‌این عکس نشان میدهد نوز بلژیکی را [دست راست] با یک تن بلژیکی دیگر که برای تقلید و ریشخند رخت آخوندی پوشیده‌اند. این نوز از دشمنان ایران بود. با اینکه پول هنگفتی از ایران میگرفت همیشه بویرانی این کشور میکوشید و یکی از کارهای او این بود که به همه چیز ایرانیان توهین و ریشخند مینمود و این است بدینسان رخت پوشیده و عکس برداشته. این عکس یکی از علل جنبش ایرانیان شمرده میشود.

جنبش مشروطه و اهمیت آن
از آغاز تاریخ ایران تا زمان مشروطه ، حادثه‌ای مهمتر از مشروطه رخ نداده. این پیشامد ایرانیان را بجوش و جنب دیگری برانگیخت و پس از قرنهایی كه ایرانیان دربند استبداد بودند در سایه‌ی مشروطه آزادی از آن بند یافتند. این خود شگفت است كه مردمی كه قرنهایی را بی‌اختیار بسر داده بودند چون ناگهان رشته‌ی اختیار بدست آوردند آن همه شایستگی و پختگی از خود نمودار ساختند.
كسانی كه گزارش ایران را در سالهای نخست مشروطه بیاد دارند باید اقرار نمایند كه ایرانیان در آن هنگام بیش از امید هركس شایستگی از خود نشان دادند و باید آن سالها را از بهترین دوره‌های تاریخ ایران بشمار آورد.
برازندگی كسی زمانی آشكار می‌شود كه او را بكاری برگمارند. ایرانیان پس از قرنها برای نخستین بار رشته‌ی كار را بچنگ آوردند و انصاف را بخوبی از عهده‌ی گزاردن آن برآمدند.
تو گویی این مردم قرنها آزاد زیسته و در میدان زندگانی ورزیده بوده‌اند كه بدانسان پختگی از خود آشكار ساختند.
این سخنان را ناسنجیده نمی‌گویم. آن جوش و جنبش پاكدلانه را كه به هر گوشه‌ی ایران برخاسته بود و آن آرزوها و دریافتها را كه در دلها پیدا شده بود بیاد بیاورید تا بدانید كه هر آنچه می‌گویم از روی سنجش و فهم است.
من آن زمان در آذربایجان بودم و اینك خوب بیاد دارم كه همینكه مشروطه اعلان گردید در اندك زمانی مردم معنی درست مشروطه را دریافته و دانستند كه از این سپس باید در كارهای كشور دخالت داشته بنیك و بد آن علاقه‌مند باشند. انبوه مردم تفنگ خریده در همه‌ی محله‌ها سربازخانه‌ها برپا گردید كه عصرها همه در آنجا گرد آمده زیردست صاحبمنصبانِ نظام مشقِ سپاهیگری می‌نمودند و همگی این شور را بر سر داشتند كه فن سربازی یاد گرفته برای روزی كه جنگی میانه‌ی ایران و دولت دیگری روی می‌دهد آماده باشند كه در آن روز داوطلبانه بیاری دولت برخیزند.
آنهمه دو تیرگیها بنام سنی و شیعی و شیخی و متشرع و حیدری و نعمتی كه از قرنها در ایران مایه‌ی گرفتاری بود پس از مشروطه تو گویی خطی میانه‌ی گذشته و آینده كشیدند و همه‌ی آن کینه‌ها فراموش شده كه همدستی و برادری یكی از بزرگترین آرزوهای ایرانیان گردید.
چه نیك دریافته بودند كه پیشرفت و سرفرازی یك مردم بسته بپاکدلی و پاكیزه‌خویی ایشان است و این بود كه در همه جا انبوه مردم براستی و درستی گراییده هركسی می‌کوشید كه خود را نیكوكار و پاکدل نماید. در بیشتر شهرها بدكاران توبه از بدكاری كرده بنام سرفرازی و نیكبختی ایران نیكوكاری و پاکدامنی را شیوه‌ی خود ساخته بودند. در همه جا احترام زنان بیشتر گردیده مردان پاسبانی زنان را وظیفه‌ی مردی خود دانسته بپرستاری زنان بی‌پرستار برمی‌خاستند.
چه نیك دریافته بودند كه هر مردمی باید نژاد و تبار خود را گرامی داشته همیشه گذشتگان خود را نیكنام و سربلند بدارد و این بود كه غیرت ایرانیگری رواج گرفته از هر زبانی جز نیکیها و سرفرازیهای ایران شنیده نمی‌شد.
اگر نیکیهای آن روز را یكایك بشماریم كتاب جداگانه‌ای می‌باید. همانا در سایه‌ی همان جوش و شور خردمندانه‌ی آزادیخواهان بود كه با دشمنی همچون محمدعلی‌میرزا نبرد كرده فیروزی یافتند. در سایه‌ی آن پاکدلیها و جانبازیها بود كه یك شهر تبریز یازده ماه در برابر اردوهای استبداد ایستادگی كرده سر بنامردی فرود نیاورد.
در سایه‌ی آن جنبش هوشیارانه‌ی ایران بود كه ستارخان قهرمان آزادی در یازده ماه دوره‌ی قهرمانی خود هرگز خطایی ازو رخ ننمود و شكستی نخورد و هرگز درشتخویی و سیاهكاری كه از دیگران در چنین زمانی سر می‌زند ازو سر نزد. چنین قهرمانی جز از میان توده‌ی زنده‌دلِ برازنده هرگز برنمی‌خیزد.
این داستان مشهور است كه در یكی از سختیهای تبریز كه كار بر ستارخان سخت گردیده بیم و گزند از هر سوی گرد او را فراگرفته بود قنسول روس كه همیشه برای بهم زدن آن بساط می‌کوشید نزد او آمده پیشنهاد نمود كه ستارخان بیرق روس را برگرفته خود را پناهنده‌ی دولت امپراتوری گرداند. مرحوم ستارخان قهره‌خندی زده گفت : « من می‌خواهم امپراتور زیر بیرق ایران پناهنده شود و هرگز این نخواهم كرد كه زیر بیرق دولت كافری پناهنده شوم»!
ببینید اندازه‌ی گردنفرازی ایرانیان در آن زمانها چه بوده؟.
(114024)

