📗 بهائیگری (بخش نوزدهم)

6ـ ازلیگری
باب یک سال پیش از کشته شدن بمیرزا یحیا نوری که درمیان بابيان لقب ازل می‌داشت و خود جوان هیجده ساله‌ای می‌بود ، نامه نوشته و او را بجانشینی از خود برگزیده بود. پس از کشته شدن باب ، اندک گفتگویی درباره‌ي جانشینی او پدید آمد. ولی زود پایان پذیرفته همگی به ازل گردن گزاردند.

ازل از ترس دولت و یا بشُوند دیگری نهان می‌زیست. تابستان را در شمیران و زمستان را در نور گذرانیده بمیان مردم نمی‌آمد. برادر پدری او میرزا حسینعلی بهاء که دو سال بزرگتر می‌بود ، عنوان پیشکاری ازل را می‌داشت و کارها انجام می‌داد. بدینسان دو سالی گذشت و آرامش درمیانه رخ داد. پنداشته می‌شد کشتن باب کار خود را کرده و آب بآتش شور و تکان بابيان فروریخته شده. ولی پیشامدهایی وارونه‌ي آن را نشان داد. زیرا نخست در همان سالها کوششی از بهائیان[؟بابیان] دانسته شد که می‌خواسته‌اند روزی برخیزند و شاه و میرزا تقیخان و امام جمعه‌ي تهران را بکشند و اینبود کسانی از آنان دستگیر افتاده با دستور میرزا تقیخان کشته گردیدند. سپس در سال 1268 که میرزا تقیخان نمی‌بود ، داستان بزرگ دیگری رخ داد و بار دیگر کسانی کشته گردیدند.

این داستان یکی از افسوس‌آورترین و دلسوزترین پیشامدهای تاریخ ایرانست و می‌باید خَستُوان[=معترف] بود که دُژرفتاری بيش از اندازه رخ داده. کنت گوبینو سفیر فرانسه که این زمان در تهران می‌بوده و این داستان را با هناینده‌ترین[=مؤثرترین] زبانی در کتاب خود نوشته و بچاپ رسانیده ، همین نوشته‌ها نتیجه‌ي آن را داده که اروپاییان بابيان را شناخته و درباره‌ي ایشان خوشگمانی بیش از اندازه پیدا کرده‌اند. این داستان را در ناسخ‌التواریخ بدرازی نوشته و ما چون خواستمان نوشتن تاریخ پیشامدها نیست ، بکوتاهی یاد نموده دنباله‌ي سخنان خود را خواهیم گرفت.

چنانکه گفتیم ، بابيان در جنگهایی که نخست کرده بودند فریب حدیثها را خورده امید کشورگیری می‌داشتند. چون در حدیثها سخنان بسیاری از چیرگی امام زمان بدشمنان و از فیروزیهای او رفته اینان بآن امید با دولت می‌جنگیدند و آرزوهای بسیار در دل می‌پروردند. ولی کشته شدن باب و شکستهایی که در مازندران و زنجان و تبریز از دولتیان دیدند ، همه‌ي آرزوها را از میان برد. این بار بابيان بکینه‌جویی پرداخته چنین خواستند که به ناصرالدین‌شاه و دیگران کیفری دهند ، و اینبود از تهران سه تن را فرستادند که به ناصرالدین‌شاه که در تابستانگاه نیاوران می‌زیست ، تیر اندازند و او را بکشند. این سه تن دلیرانه بکار پرداختند. ولی تیر بشاه نخورده جز گزند اندکی به او نرسانید. با این حال شاه و درباریان بخشم آمده چنین نهادند که هر که را از بابيان پیدا کردند بکشند و اینبود فراشان را بجستجو فرستادند. در دو روز سی و دو تن از آنها گرفتار شدند. چند تن از ایشان را که یکی میرزا حسینعلی بهاء می‌بود ، چون به بابیگری خَستُوان نمی‌بودند نکشته بزندان فرستادند ولی بیست و چند تن را که یا بابی شناخته می‌بودند و یا خود پوشیده نداشته می‌خَستُویدند ، ناصرالدین‌شاه دستور داد بکشند ، و چون می‌خواستند همگی مردم را با آنان دشمن و خونی گردانند ، هر یکی را بدست گروه دیگری سپاردند. یکی را به بازرگانان دادند که هر کدام زخمی زده کشتند. یکی را به اوباش دادند که گرد آمده از پا درآوردند. یکی را به دارالفنون فرستادند که شاگردان نابود ساختند. یکی را بملایان سپردند. یکی را بسربازخانه فرستادند. بدینسان بیست و چند تن ، هر یکی با دست گروه دیگری کشته گردید و پیداست که چه غوغا و دُژرفتاریهایی رفت.

