بیهوده گویان را بخود باز‌گزارید
(بخش پایانی)
(گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ پیدایش آمریکا
(بخش یکم)
گفتار هشتم
✴️ چگونه كلمبوس بسفر سوم رفت و چگونه با بند و زنجیر بازگشت؟.
(تکه‌ی سوم)
چنین پیداست كه اسپانیاییها در آن زمان مردم ناستوده و بدكردار بودند. بویژه اینها كه آن راه دور را پیموده به هیسپانیولا آمده بودند. از سوی دیگر كلمبوس چون اسپانیایی نبود او را بیگانه شمرده بآن بالا رفتنش رشك می‌بردند. كلمبوس نیز با همه‌ی دانشمندی و نیكخویی جربزه‌ی راهبری نداشته در نتیجه‌ی اینهاست كه می‌بینیم در هیسپانیولا هر زمان آشوب دیگری برمی‌خاسته و كلمبوس یا برادرانش كمتر زمانی روی آسایش می‌دیده‌اند.

شادروان محمدکریم فرهنگ از یاران جهرم که در تهران می‌زیست.

📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟..

3ـ ستاره‌شماري : [بخش سوم]
در عالم‌آرا اين داستان را چنين مي‌نويسد : «يوسفي مزبور را به اردو آورده حضرت اعلي خود را از سلطنت و پادشاهي خلع فرمود و اسم پادشاهي بر آن خون گرفته اطلاق فرمودند و تاج شاهي بر سرش نهاده اثواب فاخره در او پوشيدند و در روز كوچ بر استر بردعي با زين و لگام مرصع سوار كرده اعلام پادشاهي را بر سرش افراشتند و جميع امرا و مقربان و اهل خدمت با لشكر و قشون بآيين مقرر در ملازمتش كمر بسته بمنزل مي‌رسانيدند و در ديوانخانه‌ي همايون فروآورده اطعمه و اشربه مي‌كشيدند و شب قورچيان عظام و عساكر منصوره بكشيك قيام مي‌نمودند و آن بيچاره عاقبت كار خود را فهميده آن سه روز را بفراغت گذرانيد ... و حضرت اعلي در آن سه روز با دو سه نفر جلودار و خدمتكاري كه سوار گرديده اصلاً بتمشيت امور سلطنت نمي‌پرداختند. مولانا يوسفي در سر سواري جناب مولانا جلال منجم را ديده باو گفته بود ايحضرت ملا چه بخون ما كمر بسته ... مجملا بعد از سه روز از لباس مستعار حيات عريان گشته از تخت افتاد. بعد از واقعه‌ي مزبور حضرت اعلي مجدداً بر مسند فرماندهي جلوس فرمودند».
داستان دوم نيز از پادشاهان صفويست. چون در سال ١٠٧٧ شاه عباس دوم درگذشت پسر او صفي ‌ميرزا را بجانشيني برداشتند. منجمان ساعت برگزيدند و شاه جوان در آن ساعت تاج بسر گزارده بتخت نشست.
ولي در سال يكم و دوم پادشاهي او آشوبهاي بسياري برخاست. زيرا از يكسو تركمانان و ازبكان بتاخت و تاراج آمدند و زيان بسيار رسانيدند و از يكسو در شيروان و آن پيرامونها زمين‌لرز سختي رخ داد و آسيب بسيار پديد آورد. مردم روي خوشي نمي‌ديدند و از پادشاه ناخشنودي مي‌نمودند.
از آنسوي خود پادشاه جوان ناتوان مي‌بود ، و چون هميشه با زنان در گردش و آميزش بوده در باده‌خواري و كامگزاري اندازه نمي‌شناخت روزبروز ناتندرست‌تر مي‌گرديد و بناتوانيش مي‌افزود.
پزشك درباري (يا حكيم‌باشي) بسيار مي‌كوشيد و هر چاره بكار مي‌برد. ولي با آن ناپرهيزي پادشاه نتيجه نمي‌داد. از آنسوي مادر شاه بجاي آنكه پسرش را بپرهيز وادارد پزشك را گناهكار مي‌گرفت و او را نادان مي‌خواند. چون در يك دربار خودكامه نتيجه‌ي اين كار كشته شدن پزشك و گرفته شدن دارايي او بودي وي سخت مي‌ترسيد و اينبود براي رهايي جان و دارايي خود چنين پراكند كه منجم‌باشي در برگزيدن ساعت براي تخت‌نشيني پادشاه دچار نافهمي گرديده و اين ناخوشي پادشاه و آن ناايمني كشور و آن زمين‌لرز و ديگر آسيبها همگي نتيجه‌ي خوش نبودن ساعت تخت‌نشيني مي‌باشد.
اين سخن چون پراكنده شد درباريان بيخردانه آن را باور كردند. شاردن فرانسوي كه آن زمان در ايران مي‌بوده و ما اين داستان را در سياحتنامه‌ي او مي‌يابيم ، چنين مي‌نويسد :
«پادشاه و مادرش پيش از ديگران اين ياوه‌گويي را باور كردند. زنهاي اعليحضرت نيز گناه منجم را بيگمان دانستند. خواجگان و ديگر درباريان چاپلوس كه جز رأي پادشاه رأيي ندارند بآن باور گرويدند. بدينسان پزشك كار را پيش برد و از اين راه جان و دارايي و آبروي خود را بازخريد. منجم‌باشي هرچه دليل به بيگناهي خود آورد سودي نداد و كار بجايي رسيد كه از ترس جان نه تنها خاموشي گزيد ناگزير گرديده بنافهمي خود اقرار كرد. در اين حال مي‌بايست لغزش گذشته را جبران كنند و براي اين كار پس از انديشه‌ي بسيار راهي جز آن نيافتند كه پادشاه دوباره تخت‌نشيني و تاجگزاري كند ، و چون مردم «صفي» را خوش‌يمن ندانسته مي‌گفتند در زمان شاه‌ صفي نخست نيز بديهايي در ايران رخ داده ، در نتيجه‌ي اين چنان نهادند كه دوباره ساعتي گزينند و پادشاه با نام ديگري دوباره تاجگزاري كند. اينبود منجمان با رنج بسيار ساعتي برگزيدند كه در آن ساعت بار ديگر آيين تاجگزاري بكار بسته شد و پادشاه بنام شاه‌ سليمان بار ديگر تاج بسر گزارده بتخت نشست.
شاردن اين داستان را بدرازي نوشته شگفتي مي‌نمايد از اينكه ايرانيان بچنين كار بيهوده‌اي برخاستند ، و چنانكه او مي‌نويسد و ما نيز از تاريخ مي‌دانيم اين كار هيچ نتيجه‌اي نداشت و هَنايشي از آن در كارها پديدار نگرديد.