🗂 چرا حقایق را نمی‌پذیرند؟.

💎 بخش دوم

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

‌✴️ سرداربهادر (جعفرقلی‌خان بختیاری)

از سرداران بنام و پیشروان بزرگ مشروطه حاجی علی‌قلی‌خان سردار اسعد بود که بهمدستی سپهدار تنکابنی تهران را بگشادند و محمدعلی‌میرزا را از پادشاهی برانداختند. سردار بهادر پسر سردار اسعد در آن جنگها یکی از فرماندهان و پیشروان بود.
پس از برافتادن محمدعلی‌میرزا ،‌ سراسر کشور هنوز در هرج و مرج و ناایمنی بسر می‌برد. از یکسو در زنجان ملا قربانعلی به آشوبگری برخاست و از سوی دیگر روسیان رحیمخان و شاهسونان را برآغالانیدند و یاری کردند تا در اردبیل و آن پیرامونها به کشتار و تاراج و پدید آوردن ناامنی پرداختند. همچنین ایلهای خلخال و کسانی مانند امیرعشایر خلخالی نیز دلیر گردیده دیها و آبادیهای آن پیرامون را تاراج میکردند.
در این دوره یفرمخان و سردار بهادر هر دو بیاری هم با سپاهی که از دولت گرفته بودند بر سر گردنکشان رفته یکایک زنجان و اردبیل و خلخال را از آنها پاک کرده ایمنی را به شهرها بازگردانیدند. همچنین چون در سال 1289 محمدعلی‌میرزا با یاری روسیان دو لشکر یکی از راه شمال به سرکردگی ارشدالدوله و دیگری از غرب به سرکردگی سالارالدوله را بکار انداخته بود و اینها دمادم به سوی پایتخت نزدیک می‌شدند ، باز سردار بهادر و یفرمخان بودند که با سپاه دولتی به جنگ ایشان شتافته و در ورامین ارشدالدوله را شکسته او را کشتند. پس از آن در جنگی دیگر سپاه سالارالدوله را شکسته ایشان را گریزاندند. بدینسان تلاشهای محمدعلی‌میرزا را برای بازگردیدن به پادشاهی پوچ گردانیدند. از اینجا سردار بهادر شناخته‌تر از پدرش گردیده یکی از سرداران بلکه از قهرمانان بشمار رفت.