چگونه میخواهید آب پاشید و آتش را خاموش نبینید؟!..
(گفتاری از پرچم روزانه)

بخوانندگان پرچم

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار ششم
✴️ چگونه كلمبوس دوباره به هند غربی بازگشت؟.
(تکه‌ی سوم)
كلمبوس چه از دیدن برادر خود و چه از رسیدن خواروبار خشنودی بسیار نمود. اسپانیاییها نیز آن خواروبار را دیده بیم و نگرانی كم گردانیدند و درمیانشان آرامشی رخ داد. ولی این آرامش جز چندگاهه نبود و پس از چند ماه بار دیگر بیم و نگرانی آغاز كردند. از آنسو در همان هنگام گرفتاری بزرگتر دیگری پدید آمد.

✴️ خرافات است یا گمراهی؟

(بخش دوم)
این است اندازه‌ی زیان پندارها که باید پندارپرستان را از بی‌پایی آنها آگاه گردانید و با چنان باورهایی نبردید. اکنون پرسش اینست که آیا بدآموزیهای کیشها و باورهای ویرانگرِ آنها را هم خرافات نامیدن درست است؟!. مثلاً همه شنیده‌اید گفته می‌شود : «خرافات دینها ما را بدبخت گردانیده». «شیعیگری سراسر خرافات است». «خرافات مانع رشد دانشهاست» و مانندهای آن.
ما میگوییم این نامگزاری مایه‌ی گمراهیست. زیرا این کیشها زندگانی را برای شرقیان دشوار ، بلکه «مردگانی» گردانیده‌اند. اینها با سکه در آب انداختن ، یا دوری کردن از عدد سیزده در زیانمندی و آسیب‌رسانیدن در یک پایه نیستند که یک نام بدارند. از آنسو بسیار پیش می‌آید که کسانی از گمراهیهای بزرگی مانند شیعیگری ، بهاییگری ، صوفیگری ، جبریگری و خراباتیگری به آسانی میگذرند و چنین بهانه می‌آورند : «خرافات در دیگر توده‌ها نیز هست!». به دیگر سخن : این نامگزاری بهانه بدست کسانی داده که باور به پندارهای بدیمنی گربه‌ی سیاه و نعل اسب به خودرو و سردرِ خانه آویزان کردن (کاری که ایرانیان با «و ان یکاد» میکنند) و مانند اینها را که در برخی توده‌ها هست برخ ما کشند و چنین وانمایند که اینها مایه‌ی بدبختی نتواند بود زیرا درمیان توده‌های پیشرفته‌ی جهان نیز خرافات هست.
این کسان بدانند ژرفای زیانهایی را که از کیشهای ایران برمیخیزد درنیافته‌اند وگرنه آنها را با باور به شومی گربه‌ی سیاه و عدد سیزده به یک رشته نمی‌کشیدند.
پندارهایی را که درمیان ما و آنها رواج دارد یاد کردیم و اکنون برای روشنی زمینه باید زیان کیشها و آموزاکهای[تعلیمات] آنها را بازتر گردانیم تا دانسته شود چنان نیست که این بهانه‌جویان وامی‌نمایند.