📗 بهائیگری ـ گفتار دوم ـ ایرادهاي بزرگی که بکیش بهائی توان شمرد. 1

بکیش بهائی ایرادهای بسیاری توان شمرد. بلکه باید گفت : این کيش از سرتاپا ایراد است. ولی ما چون فرصت کم می‌داریم در اینجا نیز بکوتاهی کوشیده جز بچند ایراد بزرگی نخواهیم پرداخت.
نخست : این کيش چنانکه دیده شد ، پندار بر پندار است. باین معنی این کيش بروی بابیگری ، و آن بروی شیخیگری ، و آن بروی شیعیگری و مهدیگری نهاده شده و همه‌ي اینها پایه‌ای جز پندار نمی‌دارد.
ببینید بهاءالله گفته : من آن مَن یُظهِرُهُ اللهم که سید باب آمدنش را آگاهی داده. سید باب
گفته : من آن مهدیم که شیعیان می‌بیوسیدند و شیخ اَحسایی آن را معنی کرده.
برای آنکه نیک دانسته شود چه پندارهایی در ریشه‌ي کيش بهائی خوابیده ، فهرست پایین را می‌آورم :
1) امام جعفر الصادق که بنیادگزار شیعیگری بوده چنین گفته : «خلیفه یا امام باید از سوی خدا برگزیده شود».
2) هم او چنین گفته : «مرا خدا برگزیده». جانشینانش نیز یکی پس از دیگری این دعوی را کرده‌اند.
3) امام حسن العسکری که جانشین پنجم جعفر بن محمد بوده چون مرده و فرزندی در بیرون[=ظاهر] نمی‌داشته ، عثمان بن سعید نامی چنین گفته : «او را فرزندی هست که نهانست و او امام می‌باشد».
4) یک داستان مهدیگری از باستان‌زمان درمیان جهودان و ایرانیان می‌بوده که سپس بمیان مسلمانان نیز آمده و آنان چنین می‌گفته‌اند : «کسی در آينده با یک نیرویی بیرون از آيین خواهد برخاست و جهان را به نیکی خواهد آورد».
5) عثمان بن سعید از این نیز سودجویی نموده و چنین گفته : «آن امام ناپیدا مهدی نیز هست و روزی که بیرون آید شمشیر کشیده جهان را به نیکی خواهد رسانید».
6) شیخ احسایی پس از هزارسال برخاسته و چون دیده هزارسال زندگی امام ناپیدا باورکردنی نیست ، بتأویل پرداخته و چنین گفته : «آن امام ناپیدا مرده است ولی گوهر او پایدار است و در یک کالبد دیگری خواهد آمد».
7) سید باب برخاسته و همان سخن شیخ احمد را گرفته و چنین گفته : «من امام زمانم و آن گوهر در کالبد من می‌باشد».
8) هم او درمیان دیگر گزافه‌های خود چنین گفته : «پس از دیر زمانی خدا یکی را که بزرگتر از منست (مَن یُظهِرُهُ الله) پدید خواهد آورد».
9) بهاء اندکی پس از باب برخاسته و چنین گفته : «آن کسِ بزرگتر یا مَن یُظهِرُهُ الله من می‌باشم».
اینها نُه چیز است که بروی هم آمده که اگر یکی پوچ باشد ، کيش بهائی بی‌بنیاد خواهد گردید ، و راستی آنست که هر نُه تا پوچ و بیپاست. اینست می‌گوییم : این کيش پندار بر پندار می‌باشد.
ما از برخی از این پندارها در این کتاب و در کتاب شیعیگری سخن رانده‌ایم. در اینجا تنها از مهدیگری سخن خواهیم راند.
مهدیگری (یا اینکه کسی با نیروی بیرون از آيین (خارق‌العاده) برخیزد و جهان را به نیکی آورد) گذشته از اینکه پندار بیپاست و چنانکه گفتیم پدید آورده‌ي جهودان و ایرانیانست ، خود با آيین خدا (یا بهتر گویم : با آيین گردش جهان) ناسازگار می‌باشد.
چنانکه در جاهای دیگری بارها گفته‌ایم یکی از چیزهایی که باید هر کسی بداند و بشناسد آيین گردش جهانست. این خود پایه‌ي بزرگی از دین می‌باشد. باید هر کسی این را بداند و بشناسد تا بچیزهای بیرون از آيین دل نبندد و فریب نخورد.

‌#پرچم_روزانه

یك گفت و شنیدی

چون در شماره‌ی پریروز پرچم نامه‌ی آقای آگاه را درباره‌ی بیزاری از شاعری و چشم‌پوشی از شعرهای خود بچاپ رساندیم یكی از خوانندگان با من چنین میگوید : «نامه‌ی آن لاری را خواندم راست نوشته ، ولی تند رفته.» گفتم : لاری نیست. در لارستان مأموریت دارد. اما این سخن شما بیمعنی است ، زیرا اگر راست گفته دیگر تند رفتنش كدامست؟!. او میگوید من چون زیان شعرهای بیهوده را فهمیدم بخود چنان كاری را نپسندیدم و آنچه داشتم از میان بردم ، شما بكجای این سخن ایراد دارید؟!. این كاریست كه هر خردمندی باید بكند و تند رفتن هم نیست. نویسنده‌ی آن نامه از خرد پیروی كرده و جای هیچ ایرادی نیست.
...

📎👇🏻

‌گفتار نهم
چگونه كلمبوس خانه‌نشین گردید؟. [تکه‌ی یکم]
پشیمانی دولت اسپانیا از بدرفتاری خود ـ خانه‌نشینی كلمبوس و تاریخنویسی او ـ كشف برازیل ـ آمریكو ویسپوكسی ـ آمادگی كلمبوس برای سفر چهارم.
  
رفتاری كه با كلمبوس رفته بود ننگ‌آور بود. همانكه كشتیها باسپانیا رسیدند و ایزابل و شوهرش از چگونگی آگاه شدند از ترس آنكه آوازه‌ی پیشامد بكشورهای بیگانه رسد و در همه‌جا از نیكی‌ناشناسی دولت اسپانیا سخن بمیان آید دستور فرستادند كه بیدرنگ زنجیر از پا و گردن كلمبوس بردارند و ایزابل بنام دلجویی رختهای شایسته و كمی پول برای او فرستاده دستور داد روانه‌ی دربار گردد. راستی هم ملكه و شوهرش باین اندازه تحقیر و آزار اجازه نداده بودند.
📎👇🏻