‌یک مرد نیکنام و وکیل سرفراز سالهاست به گناه آزادگی در زندان می‌باشد. او همچون نسرین ستوده و مانندهای ایشان کسانیند که نامشان که می‌شنوی و عکسشان که می‌بینی یاد ستمی می‌افتی که به آزادگان در این کشور رفته و میرود. بیاد آن می‌افتی که میکوشند با زبان ستم به تو بفهمانند : «تو از آزادی محرومی ، تنها باید بفرمان ما کار بندی. حقیقت جز آنکه ما میگوییم نیست. ماییم مالک این سرزمین و شما بردگانید».
ولی باید دانست این ستمها از کسانی می‌رود که تاریخ نخوانده‌ یا خوانده عبرت نگرفته‌اند. اگر کلیسا توانست جلو آزاد‌اندیشی و حقایق را بگیرد آنها هم توانند. بلکه باید افزود : اگر بسیاری از آنها از کیفر اینجهانی ستمهایی که روا داشتند توانستند بگریزند برای آن بود که چنان چیزی پیشینه‌ای نداشت و مردمان به حقوق خود آشنا نبودند. ولی این بار از ستمگرانی که با آزادگان بدانسان رفتار میکنند خواهند پرسید : مگر ندیدید کشیشان و اسقفان و پاپها با همه‌ی خونهایی که ریختند و سرهایی که کوفتند ، در برابر دانشمندان و حقیقتگویان سپر انداختند ، چرا از تاریخ عبرت نگرفتید و همان ستمکاریها را تکرار کردید؟!.. آری ، این بار این را خواهند پرسید و دیگر جای پوزش‌خواهی باز نخواهد ماند.
این وکیل آزاده را همه می‌شناسند که چطور از حق ستمدیدگان دفاع کرد و اکنون به همان گناه در زندانست. او در زندانست ولی شکنجه‌اش را خانواده‌ی او نیز میکشند. آشنایانش نیز اندوهش را میخورند. او وکیل آزاده‌ی ایران عبدالفتاح سلطانی است.
آگاه گردیدیم که دیروز دختر جوان ، این مرد سرفراز که امیدبخش او در زندان و تکیه‌گاه مادرش در خانه بود تاب اینهمه ستم را نیاورد و قلبش به نشانه‌ی اعتراض به اینهمه نامردی از تپش ایستاد.
اینها همه اندوه و سوز دل است. همه اندوه و سوز دل خانواده‌ی آزادگان ایرانست. ما جز شکیبایی برای آن مرد دلیر و خانواده‌ی دلسوخته‌اش چه میتوانیم آرزو کنیم؟! خدا روانش را شاد گرداناد. کوششهای ما گواه آرزوی دیگرمانست که دلهای تیره روشنی یابد و این بساط ستم از میان برخیزد.

📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟..

