ كه از چند سال باز ميانه‌ی انگليس و روس و آمريكا با آلمان و ايتاليا و ژاپن مي‌رود ، ما ديديم كه در سال دوم جنگ ژاپن كه تا آن روز بي‌يكسو مي‌بود ناگهان به رزم آغاز كرد و به ماليزي و ديگر سرزمينهاي زيردست انگليس و آمريكا تاخت برده پيشرفت بسياري كرد. انگليسها شكستهاي پياپي خوردند و اين كار بآنان گران افتاد. در پارلمان به مستر چرچيل نخست‌وزير انگليس سخت گرفتند كه نزديك بود بر سر همان ، كابينه‌اش بيفتد. مستر چرچيل چنين گفت كه گمان جنگ و رزم به ژاپن كمتر مي‌برده ، و اينست بسيج درستي در برابر آن نكرده بوده.
در اينجا توان پرسيد : چرا مستر چرچيل نخواسته بوده از هنر جوكيان هند سود جويد و از آهنگ ژاپن آگاه گردد و بدينسان ناگه‌گير نباشد؟!.. بايد ديد آيا چرچيل كوتاهي نشان داده يا داستان ناپيداداني جوكيان دروغست؟!.. آيا كدام يكي از اين دو را توان پذيرفت؟!..
امروز از آرزوهاي هر دولتي پي بردن برازهاي نهاني دولتهاي ديگر است و چنانكه مي‌دانيم در راه اين كار جاسوسها مي‌فرستند و پولهاي گزاف بيرون مي‌ريزند. ما مي‌پرسيم : اگر داستان جوكيان راستست چه نياز بآن پول‌ريختنها و رنج بردنهاست؟!.. چرا اين نمي‌كنند كه هر دولتي يك يا چند تن از آن جوكيان را مزدور گيرد و از دانسته‌هاي او بهره جويد؟!.. چرا دولت انگليس از آن جوكيان در «انتلجنس سرويس» بكار نمي‌گمارد؟!..
شنيده‌ايم بسياري از آن جوكيان گدايي كنند. با كارهايي شگفت نگاه مردم را بسوي خود كشند و از آنان پول خواهند. همين نمونه‌ي پستي ايشانست. يك دسته تا چه اندازه پست باشند كه در جايي همچون هندوستان روزي خود را درنياورند و دست بسوي اين و آن يازند. آيا نتيجه‌ي سختي‌كشيها اين بايستي بود؟!..
آنگاه اين خود ايراديست كه كساني با دانستن ناپيدا و آگاهي از آينده ، خود سود نجويند و از گدايي بي‌نياز نگردند. يك جوكي اگر آينده مي‌داند و از ناپيدا آگاهست چرا جاي يك گنجي را از گنجهاي نهان در زمين نشناسد و با درآوردن آن توانگر و بي‌نياز نگردد؟!.. چرا با نشان دادن دزدان و جايگاه دزديده شده‌ها پولهاي بسيار از مردم بدست نياورد؟!.. چرا با پيش‌بيني از گراني فلان كالا به يك داد و ستدي برنخيزد و سود گزافي پيدا نكند؟!..
در اينجاست كه بايد گفت : درخت را از ميوه‌اش شناسند. يك جوكي هر سختي بخود مي‌دهد بدهد ، هر كاري مي‌كند بكند ، همانكه در پايان كارش دست بگدايي مي‌يازد دليل بُرنده به بيپايي و بيهودگي كارهاي اوست.
چنانكه گفتيم پيشگويي يكي از هوسها ، بلكه از بيماري مغزي آدميست. بارها كساني بپيشگويي برخيزند و آن را درميان مردم پراكنند. ولي تاكنون هر كسي هر پيشگويي كرده دروغ درآمده.