✴️ آیا دانش به تنهایی ، آدمیان را بس است؟

هر سال در آغاز مهر ماه مدرسه‌ها ، آموزشکده‌ها و دانشگاهها باز می‌شوند و بکار می‌آغازند. همه‌ی شش ساله‌ها و بالاترها می‌روند تا آموختنیها را یاد بگیرند. دیده‌هاشان به جهان و زندگانی باز گردد. با بینایی بیشتری به پیشامدها بنگرند : چرا شب و روز پدید می‌آید؟ این خورشید و ستارگان چیستند؟ کشورهای دیگر جهان چگونه‌اند؟ مردمانشان چگونه زندگی می‌کنند؟ زبانهاشان چگونه است؟ می‌روند تا حساب یاد ‌گیرند ، جبر و حسابان ، زیست‌شناسی و دانشهای پایه یاد گیرند. آنها که به دانشگاهها می‌روند اینها را در سالهای پیش یاد گرفته‌اند ، اکنون می‌روند یاد گیرند بهترین ساختمانها را بسازند ، بیماران را درمان کنند ، زیباترین شهرها و دلپذیرترین نماها و چشم‌اندازها را بسازند. ماشینها و دستگاههای تازه و نوپدیدی اختراع کنند و در جهان بیجانها ، گیاهان ، جانوران و آدمیان رازهای نوینی را کشف کنند. داروهای تازه و مؤثرتری بسازند و از اینگونه دانشها و آگاهیهایی یاد گیرند که همه دست بدست هم داده زندگانی ما را بهتر از آنچه هست گردانند.
این کوششها همه بجاست. آدمیان که به این جهان آمده‌اند در آغاز بهره‌شان از آسایش و خوشیِ زندگی بیش از آسودگی یک گله بز کوهی یا گورخر نبوده : باشندگانی لخت ، دمادم هراسان ، بی‌سرپناه و آسیب‌پذیر. لیکن راه بهره‌مندی از جهان را یاد گرفته گام بگام پیش آمده‌ تا بروزگار ما رسیده‌اند. هنوز باید کوششها کنند تا توانند خود را از آسیبهای طبیعی نگاه دارند. از بیماریها خود را برهانند. بکوشند بدست خود بیماری و گرفتاری نسازند.
کسانی می‌پندارند آنچه آدمیان را از رنجها رهانیده و به این پایه از پیشرفت و بهر‌ه‌مندی از طبیعت رسانیده دانشهاست و آنچه پس از این نیاز دارد نیز با دانش بدست خواهد آورد. ولی نگاه ژرفتر به رویدادهای جهان جز این را نشان میدهد.
دانش در دست هر دو دسته‌ی پاکان و ناپاکان تواند بود. ولی او را آن توانایی که بتواند دست ناپاکان را از خود کوتاه گرداند نیست.
چندی پیش در تلویزیون یکی از پزشکانِ بنام ، از جستجوهای دانشی ستایش می‌کرد و خواهان بنیادگزاریهایی در این زمینه در ایران بود و برای آنکه نشان دهد با این گونه بنیادهاست که ما می‌توانیم دستاوردهای دانشی گرانمایه بدست آوریم مثالی بدینسان آورد : دانشگاه هاروارد که در جهان پرآوازه است این آوازه‌ی او از رهگذر پژوهشهایش می‌باشد. همین رابطه‌ی سیگار و سرطان را نخست بار پژوهشگران این دانشگاه کشف کردند.
جای گفتگو نیست که اینها از ارجمندی پژوهشهای دانشی است ولی نیک که جستجو میکنیم می‌بینیم همین دانشگاه بود که بمب ناپالم را نیز به جهانیان « ارمغان» کرد. بماند آنکه این دانشگاه از دانش شرقشناسی برای دخالت در کشورهای شرقی بهره می‌گیرد و همانند کالج ایتُن (Eton) در انگلستان شرقشناس و مردان سیاست برای سودجوییهای ناروا از این کشورها می‌پرورد.
آری ، یادگیری دانشها کار پرارجیست که هر کسی و هر توده‌ای باید به آن بها دهد و در پیشرفت دانشها بکوشد ولی باید دانست :
1ـ دانشها راه خود را می‌پوید و از میوه‌ی یافته‌هایش ، بدان و نیکان هر دو سود می‌جویند. راستی آنکه امروز بیشترین زیانی که به جهانیان میرسد از سودجویی ناسزایی‌ است که بَدانِ جهان از پیشرفتهای دانشی میکنند.
2ـ دانش نمی‌تواند خود از زیانهایی که از او برمی‌خیزد جلو گیرد. توانا به آن نیست که راه رستگاری بروی جهانیان باز کند. توانا به آن نیست که دست بدان را از خود کوتاه گرداند. توانا نیست جلو آز و خیمهای پست آدمی را بگیرد.
3ـ پژوهشهای دانشی اکنون افسارگسیخته یا در دست بدخواهان و آزمندان جهان می‌باشد. برای آنکه از آن زیان برنخیزد باید زیر دیده‌بانی (نظارت) نیکخواهان جهان درآید.
✴️
بسیاری این پیام را در پیامرسانها دید‌ه‌اند :
در آلمان یک مدیر مدرسه در آغاز هر سالِ درسی برای آموزگارانش این نامه را می‌فرستد :
« کسی هستم که از یک اردوگاه اسیران جان بدر برده است. چشمانم چیزهایی دیده که چشم هیچ آدمی نباید می‌دید ، اتاقهای گازی که بدستیاری مهندسانی ساخته شده بود که بخوبی آموزش دیده بودند ، کودکانی که بدست پزشکانی مسموم شدند که بخوبی تربیت شده بودند ، نوزادانی که با آمپولهای پرستارهایی مـُردند که بخوبی کارشان را بلد بودند ، آدمهایی که بدست درسخوانده‌های دبیرستانها و دانشگاهها سوزانده شدند.
به « آموزش» به این علت مَشکوکم. چیزی که از شما میخواهم اینست که :
برای نیک گردیدن دانش‌آموزان تلاش کنید و این تلاش جانورانِ دانشمند و بیماران روانیِ چیره‌دست نپرورد. خواندن ، نوشتن ، ریاضیات و ... آن گاه ارجدار است که به نیک گردیدن کودکانتان کمک کند.»
آری ، اینها آرزوهای آدمیانه‌ایست. ما نیز با او همزبانیم. لیکن می‌پرسیم : راهش چیست؟

