یک نمونه‌ی دیگر از جدولهای فالگیری

دنباله‌ی جنبش مدرسه‌سازی در زمان ما

📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟..

٢ـ فالگيري : [بخش دوم]
در زمان ما فال راههاي ويژه‌ي ديگري دارد كه گويا در زمانهاي بسيار باستان نبوده. اين راهها نيز گوناگون و بيشمار است. كساني با كتاب فال گيرند و هر كسي راه ديگري دارد. مثلاً در آغاز كتاب حرفهاي ابجد را در خانه‌هاي شطرنجي گزارده فالخواه بايد چشم ببندد و انگشت بروي يك خانه‌اي گزارد و آن خانه در كتاب شرحهايي دارد كه فالگير برايش خواهد خواند. اين ساده‌ترين راه آنست.
پيره‌زنان با نخود فال مي‌گيرند. نخودها را با ترتيبي چيده و از آنها معناهايي درآورند. درميان اروپاييان فال با برگهاي بازي رواج دارد.
در پنجاه سال پيش در مشهد ، در «قتلگاه» در يك اتاقي سنگي مي‌بوده كه مي‌گفته‌اند هر كه بردارد «ولدالزنا» نيست و كسان بسياري پاكي نژاد خود را با آن مي‌سنجيده‌اند.
چند سال پيش در يزد جواني را ديدم كه مرغي را در قفس مي‌داشت و با آن فالگيري مي‌كرد. بدينسان كه تكه‌هاي بسياري از كاغذ بريده و روي هر يكي جمله‌اي از اين گونه : «انجامش نيك خواهد بود» يا «سفر خواهي رفت» يا «پشيمان خواهي شد» يا «بتو سحر كرده‌اند» نوشته و همه را در قفس جا داده بود و چون يك فالخواهي پيدا مي‌شد و يك پولي از او مي‌گرفت با تكان سر و دست بمرغ مي‌فهمانيد و آن با نُك خود يكي از كاغذها را برداشته بفالگير مي‌داد و او گشاده بفالخواه مي‌خواند. چون اين يك شيوه‌ي نويني مي‌بود خواهندگان بسيار مي‌داشت و مردم از راستگويي آن فالگير داستانها مي‌گفتند.
بايد دانست كه هنر اين فالگيران در جمله‌هاييست كه برمي‌گزينند. مثلاً :
«در بدن تو يك علامتي هست». كيست كه در بدنش نشاني از خال يا جاي زخم يا نشان آبله نباشد؟!.
«تو نيكي براي مردم مي‌خواهي ولي مردم بدي براي تو مي‌خواهند» اين باوريست كه بيشتر كسان درباره‌ي خود دارند.
«تو در آرزوي يك سفري هستي». كيست كه در آرزوي سفر نباشد؟!..
«در چهارسالگي يك قِراني (با زير قاف) از تو رد شده». «قِران» چيست و چگونه رد شده؟ هر كس مي‌تواند يك چيزي از خود بينديشد.
«دانيال پيغمبر مي‌گويد تو به يك مقام بزرگي خواهي رسيد». كيست كه از اين مژده بدش آيد؟!.. كيست كه در راستگويي دانيال پيغمبر بدگمان باشد؟!..
«درميان خويشان تو يكي با تو دشمن است». كيست كه درميان خويشانش دشمني ندارد؟!..
مي‌بايد گفت : رويهم‌رفته از كاهن بتكده‌ي دلفي گرفته تا اين فالگيران كوچه‌گرد تهران ، در يك دانشكده درس خوانده‌اند و جنس كردار و گفتارشان يكيست. چنانكه گفتيم اينها همه دروغ و بيپاست. در جهان كسي ناپيدا نداند و آگاهي از آينده نتواند داد ، و اين افزارها بسيار بي‌معني است. آخر براي چه اگر كسي فلان سنگ را نتواند بردارد زاده‌ي زناست؟!.. چه بهمبستگي درميان آن نتوانستن و اين نادرستي تبار است؟!.. ديگر دروغي بيشرمانه‌تر از اين چه تواند بود؟!.. برداشتن و برنداشتن سنگ از توانايي و ناتواني بردارنده است. چه كار بداستان پدر و مادرش دارد؟!..

📗 بهائیگری (بخش بیستم و دوم)

8ـ بهائيگري
در استانبول بابیان بیش از چند ماهی نماندند که همه را به اَدِرنَه فرستادند. در اینجا بود که میرزا حسینعلی دعوی «مَن یُظهِرُهُ اللهی» آشکار گردانید و رمیدگی میانه‌ي او با برادرش بدشمنی انجامید.

بهاء در آن چند سال برخی از سران بابی را بسوی خود کشانیده از آنسو نیز با بابیانی که در ایران نهانی می‌زیستند ، نامه‌نویسیها کرده زمینه برای خود آماده گردانیده بود.