3ـ ستاره‌شماري : [بخش ششم]
برخي از اينان كه مسلمان مي‌بوده‌اند چنين گفته‌اند : «ما گردش ستارگان يا اوضاع آنها را منشأ اثري در جهان نمي‌دانيم. ولي مشيت خدا علاقه گرفته باينكه اگر ستارگان در آسمان فلان حال را پيدا كردند در روي زمين فلان حادثه رخ دهد».
مي‌گوييم : شما اين را از كجا مي‌گوييد؟!.. چه دليل باين سخن خود مي‌داريد؟!.. يك چيزي از خود بافته‌ايد و مي‌گوييد.
باري با آن فريفتگي كه مردم زمانهاي پيش بمنجمان مي‌داشتند و سخنان آنها را بي‌دليل مي‌پذيرفتند و اگرهم دروغ درمي‌آمد بتأويل مي‌پرداختند و پرده مي‌كشيدند ، چون كارشان بي‌بنياد مي‌بوده بارها رسوا گرديده‌اند و در تاريخ داستانهاي بسياري از رسوايي آنان توان پيدا كرد. من در اينجا يكي از آنها را مي‌آورم :
پادشاهان عثماني همچون پادشاهان صفوي پابند منجمان مي‌بودند و آنان را در دربار خود نگه داشته از نزديكان مي‌گردانيدند. حسين افنديِ منجم‌باشي در زمان سلطان مراد و سلطان ابراهيم از نزديكان آن دو پادشاه مي‌بود كه در هر كاري شور ازو خواستندي ، و از اين راه داراك[=مال] اندوخته توانگر گرديده بود. با اين حال پيشامدي نام و آوازه‌ي او را هرچه بيشتر گردانيده بجايگاهش بسيار افزود ، و آن اينكه چون سلطان ابراهيم را كشتند او چنين گفت : من اين را از پيش مي‌دانستم و آگاهي داده بودم و تقويم خود را نشان داد كه درميان ستايش پادشاه سطرها را چنان فروچيده كه چون حرف نخست هر يكي را بگيرند جمله‌ي «وفات ابراهيم» درمي‌آيد. مي‌گفت چون نمي‌بايست آشكاره نويسم از اين راه فهمانيدم.
از اين داستان نام و آوازه‌ي او چند برابر گرديده در دستگاه دولت جايگاه بلندي يافت. چون پس از سلطان ابراهيم پسرش سلطان محمد جانشين شده بود اين در پيش او نيز از نزديكان شمرده مي‌شد. ولي پس از دو يا سه سال كساني در تقويم او در ستايش سلطان محمد با همان ترتيب سطربندي جمله‌ي «وفات محمد» يافتند و بپادشاه آگاهي دادند. راستي اين بوده كه منجم هر سالي به يك رمز ديگري كه جز خودش نمي‌فهميده مرگ پادشاه زمان را در جمله‌هاي تقويم مي‌گنجانيده است كه اگر راست درنيامد همچنان پنهان بماند و اگر راست درآمد آن را بآشكار آورد و بخود بالد. چيزي كه بود در اين سال كساني رمز او را دريافتند و رسوايش كردند.
چون راز او دانسته گرديد از استانبول بيرونش راندند كه در يك دهي بنشيند و زندگي بسر دهد.
ولي بدبخت خو نگرفته در آنجا خاموش ننشست و نامه‌هايي درباره‌ي كار خود نوشت و اين نتيجه‌ آن را داد كه شيخ‌الاسلام فتوا بكشتنش داد و كسي را فرستادند در آنجا سرش را بريد. كسي كه از مرگ ديگران پيشگويي مي‌كرد خود را بدينسان بكشتن داد.