✴️ کسان بسیاری هستند که نیندیشیده و نسنجیده چیزی را که جایی شنیده و از بر کرده‌اند زود پیش می‌کشند : « بله ، آموزش به تنهایی بس نیست باید در کنارش پرورش هم باشد. باید انسان پرورْد».
اینکه در ایران و جهان ما به «پرورش» یا تربیت نیاز بسیار داریم و آن افسوسمندانه در این کشور بیکبار تعطیل است را بسیاری دریافته‌اند. این دانسته‌اند که پزشکان و مهندسان و کارشناسان و پرستاران اردوگاههای مرگ با آموزش دانشها برآمده‌اند و از پرورشی که هر « آدمی» به آن نیاز دارد بی‌بهره بوده‌اند ولی راهی برای از میان برداشتن این کاستی نمی‌شناسند.
آن کسی که اینها را همینکه شنید توگویی به یافته‌ی شگفتی رسیده ، می‌گوید : «آری ، باید به پرورش بها داد» مانند کسیست که هرگاه بیماری را دید بگوید : «باید او را درمان کرد». یا مانند کسیست که هرگاه پای گفتگوی قانونشکنی و بیفرهنگی مردم پیش ‌آید این جمله را بزبان می‌آورد : « باید فرهنگسازی شود». ولی اگر گامی پیش گزارید و بپرسید : «چگونه باید درمانش کرد؟» یا «فرهنگسازی چیست؟» ، « چه باید کرد که فرهنگسازی باشد؟» ، «چه باید یاد داد و چگونه؟» ، آنگاهست که می‌بینید درمانْد و سخنی نتوانست بگوید.
✴️
امروز بسیاری از کسانی که گرفتاریِ آموزش دانشهای افسارگسیخته و کمبود پرورش آدمیانه را دریافته‌ و با دیباچه‌ای که در بالا آمد همداستانند ، می‌کوشند برای این پرسشها پاسخی بیابند :
نیکخواهان جهان از چه راهی و چگونه می‌توانند بر دانشها دیده‌بانی کنند؟ آنچه در این میان کمبودش نیک نمایان است چیست؟
سخن ما در اینباره در نوشته‌هامان پراکنده‌وار و بویژه در کتابهای زیر آمده : فرهنگ چیست؟ ، پیام به دانشمندان اروپا و آمریکا ، از سازمان ملل متحد چه نتیجه تواند بود؟ ، دین و جهان ، دین و دانش ، ورجاوند بنیاد.
آیا پاسخ پرسشهای بالا را در نوشتارهای ما می‌توان یافت؟!
داوری با شماست.