بهاء چنین می‌گفت : آن کس که می‌بایست پدید آید منم. باب یک مژده‌رسانی برای پیدایش من می‌بود. اینکه در این چند سال ازل جانشین باب و پیشوای بابيان نشان داده شده ، بهر این می‌بوده که هوشها بآنسو گردد و من و جایگاهم از دیده‌ها دور مانده از گزند و آسیب ایمن باشم. در این زمینه «لوحها» می‌نوشت و به ایران می‌فرستاد. عربیهای این نیز غلط و خنک ، ولی به اندازه‌ي غلطی و خنکی عربیهای باب نیست.

پیداست که میرزا یحیای ازل و بسیاری از سران بابی این دعوی بهاء را نمی‌پذیرفتند و ایستادگی می‌نمودند. ولی بهاء پروا ننموده کار خود را دنبال می‌کرد. از اینرو درمیانه کشاکشها رخ می‌داد و دو سو تا می‌توانستند آبروی یکدیگر می‌ریختند. دروغها بهمدیگر می‌بستند. بهاء می‌گفت : میرزا یحیا می‌خواست بمن زهر خوراند و بکشد. میرزا یحیا می‌گفت : این آهنگ را بهاء درباره‌ي من می‌داشت. دو برادر یکدیگر را به «مُباهَلِه»[= بيكديگر نفرين كردن] می‌خواندند. پیروان از پیکار بازنایستاده مردم را نیز ناآسوده می‌گردانیدند.

در نتیجه‌ي اینها ، دولت عثمانی ازل و بهاء و پیروانشان را بدادگاه کشانید ، و دادگاه رأی داد که هر یکی با پیروان خود بجای دور دیگری فرستاده شوند که در آنجا بحال «قلعه‌بند» زندگی کنند. اینبود میرزا یحیا را با خاندان و پیروانش بجزیره‌ي قبرس که آن زمان در دست عثمانی می‌بود فرستادند. بهاء را با خاندان و پیروانش به عَکّا روانه گردانیدند. از اینجا دو برادر از هم جدا شدند. پیروان ازل که همان بابيان می‌بودند «ازلی» نامیده گردیده ، پیروان بهاء نام نوین «بهایی» پیدا کردند.

بهاء در عَکّا در «قلعه‌بند» (در سربازخانه) می‌زیست و یکی از داستانها که در همان ماه نخست رسیدنشان بآنجا رخ داد ، کشته شدن سه تن از ازلیان با دست بهائیان بود. چگونگی آنکه عثمانیان چون ازل و بهاء را از اَدِرنَه بقبرس و عَکّا می‌فرستادند ، چهار تن از بهائیان را همراه ازل و چهار تن از ازلیان را همراه بهاء گردانیدند. چون دشمنی دو دسته را با همدیگر می‌دانستند ، خواستند بجاسوسی درباره‌ي یکدیگر وادارند. چهار تن ازلی که همراه بهاء خواستندی رفت ، یکی حاجی سید محمد اسپهانی (از یاران باب) و دیگری میرزا آقاخان کج‌کلاه ، و دیگری میرزا رضا قلی تفرشی ، و دیگری میرزا نصرالله می‌بودند. میرزا نصرالله پیش از روانه شدن در اَدِرنَه درگذشت و چنین گفته شد که بهائیان زهرش دادند. اما آن سه تن تا عَکّا همراه بهاء می‌بودند. تا یک شبی چند تن از بهائیان با خنجر و شمشیر بسرشان ریختند و هر سه را کشتند و تا چندی بهاء گرفتار بازپرس و بازخواست از سوی عثمانیان می‌بود. این یکی از آدمکشیهایی است که از بهائیان می‌شمارند.

✴️ بدآموزیهای جبریگری از زبان ملایان.

نپندارید تنها این یک ملا چنین باوری دارد. دیگران نیز به تقدیر و سرنوشت همین باورها را دارند. با آنکه با دینی که دعویش را دارند (اسلام) بیکبار ناسازگار است.

چرا بجای سود زیان می‌بینیم؟
(بخش یکم)
(گفتاری از پرچم روزانه)

شادروان حاجی میرزا حسن رشدیه

شادروان میرزاعلی‌خان امین‌الدوله

شادروان سیدمحمد طباطبایی

شادروان لقمان‌الممالک

یكی از اندیشه‌های خام
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
گفتار هفتم
✴️ چگونه كلمبوس دوباره به اروپا بازگشت؟.
(بخش دوم)
در همان زمان برای كلمبوس گرفتاری تازه پدید آمد. چنانكه گفتیم بویل و ماركاریتا در اسپانیا بدگوییهای بسیار از كلمبوس می‌كردند و فونسكا نام كه كارهای هند غربی سپرده باو بود با آنان همراهی نشان می‌داد. رویهم‌رفته كم‌كم زمینه‌ای برای بدخواهی و دشمنی با كلمبوس در اسپانیا آماده می‌گردید. این به بسیاری از درباریان و دیگران گران می‌افتاد كه یك كشتیران بیگانه بیاید و ناگهان بچنان جایگاهی رسد و آن آوازه را پیدا كند.