📗 بهائیگری ـ گفتار دوم ـ ایرادهاي بزرگی که بکیش بهائی توان شمرد. 4

با این حال بهائیان امیدمندند که دین بهاءالله جهان را خواهد گرفت. چاره‌ي دردهای جهان را جز «نشر تعالیم جمال مبارک» نمی‌شمارند. یک چیز شگفتتر آنکه بارها دیده‌ام ، می‌آيند و با من گفتگو کرده می‌گویند : «این سخنانی که شما می‌گویید همه را جمال مبارک گفته». دروغ به این بزرگی را بروی من می‌گویند. روزی به یکی گفتم : «مثلاً من درباره‌ي خرد یا روان سخنان بسیاری گفته و در برابر فلسفه‌ي مادی ایستاده با دلیلهای استوار معنی خرد و روان و بودن آنها را بازنموده‌ام. آیا بهاءالله در این باره سخنانی گفته؟!..». چون پاسخی نمی‌داشت بخاموشی گرایید.
سوم : یک کار بسیار زشت بهاءالله نام خداییست که بروی خود گزارده. در آغاز اقدسش در این باره چنین می‌گوید :
ان اول ما کتب الله علی العباد عرفان مشرق وحیه و مطلع امره الذی کان مقام نفسه فی عالم الامر و الخلق من فاز به قد فاز بکل الخیر و الذی منع انه من اهل الضلال و لو اتی بکل الاعمال.
می‌گوید : نخست چیزی که خدا ببندگان خود بایا گردانیده شناختن منست که از سوی او فَرهِش (وحی) آورده‌ام و در آفریدن جهان و در گردانیدن آن جانشین خدا بوده‌ام.
از این جمله‌ها پیداست که آنچه بهاء را به این بیشرمی واداشته نادانیهای شیعیگری و شیخیگری می‌بوده. چنانکه گفتم شیعیان «چهارده معصوم» و بستگان ایشان را دست اندر کارهای جهان و یاوران خدا می‌پندارند. شیخ احمد در این باره یک گام دیگری برداشته ، آشکاره می‌گوید : جهان را امامان آفریده‌اند ، روزی را بمردم آنان می‌دهند ، رشته‌ي همه کارها در دست ایشانست. بهاء که بدعوی «مَن یُظهِرُهُ اللهی» برخاسته و خود را پیغمبر بزرگی شناخته ، نخواسته از امامان پستر ماند و پستتر باشد. اینست نام خدا بخود بسته می‌گوید : من جانشین خدا در آفریدن جهان بوده‌ام.
این نمونه‌ایست که چگونه این مرد جز درپی ماننده‌سازی نمی‌بوده و هرچه در دیگران می‌دیده ، می‌ربوده و بخود می‌بسته. این نمونه‌ایست که چگونه از ناآگاهی و نافهمی معنی خدا و راز خداشناسی را نمی‌دانسته. چنانکه بارها گفته‌ایم ، داستان خداشناسی آنست که ما می‌بینیم این جهان می‌گردد ، ولی این گردش از خود او نتواند بود. می‌بینیم آدمیان به این جهان بی‌اختیار می‌آيند و بی‌اختیار می‌روند ـ اینها را دیده می‌گوییم : این جهان را گرداننده‌ای هست و آدمیان را به این جهان آورنده و برنده‌ای می‌باشد. آنچه ما را واداشته بهستی خدا خَستُوان باشيم اینست. پس چه اندازه خنکست که یکی از آن آدمیان سر برآورد و بگوید : آن خدا که شما باور می‌دارید منم.
چه اندازه خنک است که میرزا حسینعلی درمانده که در تهران از ترس جان بابی بودن خود را انکار می‌کرد ، بگوید من خدایم و این جهان را من آفریده‌ام. چه اندازه خنک است که بهاء در اَدِرنَه از دست میرزا یحیا و پیروانش به تنگنا افتاده گاه می‌خواست ببرادرش زهر خوراند و گاه پیروان او را به «مُباهَلِه» می‌خواند ، بیکبار آنها را فراموش کند و آواز برآورده بگوید : رشته‌ي کارهای جهان در دست منست.
آری ، آن درِ گزافگویی که در شیعیگری باز شده بود بایستی به این نتیجه رسد. در جايی که جعغر بن محمد بنشیند و بگوید : «خدا ما را از آب و گل والاتری آفریده» ، و شیعیان پر و بال بآن داده مردگانی را یاوران خدا شناسند ، و شیخ احمدی برخاسته به این افسانه رویه‌ي فلسفی دهد و امامان را «شُوندهای چهارگانه» خواند ، جای شگفت نبوده که بهاء هم برخیزد و با این گستاخی خود را خدا نامد و در سراسر اقدسش ستایش از «جبروت و ملکوت و قدرت و عنایت» خود سراید.
از چیزهای شگفت لقبهاییست که بهائیان بسید باب و به بهاء و عبدالبهاء می‌دهند ، مثلاً باب را
«نقطه‌ي اُوْلا ، رب اعلا ، جل اسمائه الحسنی» و بهاء را «جمال اقدس اَبها ، جل ذکره الاعلا» و عبدالبهاء را «غصن الله الاعظم ، سر الله الاکرم ، روحنا لعظمته الفداء» و مانند اینها یاد می‌کنند. اگر نیک نگرید همه‌ي اینها را بجایگاه خدایی می‌رسانند.

🗂 چند سخنی با آقای فرامرزی

💎 بخش یک از سه

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

‌‌باور بهائیان به ادعای خدائی میرزاحسینعلی بهاء

این سخنان یک مبلغ بهائی است. خواست ما گفته‌های دقیقه‌ی 1:40 تا آخر می‌باشد.

«این روز روز عهد و میثاقی هستش که ما با خدای خودمان یا با جمال مبارک بستیم که مراتب (بحساب) این بندگی خودمان را همیشه بیاد داشته باشیم. ...»