برای مثال ، یکی از باورهای کیش شیعی ، میهن‌پرستی را بت‌پرستی دانستنست. این را در چهل پنجاه سال اخیر پیشوایان یا پیروان شیعیگری به این بیپردگی نگفته‌اند ولی از رفتار حکومت ملایان این معنی نیک پیداست. اینها تا میتوانند سخنانشان را در پرده میگویند که اگر روزی ناچار گردیدند بتوانند با گزارش (تأویل) معنی دیگری از آن درآورند. ولی ملایان این سخن را تا زمانی که به حکومت دست نیافته‌ بودند آشکار می‌گفتند و از زمانی که به حکومت رسیدند با گفتن اینکه ما باید با مسلمانان جهان یکی گردیم (انگیزه‌ی برپایی «دارالتقریب مذاهب اسلامی») و دست یگانگی به هم دهیم و اینگونه سخنان ، در پرده با میهن‌پرستی دشمنی نشان داده‌اند. این نه چیزیست که کسی بتواند پرده بروی آن کشد.
اکنون ما می‌پرسیم شما که میگویید اروپاییان نیز خرافات دارند ، آیا میتوانید یک نمونه نشان دهید که با چنین باوری در یک پایه باشد؟!.
برای آنکه نشان دهیم آن خرافات با این گونه باورهای کیشی در یک پایه نیست مثال دیگری بیاوریم : آیا هیچ سراغ دارید آن مردمی که برآورده شدن آرزوشان را با انداختن سکه در حوض می‌جویند دچار بیماری باشند و بجای آنکه به پزشک روند دسته دسته بنشینند و به آرزوی رهیدن از بیماری سکه در آب اندازند؟!.. آیا چنین گمانی توان برد؟!.. باید بیگمان بود که پزشک را گزارده به سکه در آب انداختن نخواهند برخاست. ولی چه خواهید گفت هنگامی که می‌بینید مردم ایران دسته دسته به بارگاه امام رضا یا بارگاه دیگر امامان و امامزادگان و گور خمینی و چاه جمکران میروند و در آن میان ، آنها که تندرستند «حاجت» و آنان که بیمارند ، بجای پزشک رفتن ، درمان بیماریشان را از آنها میخواهند؟!.
مثال دیگر : یکی از باورهای کیشی که در میان شیعیان رواج دارد اینست که «این دنیا فانیست» ، «الدنیا سِجن المؤمن و جنة الکافر» (جهان زندان دیندار و بهشت کافرانست). صوفیان نیز این جهان را جیفه (مردار) خوانده‌ و همیشه از آن بیزاری نموده و می‌گویند : «ما ترک این جهان میکنیم».
اینها همه برای نشان دادن والاتری آنجهان و خوشیهایش گفته شده و این پایه‌ای برای رفتارشان در اینجهان گردیده. صوفی که اینجهان را مردار خوانَد ، چه شگفت که در این زندگانی جز درپی یک لقمه نان و یک خرقه بدوشش نباشد؟! شیعی که به این جهان پروا نمیکند از آنروست که پیاپی بگوشش خوانده‌اند که در اینجهان ستم روز افزون خواهد بود تا امام ناپیدا پیدا گردد و جهان را به دادگری رساند. از اینجا ، اینجهان بی‌ارزش و «گذرا» و همه‌ی ارزش ازآنِ آنجهانست. پس چه شگفت که همه‌ی عمر را به عبادت و زیارت و لب‌ جنبانیدن و تسبیح گردانیدن و آداب طهارت و استخاره گرفتن بگذراند؟! چه شگفت که ملایش سالها تنها درس همینها را خواند و به آنها پردازد ، چندان که نتواند یک عدد میان 1000 و 1500 بگوید؟!
مردمی که باور دارند ستم در این جهان پیاپی می‌افزاید تا زمینه برای پیدایش امام ناپیدا فراهم آید و تا او نیاید جهان از ستم نخواهد رست ، چه جای غیرت و مردانگی از ایشان چشم داشتن است که دست ستمگران از زندگی خود کوتاه گردانند؟!