‌✴️ پیدایش آمریکا
(بخش یکم)
گفتار هفتم
✴️ چگونه كلمبوس دوباره به اروپا بازگشت؟.
(تکه‌ی سوم)
چون جزیره‌های هند غربی در منطقه‌ی بسیار گرمِ زمینست و بیشتر مردم از رفتن و جا گزیدن در آنجا سر بازمی‌زدند كلمبوس پیشنهاد كرد كه هرچه از گناهكاران دربند و زندانست برای زیستن بآنجا فرستند ، و پیداست كه این پیشنهاد بسیار خامی ازو بود.

📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟..

٢ـ فالگيري : [بخش سوم]
اينكه نخودها اگر فلان گونه چيده شدند دليل سفر كردن فالخواه باشد به چه دليل است؟!.. مگر نخودها فهم دارند و از آينده و سرگذشت هر كس آگاهند و بدلخواه خود آن گونه چيده مي‌شوند؟!.. ديگر پنداري بيخردانه‌تر از اين چه باشد؟!..
آن كتاب فالي كه درست كرده‌اند ، و اگر كسي چشم خود را بست و انگشت بروي فلان حرف گزاشت ، سخناني كه در متن كتاب در زير آن يك حرف نوشته شده سرگذشت وي خواهد بود ، چه دليلي براستي اين داستان است؟!.. چنين كتابي را بايستي خدا ساخته و از آسمان براي فالگيري فرستاده باشد.
اينها نخست بخدا دروغ بستن است و از بزرگترين گناهان بشمار است. دوم مردم را فريب دادن و از كار بازداشتن است. اينجهان براي گردش خود يك آيين استوار مي‌دارد و بايد هر كسي آن را شناسد و پيروي كند. اينان مردم را گمراه گردانيده به بيرون شدن از آيين سپهر وامي‌دارند. اينان بخدا دروغ مي‌بندند و با او مي‌جنگند.
مردم آگاه نيستند. صدها آشوب از اينها در خاندانها پديد آيد. مردك مي‌گويد : «يك زن بالابلند و چشم و ابرو سياهي با تو دشمني دارد و بتو جادو كرده». زن ساده‌دل اين را باور مي‌كند و يكي از مادرشوهر و خواهرشوهر و جاري و هووي خود را بديده گرفته او را دشمن خود مي‌پندارد و اين نيز بكينه‌جويي باو جادو مي‌كند. اين چيزيست كه هزارها بار رخ داده.
در بيست سال پيش كه در تبريز مي‌بودم خانه‌ي يكي از خويشانمان دزدي رخ داد و پول هنگفتي از ميان رفت. فالگيري گفت : «يكي از خويشان نزديك كه بالاي بلندي مي‌دارد اين دزدي را كرده». از اين گفته ، او به يكي از برادران زن خود بدگمان شد و چون كم‌كم بزبانها افتاد شهرباني نيز باو بدگمان گرديد و گرفت و بزندان انداخت. در حالي كه پس از يك ماه پول از جاي ديگري بدست آمد و دانسته شد كه دامن آن برادرزن پاك مي‌بوده. در نتيجه‌ي همين داستان كينه‌ي بزرگي ميان زن و شوهر افتاد و سالها گرفتار دشمني بودند.
از اين داستان صدها بلكه هزارها توان يافت. هنوز اينها زيانهاي ساده‌ايست.
برخي از فالگيران ، فالگيري را افزاري براي فريفتن زنان و دلسرد كردن آنان از شوهرانشان گيرند و به يك كارهاي بسيار زشتي پردازند. برخي از آنان ميانجي ميانه‌ي زنان و مردان بيگانه گردند. يكي از عنوانهاي ايشانست كه بزنان چون جادو درست كنند چنين گويند : «تو بايد يك كار حرامي كني» و با اين عنوان زنان پاكدامن را آلوده گردانند.
گاهي زنان را براي «چال كردن جادو» به بيابانها كشانند و بدست غولان بيابان دهند. اينها از شاهكارهاي ايشانست.
در دادسراي تهران پرونده‌هايي از اين گونه فالگيران هست كه من سزا نمي‌شمارم داستان آنها را در اينجا بنويسم.