‌📗پیدایش آمریکا
💎گفتار دهم
⬅️چه كارهایی كلمبوس در آخرین سفرش كرد؟.. [تکه‌ی یکم]
دُژخویی با كلمبوس در هیسپانیولا ـ توفان و فرورفتن كشتیهای بدخواهان ـ كشفهای تازه‌ی كلمبوس ـ شكستن كشتیهای او ـ پناهیدن به جاماایكا ـ كار شگفتی كه كلمبوس كرد ـ جنگ با همراهان خود ـ رسیدن به هیسپانولا ـ بازگشت باروپا و پایان زندگی او.
🔹🔹🔹
این سفر كلمبوس و همراهانش اندوه‌انگیزتر از سفرهای دیگر او بود. بشیوه‌ی همیشگی تا جزیره‌های كاناری پیش رفته از آنجا رو بغرب گردانیدند و بی‌آنكه حادثه‌ای رخ دهد بآبهای هند غربی رسیدند. چون كشتی بزرگشان بدساخت و برای سفر در اقیانوس ناسازگار بود كلمبوس خواست در هیسپانیولا آن را با كشتی دیگری عوض كند و باین آهنگ روانه‌ی سانت دومینكو شد ، و چون بآنجا رسید برادر خود بارتولومو را بنزد آواندا فرمانروای آنجا فرستاده درخواست عوض كردن كشتی كرد ، و چون هوا توفانی بود اجازه خواست كه كشتیهای خود را بدرون بندر رساند. نیز چون آواندا هجده كشتی آماده گردانیده با مسافران روانه‌ی اروپا می‌ساخت كلمبوس از روی آزمایشهایی كه داشت نیكخواهانه پیام فرستاد كه در این هنگام سال سفر باروپا بیم‌آور است و آسیبهایی تواند بود.

📎👇

چرا حقایق را نمی‌پذیرند؟..
(هر دو بخش در یکجا)
(گفتاری از پرچم روزانه)

📗 بهائیگری ـ گفتار دوم ـ ایرادهاي بزرگی که بکیش بهائی توان شمرد. 5

چهارم : میرزا حسینعلی برای پیغمبری خود دلیلی نیاورده و راستی آنست که دلیلی نداشته و زورش جز ببافندگی نمی‌رسیده. چنانکه گفتیم در پندار او پیغمبر اسلام با سرودن آيه‌ها کار خود را پیش برده بود. این هم بایستی آيه سراید و بدلیل دیگری نیاز نمی‌بود.
ولی میرزا ابوالفضل گلپایگانی که درمیان بهائیان دانشمندی می‌بوده و چنین خواسته که کتابی با دلیل نویسد ، در این زمینه بدشواری افتاده ، زیرا دلیلی نیافته.
مسلمانان نشان راستگویی یک برانگیخته را کارهای نتوانستنی (معجزه) شماردندی و از پیغمبر اسلام داستانهای بسیاری از این گونه ساخته در کتابها نوشته‌اند. از دو نیم گردانیدن ماه ، سخن گفتن با سوسمار ، شتر در آوردن از سنگ ، آب روان گردانیدن از میان انگشتان ، بازگردانیدن خورشید پس از فرورفتنش. ولی از بهاء که هنوز زنده می‌بود و مردم می‌دیدند که معجزه‌ای نمی‌تواند ، چنین داستانهایی نتوانستندی نوشت. از اینرو میرزا ابوالفضل هوش خود را تیز گردانیده و به یک رشته سخنان نیمه‌راست و نیمه‌دروغ پرداخته.
باین معنی آيه‌هایی را از قرآن نشان داده که هر زمان که از پیغمبر نتوانستنی خواسته‌اند ، ناتوانی نموده و بیزاری جسته (که این گفته‌اش راست بوده).{ کسانی که بخواهند آن آيه‌ها را بدانند «داوری» را بخوانند.} سپس درباره‌ي بهاءالله بدلیل‌تراشیهایی برخاسته و چنین گفته : چهار چیز دلیل راستگویی یک برانگیخته باشد : نخست دعوی کردن ، دوم شریعت گزاردن ، سوم سخنش در مردم هناییدن (نفوذ) ، چهارم بروی دعوی پایدار ماندن.