پیداست مردمی که به این جهان پروایی ندارند ، به نگاهداری و آبادیش نیز نخواهند کوشید. پیداست برای چنین مردمی پیشرفت در دانش و صنعت کم‌بها یا بی‌بهاست. برای آنها رقابت با دیگر توده‌ها بی‌ارجست ، پس ماندگی از دیگران جای بیم نمی‌باشد.
(دنباله‌ی این گفتار را فردا خواهیم آورد)

«اگر انگيزه‌ی بدبختی ايران سه چيز باشد يكی همينست»[ملایان و کیش شیعی].

(دولت بما پاسخ دهد ص ۲۴ از ۴۲)

📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟.. 5


يك نكته‌ي ديگري كه مي‌بايد گفت آنست كه چون بيشتر فريبكاران خداشناسي و پارسايي از خود نمايند و از آنسوي پيشگويي و ناپيداداني و اين گونه كارها را افزاري براي كلاهبرداري گيرند ، از اينجا يك باور غلطي رواج يافته و انبوه مردم چنين دانسته‌اند كه يك مرد خداشناس و پارسا بايد از ناپيدا آگاه باشد و از آينده آگاهي تواند داد ، و بكارهاي شگفتي كه ديگران نتوانند تواند برخاست.
اين باور غلطست كه از ديرزمان درميان مردم رواج يافته و بسياري از پيشوايان صوفي و از ديگران فريب اين باور غلط را خورده ، براي آنكه جايگاه خود را بمردم نشان دهند به پيشگوييها پرداخته‌اند و ناپيداداني از خود نموده‌اند و اگر يكي خود چنين كاري نكرده سپس پيروان و هواداران چنان داستانهايي ساخته و بنام او در كتابها نوشته‌اند. اين كمي يك پير صوفي يا يك پيشواي ديني شمرده مي‌شود كه ناپيدادان نباشد.
آن شعر صفي‌علي‌شاه از اين راه بوده. ولي تولستوي را نمي‌دانم ، آيا او نيز فريب اين باور غلط را خورده و يا از گوشه‌گيري و سالخوردگي هوسهايي در دلش پيدا شده بوده.
هرچه هست دينداري و پارسايي ، نه تنها كسي را ناپيدادان نگرداند ، بلكه دينداري و پارسايي در معني راستش براي خودداري از اين گونه كارهاست. كسي اگر ديندار است بايد اين داند كه خدا بآدمي نيرويي براي ناپيداداني نداده ، و ناپيداداني از خود نمودن و بپيشگويي پرداختن گذشته از آنكه مردم را فريفتن است ، با خدا نيز جنگيدن مي‌باشد.
يكي از هوده‌هاي بزرگي كه ما از دين مي‌خواهيم آنست كه مردم آييني را كه خدا براي گردانيدن جهان مي‌دارد بشناسند و راهي را كه براي زيستن مردم باز كرده بدانند و پيروي از آن آيين و از اين راه كنند. اين خود پايه‌ي بزرگي در دين مي‌باشد.
روشنتر گويم : دين براي آنست كه كساني بهوس پيشگويي و جادوگري و مانند اينها كه كارهاي بيپا و بيهوده است نيفتند ، و خود را و ديگران را از راه راست زندگاني بكنار نگردانند ، و بسيار نادانيست كه پنداشته شود كساني از دينداري و پارسايي به ناپيداداني توانند رسيد.
بلكه اگر نيك سنجيد كساني كه بپيشگويي و اين گونه كارها مي‌پردازند بيشترشان بيدين و فريبكار و سالوسند ، كه چون نمي‌خواهند پي كاري يا پيشه‌اي رفته نان از راه حلال خورند ، باين فريبكاريها مي‌پردازند و از زيانهاي بسيار آنها باك نمي‌دارند.
همان پيشگويي گذشته از آنكه نافرماني با خدا و آيين او كردنست و گذشته از آنكه دروغگوييست ، چه‌بسا زيانهاي بزرگي كه از آن تواند برخاست. اكنون كه اين را مي‌نويسم كتابي در جلوم باز است كه داستان پسركشي سلطان‌ محمد سوم پادشاه عثماني را مي‌نويسد. اين سلطان ‌محمد پسري بنام سلطان ‌محمود مي‌داشت كه جوان غيرتمند و كارآمدي مي‌بود. يك شيخ فريبكار سالوسي بدستياري كسان مادر شاهزاده بنزد او راه يافت و بپيشگويي پرداخته پيام فرستاد كه تو بزودي پادشاه خواهي بود و برخي جادوها نيز فرستاد. سلطان‌ محمد از اين داستان آگاه گرديد و چيزهاي فرستاده‌ي شيخ بدست او افتاد ، و از خشم خودداري نتوانسته دستور داد سلطان‌ محمود را گرفتند و خفه كردند. سپس مادر و كسانش را نيز بدريا انداختند. با شيخ فريبكار نيز همان رفتار را كردند. باندوه و فشار اين رفتار بيخردانه يك ماه نكشيد كه خود او نيز درگذشت.
در تاريخ عثماني از اين گونه پيشامدها فراوانست. در همان كتاب داستانهايي مي‌نويسد در اين زمينه كه درويشي گفته بوده : «مردي كه نامش از نامهاي مرغانست بزودي پيدا شده بشاهي خواهد رسيد» اين يك دروغ هوسمندانه نتيجه‌ آن را داده كه كساني بخود نويد شاهي داده بكوششهايي برخيزند. يكي كه نامش «شاهين» مي‌بوده برخاسته. ديگري كه «طيار» خوانده مي‌شده بلند گرديده. هر يكي مايه‌ي خونريزيهاي بسيار شده و كاري هم از پيش نبرده.