✴️ میهن‌پرست شدن هابرماس

روزنامه قانون: یورگن هابرماس ۹۰ساله که به قول خودش ۶۵سال از عمرش را در دانشگاه و همچنین در عرصه عمومی از اصول اندیشه چپ و مارکسیسم دفاع کرده است، در آستانه90سالگی و برای نخستین‌بار در مصاحبه با مجلهELPAIS اعتراف می‌کند که خود را یک میهن‌پرست آلمانی و محصول فرهنگ آلمانی می‌داند و افتخار می‌کند که فرهنگ میهنش توانسته در تاریخ، یک دموکراسی با ثبات و قابل ستایش بیافریند!

کانال : یادآوری میکنیم که مارکسیزم با میهن‌پرستی مخالف و باورش به یک جهان و یک کشور می‌باشد. از دیده‌ی ایشان این مرزها را بهره‌کشان برای بهره‌کشی خود پدید آورده‌اند.

📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟..

3ـ ستاره‌شماري : [بخش چهارم]
يك داستاني هم يكي از آشنايان با منجمي ميدارد كه چون نوشته است كوتاه‌شده‌ي نوشته‌ي او را در اينجا مي‌آوريم :
مي‌گويد : سه سال پيش از اين در ماه رمضان بود يكي از دوستان مرا براي افطار دعوت كرد. چون رفتم و از در وارد شدم و نشستم گذشته از ميزبان دو كس ديگر بودند. ميزبان بمعرفي پرداخت : اين آقاي مصور رحمانيست. گراورهاي خوب مي‌سازد. اين آقاي فلان منجم است ، تقويم ايشان امروز در ايران فرداست. سپس مرا هم بآنان معرفي كرد.
از همين معرفي سر صحبت باز شد. آقاي منجم پس از آنكه مقداري از اينسو و آنسو گفتگو كرد ، رو بمن گردانيده چنين گفت : تعجب است شما تا حال تقويم مرا نديده‌ايد. مگر باختيارات مقيد نيستيد و در كارهاي خود سعد و نحس را مراعات نمي‌كنيد؟!.. ميزبان فرصت نداد كه من پاسخي گويم و چنين گفت : آري من حالا يادم مي‌افتد كه آقاي فلان از طرفداران پيمانست و قهراً عقيده بعلم نجوم ندارد. منجم پرسيد : پيمان چيست؟. گفت : يك مجله‌ايست كه علم نجوم و استخاره و تفأل و كليه‌ي اين امور را منكر است و در شماره‌هاي اخير خود مقاله‌هاي مفصل در اين باب نوشته است.
منجم گفت اين تازگي ندارد. از قديم زمان هر علمي منكريني داشته است. علم نجوم را نيز هميشه يك دسته منكر بوده‌اند و كتابها در رد آن نوشته‌اند. ميزبان گفت : ليكن پيمان يك چيز تازه هم دارد. زيرا مي‌نويسد : اگر اين حقيقت دارد كه منجم مي‌تواند از آينده خبردار باشد پس چرا خود او از اين علم استفاده نمي‌كند؟!.. گفت چه استفاده‌اي بكند؟!.. گفت : مي‌گويد متاعي را كه مي‌داند در آينده‌ي نزديكي ترقي خواهد كرد خريداري كند و ببهاي گران بفروشد و از راه تجارت بهره‌ي كافي برداشته ديگر محتاج نباشد كه تقويم چاپ كرده يكي يك ريال بفروشد. بعلاوه مي‌گويد : اگر كسي بتواند از آينده خبر دهد دولتها مهمترين استفاده را از وجود او كنند و او را مليونر گردانند.