ولی این گفته‌ي میرزا ابوالفضل راست نیست و این چیزها نشان راستگویی یک برانگیخته نتواند بود. زیرا دعوی را هر کس تواند کرد و «شریعتی» را هر کسی تواند گزاشت. اما هناییدن سخن یا بگفته‌ي خودشان نفوذ : نخست دانسته نیست اگر در چند تن هناید بس تواند بود. آنگاه این هناییدن و نهناییدن پس از دیرگاهی دانسته خواهد شد. باید دیر زمانی بگذرد تا دیده شود که آیا مردم به او می‌گروند و سخنانش را مي‌پذیرند یا نه. کسی که امروز برخاسته و خود را برانگیخته می‌خواند امروز دلیلش چیست؟!.. آیا با چه دلیلی مردم او را بپذیرند؟!.
آمديم بسر پایداری ، این نیز به تنهایی دلیل راستگویی نتواند بود زیرا گاهی دروغگو نیز بسر سخن خود پافشاری نماید. آنگاه اگر در برانگیختگی پایداری شرط است ، باب و بهاء هیچ یکی راستگو نبوده‌اند. زیرا باب بارها پشیمانی نموده از دعویهای خود بیزاری جست. بهاء نیز در تهران بابی بودن خود را انکار کرد. آنگاه در عَکّا بشیوه‌ي «تقیه» راه رفته و خود را مسلمان نشان داد.
این نمونه‌ای از نافهمی بهائیان است که نمی‌دانند راست و دروغ یک برانگیخته را از چه راه شناسد. اگرچه در این نافهمی مسلمانان نیز با آنان همبازند[=شریکند] .
در این باره هم ما در جای دیگری بسخن گشاده و درازی پرداخته معنی برانگیختگی و نشان راستگویی آن را بازنموده‌ایم.[ کتاب «ورجاوند بنیاد»] در اینجا باید بکوتاهی نوشته ، درگذریم.
نشان راستگویی یک برانگیخته هم خود او و گفته‌ها و کرده‌هایش می‌باشد. برانگیختگی نه چیزیست که دروغ بردارد. برانگیختگی برای خوش خوردن و خوش خفتن و یاوه بافتن نیست که هر کسی تواند. یک برانگیخته باید با همه‌ي گمراهیها نبرد آغازد و بیپایگی هر یک از آنها را روشن گرداند ، وآنگاه یک شاهراهی برای زندگانی نشان دهد. چون داور نیک و بد و راست و کج خرد است ، یک برانگیخته باید هرچه می‌گوید با خرد راست آید.
کسی اگر چنین بود راستگوست و کاری از پیش تواند برد ، وگرنه دروغگوییش بآشکار افتاده رسوا خواهد شد. اینست نشان راستگویی یک برانگیخته ، و بهمین نشانست که باید گفت : باب و بهاء جز دروغگویانی نبوده‌اند. زیرا گذشته از اینکه با هیچ گمراهی بکوشش نپرداخته و هیچ نادانسته‌ای را دانسته نگردانیده‌اند ، آن یکی بیخردانه دعوی مهدی بودن کرده ، عربیهای غلط بافته ، سخنان پوچی گفته. این یکی لاف خدایی زده ، غلط‌بافیهای پوچ بسیار کرده ، زیارتنامه ساخته ، که همه‌ي اینها از خرد دور است.
باب و بهاء در قانونگزاری (یا بگفته‌ي خودشان : احکام) نیز بیخردیهای بسیاری از خود نشان داده‌اند. نوشته‌های باب چندان بیخردانه است که چنانکه گفتیم ناچار شده‌اند که آنها را از میان برند و از مردم پوشیده دارند ، و من نیاز نمی‌بینم در اینجا از آنها سخن رانم. اما از بهاء یک نمونه یاد میکنم :