📗 بهائیگری (بخش بیستم)

بدتر از همه داستان حاجی سلیمانخان و قاسم نیریزی بود. حاجی سلیمانخان یکی از شناختگان بابيان بشمار می‌رفت ، و چون با قاسم بدست فراشان داده شده بودند ، در تن‌های ایشان سوراخهایی پدید آوردند و شمعها فروبرده روشن گردانیدند ، و رقصنده و نوازنده بجلوشان انداخته در کوچه‌های تهران گردانیدند و پس از دُژرفتاریهای بسیاری که فراشان و مردم کردند ، در بیرون دروازه چهار تکه‌شان گردانیده از دروازه‌ها آویختند. تهران چنین دُژرفتاری در خود ندیده بود که آن روز دید. از کسانی که در این روز کشته گردید یکی حاجی میرزا جانی کاشانی (نویسنده‌ي نقطةالکاف) بود. قرةالعین که چند سال پیش دستگیر شده در خانه‌ي محمودخان کلانتر می‌زیست ، این زمان او را نیز کشتند.

از این پس بابيان نتوانستند در ایران بمانند. میرزا یحیا ازل که در نور می‌بود چون داستان را شنید با رخت درویشی از همانجا رو بگریز آورد و پس از گردشها و راهپیماییها خود را از ایران بیرون انداخته در بغداد نشیمن گرفت. بابیان نیز از هر کجا که می‌بودند و خود را نهان می‌داشتند ، یک تن و دو تن آهنگ بغداد کردند. میرزا حسینعلی بهاء که در زندان می‌بود پس از چهار ماه بخواهش کنسول روس و دیگران رها گردیده همراه غلامی از کنسولخانه و گماشته‌ای از دولت ایران بیرون رانده شده1 او نیز در بغداد به ازل و دیگران پیوست.

بدینسان بغداد کانونی برای بابيان گردید ، که روزبروز شماره‌شان در آنجا فزونتر می‌شد. در آنجا نیز میرزا یحیا به کمتر کاری می‌پرداخت و میرزا حسینعلی همچنان پیشکاری او را می‌داشت.