آقاي منجم با يك وقار غريبي گفت : تمام اين استفاده‌ها مي‌شود. شما چه مي‌دانيد من بكجاها راه دارم و چه كارهايي مي‌كنم. همين چند روز بود كه آقاي جم (نخست‌وزير آن روز بود) فرستاد عقب من ، و من چون رفتم از جنگ آلمان با فرانسه و انگليس مي‌پرسيد كه كي روي خواهد داد. دو ساعت خلوت كرده بود و اينها را مي‌پرسيد. حاجي محتشم‌السلطنه رييس مجلس چون مي‌خواست براي شركت در جشن تاجگزاري پادشاه انگليس باروپا رود ، فرستاد عقب من و چون رفتم انحراف قبله‌ي لندن را تحقيق مي‌كرد كه نمازش در آنجا درست باشد.
من كه نبايد همه‌ي اسرار را بشما بگويم. هر روز وزراء مي‌فرستند از من سؤالها مي‌كنند و من جوابها مي‌دهم.
چون اين مطالب را مي‌گفت بدقت در ما مي‌نگريست و گويا ملتفت بود كه اقوال او را تصديق نمي‌كنيم. اينبود بيكبار لحن مطلب را عوض كرده چنين گفت : مي‌خواهيد براي شما يك حكايت غريبي را نقل كنم؟. و بدون آنكه منتظر جوابي از ما بشود شروع بسخن كرده چنين حكايت نمود :
آن سالي كه من باروپا رفتم در پاريس يك پروفسوري بديدن من آمد و چون شنيده بود كه من منجم هستم خواست اندازه‌ي علم مرا تشخيص دهد. بعضي سؤالات كرد. من گفتم : باينها چه احتياج؟!.. شما يك روزي را معين كنيد تا من بشما بگويم كه در آن روز سر ناهار چه خوراك خورده‌ايد. اول قدري ترديد داشت و سپس چون قبول كرد و يك روزي را معين نمود من بتفصيل خوراك او را در سر ناهار آن روز آگاهي دادم. پرفسور بسيار خوشحال شد و مرا در آيروپلان[=هواپیما] خود گذاشته در شهرهاي اروپا گردش داد و به هر كجا كه مي‌رسيديم مرا معرفي مي‌كرد و مي‌گفت دانشمند بزرگيست.
تا اينجا كه دامنه‌ي صحبت كشيده بود من دخالت نداشتم. ليكن اينجا بدروغ‌بافيهاي عاميانه‌ي آقاي منجم تاب نياورده گفتم : بهتر است زمينه‌ی گفتگو را تغيير دهيم. آقاي منجم بجاي آنكه ممنون شود با لحن اعتراض گفت : براي چه؟!.. گفتم : براي آنكه اينها دروغست. گفت : «اينها دروغست؟!.. مي‌خواهيد بخود شما هم ثابت كنم؟!..» گفتم مي‌خواهم همان ترتيبي را كه مي‌گوييد در فرانسه كرده‌ايد تكرار نماييد و بگوييد من ديشب چه خورده‌ام و براي آنكه صدق و كذب سخنتان دانسته شود اينجا تلفن هست. اين آقايان مي‌توانند از خانه‌ي ما بپرسند. گفت : چشم ، البته مي‌كنم.
چون بر سر افطار بوديم من ديگر خاموش شدم. ولي آقاي منجم دنباله‌ي لاف و گزاف را ممتد مي‌داشت و در ضمن شعرهاي نيشداري مي‌خواند و عباراتي از عربي و فارسي مي‌سرود.