📗 بهائیگری (بخش بیستم و سوم)

بهاء در عَکّا با «تقیه» راه رفته خود را یک مسلمان پابرجایی نشان می‌داد. زیرا نماز می‌خواند و روزه می‌گرفت و بمسجد رفته در پشت سر امام سنی نماز آدینه می‌گزاشت. و با این حال رشته‌ي خود را با بهائیان ایران نبریده برایشان لوحها می‌فرستاد و دستورها می‌داد. چنانکه گفتیم او نخست دعوی «مَن یُظهِرُهُ اللهی» می‌داشت ولی کم‌کم از آن زمینه گذشته خود را نه تنها یک برانگیخته از خدا می‌نامید ، بشیوه‌ي صوفیان و دیگران دعوی خدایی نیز می‌کرد. مرد درمانده‌ای که گاهی از ترس جان باورهای خود را انکار می‌کرد ، و گاهی با دست عثمانیان از شهری بشهری برده می‌شد ، ناگهان میدان یافته از خدایی دم می‌زد. با این حال گاهی نیز هوس گریبانگیرش شده شعرهای پوچ بی‌وزن و قافیه می‌سرود :

از باغ الهی با سدره‌ي ناری آن تازه غلام آمد هی هی هذا جذب الهی هذا خلع رحمانی هذا قمص ربانی.

با این حال در سایه‌ي هوشیاری و زیرکی خودش و پسر بزرگترش میرزا عباس کارش درمیان بابيان نیک پیش می‌رفت و دیرگاهی نگذشت که میرزا یحیا و هواداران او را از میدان بیرون گردانید.

بیچاره میرزا یحیا چون بجزیره‌ي قبرس رفت آوازش بریده گردید. در ایران حاجی میرزا هادی دولت‌آبادی نماینده‌ي او می‌بوده ولی چنین پیداست که با میرزا یحیا بهمبستگی بسیار کم می‌داشته. پیروانش نیز با خاموشی و آرامی می‌زیستند و آن تندی و گرمی که از بهائیان پدیدار می‌بود از آنان دیده نمی‌شد. اکنون نیز بیکبار گمنام و خاموشند و همانا بیشتری از آنها کيش خود را فراموش کرده‌اند.

بهاء بیست و چند سال در عَکّا می‌زیست و کارهای خود را دنبال می‌کرد. یکی از کتابهای او که بجای قرآن نوشته و ماننده‌سازی کرده بنام «اقدس» است و برای آنکه نمونه‌ای نیز از نوشته‌های او در دست باشد جمله‌هایی را از آن کتاب در پایین می‌آوریم :

قل قد جعل الله مفتاح الکنز حبی المکنون لو انتم تعرفون لو لا المفتاح لکان مکنونا فی ازل الازال لو انتم توقنون قل هذه المطلع الوحي و مشرق الاشراق الذی به اشرقت الافاق لو انتم تعلمون قل هذا القضاء المثبت و به یثبت کل قضاء محتوم یا قلم الاعلی قل یا قلم الانشاء قد کتبنا علیکم الصیام ایاما معدودات و جعلنا النیروز عیدا لکم بعد اکمالها کذلک اضائت شمس البیان من افق الکتاب من لدن مالک المبدء والمآب و اجعل الایام الزائدة عن الشهور قبل شهر الصیام انا جعلناها مظاهر الهاء بین اللیالی و الایام لذا ما تحددت بحدود السنه و الشهور. ینبغی لاهل البهاء ان یطعموا فیها انفسهم و ذوی القربی ثم الفقراء و المساکین و یهللن و یکبرن و یسبحن و یمجدن ربهم بالفرح والانبساط.

چنانکه دیده می‌شود اینها کم‌غلطتر از بافندگیهای سید بابست. با این حال بهاء چون می‌دانسته که غلط می‌بافد و ملایان ایرادها خواهند گرفت ، اینست پاسخ داده چنین می‌گوید :

قل یا معشر العلماء لاتزنوا کتاب الله بما عندکم من القواعد و العلوم انه لقسطاس الحق بین الخلق قدیوزن ما عند الامم بهذا القسطاس الاعظم و انه بنفسه لو انتم تعلمون.

می‌گوید : این نوشته‌های مرا نباید با قاعده‌های صرف و نحو سنجند بلکه باید قاعده‌های صرف و نحو را با این نوشته‌های من بسنجند. این سخن معنایش آنست که من چون عربی را درست نمی‌دانم و غلط می‌نویسم شما باید آن قاعده‌هایی را که برای درست نوشتن هست کنار گزارید و شما نیز غلط نویسید ، بهتر گویم : معنایش آنست که هر غلطی گفتم گفته‌ام. شما نباید ایراد بگیرید. این همان پاسخیست که سید باب درباره‌ي غلطهای خود می‌داد.

چرا بجای سود زیان می‌بینیم؟..
(بخش پایانی)
(گفتاری از پرچم روزانه)