7ـ مَن یُظهِرُهُ الله2
سید باب با آن چوبهایی که می‌خورد و توبه‌هایی که می‌کرد و درماندگیهایی که نشان می‌داد ، هوس دست از گریبانش برنداشته کار خود را همچنان دنبال می‌کرد. یکی از کارهای او این بوده که در زندان کتابی بنام «بیان» با عربی و فارسی نوشته که «کتاب احکام» اوست. این کتاب همانست که از بس رسواست بهائیان کوشیده‌اند از میانش برند و نسخه‌ای بازنگزارند.

در این کتاب باب بارها از کسی که در آينده خواستی آمد سخن رانده او را «مَن یُظهِرُهُ الله» می‌نامد و جایگاه بس بلندی برايش باز کرده به بسیج بزرگی برای آمدنش می‌پردازد. برای آنکه نمونه‌ای هم از کتاب بیان آورده باشيم چند بخشی را از آن که درباره‌ي «مَن یُظهِرُهُ الله» است در پایین می‌نویسیم.

در یک جا می‌گوید :

قل الثالث من بعد العشر ان یبعث ملکا فی البیان کتب علیه ان یملکن لنفسه ما یجعلنه علی رأسه مما يکن علیه خمس و تسعین عددا مما لم يکن له عدل و لاشبه و لاکفو و لاقرین و لامثل و لم یخرج عن حدود الهاء ظهورات اسمائه عن امرا لله علیه الی یوم القیمة یومئذ صنع ذلک فی البیان فلتفتدون عند اقدام مَن یُظهِرُهُ الله ثم یدی الله تسجدون ان تفخرون بذلک یا اولی الملک و الا و الله غنی عن العالمین.

معنی این عربیهای غلط بسیار خنک آنکه باب دستور می‌دهد که اگر پادشاهی از میان بابيان برخاست باید نود و پنج تکه گوهر بیمانندی بدست آورد و بتاج خود زند که اگر مَن یُظهِرُهُ الله در زمان او پدید آمد ، رفته در پیشگاه او سجده کند و آن تاج را با گوهرهایش بجلو پاهای او گزارد.

پابرگیها :
1ـ خود بهاء در یک لوح چنین می‌گوید : «و چون مظلوم از سجن خارج حسب‌الامر حضرت پادشاه حرسه الله تعالی مع غلام دولت علیه‌ی ایران و دولت بهیه‌ی روس بعراق و[؟] عرب توجه نمودیم».
2ـ یعنی : آنکه خدا پدیدارش می‌گرداند. ـ و

بدآموزیها اثرش در كجاست؟..
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار هفتم
✴️ چگونه كلمبوس دوباره به اروپا بازگشت؟.
یك ستمگری از كلمبوس ـ گریختن هندیان بكوهستان ـ رسیدن بازرس ـ بازگشت دوم كلمبوس باروپا
  
پس از آن جنگ از كلمبوس رفتاری سر زد كه جز ستمگری نام نتوان نهاد. چون جنگ پایان یافت و بومیان بیكباره زبون شدند كلمبوس بار دیگر در جزیره بگردش پرداخت و هر كجا بومیان را بزیردستی پادشاه اسپانیا ناچار گردانید ، و آنگاه مالیاتی بآنها بست

✴️ خرافات است یا گمراهی؟

(بخش پایانی)
باید دانست بیشتر این کیشها به پیروانشان چنین وامی‌نمایند که زندگی در این جهان «گذرا» و «موقتی» است.
شاعران هم که چنین آموزاکهایی را مضمون بادآورده‌ای برای شعرسرایی یافته‌اند از آنها درنگذشته ، با سرودن شعرهایی این پندار را در اندیشه‌ی مردم بیچاره جایگزینتر گردانیده‌اند :