📗 بهائیگری ـ گفتار دوم ـ ایرادهاي بزرگی که بکیش بهائی توان شمرد. 2

مهديگری از دو راه بیرون از آيین جهان می‌باشد :
نخست از این راه که مي‌پندارند مهدی با یک نیرویی بیرون از آیین جهان خواهد آمد و بکارهایی که بیرون از توانایی دیگرانست خواهد برخاست.
دوم از این راه که می‌پندارند جهان را بیکبار ديگر خواهد گردانید و ریشه‌ي بدیها را از جهان خواهد برانداخت.
اینها هر دو پندار است و هر دو نشدنیست. آری ، خدا هرگاه که خواهد و هر که را خواهد براهنمایی مردمان برانگیزد. ولی آن راهنما بکارهایی بیرون از آیین نیاز نخواهد داشت. کاری که او خواهد کرد اینست که با گمراهیها و نادانیها نبرد کند و با روشن گردانیدن آمیغها[=حقایق] ، خردها را بتکان آورد و یک راه راستی برای زندگانی نشان دهد و جهان را چند گام پیش برد. اینست آنكه یک راهنمای خدایی خواهد کرد ، تاکنون این بوده است و در آینده نیز این خواهد بود. آن چیزی را که درباره‌ي مهدی و کارهایش مي‌پندارند همه بیپا و دور از خرد است.
درباره‌ي نیکی نیز آدمیان از روزی که در روی زمین پیدا شده‌اند زندگانی رو بپیشرفت ، و آدمیان رو بسوی بهتری داشته‌اند. تمدن یا شهريگری که گفته می‌شود جز این پیشرفت آدمیان نیست. چیزی که هست این پيشرفت تاکنون گام بگام بوده است و در آينده نیز چنین خواهد بود. آدمي شاینده‌ي آنست که از بدیها پیراسته گردد و برای برخورداری درست از آسایش و خرسندی راهی باز است. ولی این راه نه آنست که هواداران مهدیگری پنداشته‌اند.
می‌باید گفت : هواداران مهديگری کسانیند که می‌خواهند راه کوشش به نیکی را نشناسند و خود نیک نباشند ، ولی یک کسی با نیروهای پنداری پیدا شود و جهان را از یک راه پنداری به نیکی آورد. می‌باید گفت این پندار بیش از همه نتیجه‌ي سستنهادی و تنبلی می‌باشد.
به هر حال مهديگری پنداریست که از هر سو جای ایراد است و چنانکه دیدیم پایه‌ي بابيگری و بهائیگری همین می‌باشد.
شگفتتر آنکه سید باب در همه‌ جا از محمد بن الحسن العسکری که مهدی شیعیانست سخن رانده و خود را «در» او نامیده. بلکه در یک جا سخن از دیدن آن امام رانده. سپس نیز که بدعوی قائمی برخاسته ، خواستش جز همان «قائم» نمی‌بوده (از روی تأویلی که شیخ احمد کرده بود) و در همه جا دلیل از حدیثهای شیعیان آورده. این یک چیز بسیار آشکاریست.
با این حال بتازگی بهائیان سخن ديگر گردانیده ، مهدی شیعیان را نپذیرفته و بودن فرزند حسن عسکری را از ریشه دروغ می‌شمارند. عبدالحسین آواره که تاریخی با دستور عبدالبهاء نوشته و بچاپ رسانیده ، در آغاز آن در این زمینه بسخن درازی پرداخته و به این نتیجه رسیده که یک مهدی بایستی برخیزد و آن سید باب می‌بوده ، ولی مهدی‌ای که شیعیان باور می‌داشتند و می‌دارند جز دروغ نمی‌باشد.
جای پرسش است که پس آنهمه گفته‌های سید باب از چه راه می‌بوده؟!.. چه شده که خود آن مهدی این را نفهمیده و شما اکنون می‌فهمید؟!... این یک نمونه‌ایست که چگونه کیش بهائی هر زمان رنگ ديگري تواند پذیرفت.