📗 پندارها ـ گفتار يكم : آيا توان پيشگويي كرد؟..

4ـ چهره‌بيني و كف‌بيني :
يكي هم از راههاي پيشگويي چهره‌بيني و ديگري كف‌بيني است. چهره‌بيني از نخست مي‌بوده و در كتابهاي عربي و فارسي بسيار ياد شده. كساني از نگاه كردن بچهره‌ي كسي بگمان خود بآينده‌ي او پي مي‌برده‌اند. مثلاً مي‌گفته‌اند : فلان آدم پيشانيش گشاده است و توانگر خواهد بود. بهمان كس ابروهايش پيوسته است دانشمندي خواهد گرديد.
اما كف‌بيني از اروپا آمده و خود يك چيز تازه‌ايست. بگفته‌ي كسي «فال فرنگي» است. كساني از اروپاييان از سنجش خطهاي كف دست هر كسي بآينده‌ي او پي مي‌برند و براي اين كار قاعده‌ها گزارده‌اند. كتابهايي در اين باره نوشته‌اند كه برخي از آنها بفارسي نيز ترجمه گرديده. كساني از مردم هرچه از اروپا باشد آن را كالاي گرانبهايي مي‌پندارند. اين است بفالگيريهاي آنها نيز ارج گزارده و بميان ايرانيان آورده‌اند.
ولي همه‌ي اينها بيپاست. چنانكه گفته‌ايم از هيچ راهي پي بآينده نتوان برد. آنگاه كارهاي جهان انگيزه‌هاي ديگري دارد و هيچ گونه بهمبستگي درميان آنها با خطوط كف دست يا با چگونگي اين گوشه و آن گوشه‌ي چهره نتوان پنداشت. مثلاً توانگري هر كس بسته بآن است كه از راهش كوشد وآنگاه پيشامدها نيز با خواست او سازگار درآيد. يك كشاورز هنگامي توانگر گردد كه در كار خود كوشا باشد و گندم و جو و ديگر چيزها را بسيار بكارد و از آنسوي زمستان بسيار سرد نباشد كه به كشت او آسيب رساند و يا سر سال ناايمني نباشد كه كردان يا لران يا شاهسَوَنان خرمن او را تاراج كنند. از اين راهست كه توانگر تواند گرديد و اينها چه بهمبستگي با چگونگي پيشاني يا خطهاي كف دست دارد؟!..
همين كف‌بيني با آنكه تازه به ايران رسيده ، ما يك زيان بزرگي از آن سراغ مي‌داريم. دو سال پيش جواني در دانشكده‌ی افسري درس مي‌خوانده و درميان همدرسانش يك كف‌بيني مي‌بوده كه كف او را ديده و چنين گفته : «تو هميشه بدبخت و بينوا خواهي بود». جوان ناآزموده كه آرزوهاي بسياري براي آينده مي‌داشته (از جمله آرزوي زناشويي با دختر يك توانگري را در دل مي‌پرورده) از شنيدن آن سخن بيكبار نوميد گرديده و در روز ديگر خود را كشته است. (چون پدر او از تبريزيان است و با من آشنا مي‌باشد من از داستانش آگاه گرديده‌ام).
چنانكه گفته‌ايم راههاي پيشگويي يا فالگيري بيشمار است و ما نخواهيم توانست يكايك آنها را نام بريم و گفتگو نماييم. از جمله كساني در ايران ، از ديوانهاي شاعران فال مي‌گيرند. كساني از ورقهاي بازي اين سود را مي‌جويند. يك جمله بايد گفت : همه‌ي اينها بيپاست و پرداختن باينها جز نشان سبكمغزي نتواند بود. بايد بجاي اينها هوش و خرد را بكار برد و راههايي را كه مايه‌ي آساني زندگاني و خوشي آن تواند بود پيش گرفت. ما را هيچ نيازي بدانستن آينده نيست. بلكه دانستن آينده ، اگر توانستني بودي ، نابسامانيها در زندگاني پديد آوردي. اينها كارهاي آن كسانيست كه از راه راست رفتن نمي‌توانند و هميشه خود را براههاي كج مي‌زنند.

🗂 چند سخنی با آقای فرامرزی

💎 بخش دو از سه

🖌 احمد کسروی

🔷 (گفتاری از پرچم روزانه)

‌ پیدایش آمریکا
⬅️ گفتار دهم
✴️ چه كارهایی كلمبوس در آخرین سفرش كرد؟.. [تکه‌ی دوم]
دُژخویی با كلمبوس در هیسپانیولا ـ توفان و فرورفتن كشتیهای بدخواهان ـ كشفهای تازه‌ی كلمبوس ـ شكستن كشتیهای او ـ پناهیدن به جاماایكا ـ كار شگفتی كه كلمبوس كرد ـ جنگ با همراهان خود ـ رسیدن به هیسپانولا ـ بازگشت باروپا و پایان زندگی او.
💎💎💎
افسوس كه بدنهادی اسپانیاییها در اینجا نیز جلو اندیشه‌های او را گرفت. كسانی كه بخشكی پیاده شدند از آغاز كار دست ستم بدارایی و خانواده‌ی بومیان دراز كردند و آزمندانه بتاراجگری پرداختند ، چندانكه بومیان تاب نیاورده بایستادگی برخاستند و از آن كسان بسیاری را كشته بازمانده را بكوهها گریزانیدند. كلمبوس از یكسو از بدنهادی اسپانیاییها دلگیر گردیده و از یكسو پی برد كه این بومیان جنگجو و سرسختند و ماننده‌ی بومیان هیتی و دیگر جزیره‌ها نمی‌باشند. اینبود از اندیشه‌هایی كه داشت درگذشت.

‌عبدالرحمان فرامرزی (1276 ـ 1351)
روزنامه‌نویس ، نویسنده ، استاد دانشگاه و وکیل پایه‌ی یک دادگستری و بنیادگزار و سردبیر روزنامه‌ی کیهان و چند دوره نماینده‌ی مجلس بود.