دنیا پلی است رهگذر مرد آخرت اهل تمیز خانه نسازند بر پلی
جهان بر آب نهاده است و آدمی بر باد غلام همت آنم كه دل بَرو ننهاد
هر كه را خیمه بصحرای قناعت زده‌اند گر جهان زلزله گیرد غم ویرانی نیست
شب هر توانگری بسرایی همی‌رود درویش هر كجا كه شب آید سرای اوست

از اینجا ایرانیان که به کیشها و شاعران زمان مغول ، هر دو پابسته‌اند ، این زندگی را «عاریتی» می‌پندارند که به هر حال خواهد گذشت ولی باید چشم به جهان دیگر داشت و برای رفتن به آنجا آماده گردید. همچون مستأجرانی که چون خانه ازآنِ ایشان نیست به اندازه‌ی دارنده‌ی خانه به آن نمی‌پردازند.
بماند بدآموزی جبریگری یا بهانه‌ها‌ی تنبلی که باور دارد ما از خود اختیاری نداریم و روزی دست خداست و هرچه کوشیم آنچه بر پیشانی ما نوشته‌اند پیش خواهد آمد. بماند خراباتیگری یا فلسفه‌ی غیرتکشی که سپارش میکند تنها درپی خوشی این دم باید بود و اندیشه‌ی گذشته و آینده را نباید کرد. ما نخواستیم از آنها در اینجا سخن رانیم.

چنین آموزاکهایی آن اندازه زور نداشته که همه‌ی مردمان را به جوکیگری و صوفیگری کشاند ولی این اندازه توانسته که ایشان را به زندگی این جهان بی‌پروا کند. چندان زورمند نبوده تا همه‌ی مردم از پروا به خانه و خانواده‌ی خود بازایستند و درپی پول‌ اندوزی نباشند. این نشدنی بوده ولی این اندازه جلوگیر بوده که می‌بینیم به کارهای بزرگ و پررنج نمی‌پردازند. بسرافرازی و نیکونامی که از بزرگ بودن و کارهای پرسود کردن بدست می‌آید ارج نمی‌گزارند. کافیست شناختگان (مشاهیر) ایران را بیاد آورید و بنگرید که چند تن از آنان شناختگیشان از راه بیباکی و جان‌فشانی یا از کارهای پررنج بزرگ بدست آمده.

بعنوان مثالی دیگر ، کافیست بدیده گیرید که پژوهشهای دانشی در هر شاخه‌اش کار پررنجی است و یکی از علتهایی که در ایران پژوهشهای دانشی کم است همین بدآموزیهاییست که از کیشها و دیوانها و کتابهای زمان مغول برمیخیزد.

دیگر کار پررنج که میتوان بعنوان نمونه یاد کرد جهانگردیست. یک جهانگرد در راهش با دشواریهای فراوان روبرو میگردد. باید در گام نخست بیباک باشد. دوم ، باید به زندگی اینجهانی و بسرافرازی و نام‌آوری ارج نهد ، وگرنه در نیمه راه ماند و از پا افتد. باز از همانروست که می‌بینیم از میان ایرانیان از هزار سال باز جهانگرد بسیار کم برخاسته. در حالی که از توده‌هایی که به چنان پندارهایی باور دارند جهانگردان فراوان برخاسته‌اند.

نمونه‌ی سوم گرد آمدن و برپا کردن همدستیهای سترگ برای کارهای بزرگ است. این را نیز از فراوانی سازمانهای مردم نهاد (سمن = ان جی اُ) و زمینه‌ی کوششها و شمار اندامان آنها درمیان یک توده میتوان دریافت. آیا چرا در ایران ، در کشوری که گفته می‌شود بیشتر مردم از حال کنونی ناخشنودند ، برای بهبود زندگانی از این سازمانها کمتر و بوارونه ، در آن توده‌هایی که آسوده‌تر و شادمانتر و پیشرفته‌ترشان می‌یابیم از این سازمانها بیشتر برپا می‌شود؟! شما جستجو کنید دهها سازمان جهانی نیکوکارانه هست که آن توده‌ها برپا کرده‌اند.

آموزاکهای کیشها چندان اندیشه‌ها را پست گردانیده و چشمها را از بینایی انداخته که دیده‌ می‌شود این توده همچون مردگانی هزاروچهارصد ساله‌اند که از گور برخاسته‌اند. اینان نه در این زمان بلکه در زمانی بسیار دور میزیند. اگر در این روزگار می‌زیستند بایستی مانند دیگر توده‌ها به دگرگونیهای جهان نیز دلبستگی می‌نمودند. حال آنکه ما چنین حالی را نمی‌بینیم. شما از روزنامه و کتابخوانی ایرانیان میتوانید دریابید که چه اندازه به پیشامدهای جهان پروا دارند. در این باره اگر ایرانیان را نه با توده‌های بسیار پیشرفته‌ی جهان بلکه با توده‌ی همسایه‌مان ، ترکها (که همیشه ایشان را عقب مانده‌ پنداشته‌ایم) بسنجیم خواهیم دریافت که پروا به جهان و پیشرفت آن ، درمیان ما چه اندازه بوده‌ است.

اینکه ایرانیان روزنامه یا کتاب سودمند نخوانده و اکنون نیز نمی‌خوانند ، همه به این علت نیست که در ایران سانسور هست. همه به این علت نیست که باسوادی در این کشور در سنجش با دیگر توده‌های پیشرفته‌ی جهان کمتر است ، یک علت بزرگتر ، آنست که مردم به پیشامدهای جهان کم‌پروایند. زیرا سرگرم چیزهای دیگری هستند : مراسم محرم و رمضان ، اعتکاف ، اربعین ، زیارت ، دعا خوانی ، سفره اندازی ، قرائت قرآن و ازبر گردانیدن آن ، پای منبر این آخوند و مجلسِ آن مداح نشستن و هر گونه نمایشهای کیشی و خواندن کتابهای زیانمند.

به رویدادهای جهان پروا نمی‌کنند زیرا در روزگار حمزه و سلمان و اباذر ، امام حسین و شمر و یزید مانده‌اند.

اینهاست بخشی از پابندهای ما که نمی‌گزارد به این جهان پردازیم و اینست به آموزاکهایی که مردم را به این روز انداخته هرگز نمی‌توان نام «خرافه» داد. مگر آنکه این را بدیده داشت که این خرافه از گونه‌ی افیونی آنست. از گونه‌ی زهرآلود آنست.

برای آنکه همه چیز را گفته باشیم دو نکته‌ی دیگر را نیز باید به این سخنان افزود. یکم ، بودن یک چیز در کشورهای جهان دلیل نیکی آن نیست. ما خود آگاهیم که برخی توده‌های پیشرفته‌ هم به کارهای بیهوده و نمایشهای کیشی می‌پردازند. ولی آنها نیز اگر از آن پتیاره‌ها (بلا) برهند ، آسوده‌تر ، تواناتر و پیشرفته‌تر خواهند بود.

دوم ، در سنجش توده‌ها با یکدیگر و باورها و سرگرمیهای بیهوده و زیانمندشان ، باید اندازه‌ی دچار بودن به این گرفتاریها نیز بدیده گرفته شود. توده‌ای که مثلاً یک هفته در سال به چنین بیخردیها می‌پردازد ، با آنکه سالی سه چهار ماه به آنها می‌پردازد و رادیو و تلویزیون و مدرسه و دانشگاه و روزنامه‌ها و سخنرانیها و کتابخانه‌هایش سرشار از این بیهوده‌گوییها و زیانکاریهاست هیچگاه در یک پایه نمی‌باشند.

توسل به ضریح «حضرت عباس» (اربعین سال 1393)

حوض آرزوها در شهر رم که پندارپرستان سکه در آن می‌اندازند

راست : گور عبدالعزیز بنیادگزار کشور عربستان سعوی. چپ : گور و بارگاه خمینی «بنیادگزار جمهوری اسلامی»

مراسم عید پاک در واتیکان