🗂 ما خود خواهان سوادیم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

‌ پیدایش آمریکا

✴️ گفتار نهم

⬅️ چگونه كلمبوس خانه‌نشین گردید؟. [تکه‌ی دوم]

پشیمانی دولت اسپانیا از بدرفتاری خود ـ خانه‌نشینی كلمبوس و تاریخنویسی او ـ كشف برازیل ـ آمریكو ویسپوكسی ـ آمادگی كلمبوس برای سفر چهارم.
💎💎💎
اگر خوانندگان فراموش نكرده‌اند گفتیم پاپ الكساندر ششم درمیان دو دولت اسپانیا و پرتغال كه هر دو به پیدا كردن زمینها می‌كوشیدند مرزی پدید آورده بود. بدینسان كه در غرب جزیره‌های آزوروس ، صد ساعت راه دورتر از آنجا ، خطی از قطب شمال بقطب جنوب فرض كرده چنین نهاده بود كه شرق آن پرتغال را و غربش اسپانیا را باشد. باین معنی هر یكی در درون مرز خود حق جستجو داشته و در دریاها بكشتیرانی آزاد بوده هر زمینی كه از دست كافران (نامسیحیان) گرفت ازآنِ او باشد. ...

👇🏻📎

در سی و اند سال پیش كه سالهای نخست مشروطه جریان داشت در تبریز یك جمعیتی بنام آزادیخواهان و مجاهدان ، نه تنها همه‌ی كارهای آذربایجان را پیش می‌بردند بجنبش تهران و دیگر جاها نیز پشتیبانی نشان میدادند ، و هیچ كشاكشی درمیان دربار قاجاری و آزادیخواهان رخ نمیداد كه آذربایجان در آن دخالت نكند و با یك پافشاری قضیه را بسود آزادیخواهان بانجام نرساند.

✴️ آنهمه نامی كه آذربایجان در تاریخ مشروطه‌ی ایران پیدا كرده و همان مایه‌ی احترامش شده جز نتیجه‌ی آن یك جمعیت نبود.

✴️ شاید صد تن بیشتر از پیشروان و كاردانان نبودند كه دست بهم داده و دیگران را در پشت سر انداخته و آن یگانگی و همدستی را پدید آورده بودند و آن كارهای بزرگ را انجام میدادند.

كنون شما باید همان را كنید و همان راه را روید ، و چنانكه نوشتم زمینه نیز آماده گردیده و اگر نمی‌توانید از این راه پیش آیید در آن حال باید گفت : كوتاهی از خودتانست و جای گله از هیچ كس نیست.

(پرچم روزانه شماره‌ی